عناوين اين صفحه

فيلم هاي «اينک آخرالزمان» به کارگرداني فرانسيس فورد کاپولا (1979)، «غلاف تمام فلزي» اثر استنلي کوبريک (1987) و «آشوب» ساخته آکيرا کوروساوا (1985)، در صدر آثار برتر تاريخ سينما در گونه آثار جنگي قرار گرفته اند. فيلم هاي «جوخه» اليور استون (1970)، «بن هور»ويليام وايلر (1959)، «پل رودخانه کواي» ديويد لين (1957) و «دکتر استرنج لاو؛ وقتي ياد گرفتيم دست از نگراني بکشيم و به بمب اتم عشق بورزيم» استنلي کوبريک (1964) از ديگر آثار مطرح اين ژانر سينمايي به شمار مي روند. به گزارش ايسنا به نقل از نشريه سينمايي «مووي وب»، فيلم هاي «افتخار» (1989)، «در جبهه غرب خبري نيست» (1930)، «اسپارتاکوس» (1960)، «گلادياتور» «ريدلي اسکات» (2000)، «شجاع دل» «مل گيبسون» (1995)، «راه هاي افتخار» (1957)، «نبرد الجزيره» (1966)، «شکارچي گوزن» (1978) از ديگر آثار مطرح تاريخ سينماي جنگ محسوب مي شوند. آثار ديگر اين فهرست عبارتند از؛ «نامه هايي از ايوو جيما» (2006)، «محفوظات محرمانه رايان»، «ريشه ها» (1981)، «پيانيست» «رومن پولانسکي» (2002)، «فهرست شيندلر» «استيون اسپيلبرگ» (1993)، «زيرزمين» «امير کاستاريکا» (2004).

امير پوريا

amirpouria@gmail.com



ديروز، بيست و يکم شهريورماه، در تمامي تقويم هاي فارسي زبان که به شکل منحصر به فردي در جهان، درست ترين و دقيق ترين سالنامه ممکن يعني تقويم خورشيدي را نشان مي دهند، به عنوان «روز سينما» مزين شده است. تا جايي که پي اين ماجرا را گرفته ام، کمتر کشوري در دنيا چنين توجهي به سينما کرده است که روزي را به اين نام در تقويم رسمي اش بگنجاند. در اصل هم اين روز نه به دليل اهميت ويژه و بسياري که مثلاً دولت يا وزارت ارشاد يا مردم براي سينما قائل اند، بلکه بابت پيگيري صنوف مختلف عضو خانه سينما براي تصويب اين روز توسط مجلس، چنين نامگذاري شده است. و علت اين پيگيري هم نه بهايي که اهالي مختلف جامعه اصناف سينمايي ايران براي کليت سينما و لذات و ارزش هاي آن قائل اند، بلکه صرفاً و مشخصاً اين بوده که روزي در فصل تابستان - دور و جدا از روزهاي برگزاري جشنواره سرد و زمستاني فيلم فجر- براي برپايي جشن بزرگ خانه سينما روشن شود و مناسبت تقويمي هم داشته باشد. اينکه امسال، به شکلي بامعنا اين «جشن» در کوچک ترين ابعاد و بدون جنبه رقابتي برگزار شد (يا مي شود؟ همين که با حساسيت هميشگي قبل، پيگير خبرش نبوده ام و نبوده ايم، نشان مي دهد که انتخاب دوستان براي تخفيف و تقليل مراسم امسال درست بوده) به شرايط اين دوران که همه مي دانيم و مي کشيم، برمي گردد. وگرنه در تمام طول اين سال ها روز سينما ضرورتي تعيين کننده براي برپايي اين مراسم بوده و در واقع اصلي ترين کاربرد مناسبت تقويمي خود را اغلب داشته و يافته است.

اما پرسش اين است که آيا سينما به اين معنا و کارکرد صنعتي و ايراني و دور همي که تعريف شده و مي شود، محدود است؟ آيا جدي ترين علاقه مندان سينما که چراغ چرخه مطالعات و نگارش و ساخت و توليد و توزيع و نمايش فيلم در هر کشور را روشن نگه مي دارند و بيش از همه لذات ناب و اصيل سينما و فيلمسازي و فيلم بيني را مي فهمند، به اين دايره بسته و کوچک محلي و منطقه يي که اينجا و امروز نامش را سينماي ملي ايران گذاشته اند و مصداق هاي بسيار متناقض و مبهمي هم دارد، دل شان خوش است يا واقعاً بايد باشد؟ آيا همه سينما همين محصولات گاه توصيه يي و باب طبع نگاه رسمي يا نقاط مقابل کاملاً واکنشي و در هر دو حالت، متحرک در سطح است که دور و برمان مي بينيم؟ آيا پروسه معمولاً ناهمسوي «خلاقيت فردي» و «استانداردهاي تکنيکي» و «ارزش هاي توليدي» و «عمق انساني و اخلاقي» که بعد از سال ها با «درباره الي...» همزمان و يکجا جلوه يي از خود به رخ کشيد و معلوم نيست تا چند سال ديگر همتايي در اين سينما نخواهد داشت، مي تواند چنان اميد و جايگاهي براي سينماي وطني به ارمغان بياورد که همه معنا و مصداق روز سينما را به رونق و بقا و ارتقاي سينماي ايران مربوط و منحصر بدانيم؟ و آيا اساساً «ارتقا»ي اين سينما که با «درباره الي...» و آثار کيارستمي و پناهي، اعتبارات جهاني خود را کسب مي کند و «اخراجي ها» و «اخراجي ها2» را نمونه «سينماي خوب» و فروش شان را مايه افتخار داخلي مي انگارد، بدون توجه به ماهيت سينما و شناخت ويژگي هاي زيبايي شناختي آن، شدني است؟

از دل اين سوالات مي کوشم به اينجا برسم که چه عجيب است ما در تمام اين سال ها روز سينما را در حداقل دستاوردي که مي تواند داشته باشد، جدي گرفته ايم. جشني در حوالي اين روز برگزار کرده ايم و براي اين جشن تمام کوشش مان را کرده ايم (که در جاي خود، درست و لازم است) اما به اين نينديشيده ايم که ساده ترين آداب فيلم ديدن از قبيل خاموش بودن موبايل، نشستن تا پايان تيتراژ پاياني يا مثلاً تفکيک اطلاعات و احساس هايي که از راه هاي مختلف چون صدا و ديالوگ و موسيقي و تصوير و زاويه دوربين و نوع بازي بازيگر و لحن فيلم و غيره به بيننده مي رسد، هنوز به طور کامل و مطلق براي تماشاگر اينجا و امروز، بيگانه يا حتي در حد نوعي «ادا و اطوار» است، چگونه ممکن است از اين مخاطب انتظار داشت لذت تماشاي يک کمدي ايراني سرشار از تنوع لحن و شوخي ها مثل «اجاره نشين ها» را از قلقلک هاي زورکي و عصبي کننده «چارچنگولي» و «کيش و مات» تمييز بدهد؟ تا وقتي اندکي از ويژگي هاي هر قالب و گونه داستان گويي در سينما را به اين همه سينماروي هم وطن و معاصرمان منتقل نکرده ايم، چگونه مي توانيم توقع داشته باشيم ژانرهاي ديگري مثل ملودرام و رمانس نيز محصولات قابل تامل و پربيننده يي داشته باشند و با اين شبه کمدي هاي بي لطف و بي نمک رقابت کنند؟

بديهي است که نمي خواهم برداشت هاي اغراق آميزي در ابعاد لزوم سينما خواندن و سينما دانستن تمام مردم را مطرح کنم. مقصودم تنها برخي اشاره ها و آمادگي هاي اوليه است که براي مخاطب فهيم و به روز، به طور طبيعي و در خلال زندگي روزمره و تحصيل در هر رشته يي به دست مي آيد اما در گستره بازتر جامعه، جامعه يي که پاي شوخي هاي مکرر «چشمک» و «شارلاتان» مي نشيند، نياز به سالي دو سه برنامه تلويزيوني يا اندکي آموزش هاي همگاني دارد. آمادگي هايي در حد طرح پرسشي مبني بر اينکه فرق فيلم خوب و بد، فيلم لذت بخش و بامعنا و فيلم تهي و پرت چيست؛ و پرسش هايي که بخش عمده يي از آنها در صورتي که همين سينما ظرفيت و طاقت مي داشت و جايزه افتخاري «زرشک زرين» من و چند تن از دوستانم به بدترين فيلم هر سال سينماي ايران تداوم مي يافت، در ذهن مخاطبان به شکلي کلي و ضمني شکل مي گرفت و مي توانست زمينه اوليه يي براي تشخيص تفاوت فيلم ها و بيان ها و سطوح توليدات سينمايي فراهم کند. چنان که سال هاي سال پيش، ابداع واژه «فيلمفارسي» توسط دکتر هوشنگ کاوسي همين نقش را به گونه يي ديگر ايفا کرده بود و دست کم اين سوال را در ذهن ها برمي انگيخت که ايراد و مشکل اين فيلم ها مگر چيست؟

در حوالي روز سينما، حواس مان باشد که سينما به تنهايي و به عنوان هنري واجد تمامي منزلت هاي انساني ارزشمند است و در مرحله بعد مفاهيم قومي و بومي خود را مي يابد يا مي تواند بيابد.

کيهان کلهر نوازنده کمانچه و آهنگساز که در سال بيش از 50 کنسرت خارجي در سراسر جهان دارد، جمعه شب گذشته در حالي که براي اجراي برنامه يي در فرانسه عازم اين کشور مي شد بازداشت شد. به گفته نزديکان وي او جمعه شب را در بازداشتگاه گذرانده اما روز گذشته آزاد شد. به گزارش خبرآنلاين پيگيري ها درباره دليل اين بازداشت همچنان ادامه خواهد داشت اما هنوز اطلاعات دقيقي مبني بر دليل بازداشت کلهر در دست نيست. کيهان کلهر از جمله برجسته ترين نوازندگان موسيقي ايراني است که در خارج از ايران از شهرت بسيار زيادي برخوردار است. او که يکي از اعضاي گروه بين المللي جاده ابريشم است با نوازندگان بزرگي چون «يو يو ما» که لقب بزرگ ترين ويولن سليست جهان را دارد و همچنين گروه هاي معتبري چون بروکلين رايدر همکاري داشته است. همچنين کلهر تا به حال دو بار نامزد دريافت جايزه گرمي که به اسکار موسيقي شهرت دارد، بوده است. آخرين خبرها از لغو کنسرت پاريس حکايت مي کند.

پنجاه و هفتمين شماره چشم انداز ايران (شهريور و مهر 88) منتشر شد. در اين شماره مطالبي درباره قانون اساسي در دو حرکت، از ميرحسين چه مي شنويم، جان رالز؛ از نظريه عدالت تا ليبراليسم سياسي پاکستان، افغانستان و نگراني ها، حکمراني خوب، بنيان توسعه، سي خرداد 60 اين است و جز اين نيست، و با قدرت هر کاري نمي توان کرد، چاپ شده است. چشم انداز ايران که هر دو ماه يکبار و به مديرمسوولي مهندس لطف الله ميثمي منتشر مي شود به قيمت دو هزار تومان در کيوسک هاي روزنامه فروشي و کتاب فروشي ها عرضه شده است.