
در صد سال گذشته هر کشوري که رشد اقتصادي و اعتماد به نفس لازم را داشته مبادرت به ساخت آسمانخراش کرده است. ويليام بيکر مهندس و مدير اجرايي آسمانخراشي که عنوان بلندترين ساختمان دنيا را به خودش اختصاص داده، مي گويد؛ «اين آسمانخراش ها نشانه خوش بيني يک ملت هستند. آنها آرزوهايي هستند که در فولاد و بتون خلاصه شده اند.»
به گزارش بي بي سي، شرکت آقاي بيکر با نام «اسکيدمور اونيگز مريل» متخصص در ساخت آسمانخراش است. بلندترين ساختمان جهان دوشنبه چهار ژانويه، رسماً در دوبي افتتاح شد و آقاي بيکر با ساخت آسمانخراش «خليفه» دوبي نامش را در کتاب رکوردها ثبت کرد.
ارتفاع برج خليفه که تا همين اواخر برج دوبي نام داشت 828 متر است که نزديک به دو برابر ارتفاع ساختمان امپاير استيت در نيويورک بوده و از ساختماني در تايوان که تا کنون بلندترين ساختمان جهان محسوب مي شد، بيش از 300 متر بلندتر است. اين غول بتوني که از فاصله 90 کيلومتري قابل رويت است در حدود يک و نيم ميليارد دلار براي سازندگانش هزينه دربر داشته است. براي ساختن برج دوبي که نخستين کلنگ آن در سال 2004 زده شد، بيش از 14 هزار نفر از هند، پاکستان، بنگلادش و سريلانکا با دستمزد هايي نازل در سه شيفت و حتي گاه در گرماي 45 درجه کار کردند. کارگران بر اين برج «تريواندروم» نام گذاشته بودند، زيرا بسياري از کارگران سازنده برج از اين شهر واقع در جنوب هندوستان مي آمدند. تنها وضعيت زندگي کارگران سازنده اين برج نبود که از سوي سازمان هاي مدافع حقوق بشر مورد انتقاد قرار مي گرفت، بلکه سازمان هاي حفاظت از محيط زيست نيز به اين نوع ساخت و ساز انتقاد داشتند. براساس گمانه زني ها در حالي که حرارت بيرون از اين ساختمان به 50 درجه مي رسد، سيستم هاي تهويه مطبوع براي خنک کردن درون برج هر ساعت به آن مقدار انرژي نياز دارند که براي توليد 10 هزار تن يخ ضروري است. بيش از 30 شرکت آلماني نيز در ساخت برج دوبي دخيل بوده اند. براي نمونه شرکت لوپارک 95 هزار متر مربع کفپوش از چوب بلوط براي برج ساخته و نصب کرده است. در اين برج بر خلاف ساير آسمانخراش هاي معروف سازه فولادي بر سازه بتوني برتري ندارد و برج خليفه را مي توان در واقع يک سازه بتوني به حساب آورد. ساختمان اصلي آن هم بر حول يک هسته مرکزي ساخته شده است. اگر از بالا به سازه اين برج نگاه کنيد شبيه پروانه هواپيما است که سه شاخه از هسته مرکزي آن خارج شده است. هندسه ساده اين برج به اين معناست که هنگام وزش بادهاي شديد يکي از بال ها هميشه نگهدار ساختمان برج خواهد بود. آقاي بيکر مي گويد؛ «هدف مشتري ما اين بود که بلندترين ساختمان دنيا را داشته باشد. به همين سادگي. ما از همان ابتدا در نظر داشتيم ساختماني که مي سازيم اندکي از برج تايپه بلندتر باشد.طرح هاي اوليه مان چندان رضايت بخش و موفقيت آميز نبود بنابراين تصميم گرفتيم شکل ساختمان را به دليل کاهش فشار هاي وارد بر آن کم کنيم. باد در ساخت سازه هاي بلند بسيار مهم است. در نتيجه ما تمرکزمان را روي مساله باد قرار داديم.» در عين حال اين برج از زاويه هاي مختلف ظاهري متفاوت خواهد داشت. در مسابقات المپيک پکن مساله مايوهاي شناگران بحث و جدل هاي فراواني ايجاد کرد. در برخي از اين لباس ها ماده يي به کار رفته بود که در آب تاثيري مشابه پوست کوسه ايجاد مي کرد. در نتيجه اصطکاک لباس شناگران با آب به حداقل ممکن رسيده و حرکت آنها در آب بسيار راحت تر از قبل مي شود. از ايده مشابه در ساخت برج خليفه در مواقعي که باد مي وزد استفاده شده است. ما از ابزاري استفاده کرديم که شيشه ها را به صورت عمودي نگه دارد و سطح مستحکم و مقاومي را شکل دهد درست مثل لباس شناگران که حرکت آنها در آب را آسان مي کند. در تونل بادي که ساختيم نيروها به سمت پايين رانده مي شد و اين مساله به ما اجازه مي داد بر طول برج بيفزاييم. بيکر و شرکتش در ساخت اين ساختمان با مشکلاتي مواجه شدند اما بيکر مطمئن است برجش با هيچ مشکلي رو به رو نخواهد شد. او مي گويد؛ «ما مي توانستيم برجي بسيار بلند تر از آنچه ساخته ايم بسازيم.» به اعتقاد بيکر در آينده شاهد ساخت برج هايي با ارتفاعي هزار متر هم خواهيم بود. البته اگر کسي براي ساخت چنين سازه هاي غول آسايي پول داشته باشد. اما آيا بحران اقتصادي که جهان را فرا گرفته بر ساخت آسمانخراش ها تاثيري خواهد داشت؟
او مي گويد؛ «بدون شک بحران مالي جهان بر ساخت اين سازه هاي عظيم هم تاثيرگذار خواهد بود. فکر مي کنم با يک وقفه دوباره ناظر ساخت نسل جديد ساختمان هاي بلند باشيم. کشورهايي هستند که هنوز خواهان ساخت چنين ساختمان هايي هستند. در چين ساخت اين سازه ها ادامه خواهد يافت و در هندوستان هم به زودي شاهد ساخت اين ساختمان ها خواهيم بود.»
احداث برج خليفه دوبي بار ديگر توجهات جهاني را به ولخرجي هاي کشورهاي عربي حاشيه خليج فارس معطوف کرده است. اين ساختمان 160 طبقه دارد. اين برج همچنين شامل يک هتل طراحي شده توسط جرجيو آرماني است. اين برج شامل بخش اداري هم است اما بخش اعظم آن به آپارتمان هاي شخصي اختصاص دارد که هم اکنون بيشتر آنها به فروش رسيده است. از نکات جالب اين برج آسانسور بسيار پيشرفته آن است. اين برج طولاني ترين آسانسور دنيا را دارد. اين آسانسور که دو طبقه است هر طبقه آن ظرفيت 21 نفر را دارد. اين آسانسور سريع ترين آسانسور دنيا است که 18 متر بر ثانيه سرعت دارد. چندين رستوران، يک کتابخانه، چهار استخر لوکس و يک سالن پيشرفته ورزشي از ديگر بخش هاي اين برج است.