گروه سياسي؛ مجلس نمايندگان امريکا روز پنجشنبه از باراک اوباما خواست تا 11 بهمن ماه سال جاري (31 ژانويه 2010) در مورد پيشرفت ديپلماسي خود در قبال ايران و پرونده هسته يي اش گزارش دهد. بر اين اساس قانونگذاران امريکا در بخشي از لايحه بودجه دفاعي سال 2010 امريکا از اوباما خواسته اند «حداکثر تا 31 ژانويه سال نو ميلادي در مورد سياست مشارکت دادن ايران توسط ايالات متحده به کنگره گزارش بدهد.»

به گزارش بي بي سي اين نمايندگان همچنين خواستار آن شده اند که در صورت «عدم پذيرش پيشنهاد امريکا براي مذاکرات» و همين طور «عدم توقف تمام فعاليت هاي مربوط به غني سازي» از سوي جمهوري اسلامي تحريم هايي تازه بر ايران اعمال شود. درخواست مجلس نمايندگان از اوباما براي مطلع کردن کنگره از روند گفت وگوهاي مستقيم با ايران درباره برنامه هسته يي اين کشور، در قالب طرح بودجه دفاعي سال 2010ميلادي امريکا مطرح شده است.

يکي از متمم هاي اين طرح که بايد توسط مجلس سنا نيز تصويب شود، از دولت امريکا مي خواهد در صورت عدم موفقيت گفت وگوي مستقيم با ايران يا عدم اجراي قطعنامه هاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد از سوي اين کشور، تحريم هاي شديدي عليه آن وضع شود.

اين طرح همچنين وزير دفاع امريکا را موظف مي کند به طور ساليانه درباره راهبرد نظامي ايران به کنگره گزارش دهد. بحث تشديد تحريم هاي ايران در حالي در مجلس نمايندگان ايالات متحده مطرح مي شود که کميته امور بانکي مجلس سنا سه شنبه هفته گذشته درباره اعمال تحريم هاي فراگير عليه ايران جلسه داشت.در همين زمينه يک سناتور دموکرات امريکايي روز سه شنبه گذشته از بررسي تشديد تحريم هاي موجود عليه ايران در سناي امريکا در صورت شکست مذاکرات جاري خبر داده بود. به گفته کريستوفر داد سناتور دموکرات و رئيس کميته بانکي سناي امريکا، سناتورهاي امريکايي روز سه شنبه بررسي لايحه يي را آغاز کرده اند که به دولت امريکا قدرت مي دهد در صورت بي نتيجه ماندن تلاش هاي ديپلماتيک در قبال ايران در هفته هاي آينده تحريم هايي شديدتر را در پيش بگيرد.

خبرگزاري فرانسه مي گويد از دو هفته پيش که خبر وجود يک تاسيسات غني سازي اورانيوم ديگر در ايران در نزديکي شهر قم منتشر شده، تلاش سناتورهاي امريکايي در کنگره اين کشور براي تعيين تحريم هاي تازه دوچندان شده است. مجلس سناي ايالات متحده پيشتر نيز لايحه يي را تصويب کرده بود که بر اساس آن کمپاني هايي که به جمهوري اسلامي بنزين مي فروشند، توسط وزارت انرژي اين کشور تحريم شوند. در لايحه بودجه دفاعي سال 2010 که بايد به تاييد مجلس سناي امريکا نيز برسد همچنين از وزير دفاع امريکا خواسته شده است «در مورد استراتژي نظامي کنوني و آينده جمهوري اسلامي به کنگره امريکا گزارش سالانه بدهد».

مجلس سنا بررسي کند

از سوي ديگر همزمان با اين اقدام، شش نفر از سناتورهاي برجسته جمهوريخواه و دموکرات امريکا در نامه يي به رهبران مجلس سنا خواستار بررسي هر چه سريع تر چند طرح مربوط به ايران در اين مجلس شده اند. اين افراد در نامه خود با اشاره به آشکار شدن فعاليت تاسيسات غني سازي در نزديکي قم، آزمايش هاي موشکي ايران و گزارش هاي مربوط به برخورداري اين کشور از دانش لازم براي توليد سلاح هسته يي، اقدام هر چه سريع تر را براي مقابله با اين تهديدها مهم دانستند. جان مک کين سناتور جمهوريخواه و کانديداي رياست جمهوري امريکا در سال 2008 و جو ليبرمن سناتور مستقل از امضاکنندگان اين نامه هستند که خطاب به هري ريد رهبر اکثريت دموکرات و ميچ مک کانل رهبر اقليت جمهوريخواه مجلس سنا نوشته شده است.

اين سناتورها در نامه خود خواستار رسيدگي فوري به چند طرح از جمله طرح هاي تحريم صادرات بنزين و فرآورده هاي نفتي به ايران و پيشگيري از سرمايه گذاري در صنعت انرژي اين کشور شده اند.

ايران در صدر گفت وگوهاي کرملين

در همين حال به گفته برخي از مقام هاي امريکايي، هيلاري کلينتون وزير خارجه ايالات متحده در سفر هفته آينده خود به روسيه قصد دارد رهبران کرملين را براي اعمال تحريم هاي تازه احتمالي عليه ايران متقاعد کند. وي براي سفري پنج روزه از ديروز امريکا را به مقصد اروپا ترک کرد. قرار است پيش از رفتن به روسيه از سوئيس، بريتانيا و ايرلند ديدار کند. وزير خارجه امريکا روز پنجشنبه در گفت وگو با خبرنگاران «همکاري» روسيه در گروه 1«5 را «بسيار دلگرم کننده» توصيف کرده بود.

روسيه و چين که دو عضو دائم شوراي امنيت هستند، تاکنون از اعمال تحريم هاي شديد عليه برنامه هسته يي ايران جلوگيري کرده اند. با اين حال پس از اينکه تهران اعلام کرد در حال ساخت تاسيسات غني سازي ديگري در نزديکي شهر قم است، رئيس جمهور روسيه اظهار داشت ممکن است موضع روسيه در قبال تحريم ها تغيير کند. در همين ارتباط برخي مقام هاي امريکايي به آسوشيتدپرس گفته اند دولت امريکا مايل نيست از ميزان فشارها بر ايران کاسته شود و هيلاري کلينتون نيز در سفر روسيه مي خواهد حمايت روس ها را جلب کند تا اگر تا پايان سال جاري ميلادي تهران غني سازي را متوقف نکرد تحريم ها و مجازات هاي شديدتري عليه ايران وضع شود.

هيلاري کلينتون افزون بر موضوع ايران، درباره کنترل تسليحات، دفاع موشکي و کره شمالي نيز با طرف هاي روسي رايزني خواهد کرد. در همين زمينه پيش از آغاز سفر وزير خارجه امريکا به روسيه، وزارت امور خارجه امريکا بر اشتراک روش هاي روسيه و امريکا در زمينه حل مساله هسته يي ايران تاکيد کرد.

به گزارش خبرگزاري نووستي، کراولي افزود آخرين بيانيه گروه 1«5 (امريکا، انگليس، روسيه، چين، فرانسه، و آلمان) به اتفاق آرا منتشر شد. سخنگوي وزارت امور خارجه امريکا گفت؛ در حال حاضر امکان پيشرفت در اين مساله به وجود آمده است اما راهي که به پيشرفت منتهي مي شود به ايران بستگي دارد. وي گفت تهران دو راه در پيش رو دارد؛ يا همکاري با جامعه جهاني يا تحمل تحريم هاي جديدتر و شديدتر.

کراولي علاوه بر آن به سفر هيلاري کلينتون وزير امور خارجه امريکا به مسکو اشاره کرد و گفت؛ مذاکرات وزير امور خارجه در مسکو ادامه اجلاس ماه ژوئيه مسکو و ديدار باراک اوباما رئيس جمهور امريکا و ديميتري مدودوف همتاي روس اش در نيويورک خواهد بود. کلينتون مسائل امنيتي که ما با آنها مواجه هستيم را بررسي خواهد کرد. اين مسائل شامل اوضاع در کره شمالي و ايران و مسائل مربوط به انرژي است.

به رغم اظهارنظر سخنگوي وزارت خارجه امريکا در مورد مواضع مشترک روسيه و امريکا، دايره مطبوعات وزارت خارجه روسيه روز گذشته در بيانيه يي تاکيد کرد نتيجه گيري هاي زودهنگام درباره ماهيت واقعي مرکز جديد غني سازي اورانيوم در حال احداث در نزديکي قم به نفع ارزيابي عيني از اوضاع نخواهد بود. به گزارش ايسنا در بيانيه دايره مطبوعات و اطلاع رساني وزارت امور خارجه روسيه آمده است؛ ما اجراي توافقات تهران درخصوص همکاري هاي بيشتر اين کشور با آژانس بين المللي انرژي اتمي با هدف روشن کردن شرايط احداث اين مرکز که در جريان ديدار خاوير سولانا رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا و سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران و با حضور مديران سياسي گروه 1«5 انجام گرفت را بررسي خواهيم کرد. به گزارش خبرگزاري نووستي، در ادامه اين بيانيه آمده است؛ مسکو اميدوار است تهران همکاري کامل و شفافيت لازم را در تعامل خود با آژانس بين المللي انرژي اتمي چه در اين مورد و چه در موارد ديگر به عمل آورد. در اين بيانيه همچنين گفته شد در حال حاضر بايد بر جمع آوري و تحليل اطلاعات توسط نيروهاي آژانس بين المللي انرژي اتمي متمرکز و منتظر جمع بندي هاي کارشناسانه اين سازمان معتبر شد.

منوچهر متکي وزير خارجه گفت ايران تا زمان نهايي شدن رژيم حقوقي خزر، در محدوده 20 درصدي اجازه فعاليت به کشورهاي ديگر را براي فعاليت هاي اکتشافي و بهره برداري از منابع انرژي نخواهد داد.

وي که به مناسبت همايش هم انديشي مسائل خزر در سپيدکنار انزلي سخن مي گفت، بر ضرورت تثبيت حاکميت ملي و تماميت ارضي تاکيد کرد و افزود؛ درياي خزر همواره در مسائل سياسي و اقتصادي ايران نقش مهمي داشته و به دلايل مختلف همچون منابع منحصر به فرد جان دار و غيرجان دار، گردشگري، زيست محيطي و همچنين موقعيت ارتباطي فوق العاده همواره مورد توجه نخبگان و افکار عمومي بوده است.

به گزارش ايلنا وي خاطرنشان کرد؛ نقش درياي خزر در قرون مختلف در تحولات سياسي و اقتصادي ايران غيرقابل انکار است و نعمات خدادادي اين درياچه عظيم سبب تحولات فراواني در عرصه هاي مختلف کشور شده است و اين درياچه از جايگاه ويژه يي در جمهوري اسلامي ايران و ديگر کشورهاي ساحلي برخوردار است.

متکي درخصوص تدوين راهکارهاي ضروري در درياي خزر گفت؛ تدوين رژيم حقوقي جديد درياي خزر با توافق تمام کشورهاي ساحلي، افزايش همکاري هاي منطقه يي با دولت هاي پيرامون درياي خزر و استفاده از اين دريا به عنوان عامل همگرايي منطقه يي از ديگر اهداف ايران در درياي خزر است.

وي با اشاره به برخي اهداف راهبردي در خزر گفت؛ تعيين اين اهداف امر مهمي است و در نشان دادن حاکميت ملي و تماميت ايران نقش بسزايي دارد.

وزير امور خارجه در پايان تاکيد کرد؛ درياي خزر مهم ترين و بزرگ ترين منطقه يي است که تاکنون تعيين حدود نشده و اين وظيفه مهم به اين دوران از انقلاب محول شده است.

متکي همچنين در گفت وگوي خبري شبکه 2 خبر داد قرار شده دبيرخانه يي براي بررسي محيط زيست درياي خزر تشکيل دهيم. چارچوب آن مشخص شده و دو کشور ايران و آذربايجان براي استقرار دبيرخانه نامزد هستند.

وزير امور خارجه کشورمان درباره فعاليت دستگاه سياست خارجي در مورد درياي خزر گفت؛ ايران ده ها نشست در اين زمينه برگزار کرده است و دومين نشست در سطح سران در تهران برگزار شد. محل بعدي اين نشست در تهران تصويب شد که در آذربايجان باشد اما از نظر زمان منتظر هماهنگي کشور ميزبان هستيم ولي در سال 2009 بعيد مي دانم اين نشست انجام شود. آذربايجان در حال نظرخواهي از کشورهاي مختلف براي زمان آن است. ما اعلام آمادگي کرديم و بر سرعت برگزاري اين نشست تاکيد کرديم.

وي در مورد بحث تحديد حدود تاکيد کرد؛ نمي توان دقت را فداي سرعت کرد. وي در زمينه اجلاس اخير که در قزاقستان برگزار شد نيز گفت؛ به محض اينکه شنيديم اجلاس چهارجانبه است، گفتيم مهم نيست هر چند کشور که بخواهند مي توانند با هم جلسه داشته باشند اما چيزي که ما را حساس کرد، اين بود که در بيانيه رياست جمهوري قزاقستان آمده بود مي خواهند در اين اجلاس درباره درياي خزر هم بحث کنند. ما نسبت به اين مساله معترض بوديم والا با اصل برگزاري اين جلسه مشکل نداشتيم. من دو بار با همتايان خود در چهار کشور مذاکره تلفني کردم و نامه يي را براي وزراي خارجه نوشتم و گفتم اگر اين گونه به بحث درياي خزر بپردازيم راه را براي يکجانبه گرايي باز خواهيم کرد. همه آنها در تماس هايي که داشتند و در ملاقات هايي که در نيويورک داشتيم، تاکيد کردند اساساً بحثي در مورد درياي خزر نداشته اند.

اشاره متکي به نشست چهارجانبه چهار کشور ديگر حاشيه خزر در قزاقستان بود. وزراي خارجه روسيه، آذربايجان، قزاقستان و ترکمنستان چندي قبل بدون آنکه از ايران خواسته باشند در اين اجلاس حضور يابد، برگزار شد. اين در حالي بود که بنا بر آنچه مقامات اين کشورها اعلام کرده بودند قرار بود تعيين رژيم حقوقي درياي خزر يکي از مباحث موردنظر در اين نشست باشد. انتشار اين خبر با واکنش صريح رسانه هاي ايران مواجه شد و سرانجام دستگاه ديپلماسي کشورمان ناچار شد نسبت به اين اجلاس واکنش نشان دهد و به آنان خاطرنشان شود بحث درباره موضوع خزر بدون حضور پنجمين کشوري که داراي سهم از بزرگ ترين درياچه جهان است، اعتباري ندارد.

منوچهر متکي در ادامه سخنانش درخصوص سفر به واشنگتن و ديدارش از دفتر حافظ منافع ايران در اين شهر که در حاشيه حضورش در نيويورک صورت گرفت، گفت؛ سفر من به واشنگتن براي اين بود که به بزرگ ترين نمايندگي مان در خارج از کشور بگوييم در رابطه با ايرانيان مقيم آنجا چگونه کار کنند. ما بيشترين جمعيت ايرانيان خارج از کشور را در ايالات متحده داريم. دفتر واشنگتن مامور خدمات به آنها است. مطمئن نبوديم دولت امريکا اين امکان را فراهم کند. درخواست ويزا کرديم و البته دولت امريکا 24 ساعته با انجام اين سفر موافقت کرد و ما هم استقبال کرديم.

متکي همچنين در ارتباط با وضعيت شهرام اميري تبعه ايراني مفقود شده در عربستان گفت؛ متعاقب ديدار رئيس جمهور کشورمان با دبير کل سازمان ملل پنج اسم به دبير کل اين سازمان دادند که از جمله عمره گزار ايراني که خبري از ربوده شدن و بازداشت شدنش مطرح شده است، بود. ما در طول اين مدت از دولت عربستان و سفارت شان در تهران به طور جدي اين مساله را پيگيري کرديم و دولت عربستان را مسوول شرايط و وضعيت او و روشن شدن وضعيت شهرام اميري مي دانيم. برخي شواهد هم براي ما آشکار شده که امريکايي ها در پشت پرده بازداشت اين هموطن ايراني ما بوده اند. وي ادامه داد؛ آقاي عسگري در ترکيه ربوده شد، در مورد بازداشت آقاي تاجيک ديپلمات ايراني که در لندن بازداشت شده است، دولت امريکا به لندن فشار مي آورد که وي را به امريکا مسترد کنند و ما در دو سال و نيم گذشته جلوي اين کار را گرفته ايم و براي بازگرداندن او پيگيري مي کنيم مثل استرداد آقاي اردبيلي در گرجستان که يک دادستان جوان در همان روز که قرارداد استرداد مجرمين را گرجستان با امريکايي ها امضا کرد تحت فشار آنها حکم بازداشت آقاي اردبيلي شهروند ايراني را داد؛ فردي که در آنجا کار تجاري مي کرد و ما مساله استرداد او را نيز پيگيري مي کنيم.

گروه سياسي؛ چند روز پس از آنکه استانداري تهران طي نامه يي به اعضاي شوراي شهر خواستار توقف ديدار اين شورا با خانواده هاي آسيب ديدگان و زندانيان حوادث اخير شد روز گذشته معاون سياسي استانداري اين نامه را تاييد کرد اما گفت به اعضاي شوراي شهر گفته ايم که راساً اقدامي در رابطه با آسيب ديدگان حوادث اخير انجام ندهند. اين نامه پس از آن نوشته شد که برخي خانواده هاي زندانيان و کشته شدگان حوادث پس از انتخابات با اعضاي شوراي شهر تهران ديدار کرده و آنها را در جريان روند پرونده بازداشت شدگان قرار دادند و خواستار رسيدگي به وضعيت عزيزانشان شدند. اينچنين بود که استانداري تهران در نامه يي به شوراي شهر نوشت آنان حق ديدار با خانواده آسيب ديدگان و زندانيان حوادث اخير را ندارند زيرا آن گونه که يکي از اعضاي شوراي شهر به پارلمان نيوز گفته بود در اين نامه تاکيد شده بود با توجه به اينکه اين ديدارها خلاف مصالح و منافع کلي کشور است از ملاقات با خانواده هاي بازداشت شدگان حوادث پس از انتخابات و زنداني هايي که آزاد مي شوند، خودداري شود. بر همين اساس صفرعلي براتلو روز گذشته در گفت وگو با ايلنا هرچند صحت چنين نامه يي را تاييد کرد،اما گفت؛ «اين خبر به اين شکلي که منتشر شده صحت ندارد، بلکه ما به آقايان گفته ايم خودشان راساً اقدامي در رابطه با آسيب ديدگان انجام ندهند و هر عملي را در هماهنگي با ستاد آسيب ديدگان استانداري تهران انجام دهند.»

وي دليل اين نامه را اظهارات خانواده هاي برخي قربانيان عنوان کرد که به گفته وي به استانداري مراجعه مي کنند و شاکي هستند از اينکه هر کسي مي خواهد راه مي افتد و با گل و شيريني به منزلشان مي رود.

بر همين اساس وي تصريح کرد؛ما مي خواهيم جلوي اين گونه ناهماهنگي ها گرفته شود و اينکه مي گويند ما اجازه کمک ساير دستگاه ها به آسيب ديدگان حوادث پس از انتخابات را نداده ايم، کذب محض است. وي همچنين با اشاره به مصوبه شوراي شهر تهران براي تخصيص اعتبار به آسيب ديدگان حوادث اخير گفت؛ اين مصوبه عملي نشده است، زيرا اعتبار قانوني ندارد و حال آقايان مي گويند مي خواهيم کاري انجام دهيم و اجازه نمي دهند در حالي که اين گونه نيست و همه اين دستگاه ها بايد براي اتخاذ تصميم در اين خصوص هماهنگ باشند.»