وزير کار و امور اجتماعي دولت احمدي نژاد در بازديدي از يک مرکز فني حرفه يي ضمن مخالفت با اخراج کارگران افغاني مشکل اصلي بيکاري در کشور را نبود مهارت اعلام کرد. عبدالرضا شيخ الاسلامي برخلاف وزير سابق که نقدينگي را مهم ترين عامل در افزايش نرخ بيکاري مي دانست، تاکيد کرد؛ مشکل بيکاري در کشور به دليل کمبود نقدينگي يا نيروي انساني يا زيرساخت ها نيست، بلکه مشکل اصلي نبود مهارت است.
به گفته وي نتيجه نبود مهارت در کشور اين است که هم اکنون دو تا سه ميليون بيکار داريم و کساني هم که کار مي کنند، اشتغال پايدار ندارند و اين دليلي بر اتلاف منابع و اسراف زياد در کشور است. او دليل وجود برنج خارجي در کشور با قيمت پايين را به دليل نبود بهره وري محصولات داخلي عنوان و اظهار کرد؛ «برنج هندي يا پاکستاني در حالي در کشور ما با قيمت بسيار پايين در حال فروش است که برنج ايراني با وجود انرژي و کارگر ارزان قيمت و نيز ساير منابع مربوط به کشاورزي با قيمت پايين، دست کم 5/2 تا 3 برابر قيمت به فروش مي رسد.»
وزير کار دولت احمدي نژاد درباره وضعيت شرکت هاي پيماني گفت؛ نظر من و آقاي احمدي نژاد بر اين است که ادامه فعاليت شرکت هاي پيمانکاري نيروي انساني قابل قبول نيست و بايد از ادامه فعاليت آنها جلوگيري کرد، بنابراين اگر کسي چنين شرکت هايي را سراغ دارد، مي تواند به مسوولان وزارت کار اطلاع دهد. شيخ الاسلامي همچنين به موضوع فعاليت اتباع بيگانه در کشور اشاره کرد و در پاسخ به سوالي مبني بر اينکه با وجود مشکل بيکاري در کشور، چرا از فعاليت اين افراد جلوگيري نمي شود و براي آنها مجوز کار صادر مي شود، گفت؛ ما با فعاليت اتباع بيگانه به صورت غيرقانوني مخالفيم، اما سوال اينجاست که اگر قرار است افرادي طبق ضوابط مجوز کار دريافت کنند، چرا بايد مخالف ادامه کار آنها باشيم چرا که دريافت مجوز کار طي فرآيندي به تصويب رسيده و اين کار در همه دنيا نيز انجام مي شود. به گزارش ايسنا او افزود؛ اسپانيا با نرخ بيکاري22 درصد و ايتاليا نيز با نرخ بيکاري مشابه همچنان از اتباع بيگانه استفاده مي کنند. حتي در امريکا نيز با نرخ بيکاري بالا در حال حاضر سه ميليون ايراني مشغول به کارند، پس بايد پرسيد چرا آنها اتباع بيگانه را از کشور بيرون نمي کنند؟
او با تاکيد بر اينکه موضوع فعاليت اتباع بيگانه در مقياس هاي فرهنگي و انساني مي گنجد و به روابط کشورها نيز مرتبط است، گفت؛ اين را هم نبايد ناديده بگيريم که اتباع بيگانه در کشور ما اغلب کارگر ساده هستند و کارهايي انجام مي دهند که خيلي از ايراني ها حاضر به انجام آن نيستند. وزير کار با بيان اينکه در مسائل اقتصادي بايد پيش از حذف پارامترها به دنبال جايگزين آنها باشيم، گفت؛ بدون شک با حذف کارگران افغاني فرصت هاي شغلي در کشور ايجاد مي شود، اما هزينه نيروي کار به شدت افزايش خواهد يافت و شوک قيمتي پس از بيکار شدن کارگران افغاني ايجاد خواهد شد. وي به موضوع تشکيل خانواده توسط بسياري از اتباع بيگانه در کشور اشاره کرد و گفت؛ حذف کارگران افغاني که داراي همسر و فرزند ايراني هستند، مي تواند تبعات اجتماعي زيادي به همراه داشته باشد، بنابراين نمي شود اين موضوع را تنها از يک بعد نگاه کرد بلکه بايد همه جوانب آن را در نظر گرفت.
نرخ بيکاري برنامه چهارم به هدف نرسيد
وعده دولت براي دستيابي به نرخ بيکاري تک رقمي برنامه چهارم محقق نشد. اين در حالي است که وزير تازه کار وزارت کار و امور اجتماعي کاهش نرخ بيکاري به هفت درصد را از اهداف کلان برنامه پنجم اعلام کرده است. طبق گزارش هاي مرکز آمار ايران نرخ بيکاري کل پنج سال برنامه چهارم توسعه هرگز به عدد 4/8 درصد نرسيد و در بيشتر فصول بين 10 تا حدود 13 درصد در نوسان بوده است. بررسي روند نوسانات نرخ بيکاري در سال هاي اخير نشان مي دهد بيکاري در فصول مختلف سال دستخوش تغييراتي شده است. بحران بيکاري در کشور در برخي فصول به استناد گزارش هاي مرکز آمار تک رقمي شده است اما تک رقمي شدن نرخ بيکاري نه تنها هيچ گاه ثبات نداشته بلکه با انتقادات فراواني نيز در نحوه محاسبه روبه رو شده و در فصول بعد نيز مجدداً دورقمي شده است. بر اساس اين گزارش، نرخ بيکاري زمستان 87 از سوي مرکز آمار ايران 5/12 درصد اعلام شده بود که در مقام بررسي نسبت به زمستان سال قبل از آن که 9/11 درصد بود 6/0 درصد افزايش را نشان مي دهد ولي نرخ بيکاري کل سال 87 که 4/10 درصد بوده نسبت به سال 86 کاهش داشته است. نرخ بيکاري پاييز 87 نيز 5/9 درصد و تک رقمي بوده است که اين مساله و بررسي نوسانات به خوبي روند تغييرات توليد در بنگاه ها را نشان مي دهد. علاوه بر اين، متوسط نرخ بيکاري در چهار سال اول برنامه چهارم 9/10 درصد بوده که از هدف 4/8 درصدي برنامه 5/2 درصد بالاتر است و به عبارتي با اهداف برنامه فاصله 30 درصدي دارد. نرخ بيکاري چهار سال اول برنامه چهارم به ترتيب 8/10 ، 23/10 ، 45/10 و 5/12 درصد بوده است. سال 86 به عنوان سال ماقبل پاياني برنامه چهارم توسعه کشور داراي ارقام متفاوتي از نرخ بيکاري است به نحوي که در بهار 7/10، تابستان 9/9، پاييز 8/9 و زمستان 9/11 درصد بوده و با توجه به تک رقمي شدن در دو فصل، به عدد هشت درصد هدف برنامه نرسيد. جالب توجه اينکه نرخ بيکاري در فصول چهار گانه 87 نيز 6/9 ، 9/9 ، 5/9 و 5/12 درصد بوده است.
