تحقيقات و پژوهش هاي تازه نشان مي دهد خانم ها در مقابل چکاپ هاي منظم و آزمايش هاي سرطان نسبت به آقايان حساس تر و مراقب تر هستند. آنها معمولاً خيلي بيشتر هم نسبت به نشانه هاي بيماري نگران مي شوند. اما هميشه هم اين طور نيست. براي مثال خانم هاي جوان تر، خيلي از علائمي را که مي تواند نشانه سرطان باشد، ناديده مي گيرند. آنها فکر مي کنند سرطان بيماري است که افراد سالخورده را مبتلا مي کند و البته بيشتر وقت ها حق با آنهاست اما خيلي از افراد جوان هم به سرطان مبتلا مي شوند. البته خيلي از خانم ها در انکار بيماري از آقايان هم ماهرتر هستند. اينها کساني هستند که عمداً علائم و نشانه هاي سرطان را ناديده مي گيرند. البته هميشه هم مساله، انکار بيماري نيست. در بعضي ها يک باور فرهنگي وجود دارد که تصور مي کنند سرطان بيماري لاعلاج است به همين خاطر لزومي نمي بينند براي درمان مراجعه کنند. به گزارش سايت «مردمان» حرف زدن در مورد مسائل نگران کننده نبايد باعث واکنش منفي افراد شود. نبايد اين حس به افراد القا شود که بايد به دنبال هر نشانه کوچکي باشند. به همين دليل تصميم گرفتيم کار شما را ساده تر کنيم و 15 مورد از متداول ترين علائم سرطان که بايد حتماً جدي گرفت، معرفي کنيم تا ديگر هر مشکل کوچکي باعث نگراني تان نشود.

1- کاهش وزن بي دليل؛ خيلي از خانم ها بدشان نمي آيد بدون هيچ سعي و تلاش وزن شان را پايين بياورند. اما کاهش وزن بي دليل حتماً بايد مورد چکاپ قرار گيرد. کاهش وزن بي دليل نشانه سرطان است، مگر اينکه خلاف آن ثابت شود. همچنين ممکن است نشانه مشکل ديگري مثل پرکاري تيروئيد باشد. پزشک تان بايد آزمايش هايي براي چک کردن وضعيت تيروئيدتان انجام داده و سي تي اسکني از بقيه اندام هاي بدن هم تهيه کند. پزشک بايد يکي يکي احتمالات را بررسي کند.

2- نفخ کردن؛نفخ کردن مي تواند يکي ديگر از علائم سرطان باشد که خيلي از خانم ها به آن مبتلا هستند. نفخ کردن مي تواند نشانه سرطان تخمدان باشد. ساير علائم سرطان تخمدان عبارتند از؛ درد شکم يا لگن، احساس سيري زودرس و مشکلات ادرار مثل تکرر ادرار. اگر اين نفخ کردن هر روز براي فرد اتفاق بيفتد و براي چند هفته فرد را آزار دهد، حتماً بايد با پزشک تان مشورت کنيد. پزشک تان بايد آزمايش خون، سي تي اسکن و ساير آزمايش هاي لازم را براي شما انجام دهد.

3- تغيير در سينه؛ بيشتر خانم ها خيلي خوب سينه هاي خود را مي شناسند، حتي اگر خودشان به طور منظم آنها را آزمايش غده نکنند. اما اين تنها نشانه براي سرطان سينه نيست. قرمز و ضخيم شدن پوست سينه هم ممکن است يک نشانه نادر و شديد سرطان سينه باشد. سرطان سينه التهابي را هم بايد آزمايش کرد. اگر جوش يا دانه يي روي پوست سينه تان مشاهده کرديد که بيشتر از يک هفته دوام پيدا کرد، حتماً بايد به پزشک مراجعه کنيد. همچنين اگر ظاهر نوک سينه هايتان تغيير کرد يا ترشحاتي غيرعادي مشاهده کرديد، به پزشک مراجعه کنيد. تغيير در وضعيت ظاهر سينه ها، نشانه بسيار نگران کننده يي است. پزشک تان بايد به دقت سابقه خانوادگي شما را بررسي کرده، سينه ها را به خوبي معاينه کند و آزمايش هايي مثل ماموگرام، ام آرآي و احتمالاً بيوپسي انجام دهد.

4- خونريزي بين عادت ماهيانه يا هر نوع خونريزي غيرعادي ديگر؛خانم هايي که هنوز به يائسگي نرسيده اند، خيلي وقت ها به خونريزي هاي زودتر از زمان عادت ماهيانه بي توجهي مي کنند. همچنين خونريزي هاي دستگاه گوارشي را به اشتباه خونريزي عادت ماهيانه تلقي مي کنند. اما خونريزي بين زمان عادت ماهيانه، مخصوصاً وقتي عادت ماهيانه تان منظم است، نياز به آزمايش و بررسي دارد. خونريزي بعد از رسيدن به يائسگي مي تواند نشانه سرطان رحم و خونريزي دستگاه گوارشي مي تواند نشانه سرطان روده باشد. بايد ببينيد چه چيز براي شما عادي است و چه چيز غيرعادي. خانمي که هيچ وقت بين عادت ماهيانه لکه نمي بيند و بعد ببيند، براي او غيرعادي است اما ممکن است براي فردي ديگر کاملاً عادي باشد. پزشک تان به دقت سابقه خانوادگي شما را بررسي خواهد کرد و برحسب زمان خونريزي و ساير علائم آزمايش هاي لازم برايتان تجويز مي کند.

5- تغييرات پوستي؛خيلي از ما خال هايمان را به دقت بررسي مي کنيم چون مي دانيم که يکي از نشانه هاي سرطان پوست است. اما بايد تغيير در رنگدانه پوست را هم جدي بگيريم. اگر يکدفعه دچار خونريزي يا ورقه ورقه شدن پوست شديد، حتماً بايد به پزشک متخصص نشان دهيد.

6- مشکل در قورت دادن؛اگر در قورت دادن مشکل داريد، احتمالاً رژيم غذايي تان را تغيير داده ايد پس جويدن چندان برايتان دشوار نيست. احتمالاً بيشتر از سوپ، غذاهاي مايع يا محلول هاي پروتئيني استفاده مي کنيد. اما اين مشکل در قورت دادن مي تواند نشانه سرطان دستگاه گوارش مثل مري باشد. پزشک تان بايد به دقت سابقه خانوادگي شما را بررسي کرده و آزمايش هايي مثل راديولوژي سينه يا تست دستگاه گوارش انجام دهد.

7- خون در نقطه غيرعادي؛اگر در ادرار يا مدفوع تان خون مشاهده کرديد به هيچ وجه تصور نکنيد که ممکن است از بواسيرتان باشد. مي تواند نشانه سرطان روده باشد. پزشک تان بايد سوالاتي از شما بپرسد و آزمايش هايي مثل کلونوسکوپي برايتان انجام دهد. همچنين بالا آوردن خون موقع سرفه کردن هم بايد به دقت بررسي شود. البته اگر اين اتفاق يک بار بيفتد ممکن است خطر جدي نباشد اما در صورت تکرار حتماً بايد به پزشک مراجعه کنيد.

8- درد شکم و افسردگي؛خانم هايي که دچار درد در ناحيه شکم و احساس افسردگي به طور همزمان مي شوند، نياز به چکاپ دارند. برخي محققان رابطه يي بين افسردگي و سرطان لوزالمعده پيدا کرده اند که هنوز چندان شناخته شده نيست.

9- سوءهاضمه؛خانم هايي که قبلاً باردار شده اند صد درصد سوءهاضمه يي را که با بالا رفتن وزن برايشان اتفاق افتاده بود، به خاطر دارند. اما بدگواري و سوءهاضمه بدون هيچ دليل مشخص مي تواند چراغ قرمز باشد. مي تواند نشانه زودهنگام سرطان مري، معده يا گلو باشد. پزشک تان بايد سابقه خانوادگي شما را به دقت بررسي کرده و قبل از انتخاب آزمايش هاي لازم براي شما، سوالاتي در مورد سوءهاضمه تان بپرسد.

10- تغيير در دهان؛مخصوصاً افراد سيگاري بايد به دقت مراقب لکه هاي سفيدي که درون دهان يا روي زبان شان ايجاد مي شود، باشند. بيشتر اين لکه ها مي تواند نشانه پيش سرطان باشد که مي تواند به سرطان دهان منجر شود. از دندانپزشک يا پزشک تان بخواهيد که به دقت وضعيت را بررسي کند و در مورد درمان آن تصميم بگيرد.

11- درد؛ با بالا رفتن سن، شکايت افراد از درد بيشتر مي شود، اما درد مي تواند نشانه زودرسي از برخي سرطان ها هم باشد. گرچه بيشتر دردها دليل وجود سرطان نيست. دردهايي که مداوم هستند و به دلايل نامشخص ايجاد مي شوند حتماً بايد چکاپ شوند. پزشک تان بايد سابقه خانوادگي شما را به دقت بررسي کرده و بر اساس آن اطلاعات تصميم بگيرد چه آزمايش هايي براي شما لازم تر است.

12- تغيير در گره هاي لنفاوي؛ اگر غده يا برآمدگي روي گره هاي لنفاوي خود در زيربغل يا گردن تان مشاهده کرديد، مي تواند نشانه يي نگران کننده باشد. اگر يکي از گره هاي لنفاوي تان به تدريج بزرگ تر مي شود حتماً بايد به پزشک مراجعه کنيد. پزشک تان شما را معاينه و دليل بزرگ شدن غده لنفي را بررسي خواهد کرد.

13- تب؛ اگر دچار تب شده ايد که دليل آن آنفلوآنزا يا ساير بيماري ها نيست، مي تواند نشانه يي از سرطان باشد. تب معمولاً زماني که سرطان از نقطه اصلي خود گسترش پيدا کرده باشد، اتفاق مي افتد اما مي تواند نشانه سرطان خون هاي تازه مثل لوسمي هم باشد. ساير نشانه هاي سرطان عبارتند از؛ يرقان يا تغيير در رنگ مدفوع. پزشک تان بايد شما را تحت معاينه دقيق فيزيکي قرار داده و سابقه دارويي شما را به دقت بررسي کند و سپس آزمايش هايي مثل راديولوژي، سي تي اسکن، ام آرآي و ساير آزمايش ها را برايتان انجام دهد.

14- خستگي؛ خستگي نيز يکي ديگر از علائم مبهم سرطان است. اين مشکل مي تواند بعد از پيشرفت سرطان اتفاق بيفتد، اما ممکن است در ابتداي سرطان هايي مثل لوسمي يا برخي سرطان هاي روده هم ايجاد شود.

15- سرفه مداوم؛ سرفه معمولاً با سرماخوردگي، آنفلوآنزا و حساسيت ها اتفاق مي افتد و همچنين مي تواند يکي از عوارض جانبي برخي داروها نيز به حساب آيد. اما سرفه هاي مداوم را به هيچ وجه نبايد ناديده گرفت. پزشک تان بايد سابقه خانوادگي شما را به دقت بررسي کند، وضعيت گلو و ريه هايتان را معاينه کرده و آزمايش هايي مثل راديولوژي را برايتان انجام دهد.

درباره کاربرد چشمي داروي «اواستاتين» (Evastatin) با مکانيسم مهار ايجاد عروق جديد، تحقيقات بي شماري در دنيا به ثمر نشسته است که آخرين يافته هاي آن را دکتر «سميعي» چشم پزشک ايراني در نوزدهمين کنگره سراسري چشم پزشکي ايران ارائه مي کند. دکتر «رضا کارخانه» دبير علمي نوزدهمين کنگره سراسري چشم پزشکي ايران، در نشست خبري با اعلام اين مطلب اظهار کرد؛ «از کاربردهاي داروي اواستاتين درمان سرطان کولون و برست (پستان) است که تاييديه سازمان غذا و داروي امريکا (FDA) را دارد اما کاربرد آن در چشم هنوز به تاييد FDA نرسيده است.» وي به اثر کوتاه مدت اين دارو در چشم اشاره کرد و افزود؛ «نيازمندان اين دارو ناگزيرند 24 آمپول طي دو سال تزريق کنند، از اين رو دانشمندان مي کوشند با رهايش تدريجي اين دارو در چشم مانع از تزريق مکرر آن در چشم شوند.» دبيرعلمي نوزدهمين کنگره سراسري چشم پزشکي ايران با اشاره به عارضه «دژنرسانس سني شبکيه» که با افزايش سن بروز مي کند، گفت؛ «در اين عارضه با تشکيل عروق جديد در ناحيه شبکيه قدرت بينايي کاهش مي يابد که تزريق اواستاتين مانع از تشکيل عروق جديد مي شود.» دکتر «کارخانه» با بيان اينکه در نوزدهمين کنگره سراسري چشم پزشکي ايران آخرين تحقيقات درباره نقش کمپلمان ها در «دژنرسانس سني شبکيه» ارائه مي شود، افزود؛ «البته اين دارو در جلوگيري از نابينايي نوزادان نارس هم سودمند است.» وي در ادامه از ديابت به عنوان شايع ترين بيماري در سراسر جهان و در سال هاي اخير در کشورهاي منطقه (خليج فارس) ياد کرد و گفت؛ «طبق آخرين آمارها 10 تا 13 درصد از مردم دنيا گرفتار ديابت هستند و اين رقم در ايران به 8 تا 9 درصد نزديک شده است. (هفت ميليون ديابتي) » دبيرعلمي نوزدهمين کنگره سراسري چشم پزشکي ايران با اشاره به نقش ژنتيک در ديابت نوع يک در ادامه رژيم غذايي، بي تحرکي و استعمال دخانيات را از عوامل موثر در بروز ديابت نوع 2 برشمرد و افزود؛ «از مهم ترين عوارض وابسته به طول مدت ديابت کنترل نشده تغيير در ميکروواسکولرها (عروق کوچک) اعم از چشم، کليه، قلب و مغز است.» دکتر «کارخانه» با بيان اينکه در نتيجه اين تغيير، خون رساني به اين اندام ها تغيير مي کند، گفت؛ «با کم خوني در عروق چشم، بدن در مکانيسم جبراني، عروق جديدي مي سازد که در صورت بروز، خونريزي کششي ايجاد مي کند که به جداشدگي شبکيه منتهي مي شود.» وي ديابت را از علل شايع نابينايي در سنين کاري دانست و در ادامه به بيماران مبتلا به ديابت توصيه کرد در فاصله پنج سال نخست بيماري توسط چشم پزشک معاينه شوند، چون عوارض بينايي از هفت سال پس از شروع ديابت آغاز مي شود. دبيرعلمي نوزدهمين کنگره سراسري چشم پزشکي ايران با تاکيد بر ضرورت پيگيري و معاينه هاي چشمي براي بيماران ديابتي در ادامه اين باور عمومي را که ليزر علت نابينايي است، رد کرد. دکتر «کارخانه»، ايران را به لحاظ چشم پزشکي از کشورهاي مطرح در منطقه برشمرد و افزود؛ «هم اکنون هر عمل پيشرفته چشم پزشکي (به لحاظ کيفي و کمي) با آخرين روش ها و تکنولوژي هاي دنيا در ايران انجام مي شود که از آن جمله مي توان به درمان جراحي کاتاراکت (آب مرواريد)، جراحي عيوب انکساري (ليزيک و لازک)، اعمال جراحي شبکيه و زجاجيه و حتي تصويربرداري از چشم اشاره کرد.» وي در عين حال فعاليت و تحقيق در زمينه علوم پايه چشم پزشکي چون ژنتيک مولکولي چشم، شبکيه و ديد مصنوعي و سلول هاي بنيادي را در کشور ناکافي عنوان کرد و افزود؛ «ايران در علوم پايه چشم پزشکي هم رديف کشورهاي پيشرفته دنيا نيست.» گفتني است از اهداف برگزاري نوزدهمين کنگره سراسري چشم پزشکي ايران آشنايي چشم پزشکان سراسر کشور با آخرين پيشرفت ها و يافته هاي علوم پزشکي در زمينه چشم پزشکي عنوان شده است.

رئيس سومين همايش تخصصي آسم با هشدار نسبت به اينکه بروز علائم آسم در تهران سه برابر بيش از ارقام مورد انتظار است، گفت؛ «براساس يافته هاي يک پژوهش ميداني انجام شده، علائم آسم در 4/35 درصد افراد مورد مطالعه در تهران بزرگ مشاهده شده است.» دکتر «مصطفي معين» که به مناسبت برپايي سومين همايش چهارسالانه تخصصي آسم و هفتمين سمينار دوسالانه آسم و آلرژي ايران که 26 تا 28 آبان ماه در تهران برپا مي شود، سخن مي گفت با اعلام اين خبر افزود؛ «سرفه، خس خس تنفسي، احساس تنگي نفس، احساس فشار و فشردگي سينه و ترکيبي از اين علائم از نشانه هاي بيماري آسم بوده که آمار فوق هشداري جدي براي مسوولان در زمينه شيوع و گستردگي اين بيماري به شمار مي رود.» وي با اشاره به اينکه حدود 10 درصد جمعيت کشور نيز علائم اين بيماري را از خود بروز مي دهند، گفت؛ «اين درحالي است که آلودگي محيطي، به ويژه آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ مانند تهران، دود سيگار، آلاينده هاي محيطي از قبيل دود و منوکسيدکربن ناشي از بخاري ها، نزديکي منازل و مدارس به بزرگراه ها و... همگي سبب شيوع بيماري آسم در کلانشهرها به ويژه در شهر تهران شده و ضرورت تدوين و به اجرا گذاشته شدن استانداردهاي لازم براي کاهش اين آلاينده ها احساس مي شود.» دکتر «معين» يادآور شد ؛ «با توجه به اينکه قربانيان اصلي آلودگي هواي شهرهاي بزرگ را عمدتاً کودکان و نوجوانان تشکيل مي دهند و از سوي ديگر با توجه به باري که اين بيماري از نظر اقتصادي بر جامعه تحميل مي کند، ضروري است نهادهاي قانونگذاري، اجرايي و غيردولتي در زمينه کاهش آثار منفي اين بيماري اقدامات جدي را در دستور کار خود قرار دهند.» وي گفت؛ «مشکلات بيماران دچار آسم با شروع فصل سرما و پديده وارونگي دما و افزايش غلظت آلاينده ها بيشتر مي شود و اتخاذ سياست هايي با هدف کاهش آلايندگي هوا با همکاري نهادها و ارگان هاي مختلف ضرورت دارد.» رئيس سومين همايش تخصصي آسم ادامه داد؛ «آسم شايع ترين بيماري مزمن کودکان در سطح جهان و اصلي ترين علت مراجعه کودکان به اورژانس ها و بستري آنان شناخته شده که اين امر بيانگر اهميت اين بيماري در سطح جهاني است و برپايي سومين همايش تخصصي (چهارسالانه) آسم و روز جهاني آلرژي که با هدف ارائه مسائل و تازه هاي تشخيص و پيشگيري و درمان بيماري آسم است، اقدامي در همين جهت به شمار مي رود.»

دکتر بهنام اوحدي* - www.iranbod.com

پيشينه پرخاشگري و خشونت به تاريخچه پيدايش آدمي بازمي گردد. اگر قتل بيشتر شامل بيگانگان شده و مي شود، خشونت و پرخاش کرداري است که بيشتر به آشنايان و بستگان سمت و سو پيدا مي کند. در بروز اين کردار، جنبه هاي بيولوژيک (از جمله عوامل ژنتيک و ارثي) نقش فراواني دارند، اما بر پايه پژوهش ها و نظريه «کنراد لورنز» «پديده نقش پذيري»، يادگيري کردار پرخاشگرانه و خشونت مآبانه در روند آموزشي و پرورشي فرد، به ويژه در دوران کودکي و نوجواني، جايگاهي بنيادين و چشم ناپوشيدني داشته و دارد.

از اين ديدگاه پرخاشگري يک نوع از کردار اجتماعي آموخته شده است که با «پاداش» (افزايش دوپامين و نوراپي نفرين در راه ها و جايگاه هاي مربوطه مغزي) تقويت مي شود. از آن هنگام که «جان دالرد» فرضيه «سرخوردگي -پرخاشگري» را عنوان کرد، اين فرضيه در پژوهش هاي مکرر مورد پشتيباني قرار گرفت. يکي از گونه هاي مهم سرخوردگي که به ويژه منجر به افزايش بروز پرخاشگري و خشونت خانگي شده و مي شود، «احساس ناکامي در روابط عاطفي -جنسي» است.

«اروس» (شور زندگي) که در برابر «تاناتوس» (شور مرگ) قرار مي گيرد، دربرگيرنده دو جزء «ايگو» و «ليبيدو» (زيست مايه) است. مهار يا ممنوعيت تکانه هاي «ليبيدو» (که ممکن است از احساس گناه، شرم يا عذاب وجدان ناخودآگاه يا فشار عوامل بيروني سرچشمه گرفته باشد) به واکنش پرخاشگرانه از سوي آدمي مي انجامد؛ واکنشي که در واقع جابه جا شدن «تاناتوس» (مرگ مايه) از خويشتن به سوي ديگران است.

هر چند آموزش راهبردهاي مدارا و سازگاري با محدوديت ها و تنگ نظري هاي اجتماع پيرامون و سرگشتگي و پريشاني برآمده از آنها، گزينه نخست و بنيادين است، اما به نظر مي رسد پديد آوردن امکان ارضاي درست و مناسب تکانه هاي «ليبيدو» در خانواده و اجتماع راهبردي سودمند و اثرگذار در کاهش بسامد پرخاش و خشونت خانگي است. اين رويکرد به ويژه آن هنگام خود را برجسته تر مي نماياند که به يادآوريم برخلاف پنداشت نخستين، دست کم در ايالات متحده امريکا، بسامد خشونت خانگي روا داشته شده از سوي مردان و زنان برابر بوده و هست.

امروزه وضعيت زندگي شهرنشيني امکان و احتمال پديدار شدن واکنش پرخاشگرانه را افزايش داده است. آلودگي هوا بر کارکرد مغز آدمي اثر ناخوشايند دارد. به ويژه استشمام گازها و آلاينده هاي بدبو به برانگيختگي پيدا و پنهان آدمي و واکنش هاي نابردبارانه او مي انجامد. اين عامل آنگاه که با سر و صداي گوشخراش و ازدحام و شلوغي همراه و پيوسته شود، برانگيختگي و واکنش هاي پرخاشگرانه را افزايش مي دهد. اين سه عامل به گونه يي زنجيروار در ترافيک وجود دارند که جزيي جداناشدني از اجتماع شهرنشينان بسياري از نقاط جهان است.

الگوهاي زندگي مدرن و صنعتي امروزي، به ويژه در زندگي شهرنشينان، عاملي ديگر براي افزايش برانگيختگي فيزيولوژيک آدميان است که امکان و احتمال انجام کردار پرخاشگرانه از سوي آدمي را فزوني مي بخشد. از جمله مهم ترين اين الگوها مي توان به رقابت ها و چالش هاي حرفه يي پيگير و تنگاتنگ اشاره کرد. افزايش شمار آدميان عاملي مهم در پيدايش اين رقابت ها و چالش هاست که در جوامع عقب مانده يا در حال رشد برجسته تر رخ مي نماياند. به ويژه آن هنگام که به ياد آوريم در اين گونه اجتماعات رشدنايافته توان کارآفريني محدود و نامتناسب بوده بنابراين بسياري از افراد در يافتن کار مناسب و دستيابي به مزاياي مادي آن محروم و ناکام مي مانند. سرگشتگي مادي و اقتصادي با گرفتار ساختن آدميان در پايين ترين رده از نيازهاي روانشناختي (که از سوي «آبراهام اچ مزلو» به خوبي بيان شده است) در عمل آنها را از رشد رواني و معنوي لازم و مناسب بازداشته و به آسيب ها و عوارض دومينه ديگري مي انجامد.

يکي ديگر از الگوهاي زندگي امروزي، تماشاي مسابقات ورزشي است که رويکردي رايج در شمار فراواني از خانواده هاي همه جوامع جهان است که خود در همان حال که به افزايش سطح لذت، شادي و کاميابي مي انجامد، در بسياري از موارد نيز با ناکامي و خشم و پرخاش همراه مي شود. فراگير و سترگ شدن اين رقابت هاي ورزشي به چالش ها و ستيزهاي بين فردي و اجتماعي مي انجامد که احتمال رخ دادن واکنش هاي پرخاشگرانه را افزايش مي دهد.

از ديگر الگوهاي چيره و فراگير زندگي مدرن آدميان در سده بيستم ميلادي و پس از آن، تماشاي فراوان فيلم ها و سريال هاي داراي صحنه هاي پرخاشگرانه پرزد و خورد است که افزون بر فراهم آوردن امکان «نقش پذيري خشونت و يادگيري کردار پرخاشگرانه» براي کودکان و نوجوانان، در عمل به افزايش برانگيختگي رواني -فيزيولوژيک در همه سنين مي انجامد. موج رو به گسترش خشونت و پرخاش در سينماي چهار دهه اخير گيتي در واقع همانند «پاداش» براي پشتيباني و تقويت اين گونه کردار اجتماعي آموخته شده ايفاي نقش کرده است؛ کرداري که پيش از هر ايستار و جايگاه ديگر در خانه و خانواده رخ مي نماياند.

از دهه 1970 ميلادي، در امريکا و اروپاي غربي جنسيت و اروتيسيسم همراه و همبسته با خشونت و پرخاشگري، پا به دنياي کارتون هايي گذاشت که براي کودکان و نوجوانان ساخته مي شد. به اين گونه «نقش پذيري خشونت و فراگيري کردار پرخاشگرانه»، درست در سرنوشت سازترين سال هاي بنيان نهاده و استوار شدن «منش» (کاراکتر) شخصيت آدميان با اين زيرساخت مهم پنداري، کرداري و گفتاري همبسته و پيوسته مي شود. جاي افسوس است که اين روند در دهه هاي 1980 و 1990 به جاي کاستي گزيدن، در عمل با آفرينش کارتون هاي تخيلي روباتيک و فضايي رو به فزوني گذاشت تا ذهن کودکان و نوجوانان سراسر گيتي اين فرآيند را نيک و درست ارزيابي کرده و پندار و کردار پرخاشگرانه «تقويت» شود.

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسي زناشويي و خانوادگي