«اعتماد» وضعيت ارائه خدمات درماني در حوادث اخیر را بررسی میکند
دستور به درمان بدون تبعیض
گروه اجتماعي
با گذشت 10 روز از حوادث اخير كه به مجروحيت و جان باختن تعدادي از هموطنان منجر شد، آنچه ميتوان درباره آن صحبت كرد، اين است كه از 7 ديماه تا شامگاه 20 دي، كادر درمان در تمام مراكز درماني كشور به تبعيت از دستورات و تاكيدات وزير و وزارت بهداشت مبني بر ارائه خدمات درماني بدون هيچ تبعيض و با بالاترين كيفيت و دقت، خدمات قابلتوجهي به تمام مجروحان ارائه دادند كه اين خدمات، در حافظه تاريخي مردم ايران ثبت خواهد شد.
حسين كرمانپور كه رياست مركز اطلاعرساني وزارت بهداشت را برعهده دارد، در گفتوگو با خبرگزاري ايلنا گفته بود كه تا روز ۱۷ اعتراضات، بخش اعظمي از مجروحان ترخيص شدهاند و تعدادي از آنها براي جراحيهاي ثانويه در بيمارستانهاي سراسر كشور همچنان بستري هستند و در توضيحات بيشتري يادآور شده بود: « در اين مدت نيز تمام آمبولانسهاي ما (اورژانس 115) بسيج بودند كه در حوادث حاضر شوند و به افراد از هر گروهي كه نياز به كمك دارند، خدمات ارائه كنند. براي آنها تفاوتي نداشت كه فرد حادثه ديده از مردم معترض بوده يا از نيروهاي انتظامي و امنيتي بوده است، آنها بر اساس اصول حرفهاي در صحنه حاضر شدند. البته خطر هم ميكردند چرا كه شرايط سختي بود و مردم معترض و عصباني بودند، همچنين يكسري افراد كه قصد سوءاستفاده داشتند، در اين شرايط به هر چيزي ميتوانستند آسيب بزنند از جمله آسيب انساني. اما مانند صحنه جنگ كه شوخيبردار نيست، همكاران ما در صحنه اين حوادث نيز حاضر شدند و انتقال مجروحان به اورژانس بيمارستانهاي مورد نظر در سراسر كشور انجام شد. در بيمارستانها نيز آمادگي لازم وجود داشت و امكانات فراهم بود و آنجا نيز بر اساس وظيفه حرفهاي، مجروحان ترياژ شدند. بخشي از مجروحان براي عملهاي فوري، به اتاق عمل منتقل شدند، بخشي ديگر درمان سرپايي دريافت كردند و عدهاي كه بايد تحت نظر براي اقدامات ثانويه قرار ميگرفتند، به بخشها منتقل شدند. »
مسوولان بيمارستانهايي در استانهاي مركزي و شمالي كشور در گفتوگو با « اعتماد » خبر دادند كه دانشگاههاي علوم پزشكي استانهاي محل استقرار اين مراكز درماني، از اولين روز اعتراضات صنفي معيشتي، به كادر درمان بيمارستانها يادآور شدهاند كه تنها نكته مهم در اين شرايط، ارائه خدمت درماني بدون در نظر گرفتن وابستگي سياسي و جناحي مجروحان است.
شنيدههاي «اعتماد» حاكي از آن است كه در چند مركز درماني كه در ساعات اول بعد از حوادث اخير به دليل آمار بالاي مراجعات مجروحان، غافلگير شده و با كمبود ذخاير خون مواجه شده بودند، كادر درمان بيمارستان براي اهداي خون به مجروحان اعلام آمادگي كردهاند و در چند بيمارستان خصوصي در شهر تهران و همچنين در چند مطب در يكي از استانهاي شمالي كشور، پزشكان هزينه جراحي و درمان مجروحان را به طور كامل برعهده گرفتهاند و ويزيت معاينه دريافت نكردهاند .
پزشك شاغل در بيمارستان دانشگاهي يكي از استانهاي واقع در مركز كشور كه از كانونهاي حوادث اخير بوده، در گفتوگو با « اعتماد » در شرح چگونگي خدماتي كه در حوادث اخير در مراكز درماني اين استان به مجروحان ارائه شد، ميگويد كه بيشترين مراجعات مربوط به آسيبديدگي سر، سينه، شكم، ناحيه تناسلي، دست و پا و بيشترين آسيبها مربوط به تير خوردگي و اصابت ساچمه بوده اگرچه كه براي تمام مجروحان، فارغ از اينكه از دسته معترضان يا نيروي انتظامي و امنيتي بودهاند و حتي مجروحاني كه در زمان انتقال به مركز درماني، بدون همراه يا بيهوش بودند و مشخصات و مداركي به همراه نداشتند، پرونده پزشكي تشكيل شده است .
« دانشگاه علوم پزشكي و مديريت بيمارستان به ما اعلام كرد كه فقط و فقط بايد امدادرساني انجام شود. اين رفتار غالب كادر درمان است و به زندگي روزمره ما تبديل شده است . خيلي اوقات، مجروحي به بيمارستان ميآورند كه سرقت كرده يا حكم اعدام دارد ولي براي ما فرقي نميكند و موظفيم به بيمار خدمت بدهيم صرفنظر از اينكه در كدام طرف ماجرا بوده است.»
اين پزشك شاغل در بيمارستان دانشگاهي در اين استان، ميگويد كه بيشترين مراجعات مجروحان به مراكز درماني و درمانگاهها و بيمارستانهاي اين استان و استانهاي همجوارش، شامگاه جمعه بوده و ميافزايد كه تعدادي از مجروحان منتقل شده به مراكز درماني، يا پيش از انتقال فوت كرده بودند يا در زمان پذيرش در اورژانس فوت ميشدند و در توضيح ميزان خون مورد نياز مراكز درماني در حوادث مشابه و زمان طلايي تزريق خون ميگويد: «روال معمول كشور اين است كه هر اتفاقي بيفتد، اورژانس 115 يا هلال احمر بيمار را به بيمارستان دولتي تصادفات و حوادث آن شهر منتقل ميكند و معمولا بيمارستانهاي خصوصي درگير چنين اتفاقاتي نيستند ولي در اتفاقات اخير، مردم هم مجروحان را منتقل كردند كه در بسياري موارد، نميدانستند اين مركز درماني، خصوصي يا دولتي است و فقط مهم بود كه مجروح به نزديكترين بيمارستان منتقل شود. بنابراين، طبيعي است كه بيمارستانهاي خصوصي براي پذيرش چنين مجروحاني آمادگي نداشته باشند و با اتمام ذخاير خون مواجه شوند . البته در جراحات خونريزيدهنده با دو جور زمان طلايي مواجهيم كه اولين زمان طلايي، مربوط به نوع جراحت است و در جراحات شديد، بايد به محض ورود مجروح به اورژانس، اگر دچار شوك خونريزيدهنده باشد، حتي بدون تعيين گروه خوني، خوندهي اورژانسي يا صحرايي با گروه Oمنفي شروع شود اما در بعضي ديگر از انواع جراحات، ميتوانيم سرم درماني را شروع كنيم و سپس، درمان با كيسه خون آغاز شود . دومين زمان طلايي، مربوط به تامين ذخاير خون بيمارستان است كه مديريت بيمارستان در صورتي كه متوجه اتمام ذخاير شود بايد براي تامين خون درخواست بدهد و در مواردي كه تامين فوري از بانك خون ممكن نباشد، بايد در محيط مركز درماني به مردم و كادر درمان اعلام شود كه داوطلبان، خون اهدا كنند . »
اين پزشك همچنين تاكيد ميكند كه طبق دستور وزارت بهداشت و اعلام دانشگاه علوم پزشكي استان، از اولين روز اعتراضات، تمام بيمارستانهاي دانشگاهي در وضع آمادهباش قرار گرفتند و حتي بعضي بيمارستانها بهطور اختصاصي براي پذيرش مجروحان اعتراضات طراحي شدند به اين شكل كه پذيرش بيماران رشتههاي داخلي و عفوني در اين بيمارستانها متوقف شد و بخش اورژانس را براي پذيرش مجروحان تخليه كردند .
اين پزشك همچنين ميگويد كه بهخصوص در سه روز پاياني حوادث اخير، تمام استادان رشتههاي جراحي و داخلي در بيمارستانها حاضر بودند و اشاره دارد كه معمولا در بحرانها كه آمار مجروحان بالاست، بيشترين رشتههاي جراحي مورد نياز از گروه جراحي عمومي، جراحي توراكس (قفسه سينه) جراحي عروق، ارتوپدي، اورولوژي، گوش و حلق و بيني، فك و صورت و جراحي اعصاب هستند كه در سه روز پاياني اين حوادث، اين گروه جراحي در تمام بيمارستانهاي دانشگاهي استان به صورت آماده باش حاضر بودند .
« در اين حوادث و بهخصوص در سه روز پاياني، بسياري از همكاراني كه شيفت كار هم نداشتند به بيمارستانها آمدند تا به كادر درمان كمك كنند و هيچ مجروحي بدون خدمت درماني نباشد. بعد از شامگاه پنجشنبه، علاوه بر اتاق عمل اورژانس، اتاق عمل الكتيو فعال شد و 4 استاد جراحي، همزمان در اتاق عمل بودند. جمعه شب، من از ساعت 8 شب تا 2 صبح فرصت 5 دقيقه براي نشستن هم نداشتم . بعد از مراجعات انبوه شامگاه جمعه، چيدمان اورژانس هم تغيير كرد كه پذيرش مجروحان به سرعت انجام شود و البته خوشبختانه در روز شنبه با تعداد بسيار كمتري از مجروحان مواجه شديم .»
اين پزشك به « اعتماد » ميگويد كه هم خود و همكارانش در اين بيمارستان دانشگاهي و هم دوستاني كه در بيمارستانهاي استانهاي همجوار داشته پيرو اين اصل اخلاقي و حرفهاي بودهاند كه مجروح را فقط با انجام ترياژ براي فوريت ارائه خدمات اولويتبندي كنند و ميافزايد: « هرچه بدحالتر بودند، در سطح ترياژ بالاتري قرار ميگرفتند تا اقدامات، زودتر برايشان انجام شود . بدحال از نظر ما فرد غير هشيار با خونريزي شديد يا در شوك است. مواردي بود كه مجبور بوديم وسط عمليات احيا، بخشي از جراحي را شروع كنيم، تعدادي ديگر را هم بايد به سرعت به اتاق عمل ميفرستاديم .»
اين پزشك گلايهاي هم از مردم دارد؛ مردمي كه اينبار هم با ناديده گرفتن خدمات كادر درمان، به پزشكان و پرستاران آسيب جسمي زدند و از اتفاقي تلخ در سه روز پاياني حوادث اخير در يكي از بيمارستانهاي دانشگاهي تعريف ميكند: « ما مرغ عزا و عروسي هستيم . تلخترين اتفاق، آتش زدن درمانگاه رشت و جان باختن پرستار اين درمانگاه بر اثر سوختگي بود اما غير از اين، در يكي از سه روز پاياني هم وقتي يكي از مجروحان اين حوادث به اتاق عمل منتقل شده بود، پدر و برادرش به بيمارستان حمله كردند، درهاي اتاق عمل را شكستند و وارد اتاق عمل شدند، بالاي سر جراح ايستادند و جراح را تهديد كردند كه اگر عزيزمان از دست برود با تو چنين و چنان ميكنيم. اين دو نفر با اين كارشان باعث شدند كه اتاق عمل، از وضعيت استريل خارج شده و همهچيز غير استريل شود. در نهايت هم هنگام خروج، ميز لوازم احيا را شكستند .»
گفتوگوهايي هم كه مسوولان بيمارستانهاي تهران در روزهاي اخير با خبرگزاريها داشتهاند نشان ميدهد كه اصول حرفهاي ارائه خدمات درماني را بهطور كامل رعايت كردهاند. عبدالرحمان رستميان كه رياست بيمارستان امام خميني تهران را برعهده دارد در گفتوگو با خبرنگار ايلنا درباره شيوه ارائه خدمات درماني به مجروحان حوادث اخير، اشاره داشت كه در شبهاي بحراني و اوج اين حوادث (شامگاه 18، 19 و 20 دي ماه) استادان پزشكي و حتي استادان كشيك در بيمارستان مقيم شدند تا جراحيهاي اورژانسي را با فوريت انجام بدهند و تمام پزشكان و پرستاران اين بيمارستان در وضع آمادگي كامل قرار داشتند و برخي پزشكان و پرستاران هم به صورت داوطلب در اورژانس ايستادند تا در صورت نياز به خدمات بيشتر، كمك كنند .
رستميان در توضيح روند و كيفيت خدماتي كه كادر اين بيمارستان براي مجروحان حوادث اخير ارايه كردند گفته بود: « همكاران ما در اين مدت هركسي كه به بيمارستان مراجعه كرد را فارغ از اينكه چه كسي است، پذيرفتند و درمان كردند. ما در داخل بيمارستان كار خود را انجام داديم و هيچ ممانعتي از سوي كسي هم وجود نداشت . ما به دنبال احراز هويت مجروحان نبوديم . اگر بيمار كد ملي ميداد، دريافت ميكرديم و در صورت خودداري بيمار از ارايه كد ملي، قبول ميكرديم و ديگر كد ملي درخواست نميكرديم. ما كاري نداريم كه شخص بيمار چه كسي است، چرا كه پزشكي چنين است و بايد كار درمان خود را انجام دهيم.در بيمارستان هر گونه مجروحي كه از هر نوع حادثهاي وارد ميشود، تحت تعهد حرفهاي ما قرار دارد تا درمان شود. اين تعهد صرفنظر از هويت يا ويژگيهاي شخصي بيمار، صرفاً مربوط به انجام صحيح وظيفه پزشكي است. »
رستميان در توضيحات ديگري گفته بود: « در دو شب نخست، تعداد مجروحان بهطور قابلتوجهي بيشتر بود؛ شب اول بيشترين تعداد را داشتيم و در شب دوم اين تعداد تقريباً پنجاه درصد كاهش يافت و كمترين مقدار در شب سوم گزارش شد. همچنين در شب اول برخي مجروحان فوت كردند. برخي از بيماران نياز به عمل جراحي داشتند، برخي ديگر به واحد مراقبت ويژه (ICU) منتقل شدند، در حالي كه برخي نيز بعد از درمان سرپايي، مرخص شدند. با افزايش حضور شهروندان، ظرفيت اتاقهاي عمل گسترش يافت تا بتوانيم خدمات درماني را به سرعت به مجروحان ارايه دهيم. تعداد متخصصان پزشكي افزايش يافت و تيم پرستاري نيز همپوشاني بيشتري پيدا كرد. بخشي از واحد بحران كه بهصورت معمول بسته بود، بازسازي و فعال شد تا در صورت ورود مجروحان، بلافاصله بتوانيم واكنش نشان دهيم. براي بيماران نيازمند مراقبت ويژه (ICU) تجهيزات و پرسنل لازم فراهم شد. حتي در مواردي كه بيمار بهدليل شرايط مالي يا ديگر موانع قادر به پرداخت هزينه نبود، ما بهصورت رايگان مراقبتهاي لازم را ارايه داديم تا امكان ترخيص سريع فراهم شود. مجروحان چشم هم به سرعت ارجاع و تحت مراقبت متخصصان چشم قرار گرفتند و يك متخصص چشم همراه با يك همكار ديگر بهصورت فوري در بخش مربوطه حضور يافتند. با توجه به كمبود برخي لوازم پزشكي، در همان لحظه دستگاههاي مورد نياز تأمين و نصب شدند. تمام بيماران، اعم از كساني كه اطلاعات شخصي يا همراه خانوادگي نداشتند، با رعايت پروتكلهاي اضطراري بهصورت رايگان درمان شدند. تعداد كادر ما محدود بود، اما بيماران را اينجا درمان كرديم، برخي بيماراني كه از ناحيه چشم آسيب ديده بودند، از ناحيههاي ديگر نيز مورد آسيب قرار گرفته بودند، اما توانستيم روش درماني را به گونهاي اجرا كنيم كه بدون ارجاع بيمار به بيمارستانهاي تخصصي، مانند بيمارستان فارابي، امكان درمان اين نوع از بيماران را فراهم كنيم؛ بنابراين بيماران در اين شرايط به جاي مراجعه به بيمارستانهاي ديگر، در اينجا درمان شدند. »
روز 28 دي و حدود يك هفته بعد از پايان حوادث اخير، معاون درمان و رييس مركز روابط عمومي و اطلاعرساني وزارت بهداشت، با حضور در بيمارستان چشم پزشكي فارابي تهران، ضمن عيادت از مجروحان حوادث اخير، با آنها گفتوگو و مشكلات آنها را بررسي كردند و سيد سجاد رضوي كه معاونت درمان وزارت بهداشت را عهدهدار است، ضمن تاكيد بر اينكه كادر درمان در تمام بيمارستانها زحمات خود را كشيدهاند، اشارهاي به آسيبرساني به چند مركز درماني در برخي استانها، آسيب به 184 دستگاه آمبولانس و همچنين آسيب ديدگي و مجروحيت 50 تكنيسين اورژانس در حوادث اخير داشت و گفت: « در حال حاضر مشكلي از نظر كمبود تجهيزات پزشكي وجود ندارد، مراكز درماني خدمات خود را به صورت مطلوب انجام دادهاند و براي تمامي مصدومان طبق دستور وزير بهداشت فرانشيز دريافت نشده و رايگان درمان شدهاند. در برخي از بازديدها از مراكز درماني تهران شاهد اين بوديم كه هزينههايي دريافت شده بود كه اين دريافت هزينه مربوط به قبل از دستور وزير بهداشت بوده كه مراكز درماني پيگير هستند و با بيماران و مجروحان تماس گرفته شده تا وجوه دريافتي آنها بازگردانده شود. در روزهاي حوادث اخير تمامي پزشكان و پرستاران فراخوان شدهاند كه اعلام آمادگي حضور داشته باشند تا مشكلي در ارائه خدمات درماني نداشته باشيم. »
اين رفتار، براي اولينبار به يك دستور تبديل شد
از اولين روزهاي اعتراضات اصناف و بازاريان، اخباري درباره برخورد با درمانگران مستقر در بيمارستانهاي محل انتقال معترضان مجروح منتشر شد كه به دنبال انتشار اين اخبار، وزارت بهداشت در چند بيانيه و اعلام رسمي، به صراحت تاكيد كرد كه درمان، وظيفه كادر سلامت است و از مردم و نيروي انتظامي درخواست كرد كه با كادر درمان همكاري كنند تا در روند مداواي مجروحان اخلالي ايجاد نشود. در بيانيه وزارت بهداشت كه 15 دي منتشر شد، مركز روابط عمومي و اطلاعرساني وزارت بهداشت، اعلام كرد: «مردم فهيم و عزيز ايران؛ در روزهاي اخير و همزمان با بروز برخي اعتراضات و ناآراميها در تعدادي از شهرهاي كشور، متأسفانه در مواردي شاهد ورود به مراكز درماني، آسيب به آمبولانسهاي اورژانس، تخريب تجهيزات درماني و صدمهديدن تعدادي از كاركنان خدوم نظام سلامت بودهايم؛ رخدادهايي كه با اصول انساني، اخلاقي و حقوق شهروندي در تعارض آشكار است.نظام سلامت كشور و تمامي كاركنان آن، همواره و بدون هيچ تمايزي، متعهد به حفظ جان و سلامت همه شهروندان ايران بوده و هستند؛ بيمارستانها، آمبولانسها و تجهيزات درماني، فضاهايي امن و داراييهايي عمومياند كه به همه مردم تعلق دارند و بايد در هر شرايطي از تعرض، تنش و درگيري مصون بمانند.در همين راستا و در پي حادثه رخداده در بيمارستان شهر ايلام، به دستور صريح وزير محترم بهداشت، موضوع درگيري در اين مركز درماني بهصورت جدي و دقيق در دست بررسي قرار گرفته و نتايج آن در چارچوب قانون پيگيري خواهد شد. اطمينان ميدهيم كه صيانت از امنيت مراكز درماني، حقوق بيماران و حمايت از كادر درمان، تعهد قطعي وزارت بهداشت است و با هرگونه خدشه به اين حريم انساني برخورد قانوني صورت خواهد گرفت. از همه شهروندان آگاه و مسووليتپذير كشور انتظار ميرود، همچون گذشته، با درك جايگاه حياتي نظام سلامت، در هر شرايطي حرمت بيمارستان، آمبولانس و تيمهاي امدادي را حفظ كرده و اجازه ندهند اين سرمايه ملي و اجتماعي آسيب ببيند. حفظ امنيت نظام سلامت، حفظ امنيت جان همه ماست.»
به دنبال صدور اين بيانيه، وزير بهداشت هم از پيگيري حادثه بيمارستان ايلام براساس گزارش هيات اعزامي خبر داد و در يك واكنش جامع در قبال آسيبهايي كه از اولين روز اعتراضات، به مراكز درماني و تجهيزات امدادي و كادر درمان وارد شده، گفت: « در مورد وقايع ايلام، گزارش نهايي بررسيهاي ميداني هيات اعزامي آماده شده و پس از بررسي، مبناي هر گونه اقدام و پيگيري در خصوص حادثه بيمارستان ايلام خواهد شد.بر اساس قوانين جهاني، حفاظت از بيمارستان، آمبولانسها و بيماران، وظيفه ذاتي كادر درمان است و هرگونه تعدي به اين مراكز و تجهيزات شخصي، تخريب اموال عمومي محسوب ميشود. ما اجازه تخريب و آسيبرساني به حوزه بهداشت و درمان در شرايط بحران را نميدهيم و تعرض به مراكز درماني، بيمارستان و آمبولانسها را به صورت دقيق و ميداني بررسي كرده و طبق قوانين موارد را پيگيري خواهيم كرد. »
وزير بهداشت در يك خطاب جدي خواستار پرهيز از هرگونه برخورد قهري با معترضان مجروح منتقل شده به مراكز درماني شد و گفت: « ما نسبت به تمامي افرادي كه به هر دليل به بيمارستان مراجعه كرده و بستري ميشوند اعم از بيمار يا مجروح درگيري و تجمعات، تعهد ارايه خدمات داريم و كادر درمان، مكلف به ارايه خدمات درماني به افراد، فارغ از هرگونه مرزبندي سياسي و اجتماعي است.هر انساني داراي حقوقي است و صيانت و حفاظت از حقوق افراد در حوزه سلامت و درمان برعهده وزارت بهداشت است و اين تعهد، همان اصلي است كه كادر درمان براي آن تربيت شده و قسم خوردهاند.براي ما در عرصه ارايه خدمات درماني، تفكر، سليقه و نگاه سياسي افراد هيچ جايگاهي ندارد و وظيفه خود را براي حفظ حقوق بيماران و خدمت رساني به آنها انجام خواهيم داد. »
چند روز بعد هم، حسين كرمانپور در گفتوگو با خبرنگار ايلنا گفت: « در بيمارستانهايي كه مجروحان به آنها منتقل شدند، كادر درمان يكديگر را مطلع كردند و حتي آنهايي كه شيفت كاريشان نبوده هم، براي كمك و رسيدگي به مجروحان در مراكز درماني حاضر شدند. در اين بيمارستانها تا جايي كه امكان داشته، خدمات لازم به مجروحان ارايه شده و اگر هم كمبود امكاناتي وجود داشته، آن كمبود تامين شده و استانها در اين حوزه به يكديگر كمك كردهاند. با وجود شرايط بحراني و اينكه ورود مردم همراه مجروحان به اورژانس ايجاد اختلال ميكند، اما با كمك مردم و كادر درمان خدماتمان را به بهترين نحو به مردم ارايه كردهايم. »
سخنگوي وزارت بهداشت با تاكيد بر ضرورت امن و آرام بودن محيط براي رسيدگي به مجروحان، خطاب به مردم گفت: « هر گونه مداخله يا اختلال در روند درمان، آرامش كادر درمان را بر هم زده و از ارايه خدمت باكيفيت جلوگيري ميكند. از دوستان و مردم خواهش ميكنيم كه اگر مجروحي را به بيمارستان منتقل كردند، اجازه دهند كادر سلامت به خوبي وظايف خود را انجام دهند، مداخله نكنند، ايجاد بحران و تشنج نكنند تا خدمات به بهترين نحو ارايه شود. خط قرمز وزارت بهداشت، حفاظت از كادر درمان در مراكز درماني است زيرا اگر آرامش همكاران ما بهم بريزد، خدمترساني دچار اختلال ميشود. بنابراين اگر ايرادي وجود دارد به ما اطلاع دهند تا خللي در خدمترساني ايجاد نشود. هم معترضان و هم آنها كه امنيت برقرار ميكنند، مطلع باشند كه خدمترساني به مجروح از هر گروهي كه باشد وظيفه ما است. از هر جا كه درخواست آمبولانس ميشود، مردم و نيروهاي انتظامي بايد همكاري كنند. اين يكي از اصول مهم انسانمحور، اخلاقمحور و دينمحور است كه بتوانيم مجروح را از محيط حادثه به محيط درماني منتقل كنيم. بنابراين هر دوطرف همكاري كنند كه بتوانيم به سرعت محيط آرام را براي درمان مجروح ايجاد كنيم. اگر افرادي مجروح ميشوند و نگران هستند، حتما به مراكز درماني مراجعه كرده و درمان خود را انجام دهند. درمان از هر مساله ديگري مهمتر است و اگر اين اقدام در منزل يا محيطهاي غيردرماني انجام شود آسيب بيشتري به مجروح ميرسد. بيمارستانها و مراكز درماني براي خدماترساني در حد وظايفي كه داريم آماده هستند و همكاران ما هم در شرايط آمادهباش قرار دارند. سيستم قضايي كشور از سيستم سلامت مجزا است و بر اساس وظايفمان برما واجب است كه به مجروحان چه معترض و چه ناظم خدماترساني كنيم كه آسيبها بيشتر نشود. »
پس از اين صحبتها، محمد جماليان كه يكي از اعضاي كميسيون بهداشت و درمان مجلس است هم تاييد كرد كه تمام مراكز درماني در سراسر كشور، مجروحان اعتراضات را پذيرش و درمان ميكنند و افزود: «حتي در شهرستانها كه ممكن است امكانات درماني كافي نباشد، مجروحان را به تهران ارجاع ميدهند. »
جماليان در واكنش به رخدادهاي تلخ بيمارستان ايلام به دنبال تاكيدات وزير بهداشت و سخنگوي وزارت بهداشت مبني بر ضرورت تداوم خدمات درماني براي تمام مجروحان فارغ از اينكه در كدام جبهه وقايع تلخ جاري ايستادهاند، تاكيد كرد: «ما با قاطعيت ميگوييم كه حتي يك درمانگاه جايي براي منازعات سياسي و اجتماعي نيست. طبق قوانين بينالمللي و اخلاق حرفهاي، ورود به مراكز درماني ممنوعيت دارد و اين ورود بايد مديريت شود ضمن اينكه به تمام مراكز درماني ابلاغ شده تا در اين روزهايي كه شلوغ است، حواسشان جمعتر باشد تا ديگر چنين اتفاقاتي نيفتد. حيطه مراكز درماني از ديگر مكانها متفاوت است. طبق قسمنامهاي كه همه كادر درمان هنگام فارغالتحصيلي و شروع به كار خود، ياد ميكنند، رسيدگي به كسي كه با هرگونه نگرش سياسي، اخلاقي و مذهبي به عنوان بيمار به مراكز درماني مراجعه ميكند، وظيفه كادر درمان است. در اين روزهايي كه علاوه بر بار بيماريهاي معمول، تعداد بيماران مجروح نيز اضافه شده، حفظ امنيت مراكز درماني و ارايه خدمات درماني در يك فضاي آرام و مناسب، وظيفه همگان است كه بايد كمك كنند تا اين اتفاق رقم بخورد و خدمات درماني در شرايط مطلوب ادامهدار باشد.»
اين نماينده مجلس از تمام افراد درخواست كرد كه مجروحان اعتراضات را به مراكز درماني منتقل كنند تا خدمات درماني به آنها در زمان مناسب ارايه شود و به دنبال اين درخواست افزود:« كادر درمان جز ارايه خدمات درماني، در مسائل ديگر ورود نخواهد كرد و اجازه نخواهيم داد كه به جز كار درماني، كار ديگر انجام شود. بر اساس گزارشي كه من شخصا از كل كشور گرفتهام، همه مراكز درماني به مجروحان خدمات ارايه كردهاند و موردي را نداشتيم كه مجروح به مركز درماني مراجعه كند اما از خدمات محروم باشد يا مسائل ديگر را وارد بحث درمان كنند. مردم با خيال راحت اگر مصدوم يا مجروحي را ديدند، ميتوانند به مراكز درماني مراجعه كنند. مسائل قضايي، سياسي و اجتماعي جدا است و براي مسائل درماني به مراكز درماني مراجعه كنند.»
اولين صحبتها درباره روند درمان مجروحان هم، حرفهاي رييس بيمارستان شهداي تجريش بود كه در هفته دوم اعتراضات صنفي، از درمانِ بدون مشكل مجروحان اعتراضات در اين بيمارستان خبر داد و به خبرنگار ايلنا گفت كه نه تنها درمان مجروحان در حال انجام است و مشكل خاصي در اين زمينه وجود ندارد بلكه در زمينه ظرفيت پذيرش اين بيمارستان براي مجروحان و بيماران نيز با مشكلي مواجه نيستند.
تاكيد چند باره اين نماينده مجلس، سخنگوي وزارت بهداشت و وزير بهداشت بر ايمن بودن مجروحان اعتراضات در مراكز درماني و تفكيك خدمت درماني از مسائل قضايي و سياسي و همچنين اظهارات و منشي كه طي روزهاي اخير از مسوولان وزارت بهداشت و حوزه سلامت شاهد بودهايم رفتاري كاملا متفاوت از مسوولان وزارت بهداشت و ساير نهادهاي متولي سلامت در قبال مجروحان اعتراضات است چنانكه رييس كل سازمان نظام پزشكي كشور كه بعد از برخورد عوامل امنيتي با جمع پزشكان معترض و ضرب و شتم تعدادي از پزشكان و از جمله رييس نظام پزشكي تهران بزرگ در شهر تهران در روز 4 آبان 1401، صرفا به يك جلسه مذاكره با مقامات امنيتي كشور و درخواست براي دلجويي از جامعه پزشكي بسنده كرد، بعد از رخدادهاي تلخ بيمارستان ايلام در هفته دوم اعتراضات صنفي معيشتي، در نامهاي خطاب به فرمانده كل انتظامي، ضمن تأكيد بر لزوم تقويت امنيت مراكز درماني، خواستار دلجويي و حمايت از كادر درمان آسيب ديده در حوادث اخير شد.
محمد رييسزاده در اين نامه خطاب به احمدرضا رادان نوشت: «همانگونه كه مستحضريد متأسفانه گسترش برخي بينظميها به مراكز درماني منجر به بروز درگيري و اختلال در روند خدماترساني به بيماران گرديد. اين امر نه تنها آرامش لازمه محيط درمان را بر هم ميزند، بلكه موجب برخوردهاي نامناسب با كادر شريف درمان و ايجاد اخلال جدي در امر حياتي رسيدگي به مراجعين ميشود.»
رييس كل سازمان نظام پزشكي كشور در ادامه اين نامه درخواست كرد كه«در راستاي حفظ حرمت و امنيت بيچون و چراي مراكز درماني و نيز صيانت از شأن و كرامت كادر سلامت كه پيشاني خدمتگزاري به مردم بزرگوار ايران هستند، تمهيدات حفاظتي و نظارتي ويژهاي اتخاذ فرماييد تا از ورود حضور و تعقيب افراد غيرمرتبط در مراكز درماني ممانعت به عمل آيد. بيترديد، تأمين امنيت فيزيكي و آرامش رواني اين مراكز، سنگ بناي ارايه خدمات درماني مطلوب و بيوقفه به هموطنان عزيز است. همچنين، انتظار ميرود در جهت تقدير و دلجويي شايسته از كادر درماني زحمتكش و بزرگوار اين مراكز به خصوص شهرستان ايلام كه در آن حادثه دچار آسيب و ناخرسندي گرديدند، اقدامات مقتضي و جبرانكنندهاي به عمل آيد. اين اقدام، نه تنها احترام به مقام بلند خدمتگزاري اين عزيزان است بلكه ضامن حفظ روحيه و تداوم خدمترساني با كيفيت آنان به آحاد مردم خواهد بود.»