مهدي غني

درباره انتخابات حرف و سخن بسيار گفته شده است. هنوز هم اين مساله در سطح ملي کاملاً حل نشده است. اما جا دارد مستقل از آنچه مي گويند به اين واقعه به عنوان يک تجربه ملي مستقل از جناح ها بنگريم و به اين فکر کنيم که درصورت تکرار تجربه يي مشابه چگونه مي شود آن را مديريت کرد، آنچه از تجربه گذشته آموخته ايم چراغ راه آينده ما است؛
1- تمامي مجاري اطلاع رساني را فعال و باز کرد تا اولاً حقيقت هرچه زودتر آشکار شود و ثانياً به اين وسيله از ساخت و توزيع شايعات که در چنين شرايطي سم مهلک است جلوگيري شود. درگذشته هم اگر چنين مي شد اين شک و شبهه که دولت درصدد پنهان کردن چيزي است يا از آشکار شدن حقيقت بيم دارد کاملاً رنگ مي باخت.
2- مسوولان امر از شتابزدگي بايد به شدت پرهيز کنند. هرگونه شتابزدگي موجب تقويت توهم و بي اعتمادي مي شود.
3- در اعلام نتايج انتخابات کاملاً سنجيده عمل کرد. هرگونه اعلام قطعي زودرس و تاکيد برآن، نتيجه عکس مي دهد. به ويژه طي شدن مراحل قانوني انتخابات بسيار مهم است يعني دولت بايد حوصله کند تا بررسي شکايات توسط شوراي نگهبان پايان پذيرد. پيش از آنکه اين نهاد انتخابات را تاييد کند، اين شيوه برخورد باعث مي شود منتقدان نيز به روال قانوني اعتماد و قدري آرامش پيدا کنند و از حرکت هاي شتابزده پرهيز کنند.
4- براي رفع شبهه همان زمان شمارش آرا بايد کانديداهاي رقيب را به وزارت کشور دعوت کرده و تجميع نهايي آرا را در حضور آنها انجام داد. ضمناً به آنان اعلام کرد در صورتي که در مراحل انتخابات اعتراضي دارند مراتب شکايات خود را سريعاً مدون کرده و به شوراي نگهبان يا وزارت کشور اعلام کنند تا رسيدگي شود.
5- طبيعي است در چنين شرايطي تيتر روزنامه هاي دولت فرداي انتخابات بسيار حساسيت برانگيز مي شود. آنها نيز بايد از اعلام نتيجه قطعي و تاکيد بر آن و بستن راه اعتراض پرهيز و به عکس با منتقدان همدلي کرده و آنها را دعوت به پيگيري اعتراض از طرق قانوني کنند. مثلاً در انتخابات گذشته تيتر مي زدند؛ پيروزي احمدي نژاد تا بررسي شکايات قطعي نيست، يا حداقل مي نوشتند؛ احمدي نژاد پيروز شد، رقبا شاکي اند، يا مي نوشتند؛ وزارت کشور؛ احمدي نژاد پيروز شد، شوراي نگهبان؛ به شکايات بايد رسيدگي کرد. اين ادبيات باعث مي شود اگر کسي هم دچار شبهه شده يا احياناً شائبه تقلب برايش پيش آمده باشد، تحريک نشود. احساس کند بر فرض هم تقلب شده باشد، امکان پيگيري و اعتراض وجود دارد.
6- در چنان شرايطي مديريت کشور بايد بسيار سنجيده عمل کند. از هر چيزي که رقبا را تحقير کند پرهيز کند. فضا را تلطيف و آرام کند. بدترين کار تحقير بازندگان و بزرگداشت طرف پيروز است.
7- وزارت کشور بلافاصله بعد از اعلام نتايج شمارش آرا اعلام کند ما براي بازنگري و بازشماري همه صندوق ها آماده ايم. درصورت رضايت و درخواست کانديداها دست به چنين کاري مي زنيم. همچنين از شخصيت هاي مورد اعتماد طرفين درخواست کند نمايندگاني براي نظارت بر بازشماري همه صندوق ها و بررسي روند انتخابات معرفي کنند. وقتي انتخابات پاک و بي غل و غش است طبيعي است با هرچند بار بازشماري و بازنگري چيزي از نتيجه کم نمي شود بلکه ديگران هم به صحت نتيجه اعلام شده مي رسند و در صورتي که کساني بخواهند سوءاستفاده کنند، رسوا مي شوند.
8- از قطع سيستم هاي ارتباطي داخلي، از محدود کردن يا بستن روزنامه ها و سايت هاي خبري بايد به شدت پرهيز شود تا کار اطلاع رساني دست رسانه هاي خارجي نيفتد. طبيعي است در غير اين صورت جهت دهي افکار عمومي قابل کنترل نخواهد بود. مسلم است نشريات و خبرگزاري هاي داخلي علاوه بر گرايش هاي ملي و ميهني و استقلال طلبانه مطابق قوانين داخلي عمل مي کنند اما رسانه هاي خارجي الزامي از اين جهت ندارند و طبيعي است منافع خود را دنبال کنند.
9- از طرفداران کانديداي پيروز بايد به طور جدي خواسته شود از هرگونه واکنش، برخورد و حتي تحقير و توهين به کانديداهاي ديگر و هواداران شان خودداري کرده و اجازه بدهند به شکايات آنها رسيدگي شده و نتيجه نهايي مشخص شود.
10- طبيعي است طرف بازنده از بازشماري و بازبيني صندوق ها و روشن شدن حقيقت واهمه خواهد داشت و ممکن است بهانه هايي براي انجام نيافتن اين کار بتراشد. بايد طرف پيروز که در بازشماري روسفيد بيرون مي آيد هر بهانه يي را گرفته و به هر نحو مقبول طرف مقابل باشد و او را به بازشماري و بازبيني صندوق ها و روند انتخابات بکشاند. در رسيدگي به شکايات از هرگونه بازشماري و بازبيني صندوق ها و هر مکانيسمي که کانديداهاي رقيب به آن تن بدهند تحت نظر ناظران بي طرف و با حضور نمايندگان کانديداها استقبال کرد. اين کار باعث مي شود معترضان نتوانند از روند قانوني سر باز زده و به شيوه هاي غيرقانوني متوسل شوند.
11- به اين ترتيب بسياري افراد که قصد و غرضي ندارند و واقعاً امر بر آنها مشتبه شده است پي به واقعيت برده و به نتيجه انتخابات تن مي دهند. براي منطق گيري و قانع کردن بقيه افراد نيز مي توان از معترضان خواست از طريق صدا و سيما يا هر رسانه ديگر با شرکت در مناظره و گفت وگوي زنده، نظريات خود را طرح کرده و پاسخ مناسب دريافت کنند. مسلم است در چنين روندي توهم ها و ذهنيت ها در برابر واقعيت عقب نشسته و حقيقت خود را نشان مي دهد. وقتي تريبون در اختيار دارند، نيازي به اعتراض به شيوه هاي ديگر نخواهند داشت.
اميد است ديگر بار به چنين مشکلي گرفتار نشويم ولي در صورت وقوع هم مي توان با مديريت صحيح آن را در جهت تفاهم ملي و منافع ملي جهت دهي کرد. چرا درگذشته چنين نشد، خود داستاني ديگر دارد.