گروه بين الملل؛ يک روز پس از اينکه وزير دفاع امريکا اظهار داشت هيچ گونه اطلاعات جديدي در خصوص محل اختفاي رهبر القاعده وجود ندارد، مک کريستال فرمانده ارشد نيروهاي امريکايي در افغانستان در کنگره اين کشور عنوان داشت کشتن يا دستگيري رهبر القاعده براي شکست اين سازمان تروريستي نقشي تعيين کننده دارد.

استنلي مک کريستال در کميته هاي سرويس هاي نظامي مجلس نمايندگان و سناي امريکا اظهار داشت وي نمي تواند قول دهد راهبرد جديد نظامي اش به دستگيري بن لادن رهبر القاعده منتهي مي شود، زيرا زماني که رهبر القاعده به خارج از افغانستان مي رود تعقيب او «خارج از اختيارات» وي است. وي تاکيد کرد؛ من معتقدم بن لادن يک چهره نمادين است که در مقطع فعلي زنده ماندنش القاعده را به عنوان يک سازمان تقويت مي کند. بنابراين فکر نمي کنم تا زماني که او را دستگير کرده يا کشته باشيم بتوانيم شکستش دهيم. هفته گذشته مقام هاي ارشد وزارت دفاع امريکا اظهار نظرات متناقضي درخصوص محل اختفاي اسامه بن لادن رهبر القاعده بيان داشتند در حالي که مک کريستال عنوان داشت؛بن لادن در پاکستان حضور دارد. ژنرال جيمز جونز مشاور امنيت ملي امريکا گفته بود بن لادن برخي اوقات از مرز افغانستان - پاکستان عبور مي کند. سخنان مک کريستال در حالي بيان مي شود که اخيراً امريکا با اعلام استراتژي جديد خود در افغانستان قول داد 30 هزار نيروي جديد را به اين کشور اعزام کند. همچنين ناتو نيز با حمايت از اين استراتژي اعلام کرد هفت هزار نيروي جديد به افغانستان خواهد فرستاد. با اين حال به نظر مي رسد اين راهکار نيز قانع کننده نباشد و از هم اکنون مقامات نظامي امريکا به ناکامي خود اعتراف مي کنند و جالب اينکه بن لادن را مسوول اصلي اين ناکامي ها مي دانند. به طوري که رابرت گيتس وزير دفاع امريکا در مصاحبه با يک شبکه تلويزيوني اعلام کرد رهبر القاعده با توجه به هوش بالايي که دارد تمام تلاش هاي امريکا را براي دستگيري وي ناکام گذاشته است. گيتس در ادامه مصاحبه اش با اشاره به اينکه رهبر القاعده در مناطقي که از دسترس نيروهاي امنيتي دور است مخفي مي شود، گفت؛ حقيقت اين است که بن لادن شخصي باهوش و محتاط است و مي تواند سال ها از دسترس ديگران به دور باشد. وزير دفاع امريکا در اين باره تاکيد کرد اسامه بن لادن با استفاده از هوش و احتياط سرشار خود توانسته است بيش از 17 سال از دست نيروهاي اف بي آي (پليس فدرال امريکا) فرار کند. در همين رابطه رئيس ستاد مشترک ارتش امريکا نيز در ديدار با سربازان و تفنگداران دريايي امريکا اظهار داشت شورش در افغانستان طي سه سال گذشته افزايش يافته و وي انتظار دارد در سال آتي ميلادي همزمان با افزايش نيروهاي امريکايي در اين کشور، ميزان تلفات نيز فزوني يابد. درياسالار مايکل مولن رئيس ستاد مشترک ارتش امريکا خطاب به هزار تن از سربازان و تفنگداران دريايي امريکا گفت؛ مقطع کنوني خطرناک ترين زمان در طول چهار دهه يي است که من لباس نظامي بر تن داشته ام. مولن تصريح کرد؛ ما در حال پيروزي نيستيم و معني آن اين است که در حال شکست هستيم و همزمان با شکست ما شبه نظامي گري در افغانستان در حال گسترش و تقويت يافتن است. به همين خاطر ما نيازمند اعزام 30 هزار نيروي جديد هستيم. شما از جمله افرادي هستيد که در طول 12ماه آتي بايد به افغانستان اعزام شويد. مولن خاطرنشان کرد؛ رهبران ارتش معتقدند آنها 18 تا 24 ماه وقت دارند تا شورش در افغانستان را شکست دهند که در حقيقت زماني دشوار و خونين خواهد بود. وي افزود؛ مرز ميان افغانستان و پاکستان کانون تروريسم جهاني است. رئيس ستاد مشترک ارتش امريکا خاطرنشان کرد؛ براي نابودي القاعده که در مناطق مرزي دو کشور مستقر شده است بايد از سوي دو کشور به طور همزمان بر آنها فشار وارد شود. مجموع اين اظهارات نشان مي دهد امريکا با اعزام گروه تازه يي از سربازان مناطق حائل بين پاکستان و افغانستان را هدف گرفته و به طور مشخص سران القاعده و شخص بن لادن را تحت تعقيب قرار خواهد داد تا شايد به اين وسيله بتواند اندکي از ناکامي هاي گذشته خود را جبران کند. دولت حامد کرزي با استقبال از استراتژي جديد امريکا مي گويد حضور اين نيروها تا زماني که نيروهاي دولتي قادر به ايجاد امنيت باشند لازم است. کرزي که در آغاز دور تازه رياست جمهوري بحث برانگيز خود قرار دارد، گفته است روز شنبه وزراي کابينه جديد خود را معرفي خواهد کرد.

گروه بين الملل؛ بيانيه دو روز پيش اتحاديه اروپا درباره تقسيم قدس بازتاب هاي متناقضي را در پي داشت. سلام فياض نخست وزير دولت خودگردان با استقبال از اين بيانيه آن را يک «پيروزي» براي اثبات قانوني بودن راه حل دو دولت توصيف کرد و ابراز اميدواري کرد صدور چنين بيانيه هايي بتواند گامي در جهت مسووليت پذيري جامعه بين الملل نسبت به پايان اشغالگري در تمام سرزمين هاي فلسطيني از سال 1967 باشد و زمينه را براي تعيين سرنوشت ملت فلسطين هموار کند. همچنين سازمان آزاديبخش فلسطين از طريق سخنگوي خود ياسر عبدربه از اين بيانيه استقبال کرد و گفت صدور چنين بيانيه يي راه را براي از سرگيري مذاکرات صلح هموار خواهد کرد. با اين حال سازمان هاي حماس و جهاد اسلامي با رد کردن اين بيانيه گفتند اين بيانيه نمي تواند پاسخگوي خواسته هاي ملت فلسطين باشد. به گزارش شبکه الجزيره سامي ابوزهري گفت اين بيانيه نمي تواند در سطح آرزوها و آمال ملت فلسطين باشد. وي با اين حال بر نقش اتحاديه اروپا تاکيد کرد و گفت اين اتحاديه مي تواند در مواضع بين المللي نسبت به مساله فلسطين توازن برقرار کند. در همين رابطه نافذ عزام عضو دفتر سياسي جنبش جهاد اسلامي فلسطين گفت اين بيانيه حتي اگر همان پيش نويس سوئد را تاييد کرده باشد کافي نيست زيرا بيت المقدس به طور کامل حق فلسطيني ها بوده و کسي نمي تواند آن را انکار کند. در يک اظهارنظر ديگر اردن از اين بيانيه استقبال و آن را گامي مهم توصيف کرد. اما اسرائيل با انتقاد مجدد از اين بيانيه گفت موانع اساسي در راه توقف روند گفت وگوها که همان انکار فلسطيني هاست در نظر گرفته نشده است. اسرائيل پيش از اين نيز به اروپايي ها نسبت به تصويب چنين بيانيه يي هشدار داده بود. اتحاديه اروپا بر مبناي پيشنهاد سوئد بيانيه يي را تصويب کرد که در آن بيت المقدس به عنوان پايتخت دو دولت اسرائيلي و فلسطيني بايد به رسميت شناخته شود. در اين بيانيه بدون درخواست از اسرائيل براي متوقف کردن شهرک سازي ها از اين رژيم خواسته شد شهر بيت المقدس اشغالي را با فلسطيني ها تقسيم کند. وزيران امور خارجه کشورهاي عضو اتحاديه اروپا در نشست روز سه شنبه خود در بروکسل با صدور بيانيه يي ضمن انتقاد از مواضع کنوني اسرائيل درباره بيت المقدس اعلام کردند دستيابي به صلح واقعي تنها در صورت حل اختلافات موجود بر سر اين شهر امکان دارد.

گروه بين الملل؛ در حالي که آمار قربانيان انفجارهاي خونين روز سه شنبه در عراق به حدود 600 کشته و زخمي رسيده است، اين حملات تروريستي با واکنش هاي شديد داخلي و بين المللي روبه رو شد. در همان حال پارلمان عراق از نوري المالکي و وزراي کشور و دفاع خواست با حضور در جلسه روز پنجشنبه (امروز) در اين باره توضيح دهند. اين در حالي است که قاسم الموسوي سخنگوي نظامي عراق، حزب بعث منحل شده عراق و تشکيلات القاعده را مسوول اين انفجارها دانست. نوري المالکي نخست وزير عراق نيز در بيانيه يي با محکوم کردن شديد اين انفجارها، حزب بعث و القاعده را به دست داشتن در اين انفجارها متهم کرد. اياد السامرايي رئيس پارلمان عراق در نشست روز سه شنبه، ضمن محکوم کردن انفجارهاي خونين بغداد و تسليت به ملت عراق از مقامات امنيتي اين کشور خواست با جديت هرچه تمام تر با اين اقدام تروريستي برخورد کنند. وي همچنين عنوان داشت؛ پارلمان بنا به درخواست تعدادي از نمايندگان در نشست پنجشنبه ميزبان نوري المالکي به عنوان فرمانده کل نيروهاي مسلح، وزيران کشور و دفاع، فرمانده عمليات بغداد و رئيس سازمان اطلاعات خواهد بود. برخي از نمايندگان عراقي نيز از سازمان هاي امنيتي به دليل ناتواني در حمايت از شهروندان عراقي به شدت انتقاد کردند. به غير از مقامات مطرح عراقي که همگي يکصدا انفجارهاي روز سه شنبه را محکوم کردند و خواستار محاکمه مجرمان شدند، بان کي مون دبيرکل سازمان ملل متحد نيز انفجارهاي روز سه شنبه در بغداد را به شدت محکوم کرد. رابرت گيبس سخنگوي کاخ سفيد نيز به نمايندگي از سوي دولت امريکا اين انفجارها را محکوم کرد. سخنگوي دولت انگليس نيز با تسليت به خانواده هاي قربانيان اين انفجارها و محکوم کردن اين حملات تروريستي اظهار داشت کساني که از خشونت استفاده مي کنند هرگز در تحقق اهداف شان پيروز نخواهند شد. پادشاه اردن و وزارت امور خارجه سوريه نيز در بيانيه يي اين انفجارها را محکوم کردند. شوراي امنيت نيز در بيانيه يي بر ضرورت تحويل دادن عاملان اين جنايت ها به دستگاه هاي قضايي تاکيد کرده و از تمامي کشورها خواست در چارچوب تعهدات شان به قوانين بين المللي، با دولت عراق همکاري کنند.

اردشير زارعي قنواتي



طي تاريخ تحولات اجتماعي بعضي از پديده ها و رخدادها بر اساس شرايط محيطي و دوران هاي تاريخي تا حدود زيادي منطبق بر وضعيت موجود اتفاق مي افتد و طبيعي يا از قبل قابل پيش بيني خواهد بود. در کنار اين سيکل طبيعي و ماتريال، بشريت در همه ادوار تاريخي نيز گاهي مي تواند مواجه با سيکل هاي معکوس و پديده هاي خلاف جهت موجود شود که به عنوان انقلاب، رفرم يا پارادوکس سيستمي در نظام اجتماعي مفهوم خواهد يافت. در مورد وقوع انقلاب که در دو دهه گذشته تا حدود زيادي جاي خود را به رفرم هاي سياسي-اجتماعي داده است دگرگوني اساسي و تغيير بنيادين در سيستم و نظام موجود يک الزام گريزناپذير تلقي مي شد که حتي مناسبات مدني و شخصي در روابط بين انسان ها را هم تحت تاثير قرار مي دهد. البته در کنار انقلاب يکسري تحولات آرام تر نيز سير طبيعي خود را طي مي کند که از آن به عنوان رفرم يا همان اصلاحات در گفتمان امروزه مي توان نام برد که هرچند دگرگوني اساسي و تغيير بنيادين به مفهوم واقعي کلمه نيست ولي در قالب مدرنيزاسيون و تکامل سيستم موجود با شرايط نوين مي تواند مورد تحليل و تفسير قرار گيرد. اين چارچوب دوگانه انقلاب - رفرم با تمام تفاوت هاي خود در تاريخ تحولات اجتماعي چيز غريب و ناآشنايي نيست که در سيستم ذهني و تفکرات منطقي قابل درک نبوده و موجب آشفتگي تحليلي شود. آنچه تا حدودي خلاف اين جهت طبيعي و سير نرمال تحولات اجتماعي است، ظهور و بروز پديده هاي پارادوکسيکال و شبه تحولات تناقض آلودي است که بيش از اينکه ريشه در ديالکتيک حرکتي تحول داشته باشد مفهوم يک بازگشت يا ايستايي منفي در ذات آن و با مشخصه عوام فريبانه خواهد بود. اين موقعيت تناقض ساختاري و گسل در سير طبيعي تحولات دقيقاً همان نقطه يي است که موجب زايش پديده پوپوليست در باد رياکاري سياسي توسط تفکرات، جريانات و اشخاص شده و کوچک زادگان را در جاي بزرگان قرار مي دهد. پوپوليست در کشورهاي کمتر توسعه يافته و غيردموکراتيک ذاتاً هميشه منفي نيست

چرا که به جهت عدم تثبيت نهادهاي مدني، احزاب واقعي، زيرساخت هاي دموکراتيک و گذار مطلوب به مدرنيته در اين محيط ها مي تواند در صورتي که ماهيت واقعاً مردمي و توده گرايانه آن حفظ شود در تحليل نهايي قابل توجيه تلقي شود. فاجعه در ژئوپولتيک کشورهاي کمتر توسعه يافته و غيردموکراتيک آنجا شکل مي گيرد که زير پوشش شعارهاي عاميانه و مردم پسند برخلاف خواست و اراده همان مردم عمل شود که در اين وضعيت پوپوليست تبديل به يک آرمان خواهي دروغين و مونولوگ بعضاً فاشيستي يا بنيادگرايانه خواهد شد. طنز موضوع در آنجا است که يک جامعه توسعه يافته و پيشرفته که دموکراسي مدني در آن محيط به ثبات ساختاري خود رسيده است و به تعبير امروزي در مرحله دولت ديجيتال قرار دارد به مصيبت پديده پوپوليست و عوام فريبي سياسي دچار شود. اين به يقين يک اخلال منفي در نظام دموکراتيک و موجب آسيب جدي به نهادهاي مدني و تمسخر گسترده در محيط غيرسازگار با اين پديده خواهد بود که در کوتاه مدت اعتراضات گسترده اجتماعي و سياسي را نيز در عرصه عمومي کشور دامن مي زند.

ايتاليا به عنوان يکي از کشورهاي گروه هشت هرچند سال هاي زيادي است که از مثلث قدرت هاي اروپايي (بريتانيا، آلمان و فرانسه) دور افتاده است ولي به يقين هنوز هم به عنوان چهارمين قدرت بزرگ صنعتي اين قاره جايگاه و موقعيت خويش را خواهد داشت. نوع ساختار سياسي اين کشور در چارچوب دموکراسي هاي غربي با مشخصه يک آنارشي در هرم قدرت قابل تحليل است که در مقايسه با آلمان به عنوان نماد انضباط سياسي- اجتماعي در راس و بدنه و فرانسه در نماد جنبش هاي خياباني در بدنه اجتماعي، تفاوت هاي خاص خود را دارد. معمولاً عمر دولت ها و ائتلاف هاي حاکم در ايتاليا به جهت همين موقعيت آنارشيک در ساخت قدرت و پراکندگي و گستره احزاب سياسي چندان طولاني و پايدار نخواهد بود. شايد وجود و تاثير واتيکان در قلب رم پايتخت سياسي اين کشور و قدرت پشت پرده گروه ها و خانواده هاي مافياي سيسيلي يکي از عوامل اصلي اين دوگانگي در نظام سياسي و عدم پايداري ائتلاف هاي حاکم در اين دموکراسي اروپايي بوده باشد. اما طي دو دهه اخير چکمه اروپا که قبلاً فاشيست را با هيبت «بنيتو موسوليني» تقديم جهانيان کرده بود اين بار پديده پوپوليست غربي با هيکل هميشه در حال ترميم «سيلويو برلوسکوني» نخست وزير راستگراي کنوني را هم وارد عرصه سياست کرده است. جالب در اينجا است که وي نه تنها در عرصه سياست يک پوپوليست تمام عيار است که حتي در زندگي خصوصي و حقوقي خويش نيز هنجارشکن و به شدت در معرض تخلف و تقلبات بزرگ قرار دارد. پرونده هاي متعدد قضايي برلوسکوني در خصوص فرار مالياتي، رشوه گيري - رشوه دهي، ارتباط با گروه هاي مافيايي، ايجاد انحصار در رسانه هاي تصويري، شنيداري و نوشتاري، جنجال هاي خانوادگي و تلاش براي سوءاستفاده از قدرت در جهت منافع شخصي، نخست وزير ايتاليا را همواره در معرض قضاوت منفي افکار عمومي و تيتر يک رسانه ها قرار داده است.

بر عکس ديگر کشورهاي اروپايي که شخصيت نفر اول کشور همواره به واسطه موقعيت سياسي او مورد توجه و تحليل قرار مي گيرد در ايتاليا از زمان ظهور پديده برلوسکوني وضعيت سياسي وي تحت الشعاع موقعيت شخصي و جنجال برانگيزش قرار داشته است. وي تا حدود زيادي سيستم سياسي ايتاليا را دستخوش پارادوکس و اخلال کرده است که همين وضعيت در جمع بندي با آنارشي موجود در نظام سياسي - اجتماعي اين کشور موجب پيدايش پوپوليست اروپايي و تنزل کمي و کيفي جايگاه ايتاليا شده است. شايد بزرگ ترين دليلي که موجب ظهور اين پديده نامتجانس با نظام و ساختار هنجارمند اروپايي شده است در اين باشد که برلوسکوني مدرن است، برلوسکوني يک «دون ژوان» سخت جان و پولدارترين فرد اروپايي است، او يک سياستمدار نومحافظه کار ملي گراست، سيلويو تمرکز قدرت رسانه را در دست دارد، مطرح ترين رهبر سياسي در اروپاست که تيفوسي فوتبال و صاحب باشگاه آث ميلان است و مهم تر از همه اينکه در مسير گسل هاي جامعه آنارشيک ايتاليايي با بهره گيري از ارکان قدرت سايه (پول، رسانه، ورزش، ملي گرايي، عبور از مرز اخلاق) توانسته است «حاشيه» را بر «متن» تحميل کند. از طرف ديگر در ايتالياي امروز يک گسست سياسي ايجاد شده است که در هر دو جناح راست و چپ شخصيت هاي مطرح و داراي کاريزما وجود ندارد و همين تشتت و آشفتگي در فضاي سياسي راه را براي اين سياستمدار ويژه که واجد خصوصيات پيش گفته است، باز مي کند. چنانچه شکست ائتلاف حاکم چپ ميانه به رهبري «رومانو پرودي» در سال گذشته ميلادي که بعد از بروز اختلاف در اين ائتلاف و برگزاري انتخابات زودرس پارلماني اتفاق افتاد، اثبات کننده ضعف ساختاري در سيستم سياسي و بستر لازم جهت ظهور پوپوليست اروپايي تلقي مي شود.

روز پنجشنبه 5 نوامبر زماني که ده ها هزار (به گفته پليس 90 هزار و به ادعاي مخالفان 350 هزار) ايتاليايي معترض به نخست وزير به دعوت احزاب چپ، نهادهاي مدني، روشنفکران و وبلاگ نويسان به خيابان هاي پايتخت سرازير شدند، براي سيلويو برلوسکوني داستان «رم شهر بي دفاع» را تعبير کردند. در شرايطي که اکثر رسانه هاي ايتاليايي در دستان نخست وزير بوده و مخالفان وي مقهور اين قدرت سنتي اطلاع رساني بوده اند، اينترنت بار ديگر قدرت منحصر به فرد خود را در تقابل با انحصار قدرت نشان داد و ميدان بازي را به نفع معترضان تغيير داد. در اين روز نخست وزير در دو جبهه مقهور مخالفان خويش شد؛ يکي اينکه بعد از حدود يک سال که عرصه سياسي اين کشور به ميل جناح راست و شخص وي رقم خورده بود و جناح چپ در حالت شوک ناشي از شکست به سر مي برد، قدرت بسيج معترضان روياهاي نخست وزير را به کابوس تبديل کرد. ديگر اينکه اين تظاهرات بزرگ نشان داد نقطه قوت بندباز ايتاليا که در قدرت رسانه متمرکز بود با ورود قدرت تاثيرگذاري و بسيج کنندگي اينترنت و حجم عظيم وبلاگ نويسان در اين دوئل، مرزهاي سنتي اطلاع رساني را پشت سر گذاشته است. روزهاي بد سيلويو به اين تظاهرات بزرگ ختم نمي شود چراکه دو هفته قبل از آن نيز قوه قضائيه ايتاليا درخواست مصونيت نخست وزير از اتهامات حقوقي را که به ارتباط با مافيا در اوايل دهه 90 ميلادي و پرونده هاي ارتشاي وي مربوط مي شد رد و راه را براي محاکمه او آماده کرده بود. به نظر مي رسد روزنه هاي توري که اين بار براي گير انداختن اين شاه ماهي به آب افتاده است بسيار تنگ تر از اين باشد که وي بتواند از آن عبور کند. هرچند که هنوز هم برلوسکوني مدعي است تنها کسي که مي تواند ايتاليا را از چنبره دولت هاي بي ثبات نجات دهد او است ولي بحران اقتصادي اين کشور و سياست هاي نومحافظه کارانه نخست وزير که ارتباط بسيار مستقيمي با منافع کارتل هاي اقتصادي وي پيدا مي کند نشان مي دهد اين دون ژوان پيرتر از آن است که بتواند باز هم براي ديگري دلربايي کند. پوپوليست ناب اروپايي در قامت سيلويو برلوسکوني در تاريخ معاصر ظهور کرد و نشانه هاي عيني حاکي از آن است که بسيار زودتر از انتظار در تنديس ترک خورده وي براي حداقل سال ها به محاق خواهد رفت. اينکه حتماً پايان سيلويو پايان پوپوليست اروپايي هم خواهد بود احتمالاً بيش از آنچه ريشه در منطق داشته باشد، يک گمانه زني است، چرا که هنوز سياستمداراني چون «نيکلا سارکوزي» رئيس جمهوري فرانسه بي ميل نيستند اين راه را بيازمايند.