فيروزه مظفري

مدايح بي‌صله
   سهراب سپهري
پشت كاجستان، برف/ برف، يك دسته كلاغ / جاده يعني غربت
باد، آواز، مسافر، و كمي ميل به خواب / شاخ پيچك، و رسيدن، و حياط / من، و دلتنگ، و اين شيشه خيس
مي‌نويسم، و فضا / مي‌نويسم، و دو ديوار، و چندين گنجشك / يك نفر دلتنگ است
يك نفر مي‌بافد/ يك نفر مي‌شمرد / يك نفر مي‌خواند

روز پنجشنبه بيست و هفتم رمضان مجلس تشکيل شد. در اين جلسه دولت مهلت داد و تجار در صدد تشکيل بانک ملي برآمدند که سرمايه معين نموده اسناد آنرا در داخله بفروشند. چند نفر نيز لايحه‌اي بمجلس فرستادند که بانک ملي تشکيل بدهيد، ما چند نفر گمنام يکصدهزار تومان فعلا موجود کرده‌ايم. مذاکرات اين جلسه اول در حول اين مطالب بود. در اين جلسه ميرزا سيدمحمد ،آقا سيدعبدالله ،آقا شيخ فضل‌الله ، صدرالعلما و بعضي ديگر نيز وارد شدند. مذاکره نان بميان آمد. جماعتي از وکلا از وزير مخصوص (صاحب اختيار فعلي) که حاکم تهران است حمايت مي‌کردند. عاقبت عمل نان در مجلس رسماً مذاکره و برقرار شد که آنرا بصورت شرکت يا بشکل ديگري اداره نمايند، دسته فوق رأي ندادند و معايب آنرا بيان نمودند و راي دادند که بايد امسال نان و گوشت تحت اختيار حکومت باشد بشرايط مقرره تا براي اول سال يعني سر خرمن فکري درست در اين باب بشود.  حاج محمد اسمعيل تاجر تبريزي معروف بمغازه بصدرالعلما که موسس کمپاني بود يعني براي کمپاني که از تجار داخله بودند حرف مي‌زد، رو کرده گفت آقاي صدرالعلما اگر نظر آقا بر اين است که ما را بفرماييد قبول اين کار را بنمائيم قبول نخواهيم کرد. وقتي بنا شود که ما بخواهيم خدمتي به‌ملت نماييم و صرف نظر از منفعت بنماييم، نتيجه آن اين باشد که ما را بي اعتبار قلم دهند ابداً اين کار را نخواهيم کرد. در اين موقع شيخ حسين سقط فروش برآشفته اظهار داشت: بلي مي‌خواهيد کلاه ملت و دولت را برداريد. حاج علي آقا شالفروش به او اهانتي کرد. در اين‌موقع شيخ حسين سقط‌فروش برآشفته با صداي بلند اظهار داشت: من داعيه شرف دارم، مي‌خواهي مرا ضايع کني؟ تو چه حق داري بمن سخن درشت بگويي؟ آقاي سيدمحمدصادق طباطبائي گفت اينجا مجلس است و همه حقوقشان مساوي است، بازار نيست که شما چون تاجريد به‌سقط فروش توهين و تحکم کنيد. لکن حاج علي بر تشدد خود افزود. طباطبائي برآشفته اظهار داشت. اينجا مجلس است و جاي دشنام و تحکم نيست سپس به آقا سيد محمود معروف به ناظم رو کرده گفت: اشخاصيکه مانع آزادي نطق مي‌شوند بايد از مجلس خارج شوند. سيد آمد جلو که حاجي را بيرون کند، حاجي خود بلند شده بيرون رفت و به‌مجرد بيرون رفتن حاجي علي تمام نمايندگان تجار بيرون رفتند. بلافاصله نمايندگان جمعي از وکلا را مأمور کردند که حاج علي و ساير نمايندگان را به مجلس بازگردانند. اين عده رفتند و تجار را به‌مجلس آوردند و بقهر دو دقيقه نشستند. حاج معين التجار خواست نطقي کند، صنيع‌‌الدوله رئيس مجلس را ترک گفت و مجلس بر هم خورد. در اين هنگام آقا سيد عبدالله طرفين دعوا را نيز صلح داد.

   مرتضي شاملي
اين سال‌ها تب دكتر شدن و دكترا گرفتن به جاهاي باريكي كشيده  و حتي تا مرگ سياسي هم پيش رفته و چه بسا باز هم برود. چندي پيش علت را از دوستي پرسيدم. جوابي داد كه به دلم نشست و از آنجايي كه آدم طنازي است كلي خنديديم. چند سال پيش نامه‌اي به يكي از مديران دولتي نوشتم تا زير آن دستوري بنويسد. خواست كه عنوان نامه را تصحيح كنم. تعجب كردم. لبخندي زد و با كمي خجالت گفت: «دكتر را جا انداخته‌ايد!»  راستش نمي‌فهمم كه اين همه اصرار براي دكتر شدن يعني چه؟! دوستي دارم كه هنرپيشه است. چند وقتي بود كه شديدا تب مي‌كرد. بالاخره تشخيص تب دكترا دادند. يك روزي كه به ملاقاتش رفتم پرسيدم اگر دكتر شد، بهتر بازي مي‌كند؟ چيزهايي گفت كه ديدم نه، راستي راستي تبش بالاست. گفتم: «لطفا حرف نزن. دكتر گفته برايت خوب نيست.»  رفيقي داشتم كه مي‌خواست ازدواج كند. كارهاي قبل از  عقدش را پخش كرد بين رفقا. آوردن عاقد به من افتاد. سر ساعت رفتم محضر. ديدم پيرمرد معممي است كه نشسته پشت ميز و منتظر من است. قاب عكسي از او هم در لباس فارغ‌التحصيلي بالاي سرش به ديوار بود. ديد كه نگاه مي‌كنم گفت مربوط به مراسم دكتراست اين عكس. گفتم: حاج آقا بدون دكترا هم قبول‌تان داريم. گفت: با همين لباس؟ گفتم چرا كه نه حاج آقا؟ اين خيلي بهتر بهتان مياد. خنديد. گفت: خدا حفظ‌تان كند ان‌شاءالله... گفتم: ما كه مثل شما نمي‌توانيم بشويم حاج آقا. توفيق مي‌خواد. اون يكي را بگذاريد براي امثال ما. گفت: شما هم دوست داريد دكتر بشويد؟ گفتم: نه حاج آقا. گفت: چطور؟! گفتم: باور كنيد حاج آقا من از بچگي دوست داشتم مثل شما بشوم. گفت: عجب! پس چرا نشديد؟ گفتم: عرض كردم كه «توفيق مي‌خواد حاج آقا. اما رفيقي دارم كه چند وقتييه تب دكتراش قطع نميشه.» گفت: «خدا خودش شفا عنايت كند ان‌شاءالله...!» آدم خوبي بود حاج آقا.  از اين صحبت‌ها كه بگذريم، اصلا كلمه دكتر (البته غير از آنچه به پزشكان مي‌گوييم) يا درجه دكترا چيست؟ مسلما اين كاريكاتوري نيست كه ما امروز از آن مي‌فهميم.  حتما اين بزرگان را مي‌شناسيد: محمد قزويني، بديع‌الزمان فروزانفر، محمدتقي بهار، علي‌اكبر دهخدا، جلاالدين همايي، محمدحسين طباطبايي، مجتبي مينوي، سعيد نفيسي، پرويز ناتل‌خانلري، عبدالحسين زرين‌كوب، ذبيح‌الله صفا، محمدجعفر محجوب، روح‌الله خالقي، محمدرضا شفيعي‌كدكني، محمد حقوقي، ابوالحسن نجفي، منوچهر بديعي و...  بيش از نيمي از اين بزرگان عنوان دكترا ندارند يا نخواسته‌اند داشته باشند. خوب به اسامي آنها  نگاه كنيد و بگوييد كدام‌شان كه اين عنوان را ندارند، لايق آن نبوده يا نيستند؟  منظورم فقط اين بزرگان و امثال ايشان نيست؛ منظورم عام است و فراتر از اين صحبت‌ها. مي‌خواهم بگويم كه وزن و حيثيت يك كشور به جنم آدم‌هايي است كه در هر رشته، شغل و پايگاه اجتماعي كه باشند كارشان را مي‌دانند  و درست انجام مي‌دهند، چه معروف باشند يا نباشند. چه عنوان دكتر و غير آن را داشته باشند يا نداشته باشند؛ آدم‌هايي كه دود چراغ خورده‌اند و از عمر و جان مايه گذاشته‌اند؛ آدم‌هايي كه چكيده كار هستند، نه چسبيده به كار. چنين آدم‌هايي صاحب هر عنواني هم كه باشند خود آنها هستند كه به آن عنوان بزرگي مي‌بخشند. اعتبار يك كشور به چنين آدم‌هايي است.

اما آنچه به زيان مسلمانان انجام داده اين است كه قسمت عمده كشور و درآمد آن را به دشمنان فروخته كه به تفصيل عبارت است از:
1- كان‌ها و راه‌هايي كه به كان‌ها منتهي مي‌شود و همچنين خطوطي كه از معادن به نقاط مهم كشور متصل است.
2- كاروانسراهايي كه در اطراف خطوط شوسه بنا مي‌شود (در تمام كشور) بانضمام مزارع و باغستان‌هايي كه در اطراف اين راه‌ها واقع است.
3- رود كارون و مسافرخانه‌هايي كه در دو طرف اين رود (تا منتهي‌اليه آن) ساخته مي‌شود و همچنين مراتعي كه تابع اين رودخانه است.
4- راه از اهواز تا طهران و آنچه از ساختمان‌ها و مسافرخانه‌ها و باغستان‌ها و مزارع در اطراف آن واقع است.
5- تنباكو و آنچه لازمه اين محصول است (از مراكز كشتزارها، خانه‌هاي نگاهبانان و متصديان حمل و نقل و فروشنده‌ها، هر كجا واقع شده و هر جا ساخته شود.)
6- جمع‌آوري انگور به منظور ساختن شراب و هر چه از دكان و كارخانه لازم دارد (در تمام كشور).
7- صابون، شمع و شكر و كارخانه‌هايي كه لازمه آنهاست.
8- بانك (چه ميداني بانك چيست؟) بانك عبارت از اين است كه زمام ملت را يكجا به دست دشمنان اسلام داده، مسلمانان را بنده آنها كرده و سلطنت و آقائي كفار را بر آنها بپذيرند.
آن وقت اين خائن احمق براي اينكه ملت را راضي كند، دليل پوچي براي كردار زشت خود اقامه كرده و مي‌گويد اينها معاهده موقتي است كه مدتش از صد سال! تجاوز نخواهد كرد! چه برهاني براي رسوائي خيانت‌كاران از اين بهتر؟
نصف ديگر مملكت را هم به عنوان حق‌السكوت به دولت روسيه داده (اگر ساكت شود) آن هم عبارت است از:
1- مرداب رشت و راه انزلي تا خراسان و آنچه از خان‌ها و مسافرخانه‌ها و باغستان‌ها تابع اين راه است. ولي دولت روسيه به دماغش! خورده و اين هديه را نپذيرفته، او درصدد است اگر اين معاهده‌يي كه به تسليم كشور منتهي مي‌شود بهم نخورد، خراسان را كه مستعمره خود كرده و بر آذربايجان نيز دست بيندازد. اين اولين نتيجه‌اي است كه بر سياست اين احمق مترتب مي‌شود.

 «30 هنرمند، 30 پرفورمنس، 30 روز» در گالري ايست
نمايشگاهي با عنوان «30 هنرمند، 30 پرفورمنس، 30 روز» از دهم تيرماه سال جاري بمدت يك ماه در گالري «ايست» برگزار مي‌شود. در اين برنامه هنرمنداني همچون محمد رضايي‌راد، حميد پورآذري، حسن معجوني، آتيلا پسياني، كريستف رضاعي، شهرام مكري، مونا زندي و... آثاري را اجرا مي‌كنند. نگارخانه ايست در تهران، ميدان دركه، خيابان شهيد احمدپور، بن‌بست گلستان، پلاك 2 ،زنگ دوم واقع شده و علاقه‌مندان براي اطلاع ازساعت و تاريخ اجراي اين آثار مي‌توانند به آدرس اينترنتي www. tehraneastgallery. com  مراجعه كنند.

 احياي يك هنر سنتي
موسسه كتابخانه و موزه ملي ملك با همكاري كميته ملي ايكوم قصد دارد از هشتم تيرماه كارگاه آشنايي با جلد و جلد‌سازي براي احياي هنر سنتي نقاشي زيرلاكي برگزار كند.
علاقه‌مندان جهت ثبت‌نام و شركت در اين دوره از تاريخ چهارم تا ششم تيرماه مي‌توانند با شماره تلفن 66700937 تماس گرفته يا از طريق ارسال ايميل به نشاني info@malekmuseum.org  براي ثبت‌نام و تاييد آن مراجعه كنند.

 كنسرت گروه ليان در تالار وحدت
گروه موسيقي ليان، نهم تيرماه در تالار وحدت بخشي از مولودي‌خواني‌هاي رايج در بوشهر كه متفاوت با ديگر مناطق ايران است را اجرا مي‌كند. كنسرت گروه موسيقي ليان، پنجشنبه نهم تيرماه، ساعت 21 برگزار مي‌شود.