قراردادهايي كه نخوانده امضا ميشوند...
مريم سالكي
هر روز ميليونها نفر در اپليكيشنها، وبسايتها و بانكها روي دكمه «ميپذيرم»... كليك ميكنند، بدون آنكه حتي يك خط از متن قرارداد را مطالعه كنند. به عنوان يك وكيل دادگستري، بارها شاهد بودهام كه همين بيتوجهي به قراردادها، منجر به تضييع حقوق شهروندان ميشود و زمينه را براي سوءاستفاده و نابرابري فراهم ميكند. بندهايي مانند حق فسخ يكطرفه شركتها، محدوديت در شكايت يا اعمال جريمههاي پنهان، نمونههايي از مفاد ناعادلانهاي هستند كه در بسياري از قراردادهاي آنلاين و بانكي ديده ميشوند. متاسفانه پيچيدگي و طولاني بودن متن قراردادها باعث ميشود بسياري از مصرفكنندگان حتي فرصت و امكان درك واقعي تعهدات و حقوق خود را نداشته باشند. طبق تجربه حرفهاي من و ساير همكاران، اين وضعيت برخلاف روح قوانين مدني و حمايت از مصرفكننده است. قانون مدني و قانون تجارت الكترونيكي، قراردادهاي الكترونيكي را معتبر ميدانند، اما هيچ قانوني به تنهايي نميتواند بيعدالتي ناشي از بندهاي يكطرفه و پيچيده را جبران كند. در واقع، مصرفكننده بدون آگاهي كافي، عملا از حق خود محروم ميشود. قراردادها بايد شفاف، متوازن و قابل فهم باشند. هر شهروند حق دارد بداند چه تعهداتي بر عهده گرفته و چه حقوقي دارد. در شرايطي كه اكثر قراردادها به زبان پيچيده حقوقي نوشته شده و طولاني هستند، وظيفه ما وكلا و حقوقدانها اين است كه آگاهيبخشي و حمايت واقعي از مصرفكننده را جدي بگيريم. زمان آن رسيده است كه مصرفكنندگان حق خود را بشناسند و شركتها نيز مسووليت حقوقي و اخلاقي خود را در قبال تنظيم قراردادهاي منصفانه و شفاف بپذيرند. ايجاد شفافيت، سادهسازي متن قراردادها و الزام شركتها به استفاده از زبان قابل فهم، نه تنها به عدالت كمك ميكند، بلكه اعتماد عمومي به خدمات ديجيتال را نيز افزايش ميدهد. به عنوان يك وكيل، همواره معتقدم كه قانون و انصاف بايد در راستاي هم پيش بروند و قراردادها نبايد ابزاري براي تضييع حقوق مصرفكننده باشند.
«سيد عباس عراقچي» وزير امور خارجه جمهوري اسلامي ايران پس از پايان گفتوگوهاي غيرمستقيم هستهاي با امريكا كه طي روز جمعه در مسقط برگزار شد، توضيحاتي را درباره روند اين گفتوگوها بيان كرد. وزير امور خارجه ايران، با اشاره به برگزاري گفتوگوهاي غيرمستقيم ميان ايران و امريكا اعلام كرد كه اين مذاكرات پس از ساعتها رايزني فشرده در فضايي مثبت آغاز شده است. عراقچي گفت: مذاكرات از ساعت ۱۰ صبح آغاز شد و تا نزديك ساعت ۱۸ ادامه داشت و طي آن جلسات متعددي به صورت غيرمستقيم برگزار شد. آقاي بدر البوسعيدي، وزير خارجه عمان نقش فعالي در ميزباني و انتقال پيامها و ديدگاههاي دوطرف ايفا كرده و چندين دور تبادلنظر ميان طرفين انجام شده است. وزير امور خارجه ايران افزود كه در اين گفتوگوها پس از يك دوره طولاني وقفه، مواضع و نگرانيهاي ايران به طور كامل منتقل شد و منافع و حقوق مردم ايران مورد تاكيد قرار گرفت. همچنين ديدگاههاي طرف مقابل شنيده شد. عراقچي با ارزيابي مثبت از روند مذاكرات تصريح كرد: اين گفتوگوها شروع خوبي بود، اما ادامه آن منوط به انجام مشورتها در پايتختها و تصميمگيري درباره نحوه ادامه مسير است. وي خاطرنشان كرد: درباره اصل ادامه مذاكرات تقريبا توافق نظر وجود دارد و مقرر شده مذاكرات ادامه پيدا كند، اما زمان و تاريخ دور بعدي پس از مشورتهاي بعدي و از طريق ميانجي عماني تعيين خواهد شد. وزير امور خارجه تاكيد كرد كه فضاي حاكم بر مذاكرات مثبت بوده و ميتوان آن را «شروعي خوب» توصيف كرد. عراقچي با اشاره به شرايط آغاز دوباره مذاكرات گفت كه پس از حدود هشت ماه پرتنش و پشت سر گذاشتن يك جنگ و مجموعهاي از تحولات، روند گفتوگوها از سر گرفته شده است. وي تاكيد كرد: بياعتمادي بزرگي كه در اين مدت ايجاد و بر بياعتماديهاي گذشته افزوده شده، چالش مهمي در مسير مذاكرات به شمار ميرود و نخستين گام، غلبه بر اين فضاست تا بتوان چارچوبي براي گفتوگويي طراحي كرد كه منافع مردم ايران را تامين كند. وزير امور خارجه ايران افزود كه در نشست امروز (جمعه) درباره اين موضوع بحثهاي مفيدي انجام شد، ديدگاههاي دوطرف شنيده شد و مقرر شد ادامه پيدا كند. عراقچي اظهار داشت: در صورتي كه همين رويكرد ازسوي طرف مقابل ادامه يابد، امكان دستيابي به يك چارچوب مورد توافق براي ادامه مذاكرات و موضوعات مطرح شده در جلسات بعدي وجود دارد، با اين حال قضاوت نهايي را زودهنگام دانست. وي در پايان خاطرنشان كرد: اين روند شروع خوبي داشته و ميتواند ادامه خوبي نيز داشته باشد، اما تحقق آن به رفتار طرف مقابل و همچنين تصميمگيريهاي آينده در تهران بستگي دارد.