بازخواني روابط انساني در سينماي سروش صحت

سروش صحت در سال‌هاي اخير به يكي از صداهاي متمايز سينما و تلويزيون ايران تبديل شده است؛ فيلمسازي كه جهانش بيش از آنكه بر روايت‌هاي پرحادثه استوار باشد، بر جزييات انساني، سكوت‌ها، مكث‌ها و روابط روزمره بنا شده است. صحت از دل طنز آمده، اما طنزش نه از جنس شوخي‌هاي مستقيم و كلام‌محور، بلكه مبتني بر موقعيت، شخصيت و ظرافت‌هاي رفتاري است؛ همان چيزي كه در آثار تلويزيوني‌اش مانند ليسانسه‌ها و سپس در تجربه‌هاي سينمايي‌اش به بلوغ بيشتري رسيده است. در سينماي سروش صحت، آدم‌ها معمولا معمولي‌اند؛ نه قهرمان‌اند و نه ضدقهرمان. آنها درگير زندگي، ترديدها، ترس‌ها و ناتواني‌هاي خود هستند و همين «معمولي ‌بودن» است كه به جهان آثار او كيفيتي صميمي و باورپذير مي‌بخشد. صحت به جاي قضاوت، نظاره‌گر است و دوربينش با فاصله‌اي محترمانه، شخصيت‌ها را دنبال مي‌كند. همين نگاه انساني و جزيي‌نگر باعث شده فيلم‌هايش بيش از آنكه به دنبال پيام‌هاي صريح باشند، بر حس ‌و حال و تجربه زيسته تماشاگر تكيه كنند. در ادامه همين مسير، استخر تازه‌ترين فيلم سروش صحت كه در چهل ‌و چهارمين جشنواره فيلم فجر به نمايش درآمد، تجربه‌اي متفاوت در كارنامه او محسوب مي‌شود. فيلمي كه در عين وفاداري به جهان آشناي صحت، گامي تازه به سمت نگاهي زنانه‌تر برمي‌دارد. اگرچه دغدغه‌هاي انساني، روابط پيچيده عاطفي و توجه به جزييات رفتاري همچنان در مركز روايت قرار دارند، اما اين‌بار زاويه ديد فيلم، نسبت به آثار پيشين او، تغيير محسوسي كرده است. استخر بيش از آنكه درباره موقعيت‌هاي بيروني باشد، درباره درون شخصيت‌هاست، به ‌ويژه زنان. فيلم تلاش مي‌كند لايه‌هاي پنهان احساسات، تنهايي‌ها و مقاومت‌هاي زنانه را با بياني آرام و غيرشعاري به تصوير بكشد. اين جهان زنانه نه به شكل اغراق‌ شده و كليشه‌اي، بلكه با همان ظرافت هميشگي صحت ساخته شده است؛ جهاني كه در آن سكوت‌ها حرف مي‌زنند و جزييات، بار معنايي روايت را به دوش مي‌كشند. با اين حال، استخر به ‌طور كامل از امضاي مولفش جدا نمي‌شود. همان نگاه دقيق به روابط انساني، همان طنز پنهان و تلخ و همان پرهيز از اغراق و هيجان‌زدگي در روايت، در تار و پود فيلم حضور دارد. سروش صحت در استخر نشان مي‌دهد كه مي‌تواند بدون تكرار خود، جهانش را گسترش دهد و از زاويه‌اي تازه به همان دغدغه‌هاي هميشگي بنگرد . استخر را مي‌توان نقطه‌اي تازه در مسير فيلمسازي سروش صحت دانست؛ فيلمي كه هم ادامه منطقي جهان قبلي اوست و هم نشانه‌اي از تمايلش به تجربه‌گرايي و عبور آرام از مرزهاي آشنا. تجربه‌اي كه اگرچه آرام و كم‌ادعاست، اما درست به همان اندازه، تأمل‌برانگيز و ماندگار است.روزنامه‌نگار