مينا شرفي
در صحنه نمايش خيمه شب بازي يک عروسک کوچک کمرش را خم مي کند تا داستان دراماتيک کونتي مادري را که براي عدالت اجتماعي مي جنگيد براي حاضران نقل کند. اينجا پوسونگ يک دهکده دورافتاده در اندونزي است که بهترين عروسک هاي خيمه شب بازي در آن ساخته مي شود. عروسک خيمه شب بازي اين نمايش موهاي مشکي پرپشتي دارد درست مثل آن دانهام مادر باراک اوباما. آن دانهام براي توسعه عدالت اجتماعي در اندونزي بيش از آنچه پسرش تصور مي کند تلاش کرده است. چهل و چهارمين رئيس جمهور امريکا در دومين چاپ کتاب «روياهايي از پدرم» درباره مادر خود مي گويد؛«بهترين جمله يي که در مورد مادرم مي توانم بگويم اين است که به او مديون هستم. مادرم به سراسر دنيا سفر مي کرد و در دهکده هاي دورافتاده به زنان کمک مي کرد چرخ خياطي يا شيردوش بخرند يا به آنها آموزش مي داد به گونه يي گليم خود را از آب بيرون بکشند.»
اوباما با پررنگ کردن روحيه خيالپردازانه مادرش در اين کتاب مي آورد؛«او دوستانش از هر طبقه يي را کنار هم جمع مي کرد و با آنها به پياده روي مي رفت. مادرم مدت ها به ماه خيره مي شد يا در بازار محلي با شور و اشتياق فراوان مي گشت و با خريد يک روسري و سنگ تزييني کوچک برق رضايت در چشمانش موج مي زد.» اما اوباما در اين کتاب از فعاليت آن دانهام به عنوان يک انسان شناس در زمينه هاي اقتصادي و اينکه او چگونه 30 سال از عمرش را به مطالعه پروژه هاي اقتصادي روستايي اختصاص داد حرفي به ميان نياورده است.
آن دانهام به عنوان کارمند بنياد فورد- آژانس امريکايي براي توسعه بين المللي و توسعه بانک هاي آسيايي- در زمينه اختصاص بودجه به پروژه هاي کوچک و وام دادن به روستاييان فعاليت مي کرد.
ميراث دانهام به عنوان يک محقق پس از 14 سال قرار است در اواخر امسال در دسترس قرار گيرد. دانشگاه دوک تز دکتراي آن دانهام را منتشر خواهد کرد. اين در حالي است که قرار است سال آينده يک فيلم بلند درباره زندگي مادر باراک اوباما ساخته شود. آليس دويي استاد راهنماي تز دکتراي آن دانهام در مورد او مي گويد؛ «او دوست داشت بداند چرا مردم بعضي از کارها را انجام مي دهند. به انسان شناسي علاقه فراواني داشت. آن دانهام سختکوش ترين آدمي بود که من در عمرم ديده بودم. او زماني که صبحانه اش را مي خورد چهار ساعت از کار روزانه اش را انجام داده بود.»
اما فعاليت هاي آن دانهام فراتر از يک محقق و فرد دانشگاهي بود.
او در اندونزي از گروه هاي افراطي مخالف ديکتاتوري نظامي حاکم بر اين کشور حمايت مي کرد. دانهام يک فعال حقوق بشر جسور، طرفدار پروپاقرص هنرهاي سنتي و فرهنگي و يک معلم بزرگ بود. در حال حاضر اندونزي يک رهبر جهاني در اختصاص اعتبارات خرد است و بسياري آن دانهام را دليل موفقيت اين کشور در اين زمينه مي دانند. آدي ساسونو يکي از اقتصاددان هاي اندونزي مي گويد؛ «آن دانهام يک پيشرو بود. او انسان بزرگي بود که براي اندونزي کارهاي بزرگي انجام داد. من در کتاب ها و سخنراني هاي آقاي باراک اوباما هم چنين حساسيت هايي را نسبت به انسان هاي معمولي و عدالت مي بينم.»
دانهام در سال 1942 در کانزاس متولد شد. پدرش چون دوست داشت فرزندش پسر شود نام او را استنلي آن گذاشت. خانواده او سپس به هاوايي نقل مکان کردند و آن در دانشگاه با باراک اوباما سينيور همسر اولش آشنا شد.
ازدواج آنها چندان به طول نينجاميد و دانهام با ادامه تحصيل مدرک انسان شناسي اش را گرفت. در اين زمان با لولو سئوتورو که يک دانشجوي اندونزيايي بود آشنا شد و با او ازدواج کرد. آن دانهام 24 ساله با باراک که در آن زمان 6 سال داشت راهي اندونزي شدند. در آن زمان اندونزي در شرايط خوبي قرار نداشت. اين ملت مسلمان پس از کودتاي خونين 1965 که ژنرال سوهارتو را سر کار آورد در بحران قرار داشت اما دانهام براي انجام تحقيقاتش در اندونزي مصمم بود. او آنقدر به اين کشور علاقه داشت که مي توانست به خوبي به دو زبان محلي اندونزيايي حرف بزند. کي ايکراناگارا يکي از دوستان صميمي دانهام در مورد او مي گويد؛«آن آرزوهاي بزرگي براي باراک در سر داشت. او هميشه مي گفت کسي که سخت تلاش نکند استحقاق پيشرفت کردن را ندارد. او عاشق صداقت و از ريا متنفر بود.»
قهرمانان دانهام گاندي و مارتين لوترکينگ بودند. او از طرفداران برابري نژادي بود. دانهام در سال 1980 از سئوتورو جدا شد و از آن زمان به بعد با آزادي بيشتري مطالعاتش درباره انسان شناسي را دنبال کرد. باراک اوباما زمان اندکي را با مادرش سپري کرد و بيشتر اوقات با پدربزرگ و مادربزرگ اش زندگي مي کرد و به همين دليل بود که در يکي از مصاحبه هايش در مورد مادر خود گفت؛ «او فقط و فقط يک انسان شناس بود.» که اين جمله باعث ناراحتي بسياري از دوستان نزديک آن دانهام شد.
باراک اوباما قرار است در نوامبر به اندونزي جايي که زماني در آن زندگي مي کرده سفر کند. مطمئناً مردم اين کشور به خاطر کارهايي که آن دانهام براي آنها انجام داده استقبال گرمي از چهل و چهارمين رئيس جمهور امريکا خواهند کرد. اين انسان شناس بزرگ در سال 1995 در سن 52 سالگي به دليل ابتلا به سرطان درگذشت.
منبع؛ اينديپندنت 
دانشگاه ملک عبدالله در جده را مي توان به پلي ميان عربستان و دنياي مدرن تشبيه کرد. اين دانشگاه مدرن که در پي برترين مغزهاي دنيا است، تحت نظارت هيچ کدام از وزارتخانه هاي عربستان سعودي قرار ندارد. از آنجا که دانشگاه ملک عبدالله تحت پوشش هيچ کدام از وزار تخانه هاي عربستان سعودي نيست، قوانين سفت و سخت درون کشوري هم در محوطه آن اعتبار ندارند. مثلاً دانشجويان دختر هر چه دوست داشته باشند مي پوشند و حتي اجازه دارند پشت فرمان اتومبيل بنشينند. براي نخستين بار در عربستان سعودي دانشجويان دختر و پسر سر کلاس درس کنار هم مي نشينند. از برداشت نخست يک نکته مشخص است؛ ايده آل گرايي. اين دانشگاه، دانشگاه «ترين »هاست. ساختمان بلند و مدرن دانشگاه روي ساحل شني درياي سرخ، طي دو سال آن هم با بهترين تجهيزات ساختماني موجود در بازار ساخته شده است. ساختمان مياني دانشگاه کتابخانه است و ساختمان هاي مجاور شامل کلاس هاي درس و آزمايشگاه ها هستند. خوابگاه هاي دانشجويان و استادان که پشت ساختمان ها قرار گرفته اند با يک کانال آب از محوطه دانشگاه جدا مي شود. نه فقط بناي ظاهري که تجهيزات دانشگاهي از جمله دستگا ه هاي تحقيقاتي و کلاس هاي درس هم در نوع خود بهترين هستند. دانشگاه ملک عبدالله که به طور تخصصي رشته هاي علوم و تکنولوژي را پوشش مي دهد، جوان ترين دانشگاه دنيا با مدرن ترين تجهيزات و سريع ترين کامپيوترهاست. قرار است اينجا مکان تدريس و تحصيل برترين ها باشد. رئيس دانشگاه چونگ فون شيه از سنگاپور مي گويد؛ «ما مي خواهيم بهترين مغزها از تمام دنيا را جذب کنيم. براي ما مشخص است که براي کسب اين هدف بايد با برترين دانشگاه هاي دنيا در اروپا يا امريکا رقابت کنيم. اما براي کسب اين هدف تاکنون تلاش هاي زيادي داشتيم و موفق شديم، جمعي از بهترين ها را گرد هم آوريم.» جمعي از برترين ها از دانشگاه هاي امريکا، چين، ژاپن و حتي اروپا مثل پروفسور هلموت پوتمن از دانشگاه وين متخصص علوم کاربردي کامپيوتر به اين دانشگاه جديد پيوسته اند. پروفسور پوتمن مي گويد؛ «مرکزي که من مسووليت آن را بر عهده دارم در زمينه طراحي بصري موضوعات علمي در نوع خود بزرگ ترين مرکز دنياست. در مرکز دانشگاه وين دو يا سه پروفسور در اين بخش کار مي کنند، اما در دانشگاه ملک عبدالله هشت پروفسور مشغول پژوهش هستند. ما بهترين دستگاه ها را با برترين کيفيت در اختيار داريم.» البته پروفسور پوتمن اشاره مي کند که دستگاه هاي مدرن دليل حضور او در دانشگاه ملک عبدالله نيست. وي ادامه مي دهد؛ «مساله يي که مرا تشويق کرد اينجا بيايم، امکان پژوهش و همکاري با ساير بخش هاست. مثلاً همکاري با پژوهشگران بخش انرژي خورشيدي يا زيست شناسي سلولي مولکولي. در دانشگاه وين اين همکاري سخت است.» در گوشه و کنار محوطه دروني ساختمان دانشگاه، آزمايشگاه کنار کلاس هاي درس قرار دارد و از يک بخش به بخش بعدي فاصله چنداني نيست. رياضي کاربردي، علوم کامپيوتر، شيمي و فيزيک مهم ترين رشته هايي هستند که در اين دانشگاه تدريس مي شود. تمامي دانشجويان بورسيه هستند. افزون بر 20 هزار دلار کمک هزينه در سال، مسکن و آموزش نيز رايگان است. البته تنها بخش اندکي از دانشجويان دانشگاه از عربستان سعودي هستند. ديويد که در دانشگاه مونيخ در رشته تکنولوژي هاي زيست محيطي تحصيل کرده، به طور اتفاقي با دانشگاه عبدالله آشنا شده است. او بعد از خواندن مقاله يي در مورد دانشگاه و کسب اطلاعات بيشتر براي ادامه تحصيل در مقطع فوق ليسانس از اين دانشگاه پذيرش گرفته است. ديويد مي گويد؛ «ابتدا فکر کردم در لندن هستم، همه ما با اتومبيل هاي بزرگي که دنبال مان آمده بودند، به هتل مجللي برده شديم که خب خيلي جالب بود. براي نخستين بار متوجه شدم چه هزينه يي صرف اين دانشگاه شده است. درون دانشگاه هم متوجه مي شويد که به کيفيت اهميت زيادي داده مي شود. من که از تدريس و برنامه ريزي بسيار راضي هستم.» پروژه هاي تحقيقاتي دانشگاه شامل پژوهش در مورد درختان و گياهان مناطق حاره يي، نمک زدايي از آب و روش هاي جديد توليد انرژي از انرژي خورشيدي است. در اين دانشگاه در مورد روش هاي مختلف توليد انرژي جايگزين نفت تحقيق مي شود. بخش عمده هزينه هاي دانشگاه توسط شرکت دولتي نفت آرامکو و ملک عبدالله تامين مي شود. براي ملک عبدالله اين دانشگاه نه فقط تحقق يک روياي ديرينه بلکه راهي براي خروج از سال ها انزوا در عرصه بين الملل است.
