گروه اقتصادي، زهره کميزي؛ واگذاري نمايشگاه بين المللي تهران به سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح (ساتا) که به نوعي با دور زدن بخش خصوصي اتفاق افتاد، ابعاد تازه يي پيدا کرده است. از طرفي سازماني که نمايشگاه بدون ارزش گذاري و برگزاري مزايده، بابت ديون به آن واگذارشد، به بخش خصوصي پيشنهاد داد 51 درصد از سهام شرکت را به اتاقي ها مي فروشد و از طرف ديگر اتاقي ها خواستار ابطال معامله هستند. اعضاي اتاق تهران واگذاري نمايشگاه را خلاف قانون اساسي دانسته و معتقدند اين معامله غيرقانوني است. البته پيشنهاد فروش 51 درصدي سهام نمايشگاه در شرايطي بيان مي شود که 10 روز پيش از واگذاري قرار بود اين شرکت از طريق هيات واگذاري و به صورت مزايده با ارزش گذاري به روز، به بخش خصوصي واگذار شود، اما با رايزني مقامات بلندپايه و موافقت رئيس دولت نهم و وزير اقتصاد، نمايشگاه بابت بدهي دولت نهم به ساتا واگذار شد که اين واگذاري در آخرين نشست اتاق پايتخت به چالش کشيده شد؛ چالشي که تا مرز ابطال معامله پيش رفت.
آل اسحاق؛ فرصت خوبي است
رئيس اتاق تهران در ابتداي نشست هيات نمايندگان با بيان مقدمه يي از واگذاري غيرقانوني نمايشگاه گفت؛ وزارت بازرگاني به موجب ابلاغيه سياست هاي اصل 44 مکلف شد نمايشگاه بين المللي و زيرمجموعه آن را به بخش خصوصي واگذار کند. او ادامه داد؛ به همين خاطر از همان ابتدا در هيات رئيسه اتاق ايران اين موضوع مطرح شد که مناسب ترين گروهي که مي توانند اين مجموعه را تحويل بگيرند، اتاق بازرگاني و تشکل ها هستند. بر اين اساس پيشنهادي نيز تنظيم شد. ظاهراً اتاق تعاون نيز مشارکت داشته است و نامه مشترکي براي هيات واگذاري فرستاده شد. البته وزارت بازرگاني در جريان پيشنهاد اتاق بود. رئيس اتاق تهران افزود؛ همه منتظر بوديم اين کار سامان بگيرد اما بعد از مدتي متوجه شديم شرکت نمايشگاه هاي بين المللي به نحو ديگري و بابت پرداخت ديون به سازمان تامين اجتماعي نيروهاي مسلح واگذار شده است.
او انتقاد کرد؛ با توجه به اهميتي که اين مجموعه براي تجارت داشت و يکي از عقبه ها و لجستيک بخش تجارت کشور به شمار مي رود، اين مجموعه نبايد از موضوع اصلي خود خارج شود بلکه بايد جايگاه خود را حفظ کند و به صورت حرفه يي اداره شود. اگرچه مشکلاتي با شهرداري به جهت افزايش ترافيک وجود دارد اما اين مانع از اين نيست که اين نهاد تغيير ماهيت دهد. به همين خاطر بنده در اظهارنظري اعتراض کردم که واگذاري اين نهاد به سازمان غيرتخصصي درست نيست و دور از انصاف است و بايد به جاي اصلي خود که همان تشکل هاي اقتصادي و اتاق است، برگردد. بعد از اين اظهارنظر رئيس شوراي شهر، رئيس اتاق ايران و تعدادي از نمايندگان مجلس اين موضوع را تاييد کردند. در اين بين وزارت بازرگاني نيز از واگذاري نمايشگاه اظهار بي اطلاعي کرد و اعتراض خود را اعلام کرد. همين انتقادات باعث شد بحث تجديد نظر در واگذاري شدت بگيرد. آل اسحاق افزود؛ به دنبال اين موضوع نماينده سازماني که شرکت نمايشگاه هاي بين المللي را خريداري کرده، از من وقت خواست تا پيشنهاداتي را مطرح کند. او مطرح کرد سازمان نمي خواهد ماهيت نمايشگاه را تغيير دهد بلکه علاقه مند هستيم نمايشگاه جايگاه خود را حفظ کند. او ادامه داد؛ نماينده اين سازمان پيشنهاد داد 51 درصد سهام شر کت نمايشگاه را با يک قيمت خاصي به اتاق بازرگاني واگذار مي کنند که پيشنهاد آنان يعني اينکه مديريت دست اتاق باشد و نمايشگاه تغيير کاربري ندهد. يعني يار شاطر هستيم اما بار شاطر نيستيم.
رئيس اتاق تهران در ادامه خطاب به اعضاي اتاق پيشنهاد داد؛ با توجه به ويژگي هاي اين مجموعه و شرايط مناسبي که نمايشگاه دارد به نظر مي رسد فرصت خوبي است زيرا هم نمايشگاه در اختيار فعالان قرار مي گيرد و هم توسط يک شر کت غيرمتخصص اداره نمي شود. او در ادامه تصريح کرد؛ بنابراين اگر عزم اتاق به خريد نمايشگاه است، بايد با جديت اين موضوع را دنبال کنيم و مي توانيم محل اتاق بازرگاني تهران را به نمايشگاه بين المللي انتقال دهيم و به تدريج سازمان ها و نهادهاي بازرگاني و تجاري ديگري را نيز در اين مکان داير کنيم تا اين مکان به مکاني اقتصادي- بازرگاني براي فعاليت هاي بخش خصوصي تبديل شود و به صورت مجموعه يي منسجم و بي نظير در منطقه درآيد. او در پايان پيشنهاد ديگري داد؛ اتاق تهران همانند ساير اتاق هاي شهرستان که نمايشگاه برپا و رهبري مي کنند، مي تواند در خريد نمايشگاه تهران نقش کليدي داشته باشد.
پيشنهاد هزار سهم يکصد ميليون توماني
توسط عسگراولادي
اسدالله عسگراولادي که هميشه خود را کاسب جزء معرفي مي کند، در ابتدا از خدا خواست به برکت اعياد از نظر اقتصادي، ماه هاي نگراني ها برطرف شود و به سمت ماه هاي اميدواري برويم.
او سپس درباره واگذاري نمايشگاه با لحني گلايه آميز گفت؛ قبل از اينکه اتاق ايران و تهران انتقاد کنند، اولين ايراد توسط اين کاسب جزء به مطبوعات منتقل شد. همان طور که مي دانيد اين معامله به صورت رد ديون انجام شده و معامله يي با قيمت گذاري توسط بورس و از طريق هيات واگذاري نبوده است و مبلغي که به عنوان رد ديون در نظر گرفتند 85 ميليارد تومان است. اين عضو اتاق تهران افزود؛ اشکال کوچکي که به پيشنهاد آقايان وجود دارد اين است که آيا سهام نمايشگاه با همان قيمتي که واگذار شده به اتاق برمي گردد يا اينکه سازماني که نمايشگاه را گرفته با قيمت جديدي 51 درصد سهام را به اتاق مي فروشد.
او به اتاقي ها گفت؛ يکي از کارهايي که اتاق بايد انجام دهد، اين است که مبناي معامله بايد همان قيمت رد ديون باشد. براي اينکه اگر قرار باشد قيمت تازه يي بگذارند، قيمت هاي سرسام آوري از طرف نهاد هاي مختلف ارائه مي شود و اين ماهيت معامله را زير سوال مي برد. او به رئيس اتاق تهران گفت؛ همان آقاياني که از شما وقت خواستند متاسفانه يا خوشبختانه از بنده هم وقت خواستند. چون اولين منتقد به واگذاري بودم به اين کاسب جزء نيز پيشنهاد 500 ميليارد توماني را مطرح کردند. آل اسحاق در پاسخ گفت؛ «قيمت ها اين طوري بالا مي رود.»
عسگراولادي سپس پاسخ داد؛ اگر اتاق دخالت نکرده بود بنده تا حالا نمايشگاه را خريده بودم. او به آل اسحاق گفت؛ وقتي بيان مي کنيد اتاق همراه با تشکل ها وقتي وارد عمل مي شويد مشکلات خاص خود را دارد. اين تشکل ها در حال حاضر قدرت مالي کافي ندارد تا کنار اتاق تهران قرار گيرد. حتي به نظر مي رسد اتاق ايران نيز توانايي مالي ندارد. او پيشنهاد داد؛ براي اينکه اين موضوع سامان بگيرد بايد يک شرکت سهامي خاص براي اين کار تاسيس کنيم. بنابراين هر کسي که مايل است اعم از کارخانه دار يا يک تشکل يا يک کاسب مي تواند سهم بخرد. بنابراين با ايجاد کميته يي و تاسيس شرکت مي توان براي اتاق ايران يا اتاق تهران ده ها سهم در نظر گرفت. عسگراولادي گفت؛ بايد از اين طريق منسجم حرکت کنيم زيرا به همين راحتي به اتاق واگذار نمي شود زيرا استان قدس و شهرداري نيز روي اين مجموعه نظر دارند، بنابراين بايد با هزار سهم صد ميليون توماني يا 500 سهم يک ميليارد توماني اين کار را سر و سامان داد. او به آل اسحاق گفت؛ اگر اين طور برنامه ريزي کنيد بعضي از کاسب هاي جزء در خدمت هستند. البته پيشنهادي که عسگراولادي مطرح کرد با انتقاد برخي اعضا روبه رو شد به طوري که بسياري از نمايندگان اتاق خواستار ابطال معامله بودند. همچنين برخي اعضا نيز تاسيس شرکت سهامي خاص را زمينه يي براي منفعت طلبي گروهي خاص دانستند.
حسيني؛ واگذاري خلاف اصل 44 است
حميد حسيني رئيس اتحاديه صادرکنندگان فرآورده هاي نفتي که يکي از منتقدان بود پيشنهاد ابطال معامله را بيان کرد و گفت؛ به نظر من نبايد با اين سازمان نظامي مذاکره کرد. او اعتراض کرد؛ اين شرکت بدون اينکه مزايده يي برگزار شود به ساتا واگذار شده در حالي که اين نوع واگذاري خلاف قانون اصل 44 است و بايد ابطال شود.
حاجي بابا؛ اصل معامله زير سوال است
حاجي بابا عضو ديگر اتاق تهران نيز پيشنهاد خريد 51 درصدي از سهام شرکت را نپذيرفت و خواستار عرضه 67 درصد سهام به اتاق تهران شد. اما او همانند حسيني گفت؛ بايد اصل معامله زير سوال برود زيرا سازمان خصوصي سازي خلاف قانون اساسي عمل کرده است. او افزود؛ ساتا مي خواهد دفع شر کند به همين خاطر پيشنهاد مذاکره داده اند و خواستند حسن نيت نشان دهند، در حالي که بنده معتقدم معامله بايد از اساس باطل اعلام شود.
دانشمند؛ غيرقانوني است
در ادامه مسعود دانشمند نيز عضو هيات رئيسه اتاق ايران از اتاق تهران خواست اصل اين معامله را باطل اعلام کند. او افزود؛ اين واگذاري غيرقانوني است زيرا اين شرکت از طريق هيات واگذاري به ساتا داده نشده بلکه بدون قيمت گذاري، بابت بدهي دولت به اين نهاد واگذار شده است. آيا دولت اينقدر ناتوان است که بايد بدهي خود را از طريق واگذاري اين شرکت تسويه کند. او گفت؛ اين شرکت بايد کلاً به هيات نمايندگان اتاق تهران واگذار شود و اگر تعهدي هست حاضريم بدهيم. جمشيد عدالتيان عضو ديگر اتاق و تعدادي ديگر از اعضا به نحوي نيز خواستار ابطال معامله شدند.
پورفلاح؛ وضعيت نمايشگاه نامناسب است
با اين حال احمد پورفلاح از زاويه ديگري نمايشگاه را نقد کرد و گفت؛ بنده حداقل 35 سال است با نمايشگاه از نزديک آشنا هستم و غرفه هاي بزرگي برگزار کرده ام بنابراين با اين صنعت ناآشنا نيستم. او افزود؛ نمايشگاه پنجره يي است که دنيا از اين پنجره به درون يک کشور نگاه مي کند و حال اگر در پشت اين پنجره بي نظمي و آشفتگي ديده شود مسلماً قضاوت بينندگان و ناظران و بازديدکنندگان به ساير مسائل نيز تسري خواهد يافت.
عضو نمايندگان اتاق تهران به وضعيت نامناسب نمايشگاه تهران اشاره کرد و گفت؛ بايد بپذيريم که ما از اين پديده علمي در سال هاي اخير به خوبي بهره نبرده ايم و با وجود تلاش هاي به عمل آمده هنوز صنعت نمايشگاهي ما با استانداردهاي جهاني فاصله زيادي دارد. او با اشاره به اينکه خريدار در زمينه نمايشگاه داري هيچ تخصصي ندارد و صرفاً به اين بده بستان در جهت سرمايه گذاري و سودآوري نگاه مي کند، گفت؛ آيا به اين ترتيب در آينده سرنوشتي جز بدتر شدن شرايط نمايشگاه در تهران متصور است؟
بنابراين نگراني ما دست اندرکاران بخش صنعت و تجارت و صادرات به ويژه در بخش خصوصي اين است که تملک اين مجموعه در آينده، براي مالک جديد برخلاف تصورات و برآوردهاي اوليه، فاقد توجيه اقتصادي بوده و اگر در اداره آن ناموفق باشد، نمايشگاه تعطيل خواهد شد.
عضو دولتي اتاق؛ بخش خصوصي
يکصدا نيست
وقتي اعضاي اتاق ادعا کردند واگذاري نمايشگاه خلاف قانون اساسي است و پيشنهاد هاي متعددي بيان کردند و از طرفي وزارت بازرگاني به نوعي با چوب نمايندگان نوازش شد، عضو دولتي اتاق تهران در انتقاد از بخش خصوصي و اينکه هر کدام دغدغه هاي خود را مطرح مي کنند، گفت؛ نمايندگان اين بخش با تشتت نظرات به مجلس مي آيند و با يکديگر اجماع و توافق نظر ندارند و امري که در اين زمينه بديهي به نظر مي رسد، اين است که با چنين شيوه يي بخش خصوصي نمي تواند به نتيجه مطلوبي برسد. او افزود؛ بخش خصوصي چنانچه مي خواهد به اهداف خود دست يابد مسائل را قبل از مطرح کردن به دقت در اتاق بررسي کند و با کارشناسي دقيق و جمع بندي جامع و کامل آنها را به کميسيون هاي دولت و مجلس منتقل کند. او درباره واگذاري نمايشگاه نيز ضمن دفاع از موضع وزارت بازرگاني و پيگيري هاي اين وزارتخانه بحث يکصدايي را مطرح کرد. او از طرفي عملکرد سازمان خصوصي سازي را زير سوال برد و از طرف ديگر از اعضاي اتاق خواست در نشست هاي تخصصي به جمع بندي برسند. او معتقد است در کميته يي که بحث واگذاري پيگيري مي شود بايد نظر واحدي را بيان کرد. البته به دنبال اعتراض بسياري از اعضاي هيات نمايندگان اتاق تهران به واگذاري غيرقانوني و پيشنهاد ابطال معامله انجام شده، نمايندگان تصميم گرفتند کميته يي به منظور پيگيري اين موضوع تشکيل دهند تا اين کميته با هماهنگي با وزارت امور اقتصادي و دارايي شرايط را براي خريد اين نمايشگاه به وسيله اتاق تهران فراهم کند.
محسن حاجي بابا؛ خطر فرار سرمايه جدي است
با اين حال نشست اتاق تهران به اين سادگي پايان نيافت زيرا منتقدان به وضعيت اقتصادي کشور، خطر خروج سرمايه از کشور و فرار مغزها را که ناشي از نبود امنيت اقتصادي در کشور و ريسک بالاي سرمايه گذاري است از تريبون اتاق به مسوولان هشدار دادند. عضو هيات نمايندگان اتاق تهران در ابتداي اظهاراتش گفت؛ بنده پنج مورد را مي خواهم به حضورتان عرض کنم؛ يکي مساله خطرناک خروج سرمايه از کشور است. در يکي دو ماه اخير سرمايه به شدت از کشور خارج شده و اين موضوع ادامه دارد البته بحث خروج 5/18 ميليارد دلار که مطرح شد خيلي قابل اتکا نيست. غيرممکن به نظر مي رسد. اما واقعيت اين است که خروج سرمايه از کشور مانند موجي است که يکي در اول انقلاب اتفاق افتاد و ديگري هم اکنون. او هشدار داد؛ زنگ خطر خروج سرمايه براي اقتصاد کشور به صدا درآمده است که بايد مسوولان براي آن فکري کنند زيرا پديده خروج سرمايه به نبود امنيت اقتصادي و سرمايه گذاري در کشور برمي گردد که بسيار نگران کننده و خطرناک است. او افزود؛ موضوع دوم مساله قيمت گذاري کالاهاي وارداتي در گمرک است. متاسفانه گمرک ما بدون در نظر گرفتن پايين آمدن قيمت نفت و مواد اوليه در سطح جهان همچنان اين مواد را با قيمت گزاف براي توليدکنندگان به ويژه بخش شيميايي که ارتباط زيادي با قيمت نفت دارد، قيمت گذاري مي کند. او اين موضوع را معضلي براي توليدکنندگان داخلي دانست و گفت؛ اين نوع قيمت گذاري هم باعث بالا رفتن قيمت محصول توليدي و محصولات صادراتي آنان مي شود و هم رقابت آنان را با ساير محصولات مشکل مي کند. از اين رو ادامه اين روند صدماتي جدي به توليدکنندگان وارد کرده است. او سومين انتقاد را به اتاق بازرگاني ايران داشت که از ظرفيت بالايي که دارد به ميزان شايسته از کارشناس و متخصص مسائل اقتصادي و بازرگاني استفاده نمي کند اما انتقاد بعدي او به وزارت بازرگاني بود. عضو هيات نمايندگان اتاق تهران گفت؛ وزارت بازرگاني مانند رقيب با بخش خصوصي رفتار مي کند و با وارد کردن اجناس چيني مانند فولاد وارداتي که امکان تهيه آنها در کشور فراهم است به توليد و صنعت لطمه مي زند. او مساله پاياني را عدم اجراي اصل 44 مطرح کرد و واگذاري نمايشگاه بين المللي را نام برد که کاملاً برخلاف اصل 44 صورت گرفته است.
فزوني؛ ضررها جبران ناپذيرند
فرهاد فزوني عضو ديگر اتاق تهران در حمايت از سخنان محسن حاجي بابا گفت؛ نه تنها شاهد فرار سرمايه که هم اکنون شاهد فرار مغز ها نيز هستيم که اين موضوع بدون شک، هم امروز و هم فردا ضررهاي جبران ناپذيري بر کشور وارد خواهد کرد. او گفت؛ مسوولان بايد اين موضوع را جدي بگيرند و براي رفع آن، چاره انديشي کنند. او در ادامه اظهاراتش گفت؛ موضوع ديگري که بايد به آن اشاره کرد اين است که ما وکلاي مردم و بخش خصوصي هستيم و بايد براي مشکلات و مسائل آنها تلاش کنيم و نسبت به اين موضوع پاسخگو باشيم. آنها از ما انتظار دارند از حقوق اقتصادي آنها دفاع کنيم اما در طرف ديگر مسوولان دولتي هستند که به ما فشار مي آورند بنابراين از آنها مي خواهيم شرايط ما را نيز دريابند و به جاي زير سوال بردن با ما همکاري کنند.
بهرامي ارض اقدس؛ صادرات غيرنفتي غيرممکن شده است
بهرامي ارض اقدس رئيس کميسيون بازرگاني اتاق تهران نيز ضمن ارائه گزارشي از فعاليت هاي کميسيون متبوعش گفت؛ با توجه به شرايط پيش آمده و مشکلات موجود، امکان تداوم صادرات غيرنفتي به ويژه صادرات سنتي سخت و غيرممکن شده است. او ادامه داد؛ ضروري است بحث اصلاح قيمت ارز با توجه به شرايط فعلي دولت در همايش صادرات، فرصت ها و چالش ها که در تاريخ 27 مردادماه سال جاري برگزار مي شود مورد بررسي قرار گيرد. او گفت؛ دولت به دليل کاهش قيمت نفت و افت درآمد ارزي با مشکلات زيادي روبه رو است از اين رو زمينه هاي اصلاح قيمت ارز بيش از گذشته فراهم است و مي توانيم به پيشنهادات کاربردي در اين زمينه برسيم البته دولت هم بايد زمينه اجراي اين پيشنهادات را فراهم کند.
