سه شنبه، 10 شهريور 1388 - شماره 2041
   
 
صفحه نخست :: ضميمه روزانه :: لحظه ها و هميشه
روايت بزرگان
روايت خاتمي از تشکيل نمايشگاه قرآن

ماه مبارک رمضان است و يکي از مهم ترين رويدادهاي قرآني کشور يعني نمايشگاه بين المللي قرآن کريم در اين ايام در حال برگزاري است. اما روايت چگونگي شکل گرفتن آن را مي توان در سخنان رياست جمهور وقت- سيدمحمد خاتمي - خواند و به ياد آورد که به شرح زير است؛ «سپاسگزارم که در ماه مبارک رمضان ، ماه نزول قرآن و ماه حجت و برکت الهي ، نمايشگاه بزرگ قرآن کريم برگزار مي شود تا مردم و مومنان بتوانند بيشتر با کتاب خدا آشنا بشوند و قدر تلاشگران عرصه خدمت به قرآن کريم را بدانند.

از تلاش برادر ارجمند جناب آقاي مسجدجامعي که در همه عرصه هاي فکري ، فرهنگي ، هنري و ديني به ويژه در عرصه خدمتگزاري به قرآن حضورشان مزيد برکات فراوان بوده است تشکر مي کنم . زمان برگزاري نمايشگاه بين المللي قرآن کريم فکر مي کنم به سال 71 و در دوراني که بنده در وزارت ارشاد خدمت مي کردم برمي گردد. البته در سال هاي ابتدايي ، نمايشگاه قرآن بين المللي نبود ولي اکنون به صورت بين المللي برگزار مي شود. امروز مشاهده مي کنيم که آن بذري که در آن سال ها کاشته شده بود درخت تناوري شده است .اگر وزارت ارشاد در همه اين سال ها جز برگزاري نمايشگاه قرآن ، در عرصه خدمت به انديشه ديني و فرهنگ ديني کاري نکرده بود باز هم درخور تقدير فراوان بود.در صورتي که علاوه بر خدمت در عرصه هاي فرهنگ عمومي ، هنر و انديشه ، در عرصه هاي گوناگون فرهنگ و علوم ديني نيز شاهد زحمات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بوده ايم که با عنايت خاص شخص آقاي مسجدجامعي هم در زماني که معاون پژوهشي و سپس معاون فرهنگي وزارت ارشاد بودند و هم اکنون که به عنوان وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي هستند صورت پذيرفته است .بسيار بي انصافي مي دانم که به خاطر برخي از نقص ها که در همه عرصه ها وجود دارد اين همه خدمت به فرهنگ ديني و قرآن از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي را ناديده انگاريم .به همه دست اندرکاران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي خسته نباشيد مي گويم و از خداوند مي خواهم همه ما را بيش از پيش با قرآن آشنا کند و دل هايمان را به نور قرآن منور گرداند.»وي در ادامه سخنان خود را به قرآن و جايگاه آن در زندگي روزانه اختصاص داد؛ «قرآن کتاب هدايت است ولي کتاب فلسفه و علم نيست . در عين حال براي اينکه کتاب هدايت باشد بايد زمينه ساز رشد تفکر فلسفي و علمي در جامعه باشد. قرآن ، چارچوب حرکت انسان به سوي رستگاري را مشخص مي کند. قرآن بر خردورزي که منشاء آفرينندگي انسان است تاکيد مي کند. قرآن بر مهرباني و شفقت ، ستم سوزي و گرايش به سمت زيبايي تاکيد مي کند. همه اينها از اموري است که در قرآن ، انسان به سمت آنها دعوت مي شود. در بحبوحه اين حرکت ها است که انديشه و علم و تفکر ساخته مي شود.

قرآن ، کتابي است که انسان را به تفکر و تحقيق فلسفي فرا مي خواند و علم اندوزي را مورد تشويق قرار مي دهد. اشتباه است که تصور کنيم خداوند «جا» را براي انسان تنگ مي کند و قرآن مسووليت فکر کردن انسان را بر عهده مي گيرد. اين اشتباهي است که برخي از تنگ نظران سطحي نگر مرتکب آن شده اند.

آنها که برداشت هاي تنگ نظرانه خود را عين حقيقت و دين مي دانند و معتقدند همگي بايد در قبال اين بينش تنگ نظرانه خضوع کنند و نفي اين بينش تنگ نظرانه را برنمي تابند، به نام خدا آدم مي کشند و نابود مي کنند، انديشه و آثار انديشمندي را از بين مي برند و به نام خداي بهشت آفرين و فردوس آفرين در اين دنيا براي بندگان خدا جهنم مي آفرينند، انحرافي ترين بينشي را دارند که مي توان به نام دينداري داشت .

اين تفکري اشتباه است که يا بايد خداوند حاکم باشد يا انسان . آيا حکومت خدا بر هستي اين نيست که انسان جانشين خدا است و در حيطه امکانات خويش بر عالم و آدم حاکم مي باشد. آيا لازمه بندگي خدا و ديني که شايسته بنده خداست اين نيست که فقط بنده خدا باشد و نبايد بنده هيچ کس جز خدا باشد.

آيا حاکميت بر سرنوشت خويش ، لازمه بندگي خدا نيست . محدود کردن جنبه هاي آزادي هاي مشروع از انحرافي ترين برداشت ها از دين است . آيا قرآن آمده است که جاي انسان بينديشد. اگر قرار بود که قرآن جاي عقل انسان را بگيرد آيا آفرينش خدا که انسان را عاقل آفريده است لغو نبود. آنان که عقل را در برابر وحي مي گذارند و به نام وحي و به بهانه خدمت به وحي ، تعطيلي عقل آدمي را مي خواهند با روح ديانت آشنا نيستند.سطحي نگري که متاسفانه در طول تاريخ توجيه ديني هم شده بزرگ ترين مانع بسط توسعه ديني بوده است . وحي آمده است تا به عقل آدمي کمک کند. در قرون وسطي بود که وحي و آزادي در مقابل يکديگر قرار گرفت . ديني که در برابر آزادي و عقل قرار بگيرد محکوم به شکست است . تفاوت انسان ديندار و بي دين در اين است که کتاب انسان بي دين فقط هستي و طبيعت است در حالي که انسان ديندار علاوه بر کتاب جهان هستي و طبيعت ، کتاب وحي الهي را نيز دارد. و کتاب الهي انسان را به بندگي خدا که منشاء آزادي است فرا مي خواند. انسان را به خردورزي ، علم اندوزي ، مهر، عدالت پروري و ستم سوزي فرا مي خواند.اميدوارم خداوند همه ما را از دينداران واقعي قرار دهد و ما را از پيروان قرآن و خادمان حقيقي قرآن قرار دهد.»سيدمحمد خاتمي رئيس جمهوري در مراسم هشتمين دوره انتخاب خادمان قرآن کريم ، به پيشنهاد حضرات آيات ابراهيم اميني و جعفر سبحاني و نيز نظر کميته معرفي خادمان قرآن نهمين نمايشگاه بين المللي قرآن کريم ، احمد مسجدجامعي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي را به عنوان يکي از خادمان قرآن کريم معرفي کرد.تلاش در عرصه هاي گوناگون فرهنگ و علوم ديني و خدمت به فرهنگ قرآني طي سال ها فعاليت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي دليل انتخاب احمد مسجدجامعي به عنوان خادم قرآن کريم بود.

کشور هفتادودوملت
روزه داري در هندوستان

پاکسيما مجوزي

رمضان غير از اينکه يکي از مهم ترين ماه هاي مسلمانان است، يکي از فستيوال هاي هندي نيز محسوب مي شود و عيد فطر نيز در سراسر اين کشور تعطيلي عمومي است. اما در کشوري که بيشترين اقليت مذهبي اش مسلمانان هستند اگر غيرمسلماني بداند که کسي روزه دارد براي احترام به او سعي مي کند در برابرش چيزي نخورد، در غير اين صورت مردم کوچه و بازار همانند قبل به کار مشغول خود هستند.

شايد حال و هواي رمضان را مي توان در محله هاي مسلمان نشين يافت. افطاري و نماز جماعت يا مردمي که هنگام افطار به فقرا نيز غذا مي دهند. در خبرها ديدم برخي از هندوها نيز براي اعلام همبستگي با مسلمانان در اين ماه روزه گرفتند. هرچند اين همبستگي اگر با تعصب کورکورانه مصادف نشود، هميشه در اين کشور وجود داشته است. به طور مثال مسلمانان هند نيز براي احترام به هندوها، روزهاي سه شنبه، که يکي از روزهاي مهم هندوها است و در آن روز گوشت نمي خورند، قصابي هايشان را تعطيل مي کنند. در خوابگاه که بوديم براي دانشجوياني که روزه مي گرفتند نيز تسهيلاتي را فراهم مي کردند. ناهار روزانه را براي افطار و شام را براي سحري آنان نگه مي داشتند. بعضي اوقات از من مي پرسند ماه رمضان در هند چگونه است؟ آيا محدوديتي براي غيرمسلمانان وجود دارد يا نه؟ براي پاسخ به اين سوال مي گويم در هند هرکس رمضان را در دل خودش دارد.

کسي که روزه مي گيرد در خيابان هاي شلوغ و پرجمعيت مي آيد مثل ميليون ها آدمي که هر روز به سرکار مي روند. نمي توان از چهره کسي حدس زد که اين کسي که در کنارت راه مي رود يا از مغازه يي خريد مي کند، مسلمان است؟ و آيا روزه دارد؟ در کشوري چون هند هرکس با عقيده يي که دارد آزاد است و نمي توان اين چيزها را به راحتي يافت و غير از اين نيز انگيزه يي براي جست وجو وجود ندارد. تنها چيزي که مهم است انسان بودن است و اينکه باعث آزار هيچ موجود زنده يي نشوي. براي همين کساني که در اين هواي گرم که 80 درصد شرجي دارد، روزه مي گيرند ديگر برايشان فرقي نمي کند چرا جواني از دوره گردهاي گوشه خيابان، يک ليوان آب و ليموترش مي گيرد يا مردي ديگر در ظرف هاي آهني نان چاپاتي و دال مي خورد. شايد فردي که در چنين هوايي، ساعات طولاني اين روزها را مي پذيرد و روزه مي گيرد به گفته گاندي نيز باور دارد؛ «اين مرزها را خداوند هرگز به وجود نياورده است.»

آينه هاي روبه رو
پيشنهادها و عدم اعتمادها
سعيد سعدي تهيه کننده سينما؛ حضور مديران در چند پست مديريتي فرهنگي و هنري کشور باعث عدم ارتباط و تعامل ميان هنرمندان و مديران خواهد شد.

جهانگير کوثري؛ ضعف در برنامه ريزي هاي مديريتي و مشخص نبودن سياست کلي اقتصادي و فرهنگي، اساسي ترين مشکلات سينماي ايران محسوب مي شود. براي رفع اين مشکلات به تعيين اهداف و برنامه ريزي هاي شفاف و مستدام در وزارت ارشاد و سازمان هاي متولي امور فرهنگي نيازمند هستيم.

علي آشتياني پور تهيه کننده نقاب؛ متاسفانه فيلمسازان ما در سال هاي گذشته براي گرفتن مجوز ساخت و نمايش با مشکلات بسياري مواجه بوده اند همچنين محدوديت هاي فراوان در مسير توليد موجبات دلسردي بسياري از آنها را فراهم کرده است. حتي در پاره يي اوقات گرفتن پروانه ساخت و پروانه نمايش تضميني براي اکران آثار توليدشده نبوده است.

ابراهيم مختاري؛ پيشنهاد دارم انجمن مستندسازان با تشويق مستندسازان و علاقه مندان به سينماي مستند، ساختار سازمان طراحي شده در پيش نويس لايحه خانه سينما را از زاويه رونق سينماي مستند ايران نقد و بررسي کند و آن را منتشر کرده و پيگير آن باشد. کاري که ديگر گروه هاي ذي نفع در سينماي ايران نيز اميدوارم از زاويه خود با اين پيش نويس انجام بدهند.

محمود حکيمي؛ هرگز از خاطر هيچ ايراني محو نمي شود که مرحوم آذريزدي در شرايطي فعاليت براي کودک را شروع کرد که حتي در زمينه مسائل ديني بزرگسالان نيز کاري انجام نمي شد.
عناوين اين صفحه
روايت خاتمي از تشکيل نمايشگاه قرآن
روزه داري در هندوستان
پيشنهادها و عدم اعتمادها

روزنامه اعتماد
طراحی و پیاده سازی نرم افزار : شرکت ارتباطات نوین فرانام