پوريا عالمي
چند روز پيش سفير عراق آمده بود به صفحه روزنامه كه متاسفانه چون كاناپه پر بود و بيست و چند سال هم از جنگ ايران و عراق گذشته بود نتوانستيم در خدمتش باشيم و به خدمتش برسيم. اما امروز كه منتظر مشتري براي كاناپه بوديم داشتيم روزنامه را تورق ميكرديم كه ديديم محمد آقا مجيد الشيخ در گفتوگو با «اعتماد» درباره پرداخت غرامت جنگي به ايران گفته: «برادر كه از برادر شكايت نميكند.»البته ما نميدانيم ما با عراق برادرتريم يا دايه مهربانتر از مادر؟ چون عراق به آن يكي برادرش، آقا كويت اينا، دارد غرامت ميپردازد تپل. و البته همين داداشش هم دقيقا بعد از اينكه ما با «كشور برادر و دوست عراق» ميجنگيديم با عراق گلاويز شده بود و جنگ «خليجفارس» ميكرد. حالا ما در كار برادرها دخالت نميكنيم. به قول سفير عراق، داداش ايران از داداش عراقش نبايد شكايت كند. اما به فيلمي كه به دستمان رسيد توجه كنيد؛
ديالوگ
داداش ايران: داداش عراق، دعوا تمام شد رفتي، پول دوا درمونش رو هم نميدي؟ پول عمل زيباييش پيشكش. داداش عراق: داداشي... داداشي... داداش كه از داداش شكايت نميكنه فدات شم. (صداي بوس لپي داداش عراق بر لپ برادرش ايران) داداش ايران (در حالي كه لپش را پاك ميكند): ولي داداش عراق پس اون همسايهتون چي؟داداش عراق: پس اون همسايهمون هيچي.
داداش ايران داداش ايران
حالا يك قصهيي برايتان تعريف كنم؛ از قديم در خاورميانه، جنب سمرقند و بخارا، رفتار لوتيوار داداش ايران معروف بود. توي محل وقتي ايران وارد ميشد اهالي محل نيمخيز ميشدند و ميگفتند: «داشمون اومد.»بعد از مدتي يكي از همسايهها كه اسمش روسياُف بود، گفت: «داش ايران بياييم خونهت رو يه تعميرات اساسي كنيم؟»آقا ايران گفت: «بيا. دستتون هم درد نكنه. » بعد يك روز به ايران گفت: «داش ايران بياييم از اين حوض بالاي خونهت يه استفاده اساسي كنيم؟ اصلا بذار خودم لايروبيش كنم. باشه؟»آقا ايران گفت: «بيا. دستتون هم درد نكنه.» بعد آقا ايران توي روزنامه خواند كه خارجيها به لايروبي و لجن كف دريا ميگويند «نفت و گاز.» و بعدها هم فهميد استفاده عزيز در زبان فرنگي يعني خاويار و ماهي و چي و چي. خلاصه آقا ايران چيزي نگفت. يك روز به روسياف گفت: «برادر كه از برادر شكايت نميكند اما مرد حسابي ديگه تير در نكن كه. تركمنچايبازي در نيار اينقدر حالا من هيچي نميگم.»خلاصه از آن موقع بود كه گفتند كه «برادر كه از برادر شكايت نميكند، مثل داشايرانمون.» البته آقا ايران كه ديد همه برادرش هستند و نميتواند از كسي شكايت كند يك روز صبح زود كه همه خواب بودند گفت ميخواهد بابت غرامات جنگ جهاني دوم شكايت كند. كه ملت گفتند: «چي؟» كه گفت: «هيچي.»
ادامه ماجراي برادريها و نابرابري
حالا از برادريها و داشمشديبازيهاي ايران با اون يكي همسايهها و داداشهاش كلي حكايت نقل كردهاند كه همهاش آموزنده است. منتها چون كاناپه دوست ندارد توي كار داداشها موش بدواند، آن حكايتها را نقل نميكند و اميدوار است كسي از مطبوعات شكايت نكند چون مدعيالعموم و دادستان و كي و كي برادر مطبوعات و ركن چهارم دموكراسي هستند و برادر هم كه از برادر شكايت نميكند.
نتيجهگيري
قصه كه به اينجا رسيد از اتاق فرمان اشاره كردند: «بايد يك نتيجهگيري كنيم» و نتيجهگيري كرديم: «همين داشايران توي همه اين سالها كه روي پاي خودش وايساد و مجيز كس و ناكس نگفت، هيشكي نتونست بهش چپ نگاه كنه. هر چند هفتهيي يه بار تحريمش كردند ولي داشايرانمون هنوز سر پاست و بيدي نيست كه با اين بادها بلرزه. البته با تمام جنگهاي دور و برش تو همه اين سالها تماميت ارضيش رو تونسته حفظ كنه و دمش گرم.»
مهدي افشارنيك
پانزدهمين شماره ماهنامه «مهرنامه» به سردبيري محمد قوچاني منتشر شد. در اين شماره از مهرنامه، محمد قوچاني در سرمقالهاش مطلبي با عنوان اصلي «دموكراسيسازي يا دموكراسيشدن؟» و عنوان فرعي «آيا امريكا در خاورميانه غافلگير شده است؟»، نقش ايالات متحده را در خاورميانه تحليل كرده است. او در پايان اين يادداشت نوشته است: «ملت در صحنه، انتخابات ناقص و نظام بينالملل حساس سه ضلع تحول دموكراتيك در خاورميانه هستند. هر يك از اين سه ضلع كه ناديده گرفته شود، دموكراسيشدن به دموكراسيسازي يا ديكتاتوريماندن تبديل ميشود. اگر انتخاباتي در كار نباشد، اين نظام بينالملل است كه دموكراسيتر از خود را بر ملتها حاكم ميكند، چنان كه در ليبي چنين شد و چنان كه در بحرين چنين نشد. ليبي و بحرين دو روي سكه دموكراسيسازي است، يكي دموكراسي با سرنيزه و ديگري ديكتاتوري با سرنيزه، اما دموكراسيشدن در جهان عرب، تنها از يك راه ممكن است؛ راهي كه ملت مصر رفت. راهي كه حتي باراك حسين اوباما وقتي در نيمه خرداد ماه 88 در قاهره سخن ميگفت آن را پيشبيني نميكرد.» اما در بخش ديگر اين مجله، غلامحسين كرباسچي كه اين روزها حضوري كم در عرصه عمومي دارد، يادداشتي درباره سالگرد 11 سپتامبر با عنوان «از نيويورك تا قاهره» نوشته است. گفتوگو با مرتضي اشراقي درباره انتشار مجموعه آثار پدرش پس از 30 سال در صفحههاي ديگر «مهرنامه» قرار گرفته است. مجموعه يادداشتهايي از نويسندگان ايراني و خارجي درباره تحولات كشورهاي عرب نيز در بخشي ديگر از «مهرنامه» منتشر شده است. گفتوگو با مقصود فراستخواه درباره زندگياش، گفتوگو با محمدجواد حجتي كرماني درباره كارنامه 50 ساله آيتالله مصباحيزدي، «تحولات جريان راست و ظهور جبهه پايداري» در گفتوگو با امير محبيان، مجموعه مطالبي درباره راست مذهبي در ايران، پروندهيي درباره تشكيل هيات حل اختلاف ميان قواي سهگانه با يادداشتهاي متنوع و گفتوگويي با مرتضي نبوي، پروندهيي درباره حزب بعث سوريه با عنوان «ارثيه پدري، ريشههاي تاريخي و فكري ماندگارترين حزب خاورميانه»، پروندهيي مفصل درباره معمرقذافي و افكارش با عنوان «پوپوليست تخيلي»، طغيان دموكراسي در گفتوگوهايي با حسين سليمي، جواد اطاعت، صادق زيباكلام و... از ديگر مطالب جديدترين شماره «مهرنامه» هستند. اما يكي از بخشهاي اصلي اين شماره درباره «سرمايهداري» است. نويسندگان «مهرنامه» در اين پرونده مفصل سرسختانهترين نقدها و متعصبانهترين دفاعيات را درباره ويژگيهاي بازار آزاد گردآوري كردهاند. از جمله اين مطالب ميتوان به پاسخهايگري بكر نوبليست اقتصاد به پرسشهاي «مهرنامه»، گفتوگو با محمد مالجو، مقالهيي از پرويز صداقت، گفتوگو با محمد طبيبيان، مناظرهيي ميان فريبرز رييسدانا و موسي غنينژاد درباره بحرانهاي سرمايهداري و... اشاره كرد. پروندههايي درباره جنگ ايران و عراق، غربزدگي، نقد جلال آل احمد، آرا و افكار فردريش هگل در سالروز تولدش، يادي از آيتالله طالقاني و... نيز در اين شماره از «مهرنامه» چاپ شدهاند. همچنين پنجمين شماره از ضميمه «نقد و بررسي كتاب» نيز با مطالب متنوع منتشر شده است. اين «مهرنامه» با بيش از 300 صفحه و با قيمت 6000 تومان بسيار خواندني است. آن را از دكههاي روزنامهفروشي و كتابفروشيهاي معتبر بخواهيد.
جادي ميرميراني