اروپا اين روزها ميزبان عکس هاي ايران است؛ از پاريس تا اسپانيا و لندن. مجموعه آثار عکاسان ايران در يکي از دوسالانه هاي عکس «پاريس» در دو بخش نمايشگاه ها و فضاي باز به نمايش درآمد و در کنار اين عکس ها نيز آثار 165 سال عکاسي ايران و مجموعه يي از عکاسي مستند کشورمان به نمايش گذاشته شد. اين دوسالانه عکس در پاريس از12 سپتامبر- 21 شهريورماه- با نمايشگاهي از آثار شادي قديريان در گالري «بدوان لبون» آغاز به کار کرده است و در ادامه دومين دوره دوسالانه «فوتو کويي» که از سوي موزه «کويي برنلي» برگزار شد. در اين دوسالانه که از سي و يکم شهريور (22 سپتامبر) به مدت دو ماه برپا است، آثار هنرمنداني همچون گوهر دشتي، کتايون کرمي و عباس کوثري در فضاي باز موزه در قطع هاي بسيار بزرگ به نمايش درمي آيد. همزمان با اين برنامه و در مرکز فضاي داخلي موزه، آثار 165 سال عکاسي ايران با عکس هايي از رعنا جوادي، احمد عالي، مهدي منعم، آرش خاموشي، مهدي قاسمي، محسن راستاني، وحيد سالمي، حامد يغمائيان، صادق تيرافکن، شادي قديريان، مهرانه آتشي، مهران مهاجر، محسن يزدي پور، پيمان هوشمندزاده، مهرداد نراقي، دادبه بصير، جمشيد حاتم، سيف الله صمديان، کامران جبرئيلي، حسن غفاري، کاوه گلستان، هنگامه گلستان، بهمن جلالي و حسن سربخشيان نمايش داده مي شود. از روز پانزدهم آبان- ششم نوامبر- نيز در گوشه يي ديگر از شهر پاريس، در ضرابخانه يي قديمي که امروزه به نمايشگاه تبديل شده، مجموعه يي از 30 سال عکاسي مستند و خبري ايران با آثاري از عباس کوثري، حسن سربخشيان، علي زارع، جمشيد بايرامي، محمد فرنود، اميد صالحي، جواد منتظري، رضا معطريان، مجيد سعيدي، بابک بردبار، محبوبه کرملي، مهديه مرادي، ماستري فرهاني، محمد خيرخواه، نيوشا توکليان، لاله شرکت، علي فريدوني، کاوه کاظمي و اميرعلي جواديان برپا مي شود. بهمن جلالي و حسن سربخشيان از جمله برگزارکنندگان اين دو نمايشگاه (165 سال عکاسي ايران و 30 سال عکاسي مستند و خبري) هستند و آناهيتا قبائيان مدير گالري راه ابريشم، مديريت هنري کليه اين برنامه ها را برعهده دارد.اما اکنون به گفته جلالي مهم ترين نمايشگاه او تا 18 آذر 86 در بنياد «تاپيس» شهر بارسلون اسپانيا برپا است. در اين نمايشگاه مجموعه کاملي از عکس هاي جلالي که بعضي حتي در ايران در نمايشگاهي به نمايش درنيامده اند، در معرض ديد قرار گرفته است. اين نمايشگاه شامل شش بخش ماهيگيرها، معماري خاکي کوير ايران، شهر بوشهر، استوديو چهره نگار، عکس هاي قاجار و پرتره ها است، که در اين شش بخش 150 عکس به نمايش درآمده است. همچنين دو کليپ عکس هاي دوران انقلاب (بهمن جلالي- رعنا جوادي) و عکس هاي جنگ، هرکدام با 150 عکس و حدود 50 عکس قديمي ايران (از کارهاي دوره قاجار و بهرام چهره نگار) بخش هاي ديگر اين نمايشگاه است.جلالي که تاکنون نمايشگاهي از عکس هاي مستندش را در ايران برگزار نکرده است، درباره اين نمايشگاه به سايت عکاسي مي گويد؛ «اين مهم ترين اتفاق زندگي ام است. براي هر عکاسي مهم است که 40 سال کار کند و يک موسسه يي به اين مهمي بخواهد يک نمايشگاه از دوره يي که کار کرده بگذارد.» او از اينکه نتوانسته چنين نمايشگاهي در ايران برگزار کند، تاسف مي خورد.اين موسسه در طول 20 سال گذشته صرفاً سه نمايشگاه عکس از عکاسان سرشناس جهان «براساي»، «موهولي نگي»، و «گري وينو گراند» برگزار کرده است. نمايشگاه بهمن جلالي در بنياد تاپيس چهارمين نمايشگاه عکس در اين موسسه است. اما از آخرين نمايشگاه هاي عکاسان ايران نيز نمايشگاه «ديوان شرق و غرب» بود که هفته پيش پايان يافت. در اين نمايشگاه بهمن جلالي، خسرو حسن زاده و منير فرمانفرمائيان در کنار هنرمنداني از افغانستان و پاکستان آثارشان را در سالن مرکزي پنجاه و سومين دوسالانه ونيز برپا کردند. اين نمايشگاه بار نخست از اکتبر سال گذشته در کابل و سپس از هشتم فوريه در نشنال آرت گالري اسلام آباد پاکستان برپا شد و سپس براي انتخاب از سوي مديران دوسالانه ونيز به انگلستان رفت که از ميان مجموعه کامل آن نمايشگاه، بخشي براي نمايش در دوسالانه ونيز انتخاب شد و تا چهارم اکتبر در ايتاليا به نمايش درآمد.

انجمن مستندسازان از جمله اصناف فعال سينمايي ايران است. فعاليت صنفي در کنار نمايش فيلم هاي هفتگي هفته نمايش فيلم از شاخص ترين کارهاي آنان است. درباره اين روزهاي انجمن مستندسازان با ناصر صفاريان سخنگو و عضو هيات مديره انجمن مستندسازان صحبت کرديم.

---

-چه خبر از انجمن مستندسازان؛ مثل اينکه دوره جديد شروع شده است؟

از هفته پيش نمايش هفتگي انجمن مستندسازان در روزهاي يکشنبه برگزار شده و مختص اعضاي صنوف خانه سينما است. دو فيلم مستند «خواب ابريشم» و «کلک زرين» از ساخته هاي ناهيد رضايي آن هفته نشان داده شد که در نشست پرسش و پاسخ کارگردان و آقاي زرين کلک حضور داشتند. همچنين اين هفته هم فيلم مستند «اعتدال» ساخته اميرحسين بهبهاني در دومين جلسه نمايش هفتگي انجمن مستندسازان سينماي ايران به نمايش درآمد که نشست پرسش و پاسخ آن همراه با حضور کارگردان و احسان نراقي بود که فيلم در موردشان است.

-برنامه نمايش فيلم ها مشخص است؟

فعلاً هفت، هشت فيلمي را که بخواهيم نشان دهيم انتخاب کرده ايم اما در اين مدت هر فيلم جديدي هم به دست مان برسد آنها را نشان مي دهيم.

-ويژگي اين جلسات چيست؟

فيلم هايي را که جديد هستند و کمتر ديده شده اند و در واقع تا به حال ديده نشده اند، سعي کرديم خاص مستندسازان و اهالي سينما نشان دهيم.

-خودتان اگر بخواهيد يک نگاه صنفي درباره اين جلسات داشته باشيد به چه نکته يي اشاره مي کنيد؟

در شرايطي که بيشتر کانون هاي نمايش فيلم و مکان هايي که به اين گونه فيلم ها مي پرداختند دچار رکود شده اند و مستندهايي را که بارها و بارها به نمايش درآمده است نشان مي دهند، اين جلسات امکان خوبي است.

-قرار بود نمايش فيلم هاي مستند در مکان هاي مختلفي برگزار شود. چطور شد؟

هيچ کدام به نتيجه نرسيد براي اينکه آنها براي نمايش عمومي نياز به مجوز دارند. به خصوص آنهايي که براي نمايش هاي عمومي انتخاب مي شوند. چون بي بو و خاصيت هستند و هيچ موضع و حرفي ندارند که در نهايت هم کسي به ديدن آنها نمي آيد و مورد استقبال قرار نمي گيرند. در نهايت هم مي گويند ديديد کسي نيامد فيلم ببيند.

-شما ديگر آن برنامه هفته نمايش فيلم خودتان را نداريد که هر سال برگزار مي کرديد؟

آن نمايش فيلم ها نمايش آثار منتخب جشن خانه سينما بود و امسال که جشن برگزار نشد ديگر چنين برنامه يي نداريم.

-درباره ممنوع الخروج شدن آقاي ميرتهماسب چطور، کاري انجام نمي دهيد؟

نه.

-اگر ايشان به جاي رئيس، عضو بودند حتماً کار بيشتري برايشان انجام مي داديد. فيلم شان چطور؟ فيلمي که در امريکا در آکادمي اسکار نشان داده شد.

اين تصميم با توجه به اينکه ايشان رئيس هيات مديره هستند، گرفته شده است. فيلم سال پيش در جشن خانه سينما نمايش داده شده بود و همين طور در هفته فيلم. قرارمان اين است که فيلم هاي جديدي را انتخاب کنيم و نمايش دهيم.

-پس مي شود گفت اين نمايش فيلم ها حداقل شور و شوقي را در بين مستندسازان به وجود مي آورد.

اين طور هم مي شود برداشت کرد.

تا به حال بارها و بارها شده که نويسنده ها در کشورها و به شکل هاي مختلف و به خاطر موضوع هاي مختلف دور هم جمع شده اند. بارها هم نويسنده هاي ايراني به اين طرف و آن طرف دنيا سفر کرده اند. در جشنواره هاي مختلف به شکل هاي گوناگون از خيابان تا گالري به داستان خواني پرداخته اند. اما اکنون نوبت به يک تور دريايي براي نويسنده هاي جهان رسيده است.

کشتي «لامورز» وابسته به نيروي دريايي فرانسه از روز شنبه 10 اکتبر حرکت دريايي خود را با شماري از نويسندگان و چهره هاي فرهنگي دنيا آغاز کرده است.

هدف از برگزاري اين تور فرهنگي تقويت فرهنگ کشورهاي حاشيه درياي مديترانه، گسترش روابط فرهنگي ميان کشورهاي اين منطقه و برداشتن گامي به سمت طرح اتحاديه کشورهاي درياي مديترانه که مبتکر آن فرانسه است، اعلام شده است.

به گزارش ايبنا سفر اين کشتي که عنوان «پليس 2003» را بر خود دارد تا 23 اکتبر ادامه خواهد داشت و مقصد نهايي اش بيروت پايتخت لبنان خواهد بود. قرار است اين کشتي که درياي مديترانه را درمي نوردد در شهر «واليتا» پايتخت مالت توقف کند و در اين شهر برنامه ويژه يي به همين مناسبت با حضور نويسندگان حاضر در کشتي برگزار شود.

در اين کشتي نويسندگان مطرحي از 25 کشور حاشيه درياي مديترانه چون «ونوس خوري گاتا»، «صلاح ستيتيه» و «الکساندر نجار» دو نويسنده لبناني، «ژان ماري لوکلزيو» و «ادگار موران» دو نويسنده فرانسوي و «نديم گورسيل» نويسنده ترک حضور دارند.

مسير حرکت کشتي از فرانسه آغاز شده و در شهرهاي تونس، طرابلس در ليبي و ليماسول در قبرس توقف مي کند و شماري از نويسندگان را سوار خواهد کرد.

انجام اين سفر فرهنگي با ابتکار و مديريت «دانيل روندو» سفير فرانسه در مالت که علاوه بر اين شغل سياسي حرفه نويسندگي نيز دارد و با هماهنگي و همکاري اداره امور اروپايي وزارت امور خارجه فرانسه صورت مي گيرد.

خب در اين روزها که مدام بين ما و اعراب حاشيه يي خليج فارس بر سر مسائل مختلف فرهنگي اختلاف است، در اين روزها که از ترکيه گرفته تا تاجيکستان مفاخر ادبي و هنري ما را از آن خود مي کنند، شايد اين شيوه مناسبي باشد براي آشنايي مسوولان فرهنگي و سياسي اين گونه کشورها با فرهنگ ما. نگاهي به اخبار چند هفته قبل نشان مي دهد ناتواني ما در عرصه دفاع از فرهنگ کشورمان باعث شده است بسياري از مفاخرمان به نام کشورهاي ديگر شناخته شوند؛ از ثبت «عاشيق لار» در يونسکو ابتدا به نام کشور ديگر تا تصاحب ابن سينا و مولانا به نام کشور ترکيه در سازمان ملل. براي ما که هم مرز هاي گسترده آبي و هم خاکي با کشورهاي ديگر داريم حداقل ابتکار لازمه برقراري ارتباط با کشورهاي ديگر است.