گروه سياسي؛ نخستين جلسه دادگاه دستگيرشدگان حوادث انتخابات رياست جمهوري دهم تنها دو روز قبل از برگزاري مراسم تنفيذ «محمود احمدي نژاد» چنان بديع و غيرمترقبه بود که تمام فضاي سياسي کشور را تحت تاثير قرار داد.پخش اعتراف هاي دو تن از چهره هاي اصلاح طلب از دادگاه، کيفرخواست قرائت شده، موقعيت سياسي افرادي که با لباس زندان در جايگاه متهم نشسته بودند، اعتراف هاي عنوان شده، کيفيت برگزاري دادگاه و نگراني از خدشه به آرامش جامعه و امثال اين موارد از موضوعاتي بود که فعالان سياسي و مسوولان کشور را به واکنش واداشت. آنچه روز شنبه در مجتمع امام خميني(ره) دادگاه انقلاب اتفاق افتاد نه تنها اعتراض اصلاح طلبان را در پي داشت و در راس آنها «سيدمحمد خاتمي» و «ميرحسين موسوي»- دو چهره شاخص اصلاح طلب که در اعتراف ها نام آنها بارها به عنوان فرماندهان کودتا عليه نظام برده شد- دادگاه را غيرقانوني و اعتراف ها را فاقد اعتبار ارزيابي کردند، بلکه نمايندگان مجلس و طيفي از اصولگرايان هم به شدت از آن انتقاد کردند. بيانيه هاي موسوي، خاتمي و ساير فعالان به دستور شوراي امنيت ملي چاپ نشد.گزارش بازتاب هاي مربوط به دادگاه فعالان سياسي آماده چاپ بود، به ويژه واکنش آقايان موسوي و خاتمي که نظرات خود را درباره دادگاه طي اطلاعيه هايي اعلام کرده بودند. در اين حين معاونت مطبوعاتي ارشاد طي يک تماس تلفني اعلام کرد بر اساس مصوبه شوراي عالي امنيت ملي اين بيانيه ها قابل چاپ نيست.از آنجا که مطبوعات مجاز به چاپ مطالبي که شوراي امنيت ملي از انتشار آنان جلوگيري مي کند، نيستند، در نتيجه با پوزش از خوانندگان عزيز، اعلام مي داريم عدم چاپ بيانيه ها به دستور شوراي امنيت ملي، اعلام شده از سوي معاونت مطبوعاتي ارشاد صورت گرفته است. اما تمام اعتراض ها به روند دادگاه روز شنبه محدود به سخنان خاتمي و بيانيه موسوي نبود. چنان که «محسن رضايي» هم بيکار ننشست و با نگارش نامه يي به آيت الله هاشمي شاهرودي نکاتي را مطرح کرد؛ نکاتي که اشتراک هاي زيادي با درخواست دو چهره نامدار اصلاح طلب دارد. وي در اين نامه يادآور شد؛ «حوادث اخير که موجب خسارات بزرگي به مردم و نظام جمهوري اسلامي گرديد توسط دو گروه به وجود آمد؛ يک گروه اغتشاشگران و گروه دوم متخلفين که شامل افراد خودسر و ماموريني است که مقررات را زير پا گذاشتند. لذا دو نوع متهم و دو نوع دادگاه بايد تشکيل شود. در غير اين صورت عدالت و احقاق حق صورت نمي گيرد و ممکن است ناامني هم پايان نيابد و آرامش به جامعه برنگردد. دادگاهي که تشکيل شده عمدتاً به متهمين نوع اول اختصاص يافته است؛ لذا اين سوال مطرح است که دادگاه دوم چه زماني تشکيل مي شود؟ و چرا نبايد همزمان با دادگاه اول تشکيل شود؟» به گزارش ايسنا رضايي افزود؛ «ظاهراً دادگاهي که از شنبه تشکيل شده مربوط به متهمين به اغتشاش است و جاي دادگاه متخلفين خالي است. اين دادگاه بايد به متخلفين زير رسيدگي کند؛ حمله کنندگان به کوي دانشگاه تهران و کلاس هاي دانشگاه اصفهان، عاملين ضرب و شتم دستگير شدگان از جمله محسن روح الاميني و عوامل ضرب و شتم مردم معترض و آرام در خيابان ها. البته اينکه پشت سر متخلفين و همچنين پشت سر اغتشاشگران چه کساني بوده اند و مباشرت آنها به چه ميزان بوده است نيز بايد رسيدگي شود که آن هم مي تواند در همين دادگاه ها صورت گيرد.»
برگزاري نخستين جلسه دادگاه بازداشت شدگان حوادث اخير از آن رو که با حضور فعالان سياسي شناخته شده کشور برگزار شد و قسمت هايي از آن نيز در صدا و سيما پخش شد نگراني نمايندگان مجلس و حتي سايت هاي خبري حامي دولت را نيز به دنبال داشت. چنان که جهان نيوز در اين رابطه نوشت؛ «اين اعترافات پاسخ قانع کننده يي به سوالات افکار عمومي نبود. به دليل اينکه در آن اشاره يي به نقش افراد اصلي و تاکتيک هاي براندازي نداشت.»
از سوي ديگر «ابراهيم نکونام» نايب رئيس کميسيون اصل 90 مجلس و «ابوالقاسم رئوفيان» دبيرکل حزب اسلامي ايران زمين از پخش مطالب مطرح شده در دادگاه و برگزاري دادگاهي به روال طي شده راضي نبودند. «الياس نادران» هم در گفت وگو با ايسنا «آسيب شناسي و جريان شناسي حوادث اخير از سوي نهادهاي مرتبط را مهم تر از معرفي فردي خاص به عنوان متهم» دانست. رئوفيان نيز در اين رابطه به مهر گفت؛ پخش اين اعترافات آن هم در آستانه برگزاري مراسم تحليف و تنفيذ رئيس جمهور يک اشتباه است.
اين دادگاه در شرايطي که بتوان براي آن توجيه منطقي و قانوني داشت برگزار نشد و اين مسائل در افکار عمومي سوالاتي را نسبت به بيان برخي مطالب و اعترافات ايجاد مي کند. اين اعتراض ها در کنار ايرادهاي حقوقي کارشناسان حقوقي و وکلاي دادگستري همچون «عدم حضور وکلاي متهمان، نقض ماده 118 قانون آيين دادرسي کيفري درباره ممنوعيت چاپ مسائل مطرح در دادگاه پيش از صدور حکم قطعي براي متهم، اشکال هاي وارد به کيفرخواست با استناد به بند م ماده 3 قانون تشکيل دادگاه عمومي و انقلاب» منجر به آن شده است که بر ابهامات موجود درباره کيفيت دادگاه برگزار شده بيفزايد.
برگزاري دادگاهي با چند ده متهم به صورت يکجا و با يک کيفرخواست واحد موضوعي بي سابقه در دستگاه قضايي کشور است. همچنين افرادي بر صندلي متهمان نشسته اند که همگي دوره يي از مسوولان نظام و افراد سابقه دار در انقلاب بوده اند، از اين رو به نظر مي رسد با برپايي اولين جلسه دادگاه جمعي از فعالان صاحب نام کشور مرحله جديدي از مناقشات آغاز شده است؛ مرحله يي که بي شک کشور را تحت تاثير خود قرار خواهد داد و ابعادي بسيار گسترده تر از آنچه در دادگاه عنوان شد خواهد داشت. بايد ديد آيا برگزار کنندگان دادگاه در جلسه بعدي که روز پنجشنبه و يک روز پس از تحليف خواهد بود، به ترتيب اثر خواهند داد يا روند متفاوتي را طي مي کنند.