گروه اقتصادي؛ در آستانه راي اعتماد مجلس هشتم به وزيران دولت دهم محمود احمدي نژاد، جمعي از فعالان بخش خصوصي در اتاق تهران گردهم آمدند تا از محاکمه پولدارها در ايران انتقاد کنند و نسبت به قدرت نمايي شبه دولتي ها در اقتصاد کشور هشدار دهند؛ شبه دولتي هايي که کمر به خريد اموال دولتي بسته اند و بخش خصوصي و تعاوني را رفته رفته به گوشه گود هدايت مي کنند. بخش خصوصي به جرم سرمايه داري نمي تواند از اقتصاد دولتي سهمي ببرد. از اين رو فعالان بخش خصوصي ترجيح دادند بخشي از ناگفته ها را پيش از تشکيل کابينه جديد گوشزد کنند.
خواسته آل اسحاق براي خروج مسکن از رکود
رئيس اتاق بازرگاني تهران طبق عادت هميشگي در ابتداي نشست هيات نمايندگان گفت؛ همان گونه که بارها اشاره شده است، اقتصاد ايران موقعيت مناسبي دارد اما در حال حاضر با مشکلات قابل رفعي همچون کمبود نقدينگي مواجه است و اميدواريم با استقرار دولت دهم و تيم اقتصادي آن بتوانيم به سمت رونق و توسعه پيش برويم و شاهد نشاط اقتصادي در ارکان مختلف اقتصادي کشور باشيم. او گفت؛ واقعيت اين است که چنانچه سياستگذاري هاي ما در تعامل با دنيا باشد، مي توانيم به رونق و شکوفايي اقتصادي دست يابيم. او سپس به رکود بازار مسکن اشاره کرد و گفت؛ کاملاً مشخص است که ساخت و ساز و موضوع مسکن مانند موتوري است که مي تواند مجموعه اقتصاد کشور را از رکود خارج کند و ما اميدواريم دولت دهم هرچه سريع تر نسبت به خروج بازار مسکن از رکود فعلي، تصميم صحيحي اتخاذ کند. او خطاب به دولت گفت؛ دولت بايد تفکر اقتصادي منسجم و هماهنگي را براي توسعه اقتصاد کشور دنبال کند چراکه اقتصاد کشور ما ديگر فرصتي براي آزمون و خطا ندارد بنابراين يک تيم متخصص و باتجربه با نگاهي حرفه يي به مسائل اقتصادي مي تواند اقتصاد کشور را از وضعيت کنوني خارج ساخته و در جهت رشد و توسعه سوق دهد.
نهاونديان؛ تعاوني ها نبايد دولتي باشند
رئيس اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران که توسط رئيس اتاق تهران دعوت به سخنراني شد در جمع نمايندگان بخش خصوصي ضمن اشاره به حضور وزراي اقتصادي در اتاق ايران گفت؛ برگزاري چنين نشست هايي را بايد به فال نيک گرفت. او در ادامه به نياز مبرم کشور به رشد و رونق اقتصادي اشاره کرد و گفت؛ براي رونق نياز به نشاط داريم و اين امر بستگي به تلقي کارآفرينان و صنعتگران دارد اما متاسفانه اين فعالان نگراني ها و دغدغه هاي زيادي دارند که از آن جمله مي توان گسترش اقتصاد شبه دولتي را نام برد. او گفت؛ بر اساس اصل 44 قانون اساسي، سه بخش دولتي، خصوصي و تعاوني در اقتصاد کشور تعريف شده است اما متاسفانه شاهد آن هستيم که بخش عمومي غيردولتي نيز به اين بخش ها افزوده شده و مساله نگران کننده اين است که اين بخش روز به روز در حال بزرگ تر شدن است.
او گفت؛ به اين دليل که پديده شبه دولت به هيچ يک از سه بخش قانوني تعلق ندارد در نتيجه از هيچ يک از قانون هاي دولتي نيز تبعيت نمي کند بنابراين هم کارآمدي را از دست مي دهد و هم نظارتي بر آن صورت نمي گيرد در نتيجه اين سازمان ها نابرابري جديدي را براي بخش خصوصي به ارمغان آورده اند. او گفت؛ نه تنها اتاق بازرگاني به عنوان نماد بخش خصوصي که بخش تعاوني نيز از گسترش روزافزون شبه دولت در اقتصاد رضايتي ندارد چرا که براساس قانون، هيچ تعاوني نبايد دولتي باشد اما مي بينيم بسياري از سازمان هاي شبه دولتي اين قانون را زير پا گذاشته اند بنابراين اين مساله بايد هرچه سريع تر مورد بحث و بررسي قرار گيرد. او در ادامه افزود؛ با وضعيت واگذاري هاي صورت گرفته شاهد آن هستيم که ظاهراً اين واگذاري ها دولتي نيست اما از آن جهت که مديريت آنها تحت تاثير تصميمات دولتي است شاهد دو عيب هستيم؛ اول اينکه اين شرکت ها کارآمدي لازم را کسب نمي کنند و دوم اينکه نظارت دولتي را از دست مي دهند. نهاونديان گفت؛ ما بايد هرجا که مي توانيم در خصوص واگذاري ها به تعاوني ها هشدار دهيم چراکه تعاوني ها نبايد دولتي باشند.
او افزود؛ شرکت تعاوني سهام عدالت اگر در اختيار دولت باشد خلاف قانون است و بايد در اين خصوص تذکر داده شود.
انتقاد مجدد از نحوه واگذاري نمايشگاه ها
عضو هيات نمايندگان اتاق تهران نيز در نطق پيش از دستور خود گريزي به واگذاري نمايشگاه هاي بين المللي تهران به سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح و بلاتکليفي پس از آن زد و گفت؛ «متاسفانه خبرهاي بدي از واگذاري نمايشگاه به افرادي غير از فعالان اقتصادي و دست اندرکاران تجارت به گوش مي رسد که صرفاً به ارزش افزوده محل نمايشگاه ها چشم دوخته اند و در پي القاي تغيير کاربري اين محل در جامعه هستند.»
توفيق مجدپور با ابراز نگراني از اين وضعيت خواستار پيگيري هيات رئيسه اتاق بازرگاني و صنايع و معادن تهران درباره وضعيت نهايي نمايشگاه شد.
اين عضو هيات نمايندگان همچنين در انتقاد به وضعيت پايانه ها در بنادر گفت؛ «با توجه به اينکه آمار واردات کشور نجومي شده پايانه ها در بنادر صرفاً کارايي امور واردات را داشته و کشور از نظر پايانه صادراتي رنج مي برد.» اين نماينده بخش بازرگاني در اتاق تهران به مشکلات توسعه سيستم حمل و نقل نيز اشاره کرد و از دولت خواست به تعهدات خود در قبال شرکت هاي خصوصي که در توسعه خطوط ريلي مشارکت دارند عمل کند تا اين شرکت ها نيز بتوانند با سرمايه گذاري هاي مناسب اين سيستم حمل و نقل پاک و ارزان را بيش از قبل گسترش دهند تا از آن در حمل و نقل کالا به بنادر جهت صادرات استفاده شود. مجدپور همچنين نسبت به افزايش کرايه حمل در چند هفته گذشته انتقاد کرد و گفت؛ «کرايه حمل در اين مدت حدود 10 تا 13 درصد افزايش يافته و شرکت هاي بزرگ صاحب کشتي هاي کانتينري حدود چهار درصد تناژ خود را کاهش داده اند. حتي شرکت مرسک علاوه بر کاهش 2/5 درصدي تناژ 7/4 درصد از کشتي هايش را خوابانده است.» مجدپور در ادامه از افزايش 8/5درصدي تناژ شرکت کشتيراني جمهوري اسلامي ايران و قرار گرفتن در بين سه شرکت بزرگ دنيا در حالي که اکثر شرکت هاي کانتينري بزرگ دچار کاهش شده اند، ابراز خوشحالي کرد.
حاجي بابا؛ بازار عراق را از دست داديم
محسن حاجي بابا که پس از سخنان توفيق مجدپور درخواست وقت کرد، گفت؛ عراق يکي از مقاصد بزرگ صادراتي کشور ما در سال هاي اخير بوده است. اما متاسفانه به تازگي مواد غذايي و لبنياتي که به اين کشور فرستاده مي شود، مرجوع مي شود و آن طور که پيدا است آنها مي خواهند کشور ترکيه را جايگزين ايران کنند و از اين پس صنايع غذايي خود را از آنها خريداري کنند. اين مساله براي صادرات ايران زنگ خطر بزرگي است. او افزود؛ در اين راستا از کارشناسان استاندارد عراق خواسته شده است براي بررسي و حل اين مشکل به ايران بيايند اما تصور مي شود ايراد از مواد غذايي نباشد و پشت اين قضيه مسائل سياسي نهفته باشد به طوري که ديده مي شود در کشورهاي همسايه ديگر نيز وضعيت به همين منوال است. بنابراين بايد هر چه سريع تر و قبل از اينکه رقبا بازار عراق را از دست ما بگيرند اقدامي صورت پذيرد. فرهاد فزوني نيز در حمايت از سخنان حاجي بابا گفت؛ يکي از بهترين راه حل هاي اين مشکل دعوت از مسوولان ستاد روابط اقتصادي ايران و عراق به اتاق است تا به اين وسيله بتوانيم نيازها و خواسته هاي آنها را دريابيم و سپس در جهت توليدات مطلوب و مورد قبول آنها اقدام کنيم. پس از آنکه چند عضو هيات نمايندگان اتاق تهران به اظهار نظر در مورد مسائل پرداختند، نمايندگان بخش خصوصي به تشريح ديدگاه هاي خود در مورد آينده اقتصاد کشور و انتظارات از دولت دهم پرداختند.
شمس اردکاني؛ واگذاري ها مشکل دارد
علي شمس اردکاني نيز در ادامه نشست در انتقاد به اوضاع اقتصادي گفت؛ برخلاف تصوري که از اوضاع اقتصادي مي شود، شرايط کنوني اقتصاد کشور اصلاً مطلوب نيست. در امر واگذاري ها نيز سياستگذاري درستي اتخاذ نمي شود چراکه با وجود اينکه شرکت هاي ايراني مايل به خريد و سرمايه گذاري در بخش هاي اقتصادي هستند اما متاسفانه اين واگذاري ها به شرکت هاي خارجي صورت مي گيرد.
او در تشريح دلايل چنين رويکردي گفت؛ علت اين است که بانک ها به شرکت هاي داخلي بدهکار ضمانتنامه نمي دهند. اين مساله مي تواند موجب ضعيف تر شدن بخش خصوصي و همچنين توانمندسازي شرکت هاي خارجي شود. او افزود؛ ممانعت صدور اوراق مشارکت از جانب وزارت نيرو نيز عين دستبرد زدن به بخش خصوصي است چرا که از حساب ذخيره ارزي که قسمتي از آن متعلق به بخش خصوصي است چيزي به آنها داده نمي شود.
جارياني؛ در دولت نماينده داشته باشيم
مهدي جارياني هم پيشنهاد داد با توجه به فرصتي که دولت به بخش خصوصي براي حضور در شوراها و کميسيون هاي گوناگون داده است و با در نظر گرفتن اين نکته که دولت جديد در حال شکل گيري است، حضور نماينده بخش خصوصي در جلسات هيات دولت مي تواند بسيار موثر و کارساز باشد.
مسعود خوانساري؛ پولدارها محاکمه مي شوند
رئيس کميسيون حمل و نقل اتاق تهران نيز در انتقاد به وضعيت موجود گفت؛ به عقيده من حضور اتاق در جلسات هيات دولت نمي تواند چندان موثر واقع شود. نگاه و تفکر نادرست درباره بخش خصوصي حتي قبل از انقلاب نيز وجود داشته و دولت ها همواره اين شعار را که مالکيت حاکميت با خود به همراه مي آورد در ذهن خود پرورش داده اند، بنابراين به جاي کمک و تقويت بخش خصوصي همواره در مقابل آن ايستاده و سد راهش شده اند. مسعود خوانساري گفت؛ در دنيا از سرمايه داران حمايت مي شود و حتي دولت ها اين سرمايه داران را بر اساس دارايي هايشان رتبه بندي کرده و به دنيا مي شناسانند اما در ايران عکس اين قضيه حاکم است و کسي تمايل ندارد ميزان دارايي هايش را به طور کامل اعلام کند زيرا سريعاً مورد محاکمه و بازخواست قرار مي گيرد و در بسياري از موارد حتي شاهد مصادره اموال اين سرمايه گذاران بوده ايم. بنابراين تا زماني که چنين رويه و تفکري حاکم باشد و تا وقتي که صادرات نفت تامين کننده بودجه کشور، بخش خصوصي و اقتصاد مملکت پيشرفتي نخواهد داشت و همچنين حضور رئيس اتاق در اين جلسات مثمرثمر نخواهد بود.
مفتح؛ بي فايده است
محمدصادق مفتح نيز در پاسخ به پيشنهاد مهدي جارياني در مورد حضور نماينده يي از اتاق بازرگاني در هيات دولت گفت؛ اکثر اعضاي اتاق معتقدند رئيس اتاق بايد به عنوان نماينده بخش خصوصي در نشست هاي هيات دولت شرکت کند، اما به عقيده من اين کار بي فايده است چرا که بخش خصوصي براي ورود در اقتصاد سازماندهي درستي ندارد. عضو دولتي اتاق تهران گفت؛ براي حل مسائل و مشکلات شرکت ها نبايد به صورت جزء و انفرادي اقدام کنند بلکه بايد اين مشکلات در تشکل ها و سنديکاهاي مربوطه بررسي شود و نتيجه کلي آن به گوش دولت برسد تا موثر واقع شود اما متاسفانه در ايران براي صنوف مختلف بخش خصوصي يا تشکلي وجود ندارد يا اگر هم وجود دارد اين تشکل ها فعال نيستند بنابراين صداي بخش خصوصي به دولت نمي رسد. او گفت؛ يکي از دلايل عمده به وجود آمدن شرکت هاي عمومي شبه دولتي در کشور نيز همين است. نبود تشکل اقتصادي فعال مانع اساسي در حضور پوياي بخش خصوصي در اقتصاد کشور و تعامل مثبت و کارساز با دولت است.
حسيني؛ هيچ اتفاقي نيفتاد
حميد حسيني گفت؛ با اقداماتي که دولت در چند ماه اخير براي کمک به اقتصاد مردمي کشور انجام داده است مانند افزايش حقوق ها، توزيع سهام عدالت و... بايد هم اکنون شاهد رشدي در اقتصاد مردمي مي شديم اما مي بينيم که عملاً اين گونه نيست. علت اين مساله چيست؟ مساله ديگر اين است که سنديکا ها و تشکل ها در کشور ما موسساتي غيرانتفاعي هستند بنابراين ما حق انجام کارهاي انتفاعي و شرکت در سياستگذاري ها را نداريم و به همين دليل است که سنديکاها و تشکل هاي ما نمي توانند نقش آفرين و موثر واقع شوند. نظام ها و قوانين مرتبطه تمام کشورهاي صنعتي دنيا بسيار پيچيده و منسجم است به گونه يي که براي شهروندان چاره يي جز ساده ماندن و تبعيت از اين قوانين باقي نمي ماند اما در کشور ما عکس اين قضيه حاکم است و قوانين آنقدر ساده وضع مي شوند که اشخاص به راحتي آنها را به نفع خود دور مي زنند و به جاي پيچيدگي قانون در کشور ما مردم پيچيده اند. بنابراين بياييم در اين رويه تغييري اساسي انجام دهيم و با وضع قوانيني دقيق و بدون خلل شرايط را عوض کنيم و با قانون امنيت را به جامعه برگردانيم.