مديران فدراسيون هر روز يك آمار عجيب ارايه ميكنند
4 يا 6 دستگاه؟ دم خروس VAR بيرون زد
داستان واردات و راهاندازي سيستم كمك داور ويدئويي (VAR) در فوتبال ايران حكايتي است پر از فراز و نشيب، وعدههاي توخالي و تناقضگوييهاي آشكار. هرچند وقت يك بار خبري از ورود دستگاههاي VAR و نزديك بودن راهاندازي آن به گوش ميرسد اما در نهايت فوتبالدوستان و در كل فوتبال باشگاهي ما با كلكسيوني از اشتباهات داوري و ناكامي در اجرا و به كارگيري اين تكنولوژي حياتي مواجه ميشوند. در اين گزارش با توجه به اتفاقات هفته نخست نيمفصل دوم و تغيير دستكم نتيجه دو بازي در اثر اشتباه داوري با مروري بر اظهارات مسوولان فدراسيون فوتبال به بررسي ابعاد مختلف اين مساله و چرايي تكرار اين وضعيت اسفناك پرداختيم.
فصل اول: شش دستگاه وارد كردهايم!
بيش از دو سال پيش مهدي تاج، رييس فدراسيون فوتبال در اظهاراتي قاطعانه اعلام كرد كه شش دستگاه VAR وارد كشور شده و حتي يك بار هم در جريان دربي پايتخت با داوران داخلي مورد آزمايش قرار گرفته است. او از سرعت بالاي اين روند خبر داد و ابراز اميدواري كرد كه در آينده نزديك فوتبال ايران بتواند از اين تكنولوژي بهرهمند شود. اين وعده موجي از اميد را در ميان اهالي فوتبال ايجاد كرد و بسياري تصور ميكردند كه دوران قضاوتهاي بحث برانگيز و اشتباهات داوري به زودي به پايان خواهد رسيد اما افسوس كه اين اميد واهي به سر رسيد و هيچ اتفاقي رخ نداد. مهدي تاج حتي بعدها مدعي شد كه فدراسيون تعداد اين دستگاهها را ارتقا خواهد داد. آن هم بعد از اينكه در فصل گذشته برخي تيمها شاكي شدند كه چرا VAR فقط براي برخي تيمهاي خاص به كار گرفته ميشود.
فصل دوم: فقط دو تا وارد شده!
سال بعد اما قصه رنگ ديگري به خود گرفت. اظهارات مهدي تاج رنگ باخت و او اينبار اعلام كرد كه تنها دو دستگاه VAR وارد كشور شده و پنج دستگاه ديگر در انتظار رسيدن است. اين تغيير روايت باز هم زنگ خطر را به صدا درآورد و نشان داد كه اظهارات اوليه بيش از حد خوشبينانه و شايد غيرواقعي بودهاند و بيشتر براي سركار گذاشتن افكار عمومي منتشر شده است. اين تناقض آشكار پرسشهاي جدي را درباره شفافيت و صداقت فدراسيون فوتبال مطرح كرد. فدراسيوني كه در موارد بسياري متهم به پنهان كاري و حتي خلافگويي بوده است.
فصل سوم: كلا ۴ تا داريم!
و اما در جديدترين اظهارات حجتالله بهمني مدير روابط عمومي فدراسيون فوتبال پرده از واقعيتي تلختر برداشت. او دوشنبه شب و در واكنش به اينكه چرا بازي آلومينيوم اراك و گلگهر بدون VAR برگزار شد و تيم اراكي با دو اشتباه فاحش داوري باخت، اعلام كرد كه در حال حاضر مجموعا چهار دستگاه VAR در اختيار فدراسيون است و اين دستگاهها به صورت استاني جابهجا ميشوند تا بازيهاي مختلف پوشش داده شوند! اين جمله گويي نمك بر زخم فوتبالدوستان بود و جالب اينكه مجري برنامه هم مثل هميشه از كنار اين افشاگري عجيب گذشت. اين بدان معناست كه حتي در بهترين حالت امكان پوشش همزمان تمامي بازيهاي ليگ برتر با VAR وجود ندارد و همين امر منجر به پراكنده شدن بازيها و تكرار اشتباهات داوري در بازيهايي ميشود كه از اين تكنولوژي بيبهره هستند. به عنوان مثال همانطور كه گفته شد بازي گلگهر و آلومينيوم كه بدون VAR برگزار شد دو گل گلگهر روي اشتباه داوري به ثمر رسيد. امير عرببراقي يك پنالتي اشتباه براي گلگهر گرفت و گل دوم گلگهريها را كه به وضوح با دست به ثمر رسيد خطا اعلام نكرد. اين باعث شد مديرعامل آلومينيوم رسما از كميته اخلاق و كميته انضباطي بخواهد به اتفاقات اين بازي ورود كنند.
خلافگويي، پنهانكاري و اشتباهات داوري!
اما اين حجم از تناقضگويي و پنهانكاري از سوي فدراسيون فوتبال، چه مفهومي دارد؟ آيا اين نشاندهنده عدم مديريت صحيح و ضعف در برنامهريزي يا صرفا تلاشي براي سرپوش گذاشتن بر ناكارآمديهاست؟ وقتي اعلام ميشود كه تنها چهار دستگاه VAR وجود دارد و اين دستگاهها به صورت گردشي در استانها استفاده ميشوند آن هم وقتي رييس فدراسيون بارها تاكيد كرده كه 6 دستگاه «وار» داريم و بقيه هم در راه هستند طبيعي است كه بازيهايي مثل ديدار گلگهر و آلومينيوم اراك بدون VAR و با اشتباهات داوري متعدد برگزار شوند.اين وضعيت نه تنها به اعتبار فوتبال ايران لطمه ميزند، بلكه اعتماد هواداران و كارشناسان را هم از بين ميبرد. در «اعتماد» بارها در اين باره نوشتهايم و هشدار دادهايم كه اين روند قابل قبول نيست. هواداران و تيمها سوال ميكنند چه خبر است در اين فوتبال آقاي تاج؟ جالب اينجاست كه در همين هفته ديداري كه VAR داشت هم نتيجهاش با اشتباه داوري تغيير كرد؛ بازي مس رفسنجان و خيبر. حالا آيا زمان آن نرسيده كه مسوولان فدراسيون راه شفافيت در پيش بگيرند و به جاي ارايه آمارهاي متناقض و وعدههاي بيعمل راهكار عملي و موثري براي حل مشكل VAR ارايه دهند؟ تا زماني كه زيرساختهاي لازم فراهم نشود و تكنولوژي VAR به صورت فراگير و استاندارد در تمامي مسابقات ليگ برتر مورد استفاده قرار نگيرد و مهمتر از آن آموزشها درست نباشند و چيدمان داوري جهتدار باشد همچنان شاهد تكرار اشتباهات داوري و اعتراضات تيمها و دلزدگي هواداران خواهيم بود. اين گزارش تلنگري است به مسوولان فوتبال كشور تا بيش از اين با احساسات هواداران بازي نكنند و به جاي پنهانكاري به دنبال راهحلهاي واقعي باشند. اميد به روزي كه VAR در فوتبال ايران از يك «وعده» به يك «واقعيت» تبديل شود.