بيژن تلياني

فرهنگ جشن هاي آريايي- 2 جلد- جشن هاي نخستين- جشن هاي نوروزي

نويسنده؛ جلال سيمايي

چاپ اول؛ 1387

شمارگان؛ 3200 دوره

جلد زرکوب گالينگور

قيمت؛ 35000 تومان

ناشر؛ انتشارات سيمرو







گام نهادن در هزارتوي رسم ها، جشن ها و رفتارهاي آريايي ها شهامت و جسارت فراوان مي خواهد زيرا به گواهي پژوهشگران و دانشمندان بي گمان اين مردمان پايه گذار تمدن و فرهنگ بشري هستند و شناسايي و شناساندن رسم ها و جشن هاي چنين ملتي که سرگذشتي هم سنگ با تاريخ تکامل آدمي دارد و در گذرگاه پرفراز و نشيب سده ها و هزاره ها از آسيب ها، هجوم ها و دگرگوني ها مصون نبوده است، کاري بسيار سترگ و دشوار و احتمال لغزش در آن بسيار است. نمودهاي فرهنگي، فرآيند سلسله تغييرات و تحولات گسترده رفتار آدميان در بستر زمان هستند و لازمه شناخت آنها بررسي موشکافانه، دقيق و همه جانبه کنش هاي فردي و اجتماعي از يک سو و تاثيرات محيطي و جغرافيايي از سوي ديگر است. ممکن است در اين مسير پر از کژراهه، پر از پيچ و خم، تاريک و گمراه کننده مشکلات و ابهاماتي پديد آيد. نه تنها ادعايي بر کمال اين وجيزه نيست بل اميد است بزرگان و تلاشگران ميدان پژوهش ديدي پژوهشي داشته باشند. رويدادهاي طبيعي و رفتارهاي آدميان همراه با کنش و واکنش عوامل مختلف، سازنده تاريخ هستند. رسم ها و سنت هاي ريشه دار در تاريخ هر ملتي نشانگر کم و کيف تمدن و فرهنگ آن ملت است. مي بينيم ملت هاي نوپا که بيش از چند سده- که از انگشتان يک دست تجاوز نمي کند- از تشکيل شان نمي گذرد، براي نگهداري و ارج نهادن به اثرها و ماندگاري هاي اجدادي شان - هرچند اين آثار کم مايه و بي ارزش باشد- تلاش هاي فراوان مي کنند تا فرزندان شان با نشانه هايي از رفتار دو سه نسل پيش از خود آشنا شده و به آنها تفاخر کنند.

اگر بازي هاي المپيک با غرور در قله هاي آلپ جريان داشت و دوندگان ماراتن به ياد آن يوناني سرگشته و گريزان از صحنه رويايي با پارسيان در 40 کيلومتري آتن - في دي پرس- مي دوند، هيچ معلوم نيست که او مي خواسته خبر شکست آتنيان از سپاه پارس را به هموطنان خود در آتن برساند يا نه. آيا مي دانيم يونان هنوز با اين نمادها از تاريخ خود با جهانيان حرف مي زند؟ اما ما با آن همه سوابق درخشان تاريخي چه کرده ايم؟ ما بر گذشته سرزميني خود ستم رواداشته ايم. در نوشتار حاضر مسير تاريخي جشن ها از دورترين زمان تا به حال با نگاه گزارشگرانه ترسيم شده است. کوشش شده است همه تغييرات و دگرگوني هاي آنها در دوره هاي تاريخي از پيش از مهاجرت هاي بزرگ تا اسکان گروه ها و قبيله ها و در درازناي تاريخ تشکيل حکومت هاي ملي و جهاني در اين سرزمين پيش از دوران اسلامي و بعد از آن نشان داده شود. در اين کتاب پايه و اساس پژوهش تنها گزارش تاريخ نويسان يوناني قرار نگرفته بلکه از متن هاي فارسي کهن و گفتارها و تحقيق هاي دانشمندان هم ميهن هم بهره برده شده است. به جرات مي توان گفت اين پژوهش جامع ترين، کامل ترين و گسترده ترين پژوهش درباره جشن ها است. نحوه انجام آن و خاستگاه آنها نوشته شده است. حتي براي کمک و ياري رساندن به کدبانوهاي ايراني در تهيه و تدارک سفره ها (خوان)ي مختلف جشن ها و همچنين دستور تهيه خوراکي ها اعم از پختني مانند آش و غذاهاي ديگر و شيريني و آجيل و سبز کردن سبزه و تدارک همه تشريفات دلچسب جشن ها در اين مجموعه بخش هاي ويژه يي در نظر گرفته شده است. کتاب حاضر داراي 1580 صفحه و 47 بخش است که شمه يي از آن به اين گونه است؛ مهاجرت و مسکن، قوم هاي آريايي، آرايي ها، آريان ها، باورهاي ماندگار، اوستا نخستين فرهنگ عظيم دانش و نجوم، جشن ها، آريايي ها، جشن هاي گاهنباري، جشن فروردگان، جشن هاي 12گانه، جشن هاي ماهانه، جشن هاي تولد، جشن هاي گوناگون، فال ها و بازي ها در جشن ها، پيشينه فال، فال حافظ، نوروز چيست؟، پيدايش نوروز و روايات اساطيري، جشن نوروز مادها و هخامنشي ها، جشن هاي نوروزي اشکانيان، نوروز و اسلام، خليفگان عباسي و جشن هاي نوروز، نوروز از حمله مغولان تا صفويان ، نوروز از هجوم افغان ها تا آغاز حکومت قاجار، نوروز در حکومت قاجار، به پيشباز نوروز برويم، آيين ها و سنت ها در روزهاي هفته پاياني سال، نخستين روز نوروز، سيزده به در، نوروز و مردمان جهان، مردم تاجيکستان و جشن هاي نوروزي، نوروز شاعران و... از ديگر امتيازات ماندني و منحصر به فرد کتاب داشتن ده ها عکس و تصاوير رنگي با کيفيتي بسيار باارزش جهت بهتر کردن کاري ماندگار و جاودانه.

فرزاد توکلي زاده

مخابرات در چند ماه اخير با چالش هاي عمده يي رو به رو بود. پس از قطع اس ام اس در شب انتخابات، پاي مخابرات نيز به بحث هاي مربوط به انتخابات باز شد و همين به عنوان يکي از دلايل معترضان به نتيجه انتخابات در بحث ها مطرح شد. اين موضوع با اعتراض هاي گسترده رو به رو شد و حتي برخي از مراجع نيز نسبت به نقش حقوق شهروندان در قطع اس ام اس تذکر دادند و برخي کارشناسان خواهان پرداخت غرامت به مشترکان شدند. چندي بعد که اس ام اس وصل شد، بخشي از شهروندان براي نشان دادن اعتراض خود به قطعي اس ام اس از استفاده از آن خودداري کردند. طبيعي است که مجموعه اين فعاليت ها باعث زيان شرکت مخابرات شده باشد. هرچند مديران مخابرات اين موضوع را تاييد نکرده اند، اما اينکه اين زيان را چگونه جبران کنند، بحثي ديگر است.

در روزهاي اخير برخي از سايت هاي خبري از زاويه يي ديگر به فعاليت هاي مخابرات پرداخته اند که يکي از آنها گران شدن تعرفه هاي مخابرات است. البته در اين گزارش ها از ربط اين موضوع به استفاده نکردن شهروندان از اس ام اس اشاره نشده است و شايد هم هيچ رابطه يي بين اينها نباشد، اما به عنوان يک احتمال نبايد از آن غفلت کرد. در يکي از اين گزارش ها عوامل گران شدن تعرفه ها به نقل از سايت ها و خبرگزاري ها به مسائل زير ربط داده شده است؛ شرکت هواوي چين دستگاه هاي سوئيچ مراکز تلفن را با کمال زيرکي به صورت ناقص به مخابرات ايران فروخت. گفته مي شود طرف چيني براي تکميل دستگاه ها و ارائه اين گونه خدمات مبالغ بسيار کلاني درخواست کرده است.

عصر ايران؛ 400 ميليون دلار تجهيزات خريداري شده از آلکاتل به علت ضعف از شبکه مخابراتي ايران جمع آوري شد.

ايسنا؛ سيستم پي دي اچ از نوکيا با هزينه هاي بسيار گزافي خريداري شد که به علت مشکلات فني سال هاي سال در انبار ماند و استفاده نشد.

ايرتينا؛ دو ميليون دلار کابل کواکسيال از ان اي سي خريداري شد که سال ها در انبار مخابرات مانند ديوار چين چيده شده بود و حتي يک متر آن هم مورد استفاده قرار نگرفت.

هر چند بيشتر خبرگزاري ها اعلام کردند گران شدن تعرفه هاي مخابرات به رغم احضار مديرعامل مخابرات تهران به دادسرا و آزادي اش با قيد وثيقه همچنان ادامه دارد و شرکت مخابرات ايران و برخي شرکت هاي استاني تابع آن، پروايي از زير پا گذاشتن مصوبات قانوني و افزايش خودسرانه قيمت خدمات خود ندارند. اين گرانفروشي در عرصه هاي مختلفي همچون پهناي باند اينترنت، آبونمان ماهانه، تلفن ثابت، خدمات ويژه مخابراتي و کارت شارژ همراه اول به چشم مي خورد. پافشاري مخابرات بر گرانفروشي تا جايي بالا گرفته است که در اين خصوص مديرعامل مخابرات تهران به اداره احضار شده و براي وي قرار وثيقه صادر شده است اما گرانفروشي همچنان ادامه دارد. با اين حال مي توان اين پيشنهاد را هم تکرار کرد که با توجه به عدم اعتماد و اطمينان به سخنان مديران، خود بايد آستين ها را بالا بزنيم و به فيش هاي ارسالي نگاه کنيم. به گزارش خبرآنلاين، مخابرات راهکار ديگري براي بازپس گيري مبلغ اتخاذ کرد. تا ماه گذشته، حداقل کارکرد منظور شده 500 تومان در هر دوره بود که از دوره خرداد- تير 88 اين مبلغ به هزار تومان افزايش يافته است. حداقل کارکرد منظور شده، عنواني غيرقانوني است که شرکت هاي مخابرات از مشترکان اخذ مي کنند. به اين ترتيب گرچه هزينه آبونمان هر دوره کمتر از 100 تومان است ولي مخابرات در عمل فيش تلفن هايي را که کارکرد کمتري از «حداقل کارکرد منظور شده» داشته باشند به رقم مورد نظر افزايش مي دهد. در گزارش ديگري که سايت تابناک درباره مخابرات داده است، تنها به گران شدن تعرفه ها نپرداخته است، بلکه موضوعي اسفناک تر مورد بررسي قرار گرفته است. در اين گزارش آمده است؛ «در عصر ارتباطات و درحالي که کابينه برخي دولت ها به دليل عقب ماندن از پيشرفت روزافزون تکنولوژي ارتباطي استيضاح مي شوند، ما ايرانيان که ادعاي برتري علمي و فناوري در حداقل خاورميانه را داريم در بين تمام کشورهاي جهان رتبه 186 را در سرعت دسترسي به اينترنت کسب کرده ايم. ايران در رتبه بندي سرعت دسترسي کاربران به اينترنت پس از کشورهاي عراق و افغانستان قرار دارد.» در حالي که کويتي ها سرعت 6/2 مگابايتي را در اينترنت همراه تجربه مي کنند بسياري از شهروندان ايراني حتي امکان دسترسي به سرعت 512 کيلوبايت را ندارند. دريافت مبالغ اضافي از مشترکان با وجود اعلام هاي مکرر سازمان تنظيم مقررات در حالي است که براساس مصوبه سازمان تنظيم مقررات مبلغ دريافتي از هر مشترک هزار تومان است وليکن همچنان سه هزار تومان دريافت مي شود. به طور مثال جهت دريافت چهار لينک دو مگابيت دستورالعمل دريافت هزينه به صورت تجميع است ولي در کرمانشاه به صورت چهار لينک جداگانه محاسبه مي شود.

اين روزها دنيا شاهد يک انتخابات پرسرو صداي ديگر در خاورميانه است. انتخابات رياست جمهوري افغانستان هم با رقابت تنگاتنگ ميان کانديداها اکنون دارد به سرنوشتي دچار مي شود که انتخابات ايران پيدا کرد. هر دو کانديداي برتر مدعي شده اند در انتخابات تقلب صورت گرفته است. هم حامد کرزي و هم عبدالله عبدالله مدعي اند هواداران ديگري در انتخابات تقلب کرده اند. اين التهاب در ميان هواداران کانديداها جار و جنجالي به پا کرده است. اما از آنجا که برادران افغان حق همسايگي و هم کيشي و خيلي وجوه مشترک ديگر با ما دارند لازم است از تجربيات ما براي بهبود زندگي و سرنوشت شان بهره وافر برند. بر همين اساس برخي تجربيات را لازم است براي آنها بازگو کنيم.

اولاً به مسوولان امر بايد گفت اگر واقعاً تقلب کرده ايد که خود دانيد چه کنيد. طبعاً سرسخت و باشدت تمام سر موضع مي ايستيد و اجازه جولان و فعاليت به طرف مقابل نخواهيد داد و به هيچ وجه هم زير بار بازشماري و تجديد انتخابات و از اين قبيل امور نمي رويد. اما اگر واقعاً تقلب چشمگيري نکرده ايد و طرف مقابل شما صرفاً دچار توهم شده يا حتي با اهداف سياسي چنين انگي به شما مي زند، از امور زير غفلت نورزيد؛

1- مجاري اطلاع رساني داخلي را کاملاً آزاد بگذاريد و صرفاً بخواهيد سخن مستدل بگويند و چارچوب هاي قانوني را رعايت کنند. هرکس هم ادعايي دارد در مطبوعات و رسانه ها ابراز کند و پاسخ مستدل بشنود.

2- از دستگيري و فشار بر جريان مدعي کاملاً خودداري کنيد. چون اين کار هم به آنها انسجام و وحدت مي دهد و هم اين شبهه را تقويت مي کند که شما نه تنها تقلب کرده ايد بلکه مي خواهيد ساير آزادي ها را هم محدود کنيد و يک نوع ديکتاتوري برقرار کنيد.

3- از هرگونه بازشماري آرا در حضور ناظران بي طرف و حتي ناظر سازمان ملل استقبال کنيد چون کسي را که حساب پاک است از محاسبه چه باک.

4- مدعيان را به مناظره در رسانه هاي عمومي دعوت کنيد و از آنها بخواهيد مستندات و دلايل خود را اعلام کنند و خودتان امکان اطلاع رساني براي آنها فراهم کنيد. اين کار باعث آرامش در ميان هواداران آنها شده و در ميان آنها ترديد مي افکند. ضمن اينکه فضاي سالمي براي بررسي سلامت انتخابات ايجاد مي کند. طبيعي است با اين روش اگر پس از بررسي مجدد انتخابات تاييد شود بسياري از افراد صادق آن جناح مي پذيرند و کساني هم که دنبال آشوب هستند، منزوي مي شوند.

روشن است هر کاري که برخلاف اين امور انجام شود، مساله را غامض تر و پيچيده تر مي کند و هرکاري در آن راستا انجام دهيد، اوضاع را وخيم تر خواهد کرد.