حامد کرزي؛

معتقديم اين تصميم برگزاري دور دوم انتخابات مشروع و قانوني بوده است و مسيرها

را در راستاي ايجاد دموکراسي در افغانستان تقويت مي کند

گروه بين الملل؛ مقامات انتخاباتي افغانستان اعلام کردند پس از آنکه مشخص شد هيچ کدام از کانديداهاي انتخابات رياست جمهوري نتوانستند بيش از 50 درصد آرا را کسب کنند، دو رقيب اصلي انتخابات در دور دوم با يکديگر رقابت خواهند کرد. با پايان بررسي موارد اعتراض و شکايات انتخاباتي که تعداد آنها حدود سه هزار فقره عنوان شده بود و گفته مي شد 700 مورد از شکايات جدي است و بر نتيجه انتخابات تاثيرگذار خواهد بود، سرانجام وقوع تقلب در انتخابات اين کشور محرز شد. به گزارش خبرگزاري رويترز، سخنگوي کميسيون مستقل انتخاباتي و دولت افغانستان اعلام کرد قرار است اين انتخابات هفتم نوامبر (16 آبان) دوباره برگزار شود. از سوي ديگر مقامات افغانستان اعلام کردند حامد کرزي نيز گزارش کميسيون بررسي شکايت انتخابات را که تحت حمايت سازمان ملل بود پذيرفته است و اعلام کرده در دور دوم انتخابات رياست جمهوري افغانستان شرکت خواهد کرد. از سوي ديگر حامد کرزي رئيس جمهور افغانستان در کنفرانس خبري مشترک با سناتور جان کري، از فعاليت هاي کميسيون مستقل انتخاباتي، سازمان ملل و کميسيون بررسي شکايت انتخاباتي تشکر کرد. در اين کنفرانس مطبوعاتي که با حضور سناتور «جان کري» و «کاي ايده» رئيس هيات ناظران بين المللي سازمان ملل در انتخابات افغانستان برگزار شد، کرزي تاکيد کرد؛ به تصميم کميسيون انتخابات اين کشور مبني بر کشيده شدن انتخابات به دور دوم احترام گذاشته و موافقت خود را با اين مساله اعلام مي کنم. وي گفت؛ اميدوارم انتخابات آينده انتخابات خوبي شود و در راستاي تامين امنيت باشد. وي تصريح کرد؛ اميدوارم مردم افغانستان در دور دوم انتخابات با اطمينان خاطر به پاي صندوق هاي راي بيايند و خودشان راه را انتخاب کنند و با قدرت خود، افغانستان را بسازند. کرزي افزود؛ از کساني که در اين انتخابات به من و ديگر کانديداها راي دادند، تشکر مي کنم و اين نشان دهنده دموکراسي در افغانستان است. وي افزود؛ تصميم مقامات انتخاباتي افغانستان براي برگزاري دور دوم اين انتخابات بر اساس قانون اساسي و کاملاً قانوني بوده است. کرزي گفت؛ معتقديم اين تصميم مشروع و قانوني بوده است و مسيرها در راستاي ايجاد دموکراسي در افغانستان را تقويت مي کند. کرزي ضمن تشکر از سناتور جان کري تصريح کرد؛ هر کسي که در انتخابات آينده پيروز شود، مطمئن هستم در راستاي تقويت روابط امريکا و افغانستان گام برمي دارد. کرزي همچنين تصريح کرد؛ آرزو مي کنم در راستاي تقويت وحدت ملي و ايجاد آرامش و مردمسالاري همگي کوشش کنند. سناتور جان کري نيز ضمن تشکر از حامد کرزي، سفير امريکا در افغانستان، سازمان ملل و رئيس هيات سازمان ملل در افغانستان تصريح کرد؛ معتقدم اين برهه زماني بسيار براي افغانستان مهم است و افغانستان مي تواند از اين «فرصت بزرگ» به خوبي استفاده کند. وي افزود؛ ما نبايد از تلاش هاي افرادي که زندگي خود را قرباني افغانستان کردند به آساني بگذريم و آن را فراموش کنيم. اين در حالي است که پس از اعلام نتيجه بازشماري آرا توسط کميسيون انتخابات افغانستان در روز گذشته و ابطال صندوق هاي راي 210 حوزه راي گيري در انتخابات بيستم آگوست، ميزان آراي کرزي از اکثريت مطلق سقوط کرد. گفتني است تصميم کميسيون بررسي شکايت هاي انتخابات مورد توجه اغلب روزنامه هاي افغانستان قرار گرفته و در اين ارتباط روزنامه ملت از کميسيون انتخابات به عنوان مرجع نهايي و رسمي اعلام نتايج انتخابات رياست جمهوري ياد کرد. روزنامه راه نجات نيز با عنوان «حکومت ائتلافي هرگز، دور دوم انتخابات به مصلحت نيست» نوشت؛ با توجه به سرد شدن هوا و افزايش ناامني ها، برگزاري دور دوم انتخابات نيز سخت شده و احتمال ائتلاف ميان کرزي و عبدالله افزايش يافته است. به نوشته اين روزنامه تشکيل حکومت ائتلافي در شرايطي که هيچ يک از داوطلبان نتوانسته اند 50 به اضافه يک درصد آرا را کسب کنند از ديدگاه حقوقي مشروعيت نخواهد داشت و مشکلات زيادي را به بار خواهد آورد. همچنين روزنامه ماندگار نزديک به ستاد انتخابات عبدالله در گزارشي با عنوان «نخستين نشانه پيروزي مردم، انتخابات به دور دوم کشيده شد»، افزود؛ تلاش گسترده نهادهاي جامعه مدني، شخصيت ها و نامزدهاي انتخابات در طول اين مدت عمدتاً بر اين محور قرار داشت که حاکميت آينده بايد در نتيجه يک انتخابات شفاف و عادلانه به وجود آيد. اين روزنامه تاکيد کرد بحث بر سر اين نبوده و نيست که چه کسي بر مسند رهبري کشور در پنج سال آينده قرار مي گيرد بلکه بحث بر سر اين بوده و هست که فردي بايد به قدرت برسد که بدون تقلب و تخلف برنده انتخابات شود.

گروه سياسي، فرزانه آئيني؛ عقلاي مجلس با تلاش براي تصويب سريع لايحه هدفمند کردن يارانه ها اولين گام شان را براي محصور کردن سياست هاي اقتصادي محمود احمدي نژاد برمي دارند.در حالي که بسياري از اقتصاددانان معتقدند به استثناي بندهاي مربوط به حامل هاي انرژي قريب به اتفاق بندهاي لايحه هدفمند کردن يارانه ها با برخي اصول قانون اساسي مغايرت دارد، عقلاي اصولگراي مجلس چون علي لاريجاني، محمدرضا باهنر، حسين فدايي، الياس نادران و غلامعلي حدادعادل بر تدوين سريع لايحه مذکور اصرار دارند.تجربه سياست هاي اقتصادي احمدي نژاد در دولت نهم مهم ترين ادله عقلاي بهارستان براي چارچوب مند کردن اقتصاد کشور است که سرعت روند بررسي لايحه هدفمند کردن يارانه ها را دوچندان کرده است.آنچه سبب شده اصولگرايان صاحب نفوذ مجلس بي توجه به نصايح اقتصاددانان بهارستان چشم بر مغايرت هاي مصوبه شان با قانون اساسي ببندند، تجربه تلخ سياست هاي اقتصادي احمدي نژاد در دولت نهم است. سياست هاي اقتصادي گذشته احمدي نژاد در دولت گذشته همچون انحلال شوراهاي عالي و پس از آن منحل کردن سازمان مديريت و برنامه ريزي، کاهش دستوري نرخ سود تسهيلات بانکي در کنار عزل و نصب هاي پي در پي مديران اقتصادي از جمله اهرم هايي است که تصميم مجلس را براي تسريع در مدون شدن سياست هاي اقتصادي کشور تقويت مي کند.هرچند اقتصاديون بهارستان چون احمد توکلي و رضا عبداللهي نيز با عقلاي اصولگرا در ضعف هاي اقتصادي کشور هم نظر هستند اما مغايرت آشکار بندهاي اين لايحه با بندهاي 43 و 44 قانون اساسي سبب شده است که آنان با اين اقدام چاره جويانه بهارستان به مقابله بپردازند و سعي کنند در قالب تذکرات پي درپي شان به هيات رئيسه مجلس را از مصوبات خلاف قانونش منصرف کنند. چنانچه روز گذشته احمد توکلي در نامه يي سرگشاده به ديگر نمايندگان، تبعات مصوبات خلاف قانون اساسي برخي از بندهاي لايحه هدفمند کردن يارانه ها را برشمرد و عنوان کرد تنها بازتاب اين نحو تدوين سياست اقتصادي به ضرر مردم تمام خواهد شد.بنا به عقيده توکلي و ديگر مخالفان اين اقدام عجولانه بهارستان، حذف يارانه کالاهاي اساسي چون گندم، شير و ديگر مواد خوراکي جز افزودن به مشکلات معيشتي مردم به ويژه طبقه محروم کشور دستاوردي نخواهد داشت.چنانچه بنا به گفته مهدي سنايي رئيس فراکسيون اقتدار ملي حذف يارانه کالاهاي اساسي در کنار حذف يارانه حامل هاي انرژي بايد به صورت هدفمند و با توجه به اصول مصرف که به صراحت در قانون اساسي آمده است، صورت گيرد.سنايي با تاکيد بر اينکه هيچ اقتصادداني در اين نکته که الگوي مصرف در کشور بايد اصلاح شود، شکي ندارد، ادامه داد؛ اقدام اخير مجلس در حذف يارانه از کالاهاي اساسي با فحواي قانون اساسي تناقض آشکار دارد چرا که توليدکنندگان داخلي و مصرف کنندگان را با مشکل روبه رو مي کند.

وي با اعتقاد به اينکه حذف يارانه از نهاده هاي کشاورزي چون بذر و کود امکان رقابت را از توليدکنندگان داخلي سلب مي کند، افزود؛ قابل پيش بيني است که با اين مصوبه مجلس به محصولات کشاورزي صدمه جدي و قابل جبراني وارد مي شود. رئيس فراکسيون اقتدار ملي با تاکيد بر اينکه ايجاد تحول اقتصادي کشور امري ضروري است، گفت؛ به اعتقاد بنده حذف يارانه از کالاهاي اساسي حداقل بايد با يک فاصله زماني از حذف يارانه از حامل هاي انرژي صورت مي گرفت و بهتر بود مجلس حذف يارانه از کالاهاي اساسي را در قالب قانون برنامه پنجم مي ديد. هر چند عقلاي اصولگراي بهارستان سعي دارند در قالب لايحه هدفمندکردن يارانه ها به گونه يي سياست هاي اقتصادي را کنترل کنند اما تجربه مديريت احمد ي نژاد در دولت نهم نشان مي دهد احمدي نژاد توجهي به مصوبات مجلس ندارد و الزام و نظارت مجلس هيچ گاه دولت تحت مديريت وي را ملزم به اجراي قانون نمي کند. مصداق اين امر بي اعتنايي وي به قانون بودجه سال جاري در مورد نحوه سهميه بندي بنزين و کاهش سهميه بنزين خودروهاي شخصي است که به رغم گذشت هفت ماه از اين مصوبه بهارستان، دولت تاکنون براي اجراي آن اقدامي نکرده است.

گروه سياسي؛ وزير اطلاعات بعدازظهر امروز در مورد ناآرامي هاي پس از انتخابات، وضعيت بازداشت شدگان حوادث اخير و روند بازجويي از آنان به کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي گزارش مي دهد.حيدر مصلحي در حالي امروز راهي کميسيون امنيت ملي مي شود تا گزارش وزارت اطلاعات از حوادث سه ماه گذشته را به سمع نمايندگان برساند که قرار بود عصر امروز در کاخ دادگستري جلسه ويژه با حضور رئيس قوه قضائيه، دادستان کل کشور و وزير اطلاعات و اعضاي کميسيون امنيت ملي تشکيل شود. آنچه سبب شده جلسه ديروز مقامات ارشد قضايي با کميسيون امنيت ملي به تعويق بيفتد حضور مسوولان نظام در مراسم يادبود شهداي حادثه تروريستي زاهدان بود. همچنين حسين ابراهيمي عضو هيات رئيسه کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي به «اعتماد» گفت؛ هيات رئيسه کميسيون در نظر دارد براي رسيدگي به اعتراض ها و گلايه هاي جمعي از خانواده هاي بازداشت شدگان ناآرامي هاي پس از انتخابات ملاقات هايي را با مسوولان ارشد قضايي و اطلاعاتي و امنيتي کشور انجام دهد که جلسه بعدازظهر امروز - چهارشنبه - نيز در همين راستا است. نماينده بيرجند با بيان اينکه افراد زيادي به کميسيون مراجعه و شکايت کرده اند که عدالت در مورد همه متهمان حوادث اخير رعايت نمي شود، گفت؛ در شکايات خانواده هاي بازداشت شدگان تاکيد شده است که در حوادث اخير افراد طبقه پايين مورد اتهام هستند و محکوم شده اند. وي افزود؛ خانواده ها معتقدند دو نفر که شرايط و اتهام مساوي داشته اند به يک صورت محاکمه نشده اند و وضعيت شان متفاوت است. به عنوان مثال يکي بدون محاکمه آزاد شده و فرد ديگر به رغم محاکمه شدن همچنان در بازداشت به سر مي برد.ابراهيمي با اشاره به اينکه افراد بازداشت شده مدعي اند فريب خورده اند، گفت؛ خانواده بازداشت شدگان معتقدند چرا افراد فريب خورده محاکمه شده اند اما فريب دهندگان آزادند. در جامعه ضعيف کشي شده است.عضو هيات رئيسه کميسيون امنيت ملي افزود؛ بنا به دلايل فوق کميسيون تصميم گرفته ديدارهايي در سطح بالا انجام شود و دغدغه هاي خانواده هاي بازداشت شدگان مرتفع شود.وي گفت؛ به همين منظور پس از جلسه مان با مصلحي درصدد ديدار با آيت الله صادق لاريجاني و محسني اژه يي رئيس قوه قضائيه و دادستان کل کشور هستيم تا هرچه زودتر ابهامات موضوع رفع شود.ابراهيمي با تاکيد بر اينکه ما مدعي حکومت اسلامي هستيم، گفت؛ بايد اقدامات و تلاش مان حداقل شباهت هايي با حکومت نبوي و علوي داشته باشد.وي افزود؛ هدف ما آزادي بازداشت شدگان بي گناه يا افرادي است که حداقل جرم را مرتکب شده اند و دستگاه قضايي و نظام مي تواند از اشتباهات آنها چشم پوشي کند.کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي در حالي درصدد است در جلساتي با مسوولان قضايي و وزير اطلاعات به آزادي جمعي از بازداشت شدگان اخير کمک کند که حاميان احمدي نژاد در بهارستان درصددند مقدمه چيني براي محدودتر کردن ميرحسين موسوي و مهدي کروبي کنند.چنانچه حميد رسايي چهره شناخته شده حامي احمدي نژاد ديروز در مجلس در جمع خبرنگاران از ارائه نامه يي از سوي حاميان احمدي نژاد به غلامحسين اژه يي دادستان کل کشور خبر داد و گفت؛ در اين نامه جمعي از نمايندگان خواستار برخورد قضايي با کروبي و موسوي شده اند.وي در توضيح اين اقدام همفکرانش گفت؛ بين ميرحسين موسوي و مسعود رجوي چه فرقي است؟ ملت ما با اراده قوي افرادي را که شعارهايشان با شعور دشمنان تطابق دارد را حذف مي کند.

بهروز بهزادي

behzadi_behrooz@yahoo.com

دولت لرزان حامد کرزي که به کمک ده ها هزار سرباز امريکايي و کشورهاي عضو ناتو سرپا مانده با گرفتاري عجيب تري روبه رو است و آن کشيدن انتخابات پرحرف و حديث افغانستان به دور دوم است. دور اول انتخابات با تلاش بسيار انجام گرفت و به نظر مي رسد در بحبوحه جنگ سرنوشت ساز با طالبان براي دور دوم وقتي باقي نمانده باشد و اين بار جماعتي اندک در انتخابات شرکت کنند.در اين ميان يک پرسش هميشه براي من بي پاسخ مانده است و آن اين است که اگر پشتيباني نظاميان غربي از دولت آقاي کرزي قطع شود چه اتفاقي خواهد افتاد. البته غربي ها و خود آقاي کرزي مي گويند افغانستان دوباره به چنگ طالبان مي افتد. اگر اين نظر درست باشد که به نظر مي رسد درست است، دولتي که با کمک خارجي سرپا مانده است، چه کاري براي توسعه افغانستان مي تواند بکند. پس افغانستان با پارادوکسي روبه رو است که راه حلي عاقلانه مي خواهد. يک سر اين پارادوکس دولت عقيم افغانستان است و سر ديگر آن طالبان، يعني اگر هر يک از اين دو به قدرت برسند نمي توان اميدي به توسعه و پيشرفت افغانستان داشت، چراکه توسعه و پيشرفت در شرايطي صورت مي پذيرد که آرامش در ارکان کشور وجود داشته باشد. شايد نسخه واقعي افغانستان در حکومتي نوشته شود که کرزي و طالبان - البته گروه غيرراديکال اين جنبش - و عبدالله عبدالله در آن حضور قوي داشته باشند. اگر آقايان را نمايندگان بخش هايي از جامعه افغانستان به حساب آوريم پس چاره کار را بايد در يک حکومت ائتلافي يافت؛ حکومتي که به هنجارهاي دموکراتيک نزديک تر است.البته در اين ميان مساله يي که باعث نگراني است، رفتار طالبان است. طالبان با مراوداتي که با القاعده داشته و دارد، از يک نيروي قابل قبول در روند جنگ قدرت افغانستان به يک نيروي تروريست تبديل شده است. يعني اينکه، طالبان به جاي اينکه قواعد مبارزه را رعايت کند و در جنگي مردانه قدرت نمايي کند، به اقدامات تروريستي روي آورده که همين امر باعث سرخوردگي جمعي از طرفداران پر و پاقرص آن نيز شده است.از يادمان نرود که موج ترورهاي موجود که اينک متاسفانه در منطقه به فرهنگ تبديل شده است و نمونه هاي آن را هر روز در افغانستان، پاکستان و هند شاهديم و يک مورد آن نيز از مرز پاکستان به سيستان و بلوچستان ما صادر شد و شماري از ايرانيان را به شهادت رساند، سوغات مشترک القاعده و طالبان است. اين دو نيرو زماني که در افغانستان قدرت را در دست داشتند، خشونت را در ميان مردم افزايش دادند و همين موج خشونت اينک تبديل به مشکلي اساسي براي منطقه شده است.البته قابل ذکر است که برخي از کشورهاي منطقه هنگامي که منافع شان ايجاب مي کند، از تروريست ها کمک مي گيرند و اينچنين بر مشروعيت آنها صحه مي گذارند. نمونه آن حمايت سازمان اطلاعات و امنيت افغانستان در دهه 90 از القاعده و طالبان است که اسناد آن منتشر شده است. براي حل اين مشکل کشورهاي منطقه بايد از هر نوع حمايت و جانبداري از هر عمل تروريستي دست بکشند و حتي در برابر آن سکوت نيز اختيار نکنند.براي مثال اگر پاکستان عرصه را بر گروهک جندالله به اندازه يي تنگ کند که اين گروهک جرات کار تروريستي در ايران را نداشته باشد و در برابر چنين اقداماتي نگران تحويل شدن به ايران باشد، قطعاً اين گروه نخواهد توانست به آسودگي در داخل مرزهاي ايران دست به ترور بزند. اشاعه چنين عملي بين کشورهاي منطقه يعني هند، پاکستان و افغانستان مي تواند نخستين گام براي جلوگيري از فرهنگ تروريسم تلقي شود. پس اينک که پاکستان در وزيرستان گرفتار جنگي طاقت فرسا با نيروهاي تروريست طالبان است، در افغانستان راديکال ترين گروه هاي طالبان در جنگ با حکومت مرکزي شرکت دارند و در سال هاي گذشته اقدامات تروريستي بارها و بارها به هند صادر شده است. يک پيمان ضدتروريسم بين کشورهاي منطقه مي تواند بسيار مفيد واقع شود، به ويژه اينکه ايران نيز قطعاً از آن حمايت خواهد کرد. يک چنين پيماني نيروهاي راديکال به ويژه بخش طالبان آن را از صحنه بيرون خواهد ساخت و آن بخش از بدنه طالبان که وارد صف آرايي سياسي افغانستان و حتي پاکستان شوند، خواهند توانست در دولت ها شرکت کنند تا در نهايت باد آرامش به منطقه بوزد.

همزمان با سالروز ميلاد حضرت معصومه(س)، هزاران نفر از بانوان قرآن پژوه و فعال قرآني، ديروز با حضرت آيت الله خامنه يي رهبر معظم انقلاب اسلامي ديدار کردند. حضرت آيت الله خامنه يي در اين ديدار، حضور برجسته و شگفت انگيز بانوان ايراني در عرصه هاي علمي، تحقيقاتي و پژوهشي به ويژه حوزه مسائل قرآني را از دستاوردها و افتخارات نظام جمهوري اسلامي دانستند و تاکيد کردند؛ جهت گيري همه فعاليت هاي قرآني بايد به سمت ظهور و بروز عملي آموزه ها و دستورات قرآني در جامعه و رفتارهاي فردي و جمعي باشد و اين هدف جز با آشنايي صحيح آحاد جامعه با مفاهيم و معاني قرآن و هدايت پژوهش هاي قرآني در اين مسير امکان پذير نيست. رهبر انقلاب اسلامي با تاکيد بر اينکه نگاه غرب به زن، نگاه غلط، ابزاري و اهانت آميز است، افزودند؛ اسلام براي زن احترام و شخصيت قائل است و زمينه بروز استعدادهاي فراوان بانوان در سطوح مختلف خانواده، جامعه و بين المللي را به منظور کسب علم و دانش، تحقيق و پژوهش و تربيت و سازندگي فراهم مي کند. حضرت آيت الله خامنه يي کميت بسيار زياد بانوان ايراني در عرصه قرآن پژوهي را بسيار ارزشمند و در جهان اسلام کم نظير خواندند و در خصوص بروز عملي مفاهيم قرآن در جامعه خاطرنشان کردند؛ جامعه ايران به دليل فاصله بسيار زياد با قرآن در دوران طاغوت، عقب ماندگي هايي از لحاظ تدبر در قرآن و ظهور عملي دستورات قرآن در زندگي فردي و جمعي دارد که بايد تلاش شود اين عقب ماندگي ها برطرف شوند. ايشان اساسي ترين کار براي قرآني شدن يک جامعه را شکل گيري نظام مبتني بر دستورات قرآن و اسلام دانستند و افزودند؛ تشکيل نظام جمهوري اسلامي در ايران يکي از بزرگ ترين و مهم ترين موارد عمل به قرآن بود که انجام شد و اين حقيقت واضح و بديهي غالباً مورد غفلت قرار مي گيرد.

رهبر انقلاب اسلامي تاکيد کردند؛ تشکيل نظام جمهوري اسلامي، بهترين زمينه عملي را براي سازندگي قرآني به وجود آورده است و بايد تلاش شود در اين چارچوب، رفتارهاي فردي، خانواده، مديريتي، سازماني، سياسي، بين المللي و رفتارها در مراکز آموزشي، عملي و تحقيقاتي بر اساس اسلام و قرآن شکل گيرد. حضرت آيت الله خامنه يي لازمه رسيدن به چنين هدف والايي را آشنايي صحيح آحاد مردم با مفاهيم و معاني قرآني دانستند و خاطرنشان کردند؛ جهت گيري پژوهش هاي قرآني بايد به سمت عينيت بخشي دستورات قرآن در جامعه و زندگي مردم باشد. مقدمات و شرايط مورد نياز براي پژوهش در قرآن، محور ديگري بود که رهبر انقلاب اسلامي به آن اشاره کردند و افزودند؛ پژوهنده قرآن بايد از نظر روحي و دروني زمينه پذيرش حقيقت ناب قرآن را داشته باشد زيرا در غير اين صورت ممکن است پژوهش در قرآن در جهت مخالف آن استفاده شود. حضرت آيت الله خامنه يي در تبيين اين موضوع خاطرنشان کردند؛ اگر دل پاکيزه نباشد، نتيجه آن مي شود که از قرآن براي کوبيدن اسلام و جمهوري اسلامي و فضائلي که نظام اسلامي در اختيار ما قرار داده است، استفاده مي شود. ايشان يکي ديگر از مقدمات پژوهش در قرآن را انس با قرآن و همچنين آشنايي با زبان عربي و مباني اصول فقه دانستند و تاکيد کردند؛ شيوه و متد علمي استفاده از قرآن در قرآن پژوهي بسيار مهم است و در اين زمينه، شيوه علماي دين و فقها در استفاده از آيات و روايات، شيوه يي کاملاً علمي و آزموده شده است. رهبر انقلاب اسلامي در بخش پاياني سخنان خود بار ديگر به موضوع علوم انساني در دانشگاه ها و گلايه خود در اين خصوص اشاره کردند و افزودند؛ مبناي علوم انساني غرب که در دانشگاه هاي کشور به صورت ترجمه يي تدريس مي شود، جهان بيني مادي و متعارض با مباني قرآني و ديني است، در حالي که پايه و اساس علوم انساني را بايد در قرآن جست وجو کرد. حضرت آيت الله خامنه يي يکي از مسائل مهم و اصلي در قرآن پژوهي را، استخراج مباني علوم انساني دانستند و تاکيد کردند؛ اگر اين کار انجام شود پژوهشگران با استفاده از مباني قرآني و همچنين استفاده از برخي پيشرفت هاي علوم انساني، مي توانند بناي رفيع و مستحکمي را از علوم انساني پايه گذاري کنند.