دومين کنگره بين ا لمللي راينولوژي (جراحي بيني) ايران با هدف ارائه جديدترين روش ها و تکنيک هاي جراحي 21 تا 23 مهرماه 1388 در مرکز آفرينش هاي فرهنگي و هنري کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان برگزار مي شود. اين کنگره با هدف بررسي بيماري هاي مربوط به بيني و سينوس هاي صورت و راه هاي درمان آنها، همراه با جديدترين روش ها و تکنيک هاي جراحي توسط انجمن علمي راينولوژي ايران و با همکاري انجمن علمي جراحان گوش، گلو، بيني و سر و گردن ايران و ساير دانشگاه هاي علوم پزشکي سراسر کشور و با حضور جراحان برجسته از کشورهاي مختلف برگزار مي شود. با توجه به افزايش چشمگير جراحي بيني و صورت در سنين پايين (زير 18 سال) در کشور گفت وگويي را با دکتر «ابراهيم رزم پا» عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران و دبير علمي دومين کنگره بين المللي راينولوژي ايران انجام داده ايم که از نظرتان مي گذرد.

---

-مناسب ترين زمان اعمال جراحي بيني در چه سني است؟

سن مناسب جهت اعمال جراحي بيني قبلاً بالاتر از 18 سال در نظر گرفته مي شد ولي ديدگاه نوين در جراحي با توجه به سير تکاملي و رشد بيني سن مناسب را بعد از بلوغ يعني در حدود 12 تا 16 سالگي مي داند که با همين ديد سن مناسب در پسرها بيشتر از دخترهاست، البته اين يک قانون کلي نيست و با توجه به وضعيت جسمي و تکاملي افراد قابل تغيير است.

-آيا جراحي بيني در سنين پايين تر هم انجام مي شود، با چه شرايطي؟

همان طور که ذکر شد سن مناسب جهت انجام اعمال جراحي سنين بعد از بلوغ است ولي در شرايط خاص در سنين پايين تر هم اين جراحي ها انجام مي شود. بعضي از نقايص مادرزادي و ضايعات ناشي از تصادفات و ضرب ديدگي ها بهتر است در سنين پايين ترميم شود. در مواردي که انحراف شديد تيغه با انسداد بيني مشکلات تنفسي براي فرد ايجاد مي کند، براي جلوگيري از عوارض بعدي بهتر است در همان سنين پايين جراحي انجام شود که البته در اين موارد هدف بيشتر جنبه درماني عمل است و اعمال جراحي صرفاً به خاطر تغيير شکل ظاهري بيني در سنين پايين تر توصيه نمي شود چون با توجه به رشد بيني و صورت نتيجه عمل پايدار نخواهد ماند. به علاوه ممکن است انجام اين گونه اعمال به رشد بيني و صورت هم آسيب برساند.

-آيا سنين اعمال جراحي بيني در کشور کاهش داشته است؟ و دلايل آن؟

ميزان انجام اعمال جراحي بيني در دو طيف سني يعني هم سنين پايين و هم سنين بالا افزايش چشمگيري پيدا کرده است که يکي از دلايل آن جنبه چشم و هم چشمي و حالت مد پيدا کردن اين نوع جراحي هاست. به علاوه در ايران به خاطر نوع پوشش اسلامي و شاخص بودن بيني و صورت تمايل به انجام اعمال جراحي زيبايي بيني و صورت بيشتر است به طوري که ايران بالاترين آمار اعمال جراحي زيبايي بيني در جهان را داراست.

-خطرات اعمال جراحي بيني در سنين پايين چيست؟

بايد در انجام اعمال جراحي اولويت ها در نظر گرفته شود. اگر اعمال جراحي در سنين پايين محافظه کارانه و با در نظر گرفتن سير تکاملي سني و بدون آسيب رساندن به مراکز رشد غضروفي و استخواني انجام شود، عارضه مهمي نخواهد داشت. ولي در صورت عدم رعايت اين موارد، منجر به بروز عوارض جدي از جمله آسيب به عملکرد حياتي بيني به علت تخريب مخاط و همچنين تغييرات غيرقابل برگشت در بيني و صورت خواهد شد.

-آيا انجام اعمال جراحي در سنين پايين احتمال شکست عمل را افزايش مي دهد؟ لطفاً علت آن را توضيح دهيد.

همان طورکه ذکر شد با توجه به سير تکاملي و رشد بيني اگر اعمال جراحي بيني در سنين پايين بدون در نظر گرفتن اين موارد انجام شود، احتمال نياز به عمل جراحي مجدد افزايش خواهد يافت. البته اگر عمل جراحي در موارد خاص با هدف رفع مشکلات انسدادي انجام شود و با حداقل دستکاري همراه باشد نه تنها خطري ندارد بلکه باعث تسهيل رشد و تکامل فرد خواهد شد. همان طور که انجام اعمال جراحي غيرضروري در سنين پايين ريسک و عوارض بيشتري دارد عدم انجام اين اعمال در موارد ضرورت مي تواند عواقب جدي داشته باشد، مثلاً در صورت انسداد کامل بيني و مشکلات تنفسي ناشي از آن که مي تواند با اختلال در عملکرد مهم بيني يعني تهويه مناسب و مرطوب ساختن هواي تنفسي باعث خشکي مخاط و تشديد عفونت هاي تنفسي، گلودرد، سردرد، عصبي شدن و اختلال رشد شود با انجام جراحي مناسب و به موقع ولي محافظه کارانه مي توان از اين عوارض جلوگيري کرد. به طور خلاصه مي توان اين بحث را تحت عنوان «جراحي بيني محدوديت سني ندارد» مطرح کرد. يعني با توجه به نوع بيماري، مثلاً نقايص مادرزادي و مشکلات انسداد بيني گاهي اوقات انجام اعمال جراحي بيني در سنين پايين نه تنها منعي ندارد، بلکه با توجه به عوارض ناشي از عدم درمان به موقع جراحي در سنين پايين ضرورت هم دارد. البته با در نظر گرفتن وضعيت رشد و تکامل بيني که تا بلوغ ادامه دارد در سنين پايين حتي المقدور اعمال جراحي با دستکاري کمتر و با جنبه بارز درماني توصيه مي شود و اعمال جراحي با هدف تغييرات اساسي در ظاهر بيني بهتر است به بعد از بلوغ موکول شود تا احتمال عوارض و نياز به جراحي مجدد کمتر شود. همچنين در سنين بالا با توجه به وضعيت خاص روحي افراد و همچنين کاهش قابليت ارتجاعي پوست انجام تغييرات وسيع توصيه نمي شود. البته در مواردي که اشکالات مشخص و جنبه درماني بارز است نتايج بسيار مطلوبي به دنبال خواهد داشت، ولي در مواردي که تقاضاي جراحي در سنين بالا صرفاً براي تغييرات ظاهري بيني خصوصاً در موارد ايرادات جزيي باشد، بايد بسيار محتاطانه عمل کرد، چون به خاطر وسواس بيشتر در اين گونه بيماران، احتمال جلب رضايت آنها مشکل تر است.

دکتر رحمت سخني

به دليل مشکلات حرکتي و ضعف سيستم ايمني در دوره سالمندي قرار گرفتن سالمندان در برابر نور شديد به مدت زياد، به احتمال زياد باعث به وجود آمدن عوارض بسيار شديد و حتي مرگ خواهد شد، البته اين مورد در مورد کودکان نيز صادق است که بايد در اين باره نيز دقت کرد.

---

به هم خوردن تعادل در مکانيسم هاي تنظيم گرماي بدن، گرمازدگي ناميده مي شود. توليد گرما در بدن به علت افزايش شديد حرارت محيط و ناتواني در دفع حرارت ايجادشده باعث گرمازدگي مي شود. گرمازدگي به دو دسته تقسيم مي شود.

الف- کلاسيک؛ فرم کلاسيک بيشتر در سنين بالا و در بيماران قلبي - عروقي، بيماري هاي مزمن، بيماري هاي رواني، معلولان، افراد چاق، افرادي که به هر دليل دچار کاهش آب بدن شده اند، افراد الکلي و استفاده کنندگان از بعضي داروها (آرامبخش و خواب آور، آنتي کولينرژيک، آنتي هيستامين و داروهاي مدر) پس از چند روز تماس با هواي گرم که امکان تهويه مناسب محيط هم نباشد، اتفاق مي افتد.

ب- فعاليتي؛ فرم فعاليتي در سنين پايين تر و به دنبال فعاليت ها و ورزش هاي سنگين در آب و هواي گرم (مانند کساني که مسافت زيادي مي دوند، بازيکنان فوتبال) و در شرايط کمبود آب بدن (دهيدراتاسيون) اتفاق مي افتد. به طور کلي گرمازدگي در بالاي 50 سال و بيشتر در فصول گرم و مرطوب اتفاق مي افتد که دماي مرکزي بدن به بيش از 40 درجه سانتيگراد مي رسد.

علائم

فرد گرمازده اغلب خسته و گيج مي شود و ممکن است دچار برخي علائم از قبيل سردرد، گرفتگي عضلات، پوست خشک و داغ، تهوع يا استفراغ، سنکوپ، تشنج، اختلالات ريتم قلب، اختلال تکلم، افت فشارخون (به دليل دهيدراتاسيون و اتساع عروق محيطي)، رنگ پريدگي، نبض ضعيف، هذيان، کاهش حجم ادرار و در موارد پيشرفته عدم هوشياري شود که در صورت عدم رسيدگي به بيمار مي تواند کشنده باشد.

عوارض

در صورت عدم تشخيص يا انجام ندادن مراقبت هاي لازم، احتمال بروز عوارض و حتي مرگ ومير در اين افراد بالاست. وقتي دماي مرکزي بدن از 41 درجه سانتيگراد بالاتر مي رود و در مواردي که گرمازدگي شديد است، به رغم انجام اقدامات تشخيصي و درماني به دليل شدت صدمات بافتي و عوارضي مانند نارسايي کليه، مشکلات تنفسي، عوارض مغزي، عوارض قلبي - عروقي، شوک و اختلالات انعقادي، عوارض کبدي و گوارشي و اختلالات الکتروليتي، مرگ ومير روي مي دهد.

اقدامات اوليه

براي کمک به فردي که دچار گرمازدگي شده است بايد او را به مکاني خنک مثل زير سايه بان يا اتاق برده و لباس هايش را از تنش درآورد. بيمار بايد استراحت کند و در صورت لزوم از پنکه براي خنک کردن او استفاده شود. هنگام ضرورت بايد از اکسيژن استفاده کرد و سريعاً به پزشک مراجعه شود. تجويز سرم وريدي براي رفع دهيدراتاسيون و اختلالات الکتروليتي به وجودآمده لازم است. در موارد شديد بيمار را بايد در بيمارستان بستري کرد. استحمام با آب سرد ممکن است سبب شوک و مرگ بيمار شود، لذا بهتر است با آبي که دو تا سه درجه خنک تر از دماي بدن بيمار باشد بيمار را خنک کرد تا وقتي دماي بدن او به 39 درجه سانتيگراد برسد. براي خنک کردن فرد گرمازده يک ملحفه نازک مرطوب روي بدن وي کشيده و هرچند دقيقه يک بار ملحفه را مرطوب کرده تا به تدريج بدنش خنک شود. بايد به بيمار مايعات خنک خورانده شود تا دماي بدن وي به حدود دماي طبيعي برسد. مرطوب کردن ملحفه و بدن را بايد ادامه داد و پس از انجام کمک هاي اوليه بايد فرد مصدوم را به مرکز فوريت هاي پزشکي رساند.

راه هاي پيشگيري از گرمازدگي

1- از پوشيدن لباس هاي ضخيم و غيرقابل نفوذ در فصل گرما که مانع تبخير عرق و دفع گرما مي شود، خودداري کنيد.

2- هنگام فعاليت شديد بدني به قدر کافي مايعات بنوشيد.

3- به طور کلي، بايد از فعاليت شديد در آب و هواي گرم و به ويژه مرطوب اجتناب کرد. اگر هوا گرم و خشک باشد و تهويه کافي هم وجود داشته باشد، بهتر از هواي گرم و مرطوب است. در صورت اجبار براي فعاليت بدني در مناطق گرم و مرطوب، فعاليت بدني را به تدريج طي سه تا چهار هفته جهت عادت کردن بدن به گرما افزايش دهيد.

4- در فعاليت هاي ورزشي گروهي، گرمازده شدن يکي از افراد به معناي در خطر بودن ديگران است و بايد اقدامات احتياطي را براي بقيه افراد در نظر داشت.

5- بيماري هاي همراه و زمينه ساز گرمازدگي بايد درمان شوند تا ميزان تحمل فرد بالا برود.

6- داروهايي که فرد را مستعد گرمازدگي مي کند بايد با نظر پزشک معالج با داروهاي ديگري جايگزين شود يا به طرز مناسب از آنها استفاده شود.

دکتر سيدناصر عمادي* - naseremad@yahoo.com

در شماره اول اين مطلب که روز دوشنبه (10 شهريورماه) به چاپ رسيد تاريخچه، نوع ويروس، نحوه انتقال و علائم بيماري آنفلوآنزاي خوکي را به تفصيل بررسي کرديم. در اين شماره قصد داريم به نحوه مراقبت از بيماران و شيوه هاي پيشگيري در مواجهه با آنفلوآنزاي خوکي بپردازيم.

آيا انتقال اين بيماري از طريق آب نوشيدني يا آب لوله کشي شهري ممکن است

گندزدايي و کلرزني آب موجب سلامت کامل آب هاي نوشيدني شهري است که همواره در حال انجام است. اگرچه اثبات اين ادعا بر اساس موفقيت درماني و سلامت آب هاي نوشيدني در درمان آنفلوآنزاي مرغي (H5N1) است، اما تاکنون گزارشي از انتقال بيماري از آب هايي که کلرزني شده اند، نداشته ايم.

آيا استخر و چشمه هاي معدني مي توانند آلوده به ويروس شوند

براساس تجربيات به دست آمده از آنفلوآنزاي مرغي (H5N1) اگر چنانچه استخرها به اندازه PPM 3-1 و چشمه هاي آب معدني به اندازهPPM 5-2 کلرزني و گندزدايي شوند، احتمال وجود و انتقال ويروس صفر خواهد شد.

چگونه مي توان خود را در مقابل اين بيماري ايمن کرد

اگرچه تاکنون واکسني براي اين بيماري کشف نشده اما نکات زير در پيشگيري مهم است.

1- پوشاندن صورت، بيني و دهان در زمان سرفه و عطسه با دستمال کاغذي يک بار مصرف و پس از آن قرار دادن آن در سطل در بسته مخصوص

2- شست وشوي دست و صورت با آب و صابون بعد از هر عطسه و سرفه تا ويروس ها زدوده شوند. دست ها را مي توان با پنبه و الکل ضدعفوني کرد.

3- در خارج از منزل، محيط کار و معابر عمومي از تماس دست هايتان با صورت يا چشم، بيني و دهان تان خودداري کنيد.

4- حتي الامکان از تماس بسيار نزديک (دست دادن يا روبوسي) با افراد ديگر خودداري کنيد.

5- آب دهان و ترشحات بيني را روي زمين نريزيد. آن را در دستمال کاغذي يک بار مصرف تخليه و سپس آن را به سطل مخصوص منتقل کنيد.

6- سعي کنيد از حضور در مکان هاي پر ازدحام به خصوص در محيط هاي بسته که امکان عطسه و سرفه در آن زياد است، خودداري کنيد.

7- دقت کافي به مسافراني که از خارج کشور به خصوص کشورهاي امريکايي، اروپايي و آسياي جنوب شرقي وارد کشور مي شوند، داشته باشيد و در مسافرت به اين کشورها به همه نکات مراقبتي دقت کنيد.

8- اگر احساس سرماخوردگي داريد در صورت شک به آنفلوآنزاي خوکي حداقل هفت روز در خانه بمانيد. يک روز بعد از بهبودي کامل مي توانيد وارد فعاليت روزانه و اجتماعي شويد. اين راهي است که ديگران را آلوده نمي کنيد.

9- بيمار بايد در اتاقي استراحت کند که محل عبور و مرور و رفت و آمد ديگران نباشد. اصطلاحاً ايزوله باشد. تماس با افراد بهتر است از طريق تلفن باشد و حتي الامکان يک نفر نيازهاي شخص بيمار را تامين کند. در و پنجره اتاق بيمار حتي الامکان باز و از سيستم تهويه برخوردار باشد.

10- حمام جداگانه براي بيمار به همراه وسايل شخصي ضروري است. در غير اين صورت قبل از استفاده از حمام براي ديگران بايد حتماً کلرزدايي و گندزدايي شود.

11- نوشيدن مايعات فراوان و مسکن هاي استامينوفن، بروفن و ناپروکسن با نظر پزشک فراموش نشود. محدوديت مصرف دارو براي اشخاص با نارسايي و مشکلات کبدي و کليوي بايد مدنظر باشد و مصرف آنتي بيوتيک فقط با نظر پزشک در صورت احتمال بروز عفونت هاي باکتريال ضروري است.

اگر يکي از اعضاي خانواده بيمار شد چه کنيم

در صورت ابتلاي يکي از اعضاي خانواده تان مي توانيد به محل کار و تحصيل خود برويد، اما شرايط خود را کنترل کنيد و مسوول محيط کار را از موضوع مطلع کنيد زيرا به محض بروز علائم در شما بايد در منزل استراحت کنيد. چهار گروه افراد پرخطر ذکر شده در صورت اجبار به زندگي در کنار بيمار نيازمند درمان جهت پيشگيري از بيماري است و اگر شما در اين چهار گروه نيستيد نياز به درماني جز مراقبت هاي ذکر شده نداريد. (چهار گروه شامل کودکان زير پنج سال، سالمندان، افراد با بيماري زمينه يي و خانم هاي باردار)

در خصوص ظروف و وسايلي که به وسيله شخص بيمار مورد استفاده قرار مي گيرند تاکيد شده شستن آن با آب گرم و مواد ضدعفوني کننده موجب نابودي ويروس مي شود و استفاده از آن براي ديگر افراد خانواده منعي ندارد (مانند بشقاب، سيني و قاشق). البته اين موضوع درباره وسايل شخصي چون شانه، مسواک، لباس و... مصداق ندارد. احترام و توجه ويژه به بيمار در اين شرايط بسيار مهم است. هرگز تصور نکنيد اين بيماري بسيار خطرناک و صعب العلاج يا لاعلاج است. اين ويروس همانند همه ويروس هاي سرماخوردگي است، اما با تفاوت هاي اندک و ناشناخته که ما را مجاب به رعايت نکات جديد مي کند تا چيز مهمي را از دست ندهيم. بنابراين حتماً بايد به سالمندان و کودکان که به محدوديت در معاشرت و احترام حساس هستند و حتي ممکن است کمي ناراحت و دلگير شوند، شرايط بيماري شان را توضيح دهيم که بدانند بقاي سلامتي و شادابي ايشان و اطرافيان نيازمند يک هفته فراغت و دوري از تمايلات و علايق گذشته است. با پزشک معالج يا خانوادگي يا مرکز درماني همواره در تماس باشيد و همه روزه آنان را از شرايط بيمار خود مطلع کنيد تا در شرايط بحراني بيمار را به بيمارستان منتقل کنيد.

نحوه شستن دست ها چگونه باشد

دست ها با آب گرم و صابون به مدت 15 تا 20 ثانيه بايد شسته شوند يا با پنبه و الکل تمام دست ها و حتي بين انگشت تان و زير ناخن ها تميز شوند.

* متخصص پوست در شرق آفريقا، کنيا، نايروبي

دکتر ياشيل احدي مقدم* - www.doctoryashil.com

خوانندگان محترم مي توانند پرسش هاي خود را با ذکر سن، محل سکونت و شرح مختصري از مشکل و هر موضوعي که در يافتن علت کمک کند مطرح سازند تا پاسخ داده شود. براي طرح پرسش هاي خود مي توانيد با آدرسinfo@doctoryashil.com مکاتبه کنيد.

---

- دندان هاي جلوي من به اندازه نيم ميليمتر از هم فاصله دارند. در ضمن رنگ دندان هاي من به طور مادرزادي کمي زرد است. به نظر شما آيا با استفاده از روش کامپوزيت مي توان هم دندان ها را سفيد کرد و هم اين فاصله کم بين دندان ها را از بين برد؟

بستن فضاي بين دندان ها با استفاده از کامپوزيت امکان پذير است و براي مورد شما مناسب ترين روش نيز همين روش است. اما بايد توجه داشت که سفيد کردن همه دندان ها با کامپوزيت جدا از غيرعملي بودنش، به دليل نياز به برداشتن سطح همه دندان ها و جايگزيني با کامپوزيت، روش مناسبي نيست. توصيه من اين است که نخست دندان هاي خود را با روش «بليچينگ» سفيدتر کنيد و به رنگ دلخواه خود در بياوريد سپس فاصله (دياستم) بين دو دندان جلوي خود را با کامپوزيت اصلاح کنيد. توجه کنيد چون مواد کامپوزيتي و روکش هاي پرسلن و لمينيت ها با استفاده از روش بليچينگ تغيير رنگ نمي دهند، ضروري است نخست بقيه دندان ها را به رنگ دلخواه خود دربياوريد و سپس اقدام به بستن دياستم کنيد تا انتخاب رنگ کامپوزيت براساس رنگ ساير دندان ها انجام گيرد.

- مرد 43 ساله يي هستم. مي خواستم بدانم چه دهان شويه يي استفاده کنم که اگر هر شب بعد از مسواک استفاده کنم، اثر بدي مثل زردي دندان و... در درازمدت روي دندان هايم نداشته باشد. آيا اصولاً مصرف هر شب دهان شويه را توصيه مي کنيد يا نه؟

استفاده مداوم از دهان شويه ها (به جز دهان شويه هايي که خواص دارويي و درماني دارند و فروش آنها با نسخه پزشک صورت مي گيرد) اثر بدي روي دندان ندارد و با توجه به خوشبوکنندگي و ضدعفوني کردن، در بسياري موارد باعث بهبود چشمگير وضع بهداشت دهان و دندان مي شود. به ويژه در افرادي که دندان هاي مستعد پوسيدگي دارند يا کساني که از پروتزهاي ثابت و متحرک استفاده مي کنند، توصيه مي شود يک يا دو بار در روز (با توجه به اطلاعات مندرج در بروشور) از دهان شويه استفاده کنند. دهان شويه هاي استاندارد موجود در بازار مناسب هستند.

توضيح نکته ديگري نيز لازم است که اگر از دهان شويه صرفاً براي از بين بردن بوي بد دهان استفاده مي کنيد، توجه داشته باشيد که پنهان کردن بوي دهان چاره کار نيست و بايد حتماً به فکر يافتن عامل بوي دهان و برطرف کردن آن بود.

- اگر بخواهم بدون جرم گيري دندان سفيدي داشته باشم چه پيشنهادي مي کنيد؟

در صورتي که دندان جرم داشته باشد، بايد جرم گيري شود. چه بخواهيد دندان تان را سفيد کنيد چه نکنيد. در ضمن دنداني که رنگ آن زرد شده يا لکه دارد، لزوماً به اين معني نيست که جرم دارد و دنداني که سفيد باشد يا لکه نداشته باشد، دليل کافي نيست که جرم نداشته باشد. بسياري، لکه ها و رنگدانه ها را با جرم اشتباه مي کنند. جرم توده هاي سخت به رنگ قهوه يي يا زرد است که بيشتر در ملتقاي لثه و دندان تشکيل مي شود.

براي سفيد کردن دندان وقتي که رنگ گرفته، مي توان با بروساژ (برداشتن رنگ با نوعي خمير و برس که توسط دندانپزشک انجام مي شود) رنگ دندان را به حالت اوليه درآورد. براي سفيد کردن دندان، از روش «بليچينگ» استفاده مي شود.

- من 30 سال دارم و فک بالاي من دچار به هم ريختگي شديد است. فک بالا از فک پايين کمي جلوتر است. در مراجعات قبلي به دندانپزشک به من گفته شده بايد براي ارتودنسي دو تا از دندان هاي سالم فک بالا (4 يا 5) کشيده شود اين در حالي است که دندان هاي عقلم را کشيده ام.

کشيدن برخي دندان ها براي انجام ارتودنسي و قرارگرفتن بقيه دندان ها در محل صحيح، طبق نظر متخصص ارتودنسي، امري رايج و علمي است. نگران نباشيد. با «به هم ريختگي شديد» که اشاره کرديد، بايد خوشحال باشيد با روشي که گفتيد دندان هايتان اصلاح خواهد شد.

- پسري 18 ساله هستم که دندان هاي جلويي ام نامرتب است.فکر کنم نياز به ارتودنسي دارد. آيا راه مطمئن ديگري براي رديف کردن شان وجود دارد؟

تشخيص درست با معاينه امکان پذير است. در برخي موارد براي اصلاح نامرتب بودن يکي دو دندان قدامي، در صورتي که نياز به تغيير مکان دندان نداشته باشد و در موارد رفع عيوب تقارني و شکستگي دندان ها يا بستن فواصل بين دندان ها، مي توان از روش هاي ترميمي و زيبايي (لمينيت) استفاده کرد.

- در طول دو ماه اخير احساس کردم چيز سفيدي مثل غذا به لوزه ام چسبيده است که توانستم آن را بيرون آورم، اما دفعه دوم احساس مي کنم عفونت است چون بوي بدي دارد و انگار از سوراخي ترشح مي شود چون وقتي شب قبل آنها را پاک کردم صبح هم دوباره لکه سفيد را ديدم. گاهي در گوشم احساس خارش و درد دارم. فکر مي کنيد اينها ترشحات عفوني است، علت چيست؟

با توضيحات بالا، به نظر نمي رسد مشکل شما از دندان يا لثه هايتان باشد و براي تشخيص و رفع علت بايد به متخصص گوش و حلق و بيني مراجعه کنيد.

- آيا شما استفاده مدام از «ليسترين» را توصيه مي کنيد؟

در يکي از سوال هاي بالا توضيح در مورد دهان شويه ها داده ام. به طور کلي، استفاده از دهان شويه، مکمل مسواک و خميردندان است و به تنهايي نمي تواند جايگزين مسواک شود. مورد مهم ديگر اينکه دهان شويه هاي خاصي که جنبه درماني دارند، نبايد خودسرانه بدون تجويز پزشک مصرف شوند.

*جراح، دندانپزشک