عناوين اين صفحه

سيامک رحماني


آقاي گلمکاني عزيز، راستش اين ماجراي جدل همکارمان مصطفي جلالي فخر با حامد بهداد بهانه شد، اگر نه خيلي وقت بود که مي خواستم درباره مجله فيلم يعني مجله محبوب دوران جواني ام خطاب به شما چيزي بنويسم و نمي شد. اما حمله تند قلمي آقاي جلالي فخر به بهداد که به تاييد شما هم مزين شده بود، هيجان زده ام کرد تا کمي حرف هايم را بگويم. تنها کمي. به نظرم دوئلي که اين همکار مطبوعاتي حامد بهداد را به آن دعوت کرده فارغ از دلايل و نتايجش يک اتفاق خجسته است. اينکه شما دست به قلم برده ايد و نقد عجيب و بي محاباي آقاي جلالي فخر را مهر تاييد زده ايد هم آن را از شکل يک مطلب معمولي خارج و تبديل به سوژه يي مهم مي کند؛ نقد جسورانه يکي از شاخص ترين بازيگران سينماي ايران که پس از پاسخ احساسي او، به نقد شخصيت و روحيات او منجر مي شود و تا جايي پيش مي رود که اين بازيگر سينما روان نژند و لمپن و اينها لقب مي گيرد و همه اينها در حالي است که نام مجله فخيمه فيلم پشت ماجراست. به نظرتان موضوع هيجان انگيز نيست؛ ديگران حق ندارند به وجد بيايند و بخواهند شما را به خاطر سياست تازه يي که در پيش گرفته ايد، تحسين کنند؟،

گفتم اين اتفاقي مهم است به خاطر اينکه رويه مجله فيلم در تمام چند دهه يي که منتشر شده با اين تندروي ها ميانه يي نداشته. خوانندگان قديمي حتي کمتر به خاطر مي آورند صاحب فکران و نويسندگان اين مجله از دايره محافظه کاري خارج شوند و به کسي يا جرياني بتازند. اينکه امروز حامد بهداد باعث شده همکاران مجله و سردبير محترمش محافظه کاري را کنار بگذارند و بي پروايي به خرج دهند را بايد به فال نيک گرفت. مثلاً همين يادداشتي که شما بر پيشاني مطلب آقاي جلالي فخر نوشته بوديد؛ اينکه گفته ايد پيگير بازي هاي حامد بهداد بوده ايد و برخلاف تعاريفي که شنيده ايد، نکته مثبتي در آن نيافته ايد. باور کنيد نوشتن اينها براي ما که سال هاست مطالب شما را مي خوانيم، شگفت انگيز و در عين حال سخت دلگرم کننده است. کاري به اين نداريم که بازي هاي اين بازيگر جوان حداقل در فيلم هايي چون «بوتيک»، «روز سوم» و«دايره زنگي» چقدر ستايش شده و با همان جرقه هايي که در بازيگري زده چطور مورد تحسين بسياري قرار گرفته. من دارم در مورد شيوه مرضيه يي حرف مي زنم که مجله فيلم در تمام اين سال ها از آن پيروي مي کرده و حالا ناگهان تغييرش داده ايد. فوق العاده است. نمي دانم تا حالا چند نفر به شما گفته اند، اما اگر هيچ کس هم نگفته باشد خودتان آنقدر باهوش هستيد که بدانيد محافظه کاري و تعارفي که با سينماي ايران و عواملش داشته ايد، جدا از اينکه دوام مجله و حاشيه امن شما را تضمين کرده است چقدر در پيشرفت يا پسرفت اين سينما موثر بوده؛ حمايت هاي حيرت انگيز و بي پايان تان از کارگردان هايي که هر سال داشتند پايين و پايين تر مي رفتند و نگفتن از گل نازک تر به «هنرپيشگاني» که حاصل کارشان را ديده ايم و ديده ايد. اينکه حالا داريد رفتار متفاوتي را در پيش مي گيرد من يکي را که حسابي سرشوق آورده است، اما باز هم اين مسير را ادامه مي دهيد؟ يعني قرار است از اين پس بزرگ و کوچک را بي هيچ ترحم و هيچ توجهي به مراودات و مناسبات تان به زير تازيانه نقد بگيريد يا اين ماجرا به بهداد خلاصه مي شود؟ نکند صراحت او و راحت بودنش و کارهاي غيرقابل پيش بيني اش که گاه حتي به خودزني مي رسد، شما را به اين صرافت انداخته که چنين معرکه هيجان انگيزي تدارک ببينيد، اگر نه همه ما چشم به راهيم اين نقدهاي شجاعانه که بي شک شائبه غرضي هم بر آن وارد نيست، شامل حال همه بشود. همه کارگردانان بزرگي که فيلم هايشان گاه به شدت محقر و حسرت برانگيز از کار درمي آيد و شما که ريش سفيد مطبوعات سينمايي هستيد، همه چيز را با اغماض و بلندنظري از سر مي گذرانيد. دل مان مي خواهد اين آغاز راهي باشد که در آن نقد ديگر بازيگران را هم، از استاد و تازه کار بخوانيم؛ همان هايي که اغلب با رفتار پرطمطراق شان و با احترامي که در ظاهر براي ديگران قائل مي شوند، راه را بر نقد و تحليل منصفانه مي بندند.

من يکي در مورد آنچه دوست مان مصطفي جلالي فخر از اغراق در بازي بهداد نوشته و از انرژي بيش از حدي که در ايفاي نقش صرف مي کند، گفته، بسيار با ايشان موافقم. اين نکات را خيلي ها به حامد بهداد گفته اند و او در آينده خواهد ديد نشان دادن استعدادش تنها با بازي هاي کنترل شده ممکن خواهد بود. آنجا هم که همکار سينمايي نويس مان سراغ خانواده و زمينه هاي تربيتي و شخصيتي بهداد رفته بود، معتقدم بيرون از دايره انصاف و حرفه يي گري بود که اين را مي توان به بهداد و پاسخش هم تعميم داد. اما اگر حامد بهداد و رفتار نامتعارفش همين يک نتيجه را داشته باشد که مجله فيلم پيله محافظه کاري را بشکافد و به جاي اين همه سال حرکت دست به عصا در فضاي گل و بلبل کمي از واقعيات کج و معوج سينماي ايران بگويد، خودش سجده دارد. اگر بهداد اين انگيزه را به فيلم هايي بدهد که کمي متفاوت باشند و کمي روابط و بده بستان هاي خود با عوامل سينما را نديده بگيرند و کمي راست و صريح بنويسند، خودش يک دنياست، اگر نه شما هم مي دانيد شکايت و شکايت کشي در اين حيطه شوخي است و آنچه در عالم واقع و زندگي شخصي اتفاق مي افتد هم دخلي به حاصل کار هنرمند ندارد. اگر قرار بود اين گونه باشد، براندو با حرکتي که سر صحنه عروسي در فيلم پدرخوانده کرد، با کتک زدن پاپاراتزي فضول پشت ديوار خانه اش و با پس گردني که به سوفيا لورن پشت صحنه فيلم کنتسي از هنگ کنگ زد، بايد تا حالا به زباله داني تاريخ مي پيوست که نپيوسته است يا مارادونا با همه حواشي زندگي اش که... بماند. حتي اگر اينها قياس مع الفارق باشد. اينجا در ميدان کوچک زندگي ما که پر از ريا و دروغ و مدح و ثنا و لبخندهاي مزورانه است، من يکي شما را به خاطر آنچه به تازگي در پيش گرفته ايد، ستايش مي کنم. البته حامد بهداد را هم به خاطر همان متفاوت بودن و خاص بودن، که با اجازه شما گمان نمي کنم ربطي به لمپنيسم و ديگر تعبيرات آقاي جلالي فخر داشته باشد.

با پايان يافتن مهلت ارسال آثار به بخش بهترين فيلم غيرانگليسي زبان هشتادودومين دوره اسکار، «درباره الي...» اصغر فرهادي براي حضور در فهرست پنج نامزد نهايي با 59 فيلم ديگر رقابت مي کند. ويتنام، پرو، کلمبيا، اروگوئه، بنگلادش، مغولستان و اندونزي آخرين کشورهايي بودند که تا پيش از ساعت پنج بعدازظهر روز پنجشنبه اول اکتبر 2009 به وقت هاليوود فيلم هاي خود را براي حضور در بخش بهترين فيلم غيرانگليسي زبان اسکار 2010 به آکادمي علوم و هنرهاي سينمايي معرفي کردند. يکي از نکات جالب حضور نمايندگان کشورهاي مختلف در رقابت اسکار معرفي «شير اندوه» به نمايندگي از پرو در اسکار هشتاد و دوم است. اين فيلم را کلوديا يوسا برادرزاده ماريو بارگاس يوسا نويسنده سرشناس پرويي ساخته که پدرش لوئيس يوسا هم از فيلمسازان نامدار اين کشور است. «شير اندوه» جايزه شير طلايي بهترين فيلم جشنواره برلين را برده است. «درباره الي...» فرهادي هم که همراه با نماينده پرو در بخش مسابقه جشنواره برلين پارسال حضور داشت و در نهايت موفق شد شير نقره يي بهترين کارگردان را از آن خود کند، حالا بايد براي حضور در ميان پنج نامزد نهايي اسکار هشتاد و دوم با «شير اندوه» و 58 فيلم ديگر از جمله برندگان جوايز اصلي جشنواره کن رقابت کند. روبان سفيد «ميشائيل هانکه» برنده جايزه نخل طلاي بهترين فيلم جشنواره کن از آلمان، نيز از رقباي جدي «درباره الي...» است. از ديگر رقباي جدي اسکار سال 2010 مي توان به «مادر» از کره جنوبي، «يک پيشگو» ساخته ژاک اوديار برنده جايزه بزرگ جشنواره کن از فرانسه، «باريا» ساخته جوزپه تورناتوره از ايتاليا، «بازداشتگاه شماره 6» از روسيه و برنده دوربين طلايي کن از استراليا اشاره کرد. به گزارش مهر در دوره گذشته برخلاف تمام ادوار مراسم اهداي جوايز اسکار فيلم هاي حاضر در بخش بهترين فيلم غيرانگليسي زبان در دو مرحله انتخاب شدند. به اين ترتيب که ابتدا اسامي 9 فيلم از ميان 67 فيلم معرفي شده به آکادمي انتخاب شدند و در نهايت فهرست برگزيدگان اين بخش به پنج فيلم کاهش يافت و نماينده ژاپن اسکار اين بخش را برد. مهلت ارسال فيلم ها به بخش بهترين فيلم غيرانگليسي زبان روز اول اکتبر به پايان رسيد. هشتاد و دومين دوره مراسم اسکار هفتم مارس 2010 در کداک تيه تر لس آنجلس برگزار و فهرست نامزدهاي تمام رشته ها هفتم فوريه اعلام مي شود.