ترجمه؛ محمد ملائکه

امروزه تصورهاي غلطي درباره ورزش و همچنين اهميت، روش ها و دستاوردهاي آن وجود دارد که مانع از ورزش کردن بسياري از شهروندان مي شود. در ادامه به برخي از اين تصورات اشتباه اشاره کرده و پاسخي کوتاه به آنها عرضه مي کنيم.

---

- انجام فعاليت هاي جسمي هزينه زيادي دارد؛ نياز به تجهيزات، کفش و لباس ورزشي دارد. بايد براي استفاده از تاسيسات ورزشي پول پرداخت.

فعاليت جسمي را مي توان تقريباً هر جايي بدون هيچ تجهيزاتي انجام داد. حمل کردن خريدهاي روزمره، کتاب يا بچه ها، فعاليت هاي جسمي خوبي به حساب مي آيند، حتي بالا رفتن از پله ها هم ورزش خوبي است. پياده روي که مي توان آن را توصيه شده ترين و رايج ترين فعاليت جسمي دانست، مطلقاً رايگان است. اغلب نواحي شهري داراي پارک و آبنما يا ساير محل هاي پياده روي هستند و مکان هايي ايده آل براي راه رفتن، دويدن يا بازي کردن هستند. حتماً لازم نيست به يک سالن ورزشي، استخر يا ساير تاسيسات ورزشي خاص برويد تا از لحاظ جسمي خود را فعال کنيد.

- خيلي گرفتارم، فعاليت جسمي کلي وقت مي گيرد.

دست کم 30 دقيقه فعاليت جسمي ملايم هر روز براي حفظ سلامتي شما کافي است. منظور اين نيست که همه کارهايتان را متوقف کنيد. نيم ساعت فعاليت بدني انجام دهيد. اغلب مي توان تحرک را در فعاليت هاي معمول، روزانه در محل کار، مدرسه يا خانه تلفيق کرد. ضمناً مي توان فعاليت جسمي را به طور مقطعي در طول روز انجام داد، مثلاً 10 دقيقه پياده روي تند، سه بار در روز يا 20 دقيقه فعاليت جسمي در صبح و 10 دقيقه در انتهاي روز. حتي اگر بسيار گرفتار باشيد هنوز مي توانيد 30 دقيقه فعاليت جسمي را درون برنامه هاي روزانه تان بگنجانيد.

- کودکان طبيعتاً بسيار پرانرژي هستند و آرام نمي گيرند. لازم نيست براي تشويق آنها به انجام دادن فعاليت هاي جسمي وقت گذاشت. آنها همين طوري فعال هستند.

بررسي هاي اخير نشان داده اند کودکان در سراسر جهان به طور فزاينده يي کمتر فعاليت جسمي انجام مي دهند و کم تحرک شده اند. اين امر به خصوص در مناطق فقير شهري صادق است. از زمان و منابعي که صرف تربيت بدني مي شد کاسته شده و بازي هاي کامپيوتري و تلويزيون جاي اوقات پرتحرک قبلي را گرفته اند. تخمين زده مي شود در بسياري از کشورها، چه توسعه يافته و چه در حال توسعه، بيش از دوسوم کودکان و نوجوانان به قدر کافي فعاليت جسمي انجام نمي دهند. فعاليت جسمي ناکافي در کودکان مي تواند پيامدهاي بهداشتي درازمدتي داشته باشد. فعاليت جسمي مرتب براي کودکان و نوجوانان از لحاظ بهداشت جسمي، رواني و اجتماعي منافع مهمي به دنبال دارد. فعال بودن بالقوه به کودکان و نوجوانان کمک مي کند به توازن و هماهنگي برسند، استخوان ها، مفاصل و عضلات سالم داشته باشند، وزن بدن شان را کنترل و چربي هايشان را کم کنند و کارايي قلب و ريه هايشان را بالا ببرند. بازي ها و مسابقات و ساير فعاليت هاي جسمي به کودکان و نوجوانان فرصت هايي براي خودبيانگري، اعتماد به نفس پيدا کردن، احساس موفقيت و تعامل و تلفيق اجتماعي مي دهد. فعاليت جسمي همچنين از به وجود آمدن احساس اضطراب و افسردگي پيشگيري و اين احساسات منفي را مهار مي کند. شرکت کردن در ورزش و فعاليت هاي جسمي تحت هدايت مناسب مي تواند ساير رفتارهاي سالم مثل اجتناب از سيگار کشيدن، مصرف الکل و مواد مخدر و رفتارهاي خشن را نيز در کودکان و نوجوانان تقويت کند. الگوهاي فعاليت جسمي کسب شده حين دوران کودکي و نوجواني با احتمال بيشتري در سراسر زندگي حفظ مي شوند. بنابراين اساسي را براي يک زندگي سالم و فعال فراهم مي آورند.

- فعاليت جسمي براي اول زندگي است، در سن و سال من ديگر نيازي به اين کارها نيست.

فعاليت جسمي مي تواند کيفيت زندگي را به شيوه هاي بسيار براي مردماني از همه سنين بهبود بخشد. شيوه زندگي فعال به اشخاص مسن تر امکان ملاقات هاي مرتب با همسن هايشان و ايجاد دوستي هاي جديد، حفظ شبکه هاي اجتماعي و تعامل با ساير افراد از همه سنين را مي دهد. بهبود انعطاف پذيري بدني، تعادل و توان عضلات از «افتادن» (يک علت عمده معلوليت در ميان سالمندان است) جلوگيري مي کند. معلوم شده شيوع بيماري هاي رواني در ميان افرادي که از لحاظ جسمي فعال هستند، کمتر است.

- فعاليت جسمي تنها در کشورهاي صنعتي مورد استفاده دارد. مردم در کشورهاي در حال توسعه مشکلات ديگري دارند.

در شهرهاي سريعاً در حال رشد و کشورهاي در حال توسعه، ازدحام جمعيت، فقر، جرائم، ترافيک، کيفيت بد هوا، فقدان پارک ها، پياده روها، تسهيلات ورزشي و تفريحي و ساير مکان هاي امن انجام فعاليت هاي جسمي را به انتخابي مشکل بدل مي کند. براي مثال در سائوپائولوي برزيل 70 درصد جمعيت شهر بي تحرک هستند، حتي در مناطق روستايي کشورهاي در حال توسعه گذراندن اوقات فراغت در حالت نشسته مثلاً به تماشاي تلويزيون به طور فزاينده يي رايج شده است. عواقب چنين وضعيتي به همراه ساير تغييرات سبک زندگي، افزايش ميزان چاقي، ديابت و بيماري هاي قلبي است. کشورهاي با درآمد کم و متوسط بيشترين عواقب را از اين بيماري ها و ساير بيماري هاي غيرمسري تحمل مي کنند. 77 درصد کل موارد مرگ و مير ناشي از بيماري هاي غيرواگيردار در جهان در کشورهاي در حال توسعه رخ مي دهد. اين بيماري ها همچنان در حال افزايش هستند. آنها بار سنگيني بر دوش نظام هاي مراقبت بهداشتي، منابع و اقتصاد اين کشورها مي گذارند. اين کشورها که در تلاش براي کنترل اثر بيماري هاي واگيردار هستند، همزمان با افزايش فشار ناشي از شيوع بيماري هاي غيرواگيردار مواجه شده اند. فعاليت جسمي به همراه رژيم غذايي سالم و سيگار نکشيدن شيوه يي کارآمد و مقرون به صرفه براي ارتقاي بهداشت عمومي در کشورهاي کم درآمد يا با درآمد متوسط است.

www.who.int/en

دکتر ياشيل احدي مقدم*

www.doctoryashil.com

خوانندگان محترم مي توانند پرسش هاي خود را با ذکر سن، محل سکونت و شرح مختصري از مشکل و هر موضوعي که در يافتن علت کمک کند، مطرح سازند تا پاسخ داده شود. براي طرح پرسش هاي خود مي توانيد با آدرس info@doctoryashil.com مکاتبه کنيد.

---

-دختري 26ساله هستم. حدود يک ماه است که فک بالا را ارتودنسي کرده ام. دکتر به من گفته اگر لازم شد چهار دندان نياز به کشيده شدن دارد. مي خواستم ببينم آيا جاي خالي اين دندان هاي کشيده شده پر خواهد شد؟

بله، کشيدن چند دندان پنج يا در مواردي پنج از هر طرف، يک روش معمول در درمان هاي ارتودنسي است. در مواردي که دندان هاي جلو نامرتبي زيادي دارند، فضاي لازم براي تغيير مکان و مرتب شدن دندان ها بايد از جايي تامين شود. طي پروسه ارتودنسي، دندان ها تغيير مکان خواهند داد و علاوه بر رفع نامرتبي در دندان هاي پيشين، فضاي خالي دندان هاي کشيده شده پر خواهد شد.

-مي خواستم اطلاعاتي درباره لمينيت به من بدهيد.

لمينيت روشي است که با اندکي تراش روي دندان، يک لايه نازک چيني (يا کامپوزيت) روي دندان مي چسبانند و عيوب تقارني و اندازه و شکستگي و پريدگي گوشه هاي دندان را اصلاح مي کنند. درمان با لمينيت اگر به درستي انجام شود مي تواند چندين سال دوام آورد. استفاده از روش روکش لمينيت، در همه موارد نمي تواند جايگزين روش ارتودنسي باشد. در برخي موارد براي اصلاح لب پريدگي، شکستگي، اصلاح عقب بودن چند دندان نمايان و اصلاح عيوب تقارن دندان ها، به ويژه در دندان هاي بالا مي توان از لمينيت استفاده کرد. يک مزيت لمينيت، مدت کوتاه درمان و مزيت ديگر آن سهولت تعويض آن است. با روش لمينيت مي توانيد دندان هاي خود را به شکل مناسب بازسازي کنيد. لمينيت اثر منفي خاصي روي دندان ندارد، اما نياز به مراقبت بيشتري نسبت به دندان معمولي دارد. روکش هاي لمينيت، نسبت به نيروهاي کششي ضعيف هستند و با گاز زدن و کشيدن چيزهاي سفت ممکن است کنده يا شکسته شوند. البته در اين موارد مي توان با تعويض لمينيت، ايراد را برطرف کرد. از طرف ديگر براي خوب و زيبا باقي ماندن لمينيت ها، نياز به رعايت بسيار مناسب بهداشت دهان و دندان است.

-بعد از عصب کشي سه روز است درد دارم و وقتي درد شديد است مسکني مثل مفناميک اسيد مي خورم. آنتي بيوتيک هم خود دکتر داده. حالا لثه ام نزديک دندان سفيد شده است. لثه نزديک به دندان عصب کشي شده هم ورم کرده. دليل آن چيست؟ البته جلسه بعد براي پر کردن تاج بايد مراجعه کنم.

نظر به اينکه دکترتان آنتي بيوتيک تجويز کرده و لثه تان هم ورم کرده است، احتمال مي دهم ريشه دندان تان عفونت کرده. براي رفع عفونت حتماً بايد مصرف آنتي بيوتيک را به دقت ادامه دهيد. در صورتي که ورم لثه زياد است به دندانپزشک تان مراجعه کنيد تا در صورت لزوم عفونت را از محل خارج کند يا آنتي بيوتيک قوي تري تجويز کند.

-پسري 18ساله هستم. با اينکه مدام از دندان هايم محافظت و رسيدگي مي کنم، تاکنون 12 عدد از آنها را با آمالگام پر کرده ام. علاوه بر اين، به دليل اينکه دندان زيادي را پر کرده ام شکل زيبايي هم ندارند.

رسيدگي و رعايت بهداشت دهان و دندان تاثير بسزايي در حفظ و سلامت دندان ها دارد. اگر وقت و توجه کافي در محافظت دندان صرف مي کنيد و نتيجه خوبي نگرفته ايد، ممکن است راه را اشتباه رفته باشيد. بررسي کنيد آيا روش مسواک و نخ دندان زدن تان درست است؟ آيا در زمان هاي مناسب مسواک مي زنيد؟ آيا دندان قروچه نداريد؟ آيا چيزهاي سفت و نامناسب مانند فندق و... را با دندان تان نمي شکنيد؟ براي يافتن و حل مشکل با دندانپزشک مشورت کنيد. براي رفع شکل نازيباي دندان هايتان که به دليل رنگ سياه آمالگام ايجاد شده است، مي توانيد ترميم قسمت هاي نمايان را به سادگي با کامپوزيت تعويض کنيد.

-به تازگي شنيده ام آمالگام داراي جيوه و براي بدن انسان مضر است. احساس مي کنم حافظه ام نسبت به قبل ضعيف تر شده. آيا راهي هست که آمالگام را خارج و به جاي آن از کامپوزيت استفاده کنم، طوري که هنگام تراش دادن ترميم هاي قبلي، براده هاي آن در دهانم پخش نشود و به خوردم نرود؟

پژوهش ها و بررسي هايي در زمينه تاثير بخارات سمي جيوه مورد استفاده در آمالگام صورت گرفته است، اما تاکنون نتيجه قاطع و بازدارنده يي در اين زمينه حاصل نشده است. از طرفي آمالگام ماده يي است که سال هاست در ترميم هاي دندانپزشکي مورد استفاده قرار گرفته و گزارش خاص و نگران کننده يي در زمينه تاثيرات منفي اين ماده روي سلامت افراد تحت درمان منتشر نشده است. در مقامي نيستم که بتوانم به طور قطع مضرات جيوه موجود در آمالگام را تکذيب يا رد کنم، اما مي توانم اين خاطرجمعي را به شما بدهم که سازمان هاي بين المللي و استانداردهاي بهداشت و تندرستي به دقت مراقب چنين مسائلي هستند و اگر زيان آور بودن چنين محصولاتي ثابت شود و باعث آسيب يا مخاطرات جدي به سلامت انسان يا محيط زيست شوند، از توليد و استفاده آنها جلوگيري خواهد شد. از طرفي توليدکنندگان مواد و تجهيزات دندانپزشکي نيز نهايت تلاش خود را براي ارتقاي کيفيت و کاهش مضرات به کار مي بندند. گمان نمي کنم احساس در مورد ضعيف تر شدن حافظه تان نسبت به قبل، ارتباطي به آمالگام داشته باشد. با اين اوصاف توصيه مي کنم اگر رنگ آمالگام در لبخندتان نمايان نيست و ترميم تان خراب نشده است، اجازه دهيد به همين شکل در دهان تان باقي بماند. براي تعويض مواد ترميمي لازم است مواد قبلي تراشيده و از دندان خارج شوند و در اين روند ممکن است ناگزير قسمتي از بافت سالم نيز (هر چند اندک) همراه آمالگام تراشيده شود.

*جراح و دندانپزشک

دکتر اميد هاشمي فرد*

متخصصان قلب با بيماران متعددي مواجهند که برخي از آنها از قضا ورزشکاراني هستند که سابقه طولاني ورزش دارند. وقتي به اين بيماران اطلاع داده مي شود که مبتلا به بيماري قلبي اند معمولاً اين جملات شنيده مي شود؛ «من مرتب ورزش مي کردم»، «من روزانه چندين کيلومتر پياده روي مي کنم»، «من هفته يي سه بار کوه مي روم»، «من عضو تيم فوتبال اداره ام» و... و متعجبانه مي پرسند چرا بايد به بيماري قلبي مبتلا شوم؟

ورزش و فعاليت هاي جسمي مستمر امري مفرح و نشاط آور است. ورزش اثرات مفيد متعددي بر کارکرد اندام هاي داخلي از جمله قلب دارد. ورزش همچنين اثرات مفيدي در کنترل فشارخون و کاهش قند و چربي هاي مضر خون دارد. اعتماد به نفس در ورزشکاران بيشتر است، آنان به سلامتي خود اهميت بيشتري مي دهند، از جمله کمتر سيگار مي کشند و الکل مصرف مي کنند، رژيم غذايي سالم تري در پيش مي گيرند و کمتر به دليل بي تحرکي چاق مي شوند ولي بايد دانست که اين اثرات بيشتر در نوعي ورزش هاست که به آن اصطلاحاً ورزش هاي ايزوتونيک يا پويا گفته مي شود (مانند پياده روي، دو، شنا و ورزش هاي توپي) و در ورزش هاي ايزومتريک يا ايستا (مانند وزنه برداري و ورزش هاي مقاومتي) ديده نمي شود و ثانياً حتي انجام مرتب ورزش هاي پويا نيز به هيچ وجه ورزشکار را در برابر بيماري هاي عروق خون رسان به قلب بيمه نمي کند. بيماري عروق خون رسان قلب بيماري چندعاملي است که انجام ورزش هاي منظم پويا فقط روي برخي از اين عوامل اثري نسبي دارد. به علاوه برخي از مرگ هاي قلبي غيرعروقي فقط در ورزشکاران و به خصوص هنگام انجام ورزش هاي رقابتي روي مي دهد و ورزشکاران بايد علاوه بر فعاليت مرتب جسمي مراقب عوامل قابل اصلاح ابتلا به بيماري عروقي قلب مانند فشارخون، قند، چربي هاي مضر خون و عدم مصرف سيگار باشند.

*فوق تخصص بيماري هاي قلب و عروق

دکتر سيدمحمدرضا حکيميان*

در اين مقاله عواملي که براي بروز سرطان پستان خطرساز هستند، معرفي مي شوند. اين موارد در اصطلاح پزشکي ريسک فاکتور يا عامل خطر ناميده مي شوند. آگاهي از اين عوامل، نبايد باعث نگراني شود بلکه برعکس بايد به عنوان وسيله يي براي جلوگيري از بروز بيماري، مد نظر قرار گيرد و افرادي که داراي اين عوامل خطر هستند نبايد تصور کنند که حتماً به سرطان پستان مبتلا مي شوند بلکه با آگاهي از اين عوامل بايد مراقبت و پيگيري کافي براي پيشگيري و تشخيص زودرس انجام دهند.

عوامل خطر يا ريسک فاکتورهاي مهم براي ايجاد سرطان پستان عبارتند از؛

1- چاقي

2- مصرف غذاهاي پرچربي به مدت طولاني

3- مصرف الکل

4- خانم هايي که بچه دار نشده اند

5- بروز اولين بارداري پس از 30 سالگي

6- تداوم دوره هاي خونريزي ماهانه تا بعد از 55 سالگي

7- شروع دوره هاي خونريزي ماهانه قبل از 12 سالگي

8- سابقه پرتودرماني

9- سابقه سرطان پستان در خانواده نزديک

10- سن بالاي 50 سال

11- سابقه سرطان پستان در سينه مقابل

12- سابقه کيست پستان

افرادي که داراي عوامل خطر فوق هستند بايد پزشک خانواده خود را از اين امر مطلع کنند تا اقدامات لازم براي جلوگيري از ايجاد اين بيماري يا تشخيص زودرس صورت گيرد. لازم به ذکر است که شيردهي، انجام فعاليت هاي ورزشي و رعايت رژيم هاي غذايي خاص، از خطر سرطان پستان مي کاهد.

*متخصص جراحي عمومي

فلوشيپ جراحي سرطان