از هرتسفيلد تا فروغي و تقيزاده
مجتبي مينوي اگرچه متولد تهران بود اما كودكياش در سامره گذشت. او فرزند شيخ عيسي شريعتمداري بود كه در مقام طلبه علوم ديني در سامره نزد ميرزا محمدتقي شيرازي تحصيل ميكرد. چنين بود كه مجتبي نيز كودكياش را در محل طلبگي پدر گذراند و تحصيلات مقدماتياش در سامره سپري شد. 8 ساله بود كه همراه خانواده به ايران برگشتند و در مدارس تهران تحصيلاتش را ادامه داد. ابتدا در امانت و افتخاريه و بعد كه به سن بالاتر و مقطع متوسطه رسيد در دارالفنون درس خواند.
از ديگر موضوعاتي كه در مورد مينوي او را در كانون توجه تاريخ معاصر قرار ميدهد، همدرسي او با تعدادي از شخصيتهايي است كه بعدها در زمره نامآوران ادبيات ايران قرار گرفتند. از آن جمله ميتوان به صادق هدايت كه همدرس او بود، اشاره كرد.مينوي دورهاي را هم در رشت گذراند. زماني كه پدرش عهدهدار مسووليت رياست عدليه رشت شد. بعد كه پدر در مجلس شوراي ملي مشغول شد، دوباره به تهران بر گشتند. در همين دوره زبان پهلوي را نزد پروفسور هرتسفلد آلماني فرا گرفت. آشنايي او با محمدعلي فروغي و سيدحسن تقيزاده از اتفاقات مهمي بود كه در سالهاي بعد از آن براي مينوي رخ داد.از مينوي آثار متعددي چه در قالب تاليف، چه ترجمه و چه در مقام مصحح متون كهن منتشر شده است. از آثار او در زمينه تصحيح متون كهن ميتوان به: نامه تنسر، نوروزنامه، ويس و رامين، مصنفات افضلالدين كاشاني (با همكاري يحيي مهدوي)، عيونالحكمه ابن سينا، كليله و دمنه، انشاي ابوالمعالي نصرالله منشي، سيرت جلالالدين منكبرني، تنكسوقنامه يا طب اهل ختا رشيدالدين اخلاق ناصري خواجه نصيرالدين طوسي و... اشاره كرد.
همچنين آثاري چون كشف دو لوح تاريخي همدان، معلومات تاريخي درباره آثار ملي اصفهان و فارس، اطلال شهر پارسه، كشف الواح تاريخي بناي تخت جمشيد (هر چهار اثر از ارنست هرتسفلد) و وضع ملت و دولت و دربار در دوره شاهنشاهي ساسانيان (اثر آرتور كريستنسن) از آثاري هستند كه با ترجمه مجتبي مينوي به فارسي برگردانده شدند.آزادي و آزادفكري، فردوسي و شعر او، مازيار (به انضمام نوشته صادق هدايت)، پانزده گفتار (درباره چند تن از رجال ادبی اروپا)، داستانها و قصهها (مجموعه گفتارها و نوشتهها)، نقد حال (مجموعه گفتارها و نوشتهها)، تاريخ و فرهنگ (مجموعه گفتارها و نوشتهها) نيز از ديگر آثار مجتبي مينوي هستند.