ابراهيم رها / Ebrahimraha.com
در شبي سرد و زمستاني در حالي که باران شديدي مي باريد خاله پيرزن نشسته بود پاي تلويزيون و داشت يک فيلمي را که در آن يک عده انسان به شدت غيور و سفت(،) وارد يک خوابگاهي مي شدند تماشا مي کرد.
در آنجا مي ديد که عده يي جهت تعليم و تربيت بهينه تعدادي محصل دانشگاه از ابزار پيشرفته و نوع امروزي ترکه آلبالو استفاده مي کردند و در نهايت فيلم نشان مي داد انصافاً چوب هميشه تره/ هر کي نخوره خره، و چنان اين اقدام مفيد و انساني سريعاً جواب مي داد که مي شد آثار تربيت شدن اين افراد را به وضوح در نواحي مختلف بدن تماشا کرد،
در همين حين يکي به خاله پيرزن تلفن کرد. او گفت؛ الان دارم فلان فيلم را مي بينم، بعداً زنگ بزن. کسي هم که پشت خط بود گفت؛ اي شيطون يوتل ست مي گيري؟ و خاله پيرزن گوشي را گذاشت. بلافاصله صداي در به گوش رسيد. سعيدي از مسوولان سپاه پشت در بود. آمد داخل و گفت؛ «دشمن از راه دموکراسي مي خواست به اهدافش برسد.»
خاله پيرزن هم گفت؛ البته کور خوانده بودند و شما عزيزان از طريق زدن فک دموکراسي راه رسيدن به اهداف شان را کاملاً مسدود کرديد. ننه جان هر چه بلا و مصيبت است از دست اين دموکراسي است و شکر خدا که شما ديگر چيزي براي اين مقوله قبيحه باقي نگذاشته ايد و عنقريب است که باقي مانده آن را هم ريشه کن کنيد. سعيدي ننه جان، تو و دوستانت اگر همين صورت ظاهر اين عمل ناشايست و بي ناموسي را هم بالکل از بيخ ببريد ديگر همه چيز رو به راه مي شود.
همين طور که خاله پيرزن راهکارهاي ريشه کن کردن دموکراسي را به سعيدي ياد مي داد صداي در در فضاي خانه کوچک پيچيد و وقتي خاله پيرزن پرسيد کيه؟ جواب شنيد؛ من مهدي کروبي هستم. خاله پيرزن در را که باز کرد گفت؛ ننه جان حال علي تان بهتر شد؟ کبودي ها رفت؟ حالا چه خبر؟ کروبي هم گفت؛ من دو تا درخواست داشتم.
اول اينکه يک ميدان در شهر را به ما بدهند تجمع کنيم. امنيت راهپيمايي هم با خودمان تا معلوم شود چقدر مردم مي آيند. عرض دوم ام هم اين است که اگر امکان دارد رفراندوم برگزار کنيد.
خاله پيرزن چشم هايش را جمع کرد تا با دقت بيشتري به چهره کروبي نگاه کند. بعد پرسيد؛ ننه جان شما مثل اينکه در وقايع پس از انتخابات و بعد از خوردن گاز اشک آور و باتوم خيلي بهت خوش گذشته، يعني تا علي تان را به کشتن ندهي ول کن نيستي نه؟ خوبي ننه کلاً؟، باشه ننه من الان زنگ مي زنم ميگم. فکر کنم تا فردا بعدازظهر رفراندوم برگزار کنن، برو يه گوشه بشين خشک شي فعلاً،
اين کتاب مي تواند ماده اوليه پژوهش گسترده تري باشد با عنوان «تاريخ اجراي قانون هاي مطبوعات ايران» که پژوهشي مطبوعاتي، سياسي و حقوقي خواهد بود، اما گسترش اين پژوهش ها محدود به اين موضوع نخواهد بود. از اولين قانون مطبوعات در ايران که در بهمن 1286 تصويب شده است تا آخرين تغييرات قانوني در دوره ما، تاريخ مطبوعات ايران با فراز و نشيب هاي بسياري رو به رو بوده که اغلب متاثر از شرايط سياسي شکل گرفته است. مروري بر اين قوانين مي تواند براي کساني که اندکي اهل تاريخ باشند معنادار باشد و با مشاهده تاريخ هايي که بر پيشاني اين قوانين نقش بسته، به راحتي مي توانند بين شرايط آن دوره و اين قانون ها نسبتي برقرار کنند، به خصوص که فريد قاسمي تنها به قانون هاي مصوب اکتفا نکرده و اصلاحيه ها، تصويب نامه ها، ابلاغيه ها و آيين نامه هاي اجرايي و مهم تر از آن «لوايح و طرح هاي پيشنهادي» را نيز که به مرحله تصويب نرسيده اند، در کتاب آورده است. نگاهي به طرح ها و لوايح پيشنهادي، خود مي تواند تصويري از جايگاه مطبوعات در رويدادهاي سياسي و مرکز تعارض ها و اختلاف ها نشان دهد. مثلاً اين کتاب نشان مي دهد در فاصله دو سال 1357 و 1358، پنج لايحه، يک اصلاحيه و يک متمم تدوين و ارائه شده است، در حالي که آخرين مصوبه مرتبط قبلي به 27 اسفند 1341 مربوط است، اما پس از آن تغييرات با فاصله هاي کمتري رخ داده است که خود نشان از وضعيتي تازه دارد؛ وضعيتي که نياز به تعريف هاي جديد را الزامي کرده است. مجموعه قوانين تصويب شده و پيشنهادها در قالب طرح و لايحه در فاصله زماني 1358 تا آخرين طرح پيشنهادي به تاريخ 29 خرداد سال 1379 که کوشش ناکام نمايندگان مجلس ششم بود، وقتي کنار هم و با نگاهي تاريخي بررسي شوند، خود حکايت از تاريخ قبض و بسط آزادي در ايران دوره ما دارد. در فاصله زماني 27 اسفند 1341 تا ارديبهشت 1357، تغييري در متون حقوقي رخ نداده است، اما ارديبهشت سال 1357 دولت جمشيد آموزگار لايحه يي پيشنهادي را ارائه مي کند که خبر از حال و هوايي تازه دارد، ولي موضوع جالب تر اين است که دومين لايحه را دولت جعفر شريف امامي در شهريور همان سال پيشنهاد مي دهد. تغيير دولت ها در سال 1357 دلايل روشني دارد و فاصله زماني کوتاه از لايحه قبلي تا اين لايحه نشان از جايگاه مطبوعات در مرکز بحران دارد، به خصوص که در فاصله يي کمتر از يک ماه بعد متممي به اين لايحه مي خورد. کمتر از شش ماه بعد، در خرداد 1358 دولت مهدي بازرگان لايحه پيشنهادي درباره مطبوعات ارائه مي کند و يک ماه بعد در تير 1358 همين دولت لايحه يي ديگر ارائه مي دهد که با تغييراتي، 20 مرداد 1358 در شوراي انقلاب به تصويب مي رسد و در فاصله يي کمتر از دو ماه يعني 10 مهر 1358 اصلاحيه يي مي خورد. سيدفريد قاسمي افزون بر مجموعه قوانين مطبوعاتي، مقدمه يي بر کتاب نوشته که به طور دقيق و موجز تاريخچه يي از آن 71 سال سليقه فردي حاکم بر مطبوعات ارائه کرده است که خود شرحي از کوشش هاي روزنامه نگاران و چالش هاي ميان آنان و درباريان در زمينه مطبوعات است که به تصويب نخستين قانون مطبوعات ايران منجر مي شود. نويسنده خود در مقدمه کتاب از حقوقدانان و ديگر صاحب نظران دعوت کرده با بهره گيري از اين مجموعه که آن را ماده خامي براي پژوهش هاي تحليلي مي خواند به گسترش آن کمک کنند.
