دريا قدرتي پور؛ زماني که ريه تنفسي پايتخت به علت ساخت و سازهاي بي رويه رو به نابودي مي رفت و باغ جهانشهر و باغ سيب مهرشهر، دو منطقه سرسبز و وسيع کلانشهر کرج که به مثابه دو ريه تنفسي براي اين شهر عمل مي کنند، موجب تشويش خاطر مردم و مسوولان اين کلانشهر شد، هيچ کس فکرش را هم نمي کرد که تغيير کاربري هاي ناژوان اصفهان نيز تيشه يي بر ريشه درختان کهن اين منطقه باشد؛ امري که طي روزهاي اخير زمزمه حراج باغات آن به گوش مي رسد و باعث نگراني اصفهاني ها شده است. روزگاري نه چندان دور، ناژوان براي اصفهاني ها، مثل يک بهشت گمشده بود که در غرب اصفهان، چون نوعروسي خودنمايي مي کرد. فرقي نمي کرد صبح يا شب، طلوع يا غروب، هرگاه مي خواستي به دور از سازه هاي شهري و هياهوي آهن و فولاد به سبزينگي بيشه هاي وحشي پناه ببري، ناژوان را انتخاب مي کردي و به لطافت نسيمي که از جانب رودخانه تن سبز برگ بيدهاي مجنون را نوازش مي داد و به تو مي رسيد دل مي سپردي تا چند دقيقه يي هياهوي شهر را فراموش کني. اما اکنون از آن همه باغات سبز و درختان بکر و دست نخورده چيزي باقي نمانده و ناژوان اکنون مثل پيرمردي است که خميده و فرسوده، دندان هايش ريخته و به سختي نفس مي کشد. از عظمت ناژوان که روزگاري باعث آرامش اصفهان بود جز بيماري که آخرين نفس هايش را مي کشد چيزي نمانده و آنهايي هم که باقي مانده در اثر تخريب مردمان که ناژوان را از آن خود مي دانند رو به نابودي است، همان طور که به گفته عضو هيات علمي دانشگاه صنعتي اصفهان و رئيس هيات مديره جمعيت پيام سبز، اگر در قديم به اين منطقه از دور نگاه مي کرديم از آتشگاه تا دنباله رودخانه که به ماربين معروف است زنده رود مثل ماري خزنده از وسط سبزه زارها حرکت مي کرد و تماماً از درخت پوشيده شده بود، اما اکنون نيمي از باغات تغيير کاربري داده اند. مهدي بصيري با اشاره به تاريخچه ناژوان مي گويد؛ ناژوان از انبوه بيشه ها و باغ ها تشکيل شده که تا حدودي از تحول دوران مصون و محفوظ مانده و هنوز مايه طراوت شهر است. اين اکولوژيست در رابطه با وجه تسميه ناژوان گفت؛ ناژوان، ترکيبي است از دو کلمه «ناژ» و «وان» که ناژ گياهي است از خانواده صنوبر که از آن جمله اند تبريزي، کبوده، صنوبر و «وان» پسوند است براي جا و مکان و ناژنان يا ناژوان به معني جايگاه درختان ناژ و صنوبر، پس ناژوان به معني محلي بوده است. ناژوان کنوني با وسعتي حدود 1200 هکتار در بخش غربي شهر، تنها بقاياي فضاي سبز متمرکز حاشيه شهر اصفهان است که رودخانه زاينده رود با عبور از دل باغ ها و بيشه ها و مزارع وسيع کشاورزي جلوه يي کم نظير به آن بخشيده و اين محيط را از ديگر پارک هاي اصفهان متفاوت ساخته و به يکي از مراکز تفريحي شهر اصفهان مبدل کرده است.
به گفته مهدي بصيري در سال 1354 کل فضاي سبز شهر اصفهان 21 هزار هکتار بوده که اکنون به 14 هزار هکتار تقليل يافته است که اين جاي تاسف است، چون در آن زمان جمعيت هم بسيار کمتر از امروز بود. به گفته حسين اسحاقي، يکي از شهروندان اين منطقه که نظري مشابه با آن استاد دانشگاه دارد و نمي تواند نگراني خود را از اين به گفته او بي مهري ها پنهان کند، مي گويد؛ اکنون شايعه تغيير کاربري و فروش باغ هاي ناژوان بار ديگر موجب نگراني مردم اين منطقه شده است و با توجه به خشکسالي هايي که ايجاد شده، اين مساله با شدت بيشتري انجام مي گيرد. اين درحالي است که به گفته کارشناسان، آلودگي زيست محيطي و بروز انواع بيماري هاي تنفسي، تنها بخشي از نتايج نابودي باغ ها و فضاي سبز اين کلانشهر پرجمعيت است. محمود سلطاني کارشناس و متخصص محيط زيست نيز ضمن انتقاد از عملکرد سازمان هاي ذيربط مي گويد؛ چمن نياز به مراقبت و هزينه زيادي دارد و آن طور که بايد و شايد مثل درختان کارکرد تصفيه را ندارد و به همين خاطر چون از هر نظر نگهداري درختان مقرون به صرفه است، پس ضروري است که درختان ناژوان حفظ شود. با توجه به اينکه هم اکنون تغيير کاربري باغات و ساخت و سازهاي بيش از اندازه، حيات ناژوان را به خطر انداخته و چون شهرداري اجازه تبديل و فروش باغات و تغيير کاربري در اين منطقه را نمي دهد، لذا باغداران با خشک کردن باغ هايشان، توجيه مناسبي براي اين مورد مي يابند.
مهدي بصيري عضو هيات علمي دانشکده منابع طبيعي نيز با اظهار تاسف از اينکه مديريت انساني با تمايلات سودجويانه و پول پرستي به تخريب منابع طبيعي پرداخته است، مي گويد؛ تکنوفيل ها يا دوستداران تکنولوژي، بدون توجه به پيامدهاي هرکاري، ساخت و ساز مي کنند اما فکر صحيحي ندارند و اين مساله خطرناک است. اين مباحث درحالي مطرح مي شود که هم اکنون روزانه 450 خودرو صفر، وارد خيابان هاي شهر اصفهان مي شود و با کمربند دودزايي که به خاطر کارخانجات و صنايع، اين شهر را احاطه کرده، اين کلانشهر نيازمند ريه يي براي تنفس است؛ ريه يي که دوسوم آن در دست مالکان خصوصي است و هر روز از حجم آن کاسته مي شود تا آنجايي که برخي همانند عليرضا نصراصفهاني، عضو شوراي اسلامي شهر اصفهان احساس خطر کرده و با اشاره به اهميت منطقه ناژوان در غرب شهر اصفهان و استفاده بهينه از اين مکان و سرمايه تاکيد مي کند؛ براي حفظ اين منطقه با ويژگي هاي منحصر به فرد و با داشتن لطافت آب و هوايي و سرسبزي به طور مطلوب تصميم گيري و استفاده نمي شود. وي همچنين حفظ و توسعه فضاي سبز منطقه ناژوان براي استفاده شهروندان اصفهاني و دفاع از حق و حقوق آنان براي استفاده از اين منطقه را ضروري دانسته است.
هم اکنون به اعتقاد بسياري از مسوولان، علت عدم توفيق کميته عالي ناژوان در حل مشکلات اين منطقه، ملي بودن آن است و در صورت رفع قانوني مسائل و مشکلات منطقه ناژوان، اين منطقه مي تواند به عنوان پروژه مهم در بحث مشارکت ها مطرح و مديريت شود.
عضو کميسيون فرهنگي- اجتماعي شوراي اسلامي شهر اصفهان نيز در همين رابطه از مسوولان ذي ربط و مديريت استان به عنوان نماينده دولت خواست براي حل مشکل غرب اصفهان از هيچ تلاشي دريغ نکنند، چون اگر به راحتي از کنار اين مشکل عبور کنند بايد در آينده جوابگوي مردم باشند. در حال حاضر بهترين زمين هاي کشاورزي در حاشيه رودخانه است و حاصلخيزترين زمين ها در غرب اصفهان که از نظر راندمان در حد مطلوبي است، اما به عنوان گنج طبيعي اصفهان مورد غفلت قرار گرفته است. اين محدوده 1200 هکتاري با قرار گرفتن در محدوده ساخت و ساز و توسعه شهري به شدت دچار تغيير کاربري شده است. با توجه به وضعيت قرار گرفتن اين پارک در مسير بادهاي غربي- جنوب غرب به شمال شرق- و وضعيت قرار گرفتن اکثر صنايع آلاينده در غرب اصفهان اين پارک به عنوان فيلتر طبيعي براي شهر اصفهان عمل مي کند و هرگونه دخل و تصرف و تغيير در ساختار طبيعي اين پارک موجب تشديد وضعيت بحراني آلودگي شهر اصفهان شده و وضعيت خطرناکي را براي اين کلانشهر به وجود مي آورد.
