گروه اقتصادي؛ در بيستمين همايش بانکداري اسلامي که با موضوع بحران مالي و اقتصادي آغاز شد مقام هاي اقتصادي براي خروج از بحران به مسوولان توصيه هاي سياسي کردند. روز گذشته محمود بهمني رئيس کل بانک مرکزي در غياب شمس الدين حسيني که براي تداوم حضور در مجموعه همکاران احمدي نژاد در مجلس به سر مي برد تنها مقام مسوول مراسم افتتاحيه بود. او در آغاز سخنان گرچه بر بروز علائم بهبود رکود اقتصادي از يکي دو هفته پيش تاکيد کرد اما به تبعيت از رئيس خود توصيه کرد کشورهاي امريکا و اروپا با بهره گيري از اين تجربه بازنگري اساسي در مسائل اقتصادي خود داشته باشند. او با طرح الگوي بانکداري اسلامي به دنبال اثبات اين نکته بود که احتمال زيان در بانک هاي اسلامي کمتر از بانک هاي ربوي است و در عقود مبادله يي با توجه به شرايط نرخ ها حرکت مي کنند. بر همين اساس رئيس کل بانک مرکزي به حاضران در همايش خبر داد بانکداري اسلامي پس از بحران جهاني مورد استقبال کشورهاي مختلف قرار گرفته است.

راهکارهاي خروج از بحران

بهمني پس از طرح موضوع درباره بحران جهاني و شرايط کشور گفت اگر بخواهيم کشور از عواقب اين بحران در امان بماند بايد در چند سطح اقدامات عملياتي خود را انجام دهيم. بر خلاف تصور، اولويت اول بهمني براي در امان ماندن از بحران توصيه هاي سياسي بود نه اقتصادي. تسريع در کاهش تنش هاي داخلي و حفظ وحدت و انسجام ملي اولين توصيه بهمني به حاکمان بود. توصيه ديگر بهمني مربوط به کاهش تنش هاي بين المللي و مسائل مربوط به سياست خارجي بود. به گفته وي افزايش تمايل بخش خصوصي به سرمايه گذاري و ايجاد انگيزه از روش هاي دور ماندن از بحران اقتصادي جهاني است. رئيس کل بانک مرکزي در اهميت اين سياست ها اظهار کرد؛ سيستم بانکي کار خود را بيش از آنچه انتظار بود انجام داده و در دوره هاي مختلف 115 درصد از منابع خود را تسهيلات پرداخت کرده بنا براين لازم است با کاهش تنش هاي سياسي به سمت جذب سرمايه هاي خارجي حرکت کرد. کاهش تصدي گري دولتي و افزايش سرمايه سيستم بانک هاي دولتي و خصوصي از راهکارهاي ديگر رئيس کل بود که پيش از اين بارها مورد تاکيد قرار گرفته بود. افزايش سرمايه هاي بانک ها از موضوعاتي است که در تمام سخنراني او به چشم مي خورد و ديروز نيز تکرار شد. او بار ديگر از اينکه مجلس با افزايش سرمايه بانک ها مخالفت کرده است انتقاد کرد. رئيس کل بانک مرکزي اظهار کرد؛ اقتصاد اروپا زماني که با بحران مالي مواجه شد، بلافاصله بخش تجاري کالاهاي خود را عرضه کرد و کالاهاي موجود در انبارها را با 40 درصد قيمت به کشورهاي ديگر صادر مي کرد. بهمني ادامه داد؛ در حال حاضر انبارهاي کالاي کشورهاي اروپايي تخليه شده است و رسيدن رشد اقتصادي منفي

9/6 درصدي امريکا به 3/2 درصد يکي از دلايل از بين رفتن بحران جهاني است. بهمني افزود؛ بانک مرکزي در رکود اقتصادي جهاني از مجلس خواست با شروع تزريق نقدينگي به صنايع و سيستم بانکي از صنايع توليدي حمايت همه جانبه انجام شود و دو بار لايحه افزايش سرمايه سيستم بانکي تا سقف 15 ميليارد دلار را به مجلس شوراي اسلامي ارائه داد که مجلس موافقت نکرد. رئيس کل بانک مرکزي تصريح کرد؛ زماني که واحدهاي توليدي از بازپرداخت تسهيلات خودداري کرده اند، بانک مرکزي مبلغ 67 هزار ميليارد ريال منابع را براي تزريق به صنعت و توليد آماده کرد.

مطالبات معوق

رئيس کل بانک مرکزي درباره بدهي سر رسيد گذشته اظهار کرد؛ مطالبات معوق سيستم بانکي در سال 88 به مرز 400 هزار ميليارد ريال مي رسد. وي ادامه داد؛ مطالبات معوق موجب صدمه به توليد مي شود و نقدينگي را بلوکه مي کند. از بين رفتن فرصت هاي حمايت از توليدکننده از ديگر موارد و مشکلات مطالبات معوق است. وي با بيان اينکه در بسته سياستي بانک مرکزي ذخاير قانوني در اصلاح ساختار تغيير کرد، گفت؛ سود سپرده ها در سال جاري با توجه به نرخ تورم تغيير مي کند و هرگز نبايد سود سپرده ها کمتر از نرخ

تورم باشد.

صندوق هاي کارتن خواب

وي در بخش پاياني سخنان خود به لزوم ساماندهي موسسات مالي و اعتباري بدون مجوز تا پايان آذرماه اشاره و تاکيد کرد؛ در سال گذشته 16 تا 17 مورد از اين موسسات ساماندهي شدند و ما چاره يي جز ساماندهي باقيمانده آنها نداريم چون در کشوري که يک نانوايي براي فعاليت به دريافت مجوز نياز دارد يک موسسه مالي يا قرض الحسنه نمي تواند بدون مجوز فعاليت کند. از نظر من صندوق هاي بدون مجوز مثل کارتن خواب هايي هستند که بايد ساماندهي شوند. چرا وقتي يک دکه روزنامه فروشي بدون مجوز کار نمي کند و يک شاطر نانوايي از وزارت بهداشت تاييديه سلامت دارد، موسسات مالي وجود داشته باشند که هزاران ميليارد تومان پول در اختيار داشته باشند اما از نهاد ناظر مجوز فعاليت نداشته باشند. وي افزود؛ البته ما براي ساماندهي فعاليت آنها اقداماتي را از جمله محدود کردن تعداد قرعه کشي ها و نيز ممنوعيت تبليغ خريد و فروش وام در روزنامه ها انجام داده ايم.

مخالفت با تغيير مرجع اعلام تورم

بهمني درباره تغيير مرجع اعلام نرخ تورم اظهار کرد؛ من اعتقاد دارم آمارهاي اساسي کشور بايد توسط بانک مرکزي ارائه شود اما اگر قانون اين موضوع را تصويب کند ما تابع قانون هستيم. وي در پاسخ به اين سوال که نهادهاي بين المللي آمار بانک مرکزي کشورها را قبول دارند و نه مرکز آمار را تصريح کرد؛ در اين صورت ما آمارهاي خودمان را در اختيار نهادهاي بين المللي قرار مي دهيم و اين آمارها ملاک بين المللي است و آمار داخل هم توسط مرکز آمار اعلام مي شود.

تفکيک مالکيت از مديريت

بهمني در بخش ديگري از سخنان خود بر تسريع روند خصوصي سازي بانک ها با توجه به اصل تفکيک مالکيت و مديريت تاکيد کرد و خواستار تسريع روند خصوصي سازي بانک ها شد. وي بر خصوصي سازي کامل بانک ها تاکيد کرد و گفت؛ خصوصي سازي بايد به طور کامل انجام شود مثلاً نمي توان 20 درصد سهام بانک را نزد چند نهاد خاص و

80 درصد را بين ميليون ها نفر تقسيم کرد اما آن 20 درصد عوامل اصلي، هيات مديره باشند، چرا که خصوصي سازي به اين شکل اتفاق نمي افتد. هر چقدر تعداد اين افراد بيشتر باشد قطعاً کنترل بيشتري انجام مي شود، چون يک بانک مي تواند با 200 ميليارد تومان سرمايه هفت هزار ميليارد تومان منابع جمع آوري کند و اين منابع در دست چند فرد خاص امکان انحراف دارد. به همين دليل محدوديت هايي براي سهامداري قائل شده ايم. وي افزود؛ در حال حاضر سهم بانک هاي خصوصي در سيستم بانکي به غير از بانک هاي صادرات و تجارت و ملت 4/23 درصد است و با خصوصي شدن اين سه بانک سهم بخش خصوصي بسيار افزايش مي يابد.

سخنراني دو منتقد

در اين مراسم آيت الله موسوي بجنوردي يکي ديگر از سخنرانان بود که تصريح کرد؛ دولت موظف است بر اساس نرخ تورم حقوق کارمندان شاغل و بازنشسته را افزايش بدهد و اين افزايش به معني افزايش واقعي نيست بلکه همان ارزش پول در سال گذشته است. او در اين سخنراني اولين درخواستي که از بانک مرکزي داشت اعلام صحيح نرخ تورم بود. به گفته وي گزارش هاي بانک مرکزي بسيار مهم است چرا که ضامن اجراي قانون در کشور است و اگر اين گزارش ها صحيح نباشند و حقوق مردم ضايع شود بايد خسارت مردم جبران شود. وي افزود؛ گزارش هاي بانک مرکزي ارتباط مستقيم با نظام حقوقي کشور دارند و بنابراين هيچ خدشه يي نبايد بر آن وارد شود. طهماسب مظاهري رئيس کل سابق بانک مرکزي يکي از ارائه کنندگان مقاله به همايش بود. او قبل از ارائه مقاله تلويحاً از شور و شعف ايجاد شده براي نرخ تورم نقطه 15 درصد انتقاد و اظهار کرد متاسفانه در حال حاضر کشور به نرخ تورم 15درصدي افتخار مي کند و از اين بابت خوشحال است. اين در حالي است که کشورهاي پيشرفته نرخ تورم دو رقمي را زياد مي دانند و رقم 15 درصد براي نرخ تورم بحران محسوب مي شود.

گروه اقتصادي؛ تازه ترين آمارهاي گمرک نشان مي دهد ارزش صادرات ايران باز هم کاهش يافته و در مقابل دلارهاي نفتي که اين روزها به دليل کاهش قيمت نفت ناياب به نظر مي رسد، صرف خريد 19 ميليارد دلار کالاي وارداتي شده است. بررسي هاي به عمل آمده در دفتر آمار و فناوري اطلاعات و ارتباطات گمرک ايران نشان مي دهد 19 ميليون و 943 هزار و 20 تن انواع کالا به ارزش 19 ميليارد و 785 ميليون و 70 هزار دلار وارد کشور شده است که در مقايسه با مدت مشابه سال قبل از نظر وزن 70/21 درصد افزايش داشت و به لحاظ ارزش با کاهش 81/16 درصدي همراه بود. همچنين ارزش صادرات غيرنفتي در اين دوره بدون احتساب ميعانات گازي از نظر وزن 69/16 درصد افزايش و به لحاظ ارزش 19/12 درصد کاهش داشته است. البته در مدت يادشده بدون احتساب ميعانات گازي هفت ميليارد و 192 ميليون و 800 هزار دلار انواع کالا صادر شد که وزن اين ميزان کالاي صادراتي 16 ميليون و 805 هزار و 400 تن بود. همچنين صادرات غيرنفتي در اين مدت با احتساب ميعانات گازي به 20 ميليون و 758 هزار و 640 تن و به ارزش 9 ميليارد و 188 ميليون و 560 هزار دلار رسيد که در مقايسه با مدت مشابه سال قبل از نظر وزن 28/19 درصد افزايش و به لحاظ ارزش 75/17 درصد کاهش داشت.

مهم ترين کالاهاي صادراتي و وارداتي

در اين مدت سهم ميعانات گازي از کل ارزش صادرات غيرنفتي به 72/21 درصد و سهم محصولات پتروشيمي به 66/28 درصد رسيد. در همين حال 62/49 درصد از ارزش کل صادرات غيرنفتي نيز به ساير کالاها اختصاص داشته است. البته در اين مدت صادرات ميعانات گازي و محصولات پتروشيمي از نظر وزن و ارزش با کاهش مواجه بود اما صادرات ساير کالاها در مقايسه با مدت مشابه سال قبل از نظر وزن 52/12 درصد و به لحاظ ارزش81/4 درصد افزايش يافت. همچنين متوسط قيمت هر تن کالاي صادراتي 428 دلار و يک سنت بود که نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ميزان 75/24 درصد کاهش داشته است. در بخش واردات نيز بيشترين ارزش و سهم واردات در

پنج ماهه اول سال جاري به «شمش از آهن و فولاد غيرممزوج» اختصاص دارد.

در اين مدت 915 ميليون و 500 هزار دلار «شمش از آهن و فولاد غيرممزوج» وارد کشور شد و سهم اين کالا از کل ارزش واردات در مدت يادشده 63/4 درصد بود. «بنزين» با اختصاص 63/4 درصد از ارزش کل واردات در رتبه دوم و «گندم» با 26/4 درصد در رتبه سوم قرار دارد.



عمده ترين شرکاي تجاري ايران

در مدت يادشده عراق با اختصاص يک ميليارد و 415 ميليون و 430 هزار دلار و 68/19 درصد از ارزش کل صادرات مهم ترين شريک تجاري کشورمان در بخش صادرات بود. همچنين چين با واردات يک ميليارد و 160 ميليون و 630 هزار دلار انواع کالا از ايران با اختصاص 39/15 درصد سهم از کل صادرات ايران در رتبه دوم قرار دارد و امارات متحده عربي، هند و افغانستان نيز به ترتيب بيشترين ميزان واردات را از ايران در مدت ياد شده داشته اند. بر اساس اعلام روابط عمومي گمرک در مدت يادشده امارات متحده عربي بزرگ ترين شريک تجاري ايران در بخش واردات بود. به طوري که طي پنج ماهه اول سال جاري 88/26 درصد از ارزش کل واردات کشورمان به امارات متحده عربي اختصاص دارد. آلمان با اختصاص 8/10 درصد از ارزش کل واردات در رتبه دوم قرار دارد و چين، کره و سوئيس نيز به ترتيب رتبه هاي بعدي را به خود اختصاص داده اند.

نعمت احمدي



کوپه قطار وين- پراگ پر است از دختران و پسران جواني که به تعطيلات آخر هفته مي روند. ساک بزرگي دارم. هرچند براي پنج روز برنامه سفرم را تنظيم کرده بودم ولي وقت ملاقات و گرفتن ويزاي امريکا طول کشيد. آنقدر فرصت نبود که به ايران برگردم اما فرصتي بود که از وين خارج بشوم. اول فکر کردم به شهر نورنبرگ بروم و محل دادگاه تاريخي اين شهر که سران نازي را محاکمه کرده بودند، ببينم. وقتي به نقشه اروپا نگاه کردم پراگ را نزديک ترين و بهترين گزينه يافتم؛ شهري که در ذهنم از گذشته هاي دور نقش بسته بود. نوجوان بودم که داستان بهار پراگ اتفاق افتاد و تانک هاي روسي، دوبچک اصلاح طلب را با اشغال پراگ سرنگون کردند. عکس هاي يان پالاش و دوستش - يان زاجيک - در آن روزگار در صفحه اول روزنامه ها نشانه شکاف در اردوگاه کمونيسم بود. خودسوزي اين دو در اصلي ترين خيابان پراگ، جلوي موزه و نزديک پارلمان در حالي که تانک هاي روسي کشور چکسلواکي آن روز را اشغال کرده بودند، دنيا را به همدري با مردم پراگ فراخوانده بود. از طرفي مردم پراگ در جنگ جهاني دوم به سرعت خود را تسليم هيتلر کردند تا شهرشان که يکي از زيباترين شهرهاي دنياست، آسيب نبيند. شهري که در واقع موزه است و بخش وسيعي از اين شهر را سازمان يونسکو ثبت جهاني کرده است. همه اين اطلاعات محدود به اضافه حضور دوستي در پراگ که در کار خريد خشکبار فعال است و من که هدفم از سفر به امريکا ديدن باغات پسته اين کشور است که چگونه ظرف 30 سال توانست از 500 هکتار باغ پسته نمونه که ده ها واريته مختلف را ظرف 100 سال از گوشه و کنار جهان در آن جمع کرده بودند و با تحريم پسته ايران نزديک به يکصد هزار هکتار باغ پسته را که عمدتاً توسط ايرانيان مهاجر احداث شده اند ايجاد کرده و از بزرگ ترين کشور واردکننده پسته به بزرگ ترين رقيب صادراتي ايران تبديل شود. امريکا با حدود يکصد هزار هکتار باغ پسته که عمر درختان آن از 30 سال تجاوز نمي کند، محصول بيشتري از ايران دارد به رغم اينکه پسته محصول بومي ايران است و بيش از 400 هزار هکتار باغ پسته داريم، يعني امريکا با يک چهارم باغات ايران، توليدي معادل کشورمان دارد. يک جاي کار در ايران مي لنگد. دولت ايران که با امريکا رابطه ندارد تا مهندسان ايراني با بازديد از باغات امريکا عيب کار را پيدا کنند. با افزايش توليد در سطح، محصول پسته امريکا ارزان تر از ايران توليد مي شود و ما قادر نيستيم با امريکا در زمينه پسته رقابت کنيم. مدت هاست به اين فکرم تا به امريکا بروم و دنبال عيب کار باشم، اما گرفتن ويزاي امريکا مشکل است، تا اينکه در پرونده يي در ديوان داوري بين المللي لندن از طرف شرکتي بين المللي که مديرعامل آن ايراني الاصل است، شرکت کردم و مدير اين شرکت ترتيبي داد تا بتوانم ويزاي امريکا را بگيرم و حالا در وين هستم؛ پايتخت اتريش و ادا و اصول مسوولان سفارت امريکا تا موکلم شخصاً وارد شد و قرار شد يک هفته ديگر ويزاي توريستي برايم صادر شود. با پنج روز بودن در وين تقريباً همه قسمت هاي شهر را گشتم. وين از دو جهت برايم مهم بود؛ نخست از نگاه تاريخي که به اين شهر دارم. نيروهاي دولت عثماني تا دروازه هاي شهر وين را فتح کردند و اگر اين شهر به دست دولت عثماني سقوط مي کرد، کل اروپا را به راحتي فتح مي کردند و لابد مي رسيدند به کوه هاي پيرنه؛ جايي که شارلماني پادشاه فرانسه جلوي سپاهيان هارون الرشيد عباسي را سد کرد و از خود نامي در تاريخ اروپا باقي گذاشت. دومين نگاه تاريخي من برمي گردد به ربودن وزيران اوپک توسط کارلوس معروف که هم اکنون در فرانسه زنداني است. ساختمان اوپک را دو سه بار از نزديک ديدم. نمي توانم از جنگ جهاني اول و نقش اتريش در اين جنگ بگذرم که با کشته شدن وليعهدش در شهر سارايوو به دست جواني صرب آتش جنگ جهاني اول شعله ور شد و معروف ترين قيصر کشور اتريش که هنوز عکسش بر در و ديوار وين پيداست

- قيصر فرانسوا ژوزف - که دو سالي بعد از جنگ فوت کرد و برادرش کارل که توسط کليسا به مقام قديسي ارتقا پيدا کرد. وين شهر موسيقي هم هست، شعر و موسيقي با اين شهر زيبا در هم آميخته، زيبايي دانوب و کانالي که دانوب را به وسط شهر کشانده و ساختمان هايي که قدمتي تاريخي دارند همه و همه وين را در چشم هر بيننده يي پرنقش و نگار جلوه مي دهد و من حالا دارم وين را به طرف پراگ ترک مي کنم تا در مرکز اروپا کنار ساعتي که افتخار مردم پراگ است، باز شدن پنجره و گردش چند چهره را که لابد از نظر اهالي پراگ پيامي دارند، ببينم. ساکم سنگيني مي کند، با زحمت آن را دنبال خودم مي کشم، مردي که پيراهن آبي پوشيده و ظاهراً شکل ماموران قطار است، صندلي خالي را نشانم مي دهد، کيف لپ تاپم را روي صندلي مي گذارم، کوشش مي کنم ساک را بالاي سرم در قسمت بار بگذارم، مرد جوان پيراهن آبي به اتفاق دوستش کمکم مي کنند، از اروپايي ها بعيد است، تعجب مي کنم، روي صندلي مي نشينم و با اشاره دست از اين دو نفر که حالا چند صندلي جلوتر روبه روي من نشسته اند تشکر مي کنم. وقتي به سفارت امريکا مي رفتم و ساکم در راهرو هتل نزديک سفارت بود، هزينه سفر به امريکا را که 10 هزار دلار بود در دو پاکت با چسب بسته بودم، در گوشه کيف لپ تاپ گذاشتم تا سرمايه ام محفوظ باشد و بتوانم چند روزي در باغات پسته امريکا سير و سفر کنم. حالا در قطار لپ تاپ و ساکم را بالاي سر گذاشته ام. يکي از جوان هايي که کمکم کرده بود آمد در صندلي کنار من نشست، حسي غريب به من مي گفت اين دو قصد دارند به نوعي از من سوءاستفاده کنند و اتفاقاً اين حس غريب من درست از آب درآمد و اين دو با سياه بازي که اگر بنويسم خود داستان جالبي مي شود کيف لپ تاپ من را ربودند و هزينه سفرم به امريکا را در يک چشم به هم زدن دو جوان ويني به يغما بردند، شهر تاريخ و موسيقي و شعر و دانوب زيبا و شب هاي خاطره انگيز که انگار روز روشن است، برايم جز نقطه سياه چيزي نماند. وين شهري که با کليساها و مردمي آرام در اروپا شهره است چرا و چگونه جولانگاه دزدان شده است؟ زني ميانسال که در صندلي کناري ام بود به انگليسي گفت؛ سال گذشته، کيف پول او را در يکي از نقاط شهر دزديدند و ديگران نيز هر يک خاطراتي شبيه سرقت اموال من تعريف کردند. از خودم مي پرسم، چرا ابهت وين و زيبايي اين شهر جولانگاه مشتي سارق شده است. تا جايي که در يک کوپه قطار چندين نفر خاطره سرقت اموال شان را از اين شهر داشتند. آيا پليس اتريش ناتوان از جلوگيري چنين اعمالي است؟ اين به توريسم شهر لطمه مي زند و مسافران شهر وين پيام آوران خوبي براي ديگران نخواهند بود که مي خواهند به وين بروند. پراگ هرچند مي گويند و من هم ديگر چشمم ترسيده، که بايد بيشتر مواظب بود تا دوباره گرفتار دزدها نشوم، شهري است با يک ميليون و 200 هزار نفر، کشوري با حدود هشت ميليون جمعيت که ساليانه بيش از جمعيت خود توريسم را جذب مي کند؛ شهري رويايي خفته بر دره ها و تپه ها با چشم اندازي به شدت زيبا. دوستم در ايستگاه قطار منتظر است. آپارتماني در مرکز شهر برايم اجاره کرده و آرامشي که بعد از آن دزدي به آن نياز داشتم. هرچند پراگ را زيبا و سرزنده مي بينم، چهره وين برايم زشت و زشت تر مي شود. حالا که نشد باغات امريکا را بازديد کنم با دوستم به سوپرمارکت ها مي رويم تا وضع خشکبار را از نزديک مطالعه کنم. به رديف خشکبار مي رسم. پسته در بسته بندي هاي زيبا و در اندازه هاي مختلف. از تعجب دهانم بازمانده. بسته بندي در پراگ آدرس شرکت را داده است. با دوستم سري به اين شرکت در خارج شهر پراگ مي زنم. پسته فله را که نمي دانم از کجا وارد مي کنند - چون پاسخي ندادند- در بسته هاي شکيل به بازار روانه مي کنند با قيمتي چند برابر قيمت پسته در ايران. دوباره پايم سست مي شود. فاصله سود اين کارخانه تا من توليدکننده فرسنگ ها است. او مي داند که چه مي کند، اما ما در ايران هنوز نتوانسته ايم از شر کاغذبازي اداري بيرون بياييم. 10 ماهي مي شود درخواست وام کرده ام براي آبياري قطره يي مزرعه ام و درخواست وامي که مزرعه جديدي احداث کنم. هنوز پرونده ام روي ميز مسوولان اداره کشاورزي و بانک کشاورزي ساوه و اراک خاک مي خورد. پسته که در همه دنيا با همين نام فارسي شناخته مي شود در کشور چک بسته بندي مي شود. سودي به مراتب بيش از کشاورز توليدکننده ايراني نصيب اينان مي شود. دلم براي خودم مي سوزد، براي باغداري که در گرماني 40 درجه مزرعه عرق مي ريزد و سرماي زير صفر را تحمل مي کند، مي سوزد. دلم مي خواهد فرياد بزنم. چرا کسي حاضر نيست تجربه ديگران را در کشور من پياده کند؟ اين نفرين چه کسي است که تا هنوز بر سرنوشت ما سايه افکنده است.

دو هواپيما به فاصله يک روز به دليل نقص فني مجبور به فرود اضطراري شدند. به گفته مديرعامل فرودگاه هاي استان اصفهان ساعت 30/20 دوشنبه شب يک فروند هواپيماي فوکر 100 ساخت اروپاي غربي متعلق به شرکت ايران اير که به شماره 415 از تهران عازم بوشهر بود، به علت بروز نقص فني در فرودگاه شهيد بهشتي اصفهان به زمين نشست. ايرج بهشتي تغيير فشار داخل کابين را علت فرود اضطراري اين هواپيما اعلام کرد و گفت؛ پس از 30 دقيقه تلاش کادر فني فرودگاه شهيد بهشتي اصفهان اين مشکل برطرف شد و هواپيما دوباره به سمت بوشهر پرواز کرد.

همچنين يک فروند هواپيماي تک نام آموزشي روز گذشته در نزديکي فرودگاه پيام کرج فرود اضطراري کرد.

رضا جعفرزاده با رد سقوط يک فروند هواپيماي تک نام آموزشي گفت؛ اين هواپيما در نزديکي فرودگاه پيام کرج تنها فرود اضطراري داشته است. او افزود؛ مبداء اين هواپيما که تک سرنشين بوده فرودگاه رشت و مقصد آن نيز فرودگاه پيام بوده است، ضمن اينکه بر اثر اين فرود اضطراري هيچ آسيبي به سرنشين هواپيما وارد نشده است.

در حالي که پايگاه اطلاع رساني روسي «آويا پورت» از توافق جديد تهران و مسکو براي توليد 60 فروند هواپيماي آنتونف-148 در ايران خبر داده بود، سخنگوي سازمان هواپيمايي کشوري امضاي چنين تفاهمنامه يي را رد کرد. رضا جعفرزاده گفت؛ هنوز گزارشي در خصوص ساخت 60 فروند هواپيماي آنتونف- 148 توسط کشور روسيه براي ايران به سازمان هواپيمايي کشوري ارائه نشده است. سخنگوي سازمان هواپيمايي کشوري به فارس اعلام کرد؛ هيچ گونه گزارشي مبني بر امضاي اين توافقنامه و نحوه اجرا به سازمان هواپيمايي کشوري ارائه نشده است. پيش از اين ديميتري کيوا طراح مجتمع هواپيمايي آنتونف در گفت وگويي با پايگاه اطلاع رساني روسي «آويا پورت» اعلام کرده بود؛ ايران قرارداد ساخت 60 فروند هواپيماي آنتونف- 148 را با کشور روسيه امضا کرده است. طراح مجتمع هواپيمايي آنتونف در اين گفت وگو به نحوه مشارکت ايران در ساخت اين نوع هواپيما و طي دوره آموزشي کادر پروازي هواپيماهاي توليدي پرداخته بود.

توليد شرکت هاي روغن نباتي کشور در سه ماهه نخست سال جاري کاهش يافت. به گزارش ايسنا، توليد شرکت هاي روغن نباتي کشور در سه ماهه اول سال جاري نسبت به مدت مشابه در سال گذشته با 11 درصد کاهش به 317 هزار و 264 تن رسيد. اين در حالي است که در سه ماه نخست پارسال توليد شرکت هاي روغن نباتي کشور به رقم 357 هزار و 219 تن رسيده بود. اما در حالي که در سه ماهه اول امسال توليد روغن نباتي جامد با کاهش مواجه شد، توليد روغن نباتي مايع اندکي افزايش يافت. توليد روغن نباتي جامد در مدت زمان يادشده با 24 درصد کاهش به 135 هزار و 351 تن رسيد، اما توليد روغن نباتي مايع با دو درصد رشد به 181 هزار و 912 تن رسيد. به اين ترتيب سهم روغن نباتي جامد و مايع از کل توليد روغن نباتي در کشور به ترتيب به 43 و 57 درصد رسيد. سهم 43 درصدي توليد روغن نباتي جامد از کل توليد روغن نباتي کشور در حالي رقم خورد که بر اساس برنامه ريزي هاي انجام شده قرار است توليد روغن نباتي مايع طي سال هاي آينده جايگزين توليد روغن نباتي جامد شود. هم اکنون بيش از 90 درصد از روغن نباتي مورد نياز کشور در قالب دانه روغني يا روغن خام از خارج به کشور وارد مي شود.

براي تکميل ظرفيت مخازن کشور تا آبان ماه امسال بايد در مجموع حدود يک ميليارد و 800 ميليون ليتر گازوئيل وارد شود اما شرکت ملي نفت به دليل کسري منابع مالي قادر به واردات اين ميزان سوخت نيست. به گزارش مهر، در حال حاضر موجودي گازوئيل کشور در مخازن ذخيره سازي نيروگاه ها و انبارهاي شرکت ملي پخش فرآورده هاي نفتي 3 ميليارد و 670 ميليون ليتر است، اين در حالي است که امکان افزايش اين موجودي تا سقف 5 ميليارد و 700 ميليون ليتر وجود دارد. در اين رابطه اواخر تيرماه امسال سيدنورالدين شهنازي زاده مديرعامل شرکت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي ايران در گفت وگو با مهر از آغاز واردات گازوئيل تا مردادماه امسال خبر داده و گفته بود؛ براي تکميل موجودي مخازن گازشوئيل نيروگاه ها و انبارهاي شرکت نفت تا پيش از فرارسيدن زمستان بايد از محل واردات کسري آنها جبران شود. اما با توجه به اينکه بر اساس قانون بودجه رديفي براي تامين مالي واردات گازوئيل مشخص نشده است، شرکت ملي پالايش و پخش فرآورده هاي نفتي در شرايط فعلي بودجه يي براي واردات اين فرآورده استراتژيک نفتي ندارد. اين در حالي است که پس از پشت سر گذاشتن زمستان ملايم در سال گذشته موجودي گازوئيل مخازن نيروگاه ها و انبارهاي شرکت نفت تقريباً دست نخورده باقي ماند و پس از ممنوعيت واردات گازوئيل در سال جاري، مسوولان شرکت نفت براي تامين سوخت مورد نياز از ابتداي امسال اقدام به برداشت از مخازن کشور کرده اند. در اين رابطه بايد براي جبران کسري توليد داخل و افزايش موجودي ذخاير از ابتداي سال جاري به طور متوسط روزانه بيش از 10 ميليون ليتر گازوئيل وارد کشور مي شد.

گروه اقتصادي؛ صورت هاي مالي سال 87 مخابرات سد راه عرضه بلوک مديريتي اين شرکت شده است. سال مالي 87 مخابرات موظف بود از درآمد حاصل از تلفن همراه 1/28 و از محل درآمد تلفن ثابت هشت درصد به عنوان حق السهم سازمان تنظيم مقررات راديويي بپردازد اما مخابرات در سال 87 مبلغي را به عنوان حق السهم دولت پرداخت نکرد. عدم پرداخت حق السهم دولت از درآمدهاي مخابرات موضوعي است که در بند 9 گزارش حسابرسي بيان شده است. بند 9 گزارش حسابرسي مخابرات مختص به حق السهم پرداخت نشده دولت در سال مالي گذشته است. بندي که مسوولان بورس بر سر آن بحث دارند و از مخابرات خواسته اند با استعلام از سازمان حسابرسي ابهامات آن را برطرف کند تا مجوز ورود بلوک مديريتي مخابرات را بدهند. مشکوک بودن ميزان و علت عدم پرداخت حق السهم دولت در سال گذشته به چراغ قرمز بلوک 51 درصدي مخابرات تبديل شده و اين چراغ سبز نمي شود مگر اينکه مخابرات با گزارش سازمان حسابرسي توجيه مناسبي براي مسوولان داشته باشد. برگشت 300 ميليارد تومان از منابع مالي مخابرات از خزانه، روياي تعديل مثبت سود و حالا موضوع عدم پرداخت حق السهم دولت از نکات مبهم صورت هاي مالي اين شرکت است که کماکان به قوت خود باقي است. توقف طولاني نماد مخابرات بعد از مجمع و تصويب صورت هاي مالي اين شرکت هم نکته يي است که جاي بحث دارد. با وجودي که به درخواست مديريت، نماد مخابرات بسته شد تا تعديل مثبت سود بدهد اما فقط نماد بسته شد و سود تعديلي پيدا نکرد. چشم پوشي خزانه از 300 ميليارد تومان از محل مخابرات، سوداي سود بيشتر از 14 تومان مصوب مجمع را در سر سهامداران پروراند اما خبري از افزايش سود نبود و مخابرات فقط به خواب خرگوشي رفت. بعد از بازگشايي هم مخابراتي که يکه تاز ميدان بود بورس را در کانال 11 هزار انداخت، تا جبران مافات کند و دلخوشکنکي باشد. اما حق السهم دولتي که در سال 87 پرداخت نشده مبهم تر از سود افزايش نيافته مخابرات است. اين حق السهم بدهي است که مخابرات بايد بپردازد.

اين در حالي است که اگر مخابرات حق السهم دولت از درآمد خود و 300 ميليارد تومان خزانه دولت را نيز مي پرداخت سودي براي سال 87 خود نداشت اما ترفندهاي حسابرسي که توسط اين شرکت اتخاذ شد سود معقول 14 توماني را نصيب سهامداران کرد؛ ترفندهايي که سود صفر مخابرات را به 14 تومان رساند تا در آستانه عرضه بلوکي کلاه شهري بر سر بازاريان گذاشته شود. دست مخابرات که براي مسوولان بورس رو شد باعث شد آنها گلوگاه اين شرکت را نشانه بروند و يک شرط اساسي يعني استعلام از سازمان حسابرسي در خصوص بند 9 (مربوط به حق السهم دولت ) بخواهند. شرکت مخابرات هم که تمايلي به انتشار و شفاف سازي در اين باب ندارد هيچ اقدامي براي تامين اين شرط نکرده است. خبرگزاري فارس در اين باره اعلام کرد مدير شرکت مخابرات با سلب مسووليت از خود در باب استعلام از سازمان حسابرسي ارائه گزارش در خصوص رفع ابهامات صورت هاي مالي مخابرات را وظيفه سازمان حسابرسي دانسته و در واکنشي منفعل منتظر ارسال گزارش تفصيلي حسابرسي در خصوص صورت هاي مالي شرکت متبوعش است. رئيس سازمان حسابرسي نيز با تاييد اينکه هنوز نامه يي درباره توضيح اين سازمان در خصوص بند 9 گزارش حسابرسي سال 87 شرکت مخابرات دريافت نکرده، گفت؛ «به دليل عدم دريافت حق السهم 8 و 28 درصدي سازمان مقررات و ارتباطات راديويي از تلفن ثابت و همراه هزينه يي براي سال گذشته مخابرات لحاظ نشده است.»

اکبر سهيلي پور در گفت وگو با فارس، در برابر اين سوال که در خصوص لزوم استعلام شرکت مخابرات يا نهاد ديگر از سازمان حسابرسي در خصوص بند 9 گزارش حسابرسي شرکت مخابرات براي سال 87 (يکي از شروط شش گانه هيات پذيرش در عرضه بلوک 51 درصدي مخابرات) چه اقدامي صورت گرفته، اظهار داشت؛ تاکنون هيچ نامه و درخواستي در اين خصوص از طرف شرکت مخابرات يا هيات پذيرش اوراق بهادار و ديگر نهادها دريافت نشده است.

او درباره بند 9 گزارش حسابرسي مخابرات براي سال مالي گذشته اين شرکت توضيح داد؛ براساس اين بند، شرکت مخابرات بابت 8 درصد حق السهم درآمد تلفن ثابت و 1/28 درصد درآمد تلفن همراه متعلق به سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي، هزينه يي را در سال گذشته بايد پرداخت مي کرد اما مديران مخابرات اعلام کردند سازمان مربوطه رقمي را براي سال 87 از مخابرات دريافت نکرده است. سهيلي پور با بيان اينکه از نظر قانوني امکان عدم درج اين اتفاق در گزارش حسابرسي مخابرات وجود داشت، ادامه داد؛ اين اظهارنظر در حالي مورد تاييد سازمان حسابرسي قرار گرفت که به دليل سهامي بودن شرکت مخابرات بايد بندي در اين باره لحاظ مي شد تا همگان از اين اتفاق مطلع شوند چراکه درصد تعيين شده باز و حداکثر تا 8 و 1/28 درصد بوده و به شفاف سازي نياز داشت . بورس هم به درستي خواستار روشن شدن آن شده است.

او تاکيد کرد؛ در برابر تاييد عدم دريافت حق السهم سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي از شرکت مخابرات ، از وزير هم تاييديه يي در اين باره دريافت کرديم تا در آينده ادعاي طلبي وجود نداشته باشد.

به گفته او رويه سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي نسبت به دريافت يا عدم دريافت حق السهم خود از مخابرات بايد مشخص و شفاف باشد، اين موضوع در يادداشت هاي مربوطه اعلام شده است. از طرف ديگر مصوبه قانوني به گونه يي تنظيم شده که سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي در دريافت يا عدم دريافت حق السهم 8 و 1/28 درصدي مختار است.

گروه اقتصادي؛ سرنوشت واگذاري 766 شرکت تعيين شد. کارگروه تصويب آيين نامه هاي مربوط به سياست هاي کلي اصل 44 قانون اساسي، آيين نامه اجرايي تشخيص، انطباق و طبقه بندي فعاليت بنگاه هاي اقتصادي مشموليت ماده 2 اين قانون را تصويب کرد. در اين آيين نامه شرکت هاي مشمول ماده (2) اصل 44 به سه دسته تقسيم مي شوند. بر اساس اين مصوبه، 51 شرکت و بنگاه دولتي در گروه 3 ، 313 شرکت و بنگاه در گروه 2 و 402 شرکت و بنگاه دولتي نيز در قالب گروه 1 ماده (2) قانون اصل 44 قرار گرفتند. طبق قانون اصل 44، مالکيت، سرمايه گذاري و مديريت دولتي در بنگاه هاي گروه 1 (402 شرکت به جز استثنائات محدودي) ممنوع است و دولت بايد تا پايان برنامه چهارم کليه سهام خود در اين شرکت ها را واگذار کند. به اين ترتيب، سهام دولت در 402 شرکتي که طبق اين آيين نامه در گروه 1 قرار گرفته اند، کاملاً واگذار خواهد شد. به گزارش اين منبع در مورد گروه 2 نيز، دولت مکلف است 80 درصد از ارزش مجموع سهام بنگاه هاي دولتي در هر فعاليت (به استثناي راه و راه آهن) را به بخش هاي خصوصي، تعاوني و عمومي غيردولتي واگذار کند. در مورد گروه 3 نيز طبق قانون اصل 44، سرمايه گذاري، مالکيت و مديريت در فعاليت ها و بنگاه هاي مشمول گروه 3 (همچون بانک مرکزي، بيمه مرکزي و شرکت ملي نفت) منحصراً در اختيار دولت است.

شرکت هاي گروه 3

طبق اين آيين نامه، فعاليت ها و بنگاه هاي اقتصادي موضوع گروه 3 که در مجموع شامل 51 شرکت و بنگاه دولتي مي شود، تعيين شد.

الف- شبکه هاي مادر مخابراتي و امور واگذاري بسامد (فرکانس) شامل ايجاد، نگهداري، بهره برداري و توسعه شبکه هاي مادر مخابراتي کشور و تنظيم، مديريت و کنترل فضاي فرکانسي کشور، تدوين مقررات و تصويب ضوابط، جداول و معيارهاي استفاده بهينه از فرکانس و مدارهاي ماهواره يي و نظارت و حاکميت بر طيف و جدول ملي فرکانس کشور که منحصراً در اختيار دولت (سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي و شرکت ارتباطات زيرساخت) است.

ب- شبکه هاي اصلي تجزيه و مبادلات و مديريت توزيع خدمات پايه پستي شامل وظايف و فعاليت هاي شرکت پست جمهوري اسلامي ايران که بايد توسط وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات از اين شرکت منتزع و به سازمان خدمات پست دولتي منتقل شود.

ج- توليدات محرمانه يا ضروري نظامي، انتظامي و امنيتي به تشخيص فرماندهي کل نيروهاي مسلح شامل فعاليت ها و بنگاه هاي خاص و آن دسته از فعاليت ها و بنگاه ها که ظرف دو ماه پس از ابلاغ اين آيين نامه، به پيشنهاد مشترک وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و وزارت امور اقتصادي و دارايي و تصويب هيات وزيران به تاييد فرماندهي کل نيروهاي مسلح مي رسد. در ضمن، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح مکلف است ظرف مهلت يادشده، فهرست فعاليت ها و توليدات غيرمحرمانه و غيرضروري نظامي، انتظامي و امنيتي در شرکت هاي زيرمجموعه خود و شرکت هاي تابع را به منظور واگذاري تعيين و به تصويب هيات وزيران برساند.

د- شرکت ملي نفت ايران و شرکت هاي استخراج و توليد نفت خام گاز

هـ- معادن نفت و گاز

و- بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران، بانک ملي ايران، بانک سپه، بانک صنعت و معدن، بانک توسعه صادرات ايران، بانک کشاورزي، بانک مسکن و بانک توسعه تعاون

ز- بيمه مرکزي جمهوري اسلامي ايران و شرکت بيمه ايران

ح- شبکه هاي اصلي انتقال برق

ط- سازمان هواپيمايي کشوري و سازمان بنادر و دريانوردي

ي- سدها و شبکه هاي بزرگ آبرساني

ک- راديو و تلويزيون

ل- سازمان هاي توسعه يي موضوع تبصره (3) بند (الف) ماده (3) قانون اصل 44

به منظور اجراي مناسب اين ماده، آن دسته از فعاليت هاي اقتصادي که به صورت بنگاه هاي اقتصادي اداره نمي شود، بنا به پيشنهاد مشترک وزارت امور اقتصادي و دارايي و وزارتخانه يا موسسه دولتي ذي ربط در قالب شخصيت حقوقي مناسب ساماندهي خواهند شد.

شرکت هاي گروه 2

فعاليت ها و بنگاه هاي اقتصادي موضوع گروه2 شامل شرکت هاي بيمه شامل بيمه البرز، بيمه آسيا و بيمه دانا، بنگاه هاي فعال در زمينه هواپيمايي، بنادر و کشتيراني، راه آهن و بازرگاني خارجي و ساير فعاليت ها و بنگاه هاي اقتصادي و مواردي که در حوزه انحصارات طبيعي يا قانوني يا حمايت هاي خاص قرار دارند، است. شرکت هاي گروه 2 در مجموع 313 شرکت هستند که واگذاري تعداد زيادي از آنها همچون بانک ها، پالايشگاه ها و شرکت هاي فولادي آغاز شده است.

شرکت هاي گروه 1

طبق اين آيين نامه، فعاليت ها و بنگاه هاي اقتصادي موضوع گروه يک قانون اصل 44 شامل 402 شرکت و بنگاه اقتصادي خواهد بود. در ضمن، شرکت هاي مادر تخصصي داراي شرکت هاي زيرمجموعه که به شکل يکجا واگذار نمي شوند، پس از واگذاري تمامي شرکت هاي زيرمجموعه، بر اساس احکام اين آيين نامه توسط وزارت امور اقتصادي و دارايي و وزارتخانه ذي ربط تعيين تکليف خواهند شد. همچنين شرکت هايي که ناشي از مشارکت سازمان هاي توسعه يي و بر اساس تبصره (3) بند (الف) ماده (3) قانون اصل 44 ايجاد مي شوند و همچنين ساير فعاليت ها و بنگاه هاي اقتصادي که در اين آيين نامه درج نشده اند، بر اساس احکام و طبقه بندي هاي اين آيين نامه توسط وزارت امور اقتصادي و دارايي و وزارتخانه ذي ربط تعيين تکليف خواهند شد.