سياستهاي اخير تركيه حاكي از آن است كه تركها درصدد هستند با دست پس بزنند و با پا پيش كشند. نمونه بارز اين ادعا اظهارات اخير نخستوزير تركيه است كه با وجود موضعگيري تند و تيز چند روز پيش خود در زير سوال بردن كل روابط تهران-آنكارا از امكان برگزاري مجدد نشست در استانبول خبر ميدهد و مي گويد در صورت تائيد رسمي اين موضوع ازسوي ايران ،دولت آنكارا آن را با صدور بيانيه اي رسمي اعلام خواهد كرد
برنامه هسته يي ايران اين روزها هفت خوان رستم را پشت سرمي گذارد،آنچنان كه علياكبر صالحي، وزيرامورخارجه كشور با رد پيش شرط نسبت به ادامه مذاكرات هسته يي تاكيد مي كند كه ايران شرطي قبل از مذاكره با 1+5 را نميپذيرد؛ اخبار منتشرشده در رسانههاي غربي مبني بر اينكه 1+5 در مذاكرات آتي با ايران شروطي را مطرح خواهد كرد تنها موضوعات رسانهيي است و ما نميتوانيم مبناي قضاوت خودمان را مسائل منعكسشده در رسانهها قرار دهيم. وي متذكر ميشود: «گذاشتن هر شرط و شروطي قبل از نشست (پاي ميز مذاكره) يعني نتيجهگيري قبل از مذاكره كه كاملا بيمعناست و هيچيك از طرفين شروطي را كه قبل از مذاكره گذاشته ميشود نخواهد پذيرفت.»
پيششرطهاي غرب نسبت به ادامه مذاكرات هستهيي با ايران در حالي مطرح ميشود كه براساس اظهارات پيشين كاترين اشتون، مذاكرهكننده ارشد گروه 1+5 هيچ پيششرطي براي آغاز مجدد مذاكرات هستهيي با ايران وجود ندارد.
اين در حالي است كه روزنامه نيويورك تايمز به نقل از ديپلماتهاي امريكايي و اروپايي اعلام كرد كه دولت «باراك اوباما» رييسجمهوري امريكا و متحدان اروپايي واشنگتن در نظر دارند دور جديد مذاكرات پيرامون برنامه هستهيي ايران را با طرح درخواست تعطيلي فوري و اساسي يكي از تاسيسات هستهيي ايران كه به تازگي در عمق زمين تكميل شده است (فردو)، آغاز كنند.
اين ديپلماتها اعلام كردهاند كه امريكا و متحدان اروپايي واشنگتن علاوه بر اينكه ميخواهند خواستار توقف توليد سوخت اورانيومي شوند كه از ديد آنها تنها چند گام تا رسيدن به حد مورد نياز براي توليد تسليحات هستهيي نياز است، درصدد طرح ارسال انبارهاي موجود اين سوخت به بيرون از كشور ايران هستند. اين روزنامه امريكايي در ادامه نوشت: «مقامات امريكايي و اروپايي ميگويند كه آنها نميتوانند تصور كنند كه در موضوع ايران به عنوان يك مساله سياسي، توافقي حاصل شود كه نتيجهيي نداشته باشد و ايران را با انبارهاي سوختي خود و اورانيوم غنيشده 20 درصدياش رها كنند؛ نتيجه اين مذاكرات يا شكست آن در صورتي مشخص ميشود كه واشنگتن بتواند تهديدهاي اسراييل درباره اقدام نظامي عليه ايران در سال جاري ميلادي را خاموش كند.»
رقابتهاي بغداد و استانبول نسبت به ميزباني مذاكرات هستهيي ايران
داستان ميزباني مجدد تركيه براي برگزاري نشست ايران و 1+5 نيز خود حكايتي دارد كه هيچيك از مسوولان رسمي كشور حاضر به تاييد يا تكذيب ماوقع آن نيستند. از يك سو خبرگزاري فارس به نقل از پايگاه خبري عربيپرس گزارش داد كه وزير خارجه تركيه در تماس با مقامات شوراي عالي امنيت ملي، از تهران به دليل اظهارات تند سران كشورش عذرخواهي كرده است اما در عين حال تاكيد دارد كه برگزاري مذاكرات 1+5 با ايران در بغداد هوشمندانه است، اما استانبول همچنان حاضر به ميزباني مذاكرات هستهيي تهران با طرفهاي مورد مذاكره است.
اين سايت خبري همچنين آورد: افزون بر داوود اوغلو، سفير تركيه در تهران نيز جمعه گذشته خواستار ديدار فوري با علي باقري، معاون سعيد جليلي شده بود تا عذرخواهي مشابهي را مطرح كند و متذكر شود كه كشورش اهميت زيادي براي رهبر انقلاب اسلامي ايران و سياست حكيمانه ايران و ايستادن كنار حق اين كشور در استفاده از انرژي صلحآميز هستهيي و دفاع از اين حق در محافل بينالمللي قائل است.
در ديگر سوي اين غائله نيز رسانههاي ترك قرار دارند كه روايت ديگري از اين ماجرا دارند. با وجود عدم تاييد صحت و سقم اين خبر از سوي مسوولان اما فحواي سياستهاي اخير تركيه حاكي از آن است كه تركها درصدد هستند با دست پس بزنند و با پا پيش كشند. نمونه بارز اين ادعا اظهارات اخير نخستوزير تركيه است كه با وجود موضعگيري تند و تيز چند روز پيش خود در زير سوال بردن كل روابط تهران-آنكارا از امكان برگزاري مجدد نشست در استانبول خبر ميدهد و ميگويد: «هنوز تاييديهيي رسمي از سوي ايران براي پذيرش انجام مذاكرات آتي ايران با اعضاي گروه1+5 در شهر استانبول دريافت نكرده است و در صورت دريافت تاييد رسمي اين موضوع از سوي ايران، دولت آنكارا آن را با صدور بيانيهيي رسما اعلام خواهد كرد.»
اوميت يارديم، سفير تركيه در تهران نيز به ايسنا گفت «به طور كلي ميزباني مذاكرات 1+5 ايران نه تنها براي تهران بلكه براي آنكارا نيز از اهميت بالايي برخوردار است.
تركيه به تصميمات طرفين مورد مذاكره احترام ميگذارد و اگر تصميم اين باشد كه مذاكرات در جايي خارج از استانبول برگزار شود، كاري نميتواند انجام دهد.
اما به هرحال از آنجايي كه اين كشور در چنين شرايطي علاوه بر ايران با كشورهاي عضو گروه 1+5 نيز روابط خوبي دارد، از نگاه واقعگرايي، هيچ كشوري در سراسر جهان شرايطي بهتر از تركيه براي برگزاري مذاكرات هستهيي ايران ندارد.»
البته در آن سوي اين جريان عراقيها نيز كه از پيشنهاد غيرمنتظره ايران نسبت به برگزاري نشست تهران و 1+5 در بغداد به وجد آمدهاند، مدعي شدهاند كه در صورت برگزاري مذاكرات هستهيي در عراق پيشنهادي را براي حل و فصل مشكلات اين پرونده به طرف ايراني خود ارائه خواهند كرد.
پايگاه اطلاعرساني مجلس اعلاي اسلامي عراق در تهران به نقل از حسين المرعبي، نماينده پيمان ملي در مجلس عراق، خبر داد كه اگر نشست ?+? در بغداد برگزار شود عراق طرحي براي حل بحران هستهيي ايران با جامعه بينالملل پيشنهاد خواهد داد؛ پيشنهاد ايران براي برگزاري نشست ?+? در بغداد در پي تفاهم سياسي با عراق بوده و بغداد اميدوار است بتواند در اداره مذاكرات هستهيي ايران نقش مثبتي بازي كند و اين امر را در راستاي بازيابي نقش مهم خود در خاورميانه ميداند.
رقابت بغداد و استانبول نسبت به برگزاري دور جديد مذاكرات هستهيي ايران و 1+5 در جريان بود كه شوراي عالي امنيت ملي كشور اعلام كرد دور نخست مذاكرات در استانبول و دور دوم اين مذاكرات در بغداد برگزار خواهد شد.
در حالي كه علي لاريجاني در گفتوگو با ارگان حزب موتلفه به صراحت اعلام كرد كه در انتخابات مجلس اصولگراها در داخل خودشان، شعبه شعبه شدند و هيچ كدامشان مانيفست مدوني در حوزه اقتصاد و فرهنگ و سياست داخلي و سياست خارجي ندارند و به هم چنگ ميزنند، اعضاي موتلفه هم در اقدامي هماهنگ بهشدت به عملكرد جبهه پايداري و ارگان رسانهيي آنها حمله كردند.
اميدواريم عقلاي قوم و سردمداران نظام در آينده بهتر فكر كنند و همه را در آغوش خود نگه دارند و بهانه را از دست دشمنان بگيرند كه نتوانند بين ما تفرقه و دشمني بيندازند. نظام بايد با وحدت كلمه جلو برود و نگذارد اين جو كه در يك مدت كوتاهي به وجود آمده، دائمي باشد
يك انديشكده امريكايي به بررسي نشست آتي ايران و 1+5 در استانبول و تلاشهاي امريكا و اردوغان براي ايفاي نقشي موثر در اين بين پرداخته است.
