اعتماد| محروميت برخي قبولشدگان دوره دكترا در دانشگاهها در سال تحصيلي جديد درست پس از برخي اعمال نظرها بر پذيرش دانشجويان دوره كارشناسي ارشد از سوي وزارت علوم، تحصيلات تكميلي دانشجويان در اين مقاطع را وارد فاز جديدي كرده است، اين در حالي است كه قبل از اعلام نتايج آزمون دكترا مسوولان نظام آموزش عالي كشور بر افزايش ظرفيت دانشگاهها براي پذيرش دانشجويان مقاطع تحصيلاتتكميلي تاكيد داشتند، ضمن آنكه حتي وزير علوم در آخرين اظهارنظر خود با اعلام اينكه ظرفيت دانشگاههاي كشور براي پذيرش دانشجو در دورههاي تحصيلات تكميلي بيش از ميزان پذيرش فعلي است، تاكيد كرد كه برنامه وزارت علوم، تحقيقات و فناوري اين است كه نه تنها دانشگاههاي مادر بلكه همه دانشگاهها دورههاي تحصيلات تكميلي را داير كنند و به اين ترتيب هم دانشجويان داوطلب را بيشتر پذيرش كنند و هم اساتيد و اعضاي هيات علمي بيش از پيش به كارهاي تحقيقاتي و پژوهشي بپردازند و مشكلات و گرههاي حوزههاي كاربرد را حل كنند، چراكه هم اساتيد دانشگاهها اين ظرفيت و قابليت را دارند و هم دانشجويان زيادي داوطلب دورههاي تحصيلاتتكميلي هستند.
اين سخنان در حالي است كه گزارشها حاكي از آن است كه نه تنها ظرفيت پذيرش دانشجويان در دورههاي تحصيلات تكميلي افزايش نيافته است كه پذيرفتهشدگان علمي آزمون دكترا اعلام كردهاند پس از پيگيري در مصاحبه، به بخشي از اين افراد گفته شده است كه از نظر دانشگاه آنان قبول شدهاند، اما از سوي «نهادهاي ديگر» نام آنان حذف شده، برخي از سازمان سنجش پاسخ مشابهي دريافت كردهاند و برخي نيز از دريافت پاسخ مشخص محروم ماندهاند.
براساس گزارش وبسايت آينده پس از اعلام نتايج آزمون دكترا در روز 23 شهريور ماه 90، برخي از داوطلبان كه نتيجه آزمون خود را پس از پشت سر گذاشتن دو مرحله طولاني و سخت آزمون كتبي و مصاحبه در دانشگاهها مشاهده ميكردند با سوالات زيادي مواجه شدند.
براساس اين گزارش، يكي از داوطلبان كه دارنده «بالاترين نمره» بوده و به دانشگاه معرفي شده است و همچنين در زمان مصاحبه هم توانسته، نمره خوبي كسب كند، در پذيرش نهايي «مردود» شده است.
از سوي ديگر ظاهرا مسوولان آموزش عالي دانشگاهها اعلام كردهاند كه در پذيرش دانشجوي دكترا و تعيين شاخصهاي پذيرش در مصاحبه «اختيار» داشتهاند؛ امري كه چندان منطقي و مطابق قوانين و مقررات به نظر نميرسد. در سال ?? برخي دانشجويان پس از اعلام قبولي در دانشگاه مورد نظر از طريق روزنامه سازمان سنجش و مراجعه براي ثبت نام در دانشگاههاي پذيرفته شده با ستارههايي در فرم ثبتنام مواجه شدند، و دانشجوياني كه با سه ستاره مواجه شده بودند هرگز نتوانستند ادامه تحصيل دهند. در سالهاي ?? و ?? همزمان با اينترنتي شدن روند اعلام نتايج كنكور كارشناسي ارشد، فعالين دانشجويي كه حايز رتبههاي قابل قبول و ممتاز شده بودند، اساسا از دريافت كارنامه علمي در مرحله اول نتايج كنكور محروم شدند و حتي نتوانستند انتخاب رشته كنند. در سال ?? كه موعد اعلام نتايج اوليه در ايام پيش از انتخابات رياستجمهوري بود، دانشجويان ستارهدار دانشگاه سراسري موفق به دريافت كارنامه و انتخاب رشته شدند، ولي در شهريور ماه و پس از مراجعه براي مشاهده نتايج نهايي با گزينه «مردود علمي» مواجه شدند و كارنامه نهايي نيز براي اين دانشجويان صادر نشد و سايت سازمان سنجش اعلام كرد اين دانشجويان اساسا انتخاب رشته نكردهاند و پس از مراجعه حضوري داوطلبان به سازمان سنجش بطور شفاهي به آنها اعلام شد كه ستارهدار شدهاند. مجددا در سالهاي ?? و ?? دانشجويان ستارهدار در كنكور كارشناسي ارشد از دريافت كارنامه اوليه محروم شدند.
خروج دانشجويان خواهان تحصيلات تكميلي
ابهام در پروسه پذيرش دانشجويان در دورههاي تكميلي در حالي است كه بيش از يكهزار جوان ايراني كه نيمي از آنها در سن 22 تا 23 سالگي قرار دارند در 80 روز نخست امسال براي تحصيل در مقاطع كارشناسيارشد و دكترا با هزينه شخصي از كشور خارج شدند كه سه كشور، مقصد حدود 60 درصد اين جوانان ايراني بود. به گزارش مهر، آمار كنكور كارشناسي ارشد نشان ميدهد كه بيش از 900 هزار نفر داوطلب ورود به مقطع كارشناسيارشد در كشور وجود دارد. اين درحالي است كه ظرفيت كل آموزش عالي كشور اعم از دانشگاههاي دولتي، پيامنور و آزاد اسلامي براي پذيرش دانشجو در مقطع كارشناسيارشد نزديك 90 هزار نفر است يعني كمتر از 10 درصد متقاضيان ورود به مقطع كارشناسي ارشد در دانشگاههاي داخل كشور پذيرش ميشوند.
در تشريح ميزان پذيرش داوطلبان ورود به مقطع دكترا نيز همين بس كه 127 هزار نفر داوطلب نخستين آزمون نيمه متمركز دكترا بودند كه از ميان آنها 5 هزار و 600 نفر پذيرش ميشوند.
گزارش يك دستگاه رسمي حاكي است از آغاز سال 90 تا پايان دهم ارديبهشت ماه امسال 175 جوان ايراني كه از نظر نظام وظيفه مشمول حساب ميشدند و بالغ بر نيمي از آنها در سن 22 سالگي قرار دارند براي تحصيل با هزينه شخصي در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري از كشور خارج شدند. در اين بازه زماني 40 روزه 90 نفر از آنها براي تحصيل در مقطع فوقليسانس و 85 نفر براي تحصيل در مقطع دكترا از كشور خارج شدهاند.
اين داوطلبان تحصيل در مقاطع كارشناسيارشد و دكتري به ترتيب دانشگاههاي امريكا، كانادا، انگلستان، استراليا، آلمان، مالزي و ايتاليا را براي ادامه تحصيل انتخاب كرده و حدود 25 درصد آنها موفق به دريافت بورسيه تحصيلي از دانشگاههاي اين كشورها شدهاند يعني هزينه تحصيلشان توسط دانشگاه خارجي پرداخت ميشود. بر اساس اين گزارش، در بازه زماني 11 ارديبهشت ماه تا 21 خرداد ماه امسال يعني طي 40 روز 385 نفر كه از نظر سازمان وظيفه عمومي نيروي انتظامي مشمول بوده و براي خروج از كشور دچار مشكلات نظام وظيفهيي بودهاند خواستار رفع مشكلشان براي خروج از كشور جهت تحصيل با هزينه شخصي در مقاطع كارشناسيارشد و دكترا شدهاند كه تاكنون فقط 200 نفر از آنها موفق به اعزام شده و بقيه نيز پس از رفع مشكل، موفق به خروج از كشور ميشوند.
بنابراين از آغاز سال 90 تا پايان 21 خرداد ماه امسال 560 نفر از مرداني كه داراي مشكل خروج از كشور به لحاظ خدمت نظام وظيفه بوده و از طرفي متقاضي خروج از كشور با هزينه شخصي براي تحصيل در مقاطع كارشناسيارشد يا دكترا بودهاند شناسايي شدهاند.
مراجع رسمي آماري از تعداد زنان يا مرداني كه مشكل خدمت سربازي ندارند و براي ادامه تحصيل از كشور خارج ميشوند ندارند اما رصدكنندگان وضعيت خروج از كشور جوانان ايراني معتقدند اگر آمار مرداني كه با وجود داشتن مشكل خدمت سربازي قصد خروج از كشور براي ادامه تحصيل را دارند در 5/2 ضرب شود تعداد تقريبي ايرانياني كه براي ادامه تحصيل از كشور خارج ميشوند به دست ميآيد.
