گيتي اسدي*

اختلاف هاي زناشويي تاثيري عميق بر سلامت جسماني و عاطفي کودکان و نيز توانايي آنها در سازگاري با همسالان شان مي گذارد. فرزندان خانواده هاي پراختلاف مشکلات رفتاري بيشتري دارند و در روابط با همسالان شان بيشتر دچار مشکل مي شوند. پژوهش ها نشان مي دهند کودکان از کشمکش دائم بين پدر و مادر آسيب فراوان مي بينند شايد به همين دليل برخي از والدين به اين فکر بيفتند که اختلاف هاي زناشويي خود را ممنوع اعلام کنند يا دست کم اختلاف هايشان را از فرزندان شان پنهان سازند. با صراحت مي توان گفت اين فکر نه تنها درست نيست بلکه غيرممکن نيز هست چرا که زوج هايي که قادرند آشکارا اختلاف هايشان را ابراز و براي يافتن راه حل تلاش کنند، در درازمدت روابط سالم و بانشاط تري دارند. اگر کودکان هيچ گاه نبينند که والدين شان عصباني مي شوند و با يکديگر مخالفت و سپس اختلاف هايشان را حل مي کنند، هرگز درس هاي مهمي را که براي هوش عاطفي آنان سازنده است، نمي آموزند.

والدين بايد سعي کنند اختلافات خود را چنان مديريت کنند که سرمشق مثبتي براي فرزندان شود، نه تجربه يي مخرب، همچنين از روش هايي استفاده کنند که فرزندان شان را از آثار منفي مشاجره هاي زناشويي حفظ کنند تا فرزندان شان دچار اين احساس نشوند که آنها به نوعي مسوول اين مشکلات هستند. بنابراين به منظور مديريت بهتر اختلافات، به والدين پيشنهاد مي شود؛

در اختلافات زناشويي، از فرزندان تان سوءاستفاده نکنيد

شايد به اين دليل که والدين به ارزش بالاي رابطه با فرزند پي برده اند، گاه هنگام عصبانيت وسوسه مي شوند که با استفاده از اين رابطه، به همسر خود آزار برسانند. بيشتر فرزندان به عشق و حمايت هر دو والد نياز دارند، به ويژه هنگامي که مي کوشند با بحران اختلاف هاي پدر و مادر بسازند. پس هنگامي که يک والد براي ضربه زدن به والد ديگر از فرزندش همچون توپ فوتبال استفاده مي کند، تنها بازنده در اين ميان فرزند است. چنين رفتارهايي مي تواند سرچشمه تضادي آزاردهنده براي فرزند بشود که هر دو والد را دوست دارد. شرکت دادن مداوم بچه ها در اختلاف هاي زناشويي به فرزند اين احساس را مي دهد که شايد به نوعي مسوول اين شکاف در خانواده است. به ياد داشته باشيد که کودک نمي تواند و نبايد کاري براي حفظ زندگي مشترک شما انجام دهد. در واقع چنين انتظاري، به کودک احساس ناتواني و نااميدي مي دهد. والديني که اختلافات طولاني مدت دارند، بايد اين احساس را به فرزندان شان بدهند که هر دو والد دوست شان دارند و صادقانه جنبه هاي سازنده اختلاف هايشان را براي فرزندان شان مطرح کنند و به آنان بگويند اين جر و بحث ها به مامان و بابا کمک مي کند تا اختلافات شان را حل کنند و به راه حل برسند.

اجازه ندهيد فرزندان تان نقش ميانجي را بازي کنند

معمولاً فرزندان زندگي هاي پراختلاف مي کوشند بين مامان و بابا ميانجيگري کنند چرا که اصولاً کودکان از اغتشاتش در خانواده مي ترسند و در نتيجه سعي مي کنند نقش داور را در دعواها بر عهده بگيرند. اما والدين از اين امر غافلند که حفظ انسجام خانواده براي هر کودکي بسيار طاقت فرساست و فقط باعث مشکلات بيشتر مي شود. فراموش نکنيد، ميانجيگري کودکان بين شما و همسرتان نشانه آن است که سطح اختلافات در خانواده تان بيش از حد بالاست پس صلاح فرزندان تان در اين است که جنگ و جدال تان را ملايم تر کنيد. از فرزندان تان به عنوان پيام رسان استفاده نکنيد.همچنين يک والد نبايد از فرزندش بخواهد اطلاعات مهمي را از والد ديگر پنهان کند چرا که چنين کاري سرمشق پنهانکاري و ريا در روابط خانوادگي مي شود.

هنگامي که اختلاف ها حل مي شوند به فرزندان تان اطلاع دهيد

بچه ها از دانستن آنکه پدر و مادر به تفاهم رسيده اند، آرامش مي يابند. پژوهش ها حاکي از آن است که کودکان در واکنش به مشاهده مشاجره بزرگ ترها معمولاً ناراحت و پرخاشگر مي شوند، اما زماني که بفهمند والدين آنها اختلاف هايشان را حل کرده اند، واکنش هايشان بسيار ملايم تر مي شود. همچنين بچه هايي که شاهد عذرخواهي بزرگ ترها از يکديگر براي رسيدن آنها به راه حل مشترک بوده اند، واکنش مثبت تري نشان داده اند. پس لازم است که والدين به فرزندان شان تفهيم کنند آنان به تفاهم رسيده اند و جاي نگراني نيست.

براي فرزندان تان پشتيبان عاطفي باشيد

هنگامي که والدين دچار مشکلات و اختلافات زيادي در زندگي زناشويي خود هستند، معمولاً نوجوانان خود را از خانواده کنار مي کشند و در جاهاي ديگر به دنبال حمايتگر عاطفي هستند. شايد به خانواده هاي دوستان شان يا خويشاونداني که اين همه مشکل ندارند، رو بياورند. در اينجا اگر اشخاصي که او انتخاب مي کند، تاثير مثبتي بر زندگي نوجوان داشته باشد، اين امر شايد بتواند روش مثبتي براي حل مشکل وي باشد. اما متاسفانه بسياري از نوجوانان چنين شانسي ندارند و بزرگسالان مسوولي را نمي شناسند که بتوانند به آنها رو بياورند بنابراين معمولاً اين دسته از نوجوانان در معرض اين خطر قرار مي گيرند که به سمت گروه هاي منحرف و کارهاي خلاف کشيده شوند. بنابراين سعي کنيد حتي در دوره هاي پراختلاف خانوادگي توجه بيشتري به فعاليت ها و دوستان فرزندتان داشته باشيد. با والدين دوست فرزندتان در تماس باشيد و هر کاري مي توانيد انجام دهيد تا بر کارهاي او نظارت و کنترل داشته باشيد و دقت کنيد فرزندتان چگونه و با چه کساني اوقات خود را مي گذراند.

درباره اختلاف هاي زناشويي خود با فرزندان تان صحبت کنيد

شايد براي والديني که به علت اختلاف با همسر غمگين يا عصباني هستند، دشوار باشد با فرزندان خود درباره اختلافات و کشمکش هاي خود صحبت کنند. اما اين کار براي فرزندان لازم است چرا که فرزندان در اين زمان احساس بدي دارند و براي آنکه بتوانند از عهده اين احساس ها بربيايند، نياز به راهنمايي دارند. پس زماني را براي گفت وگو با فرزندتان اختصاص دهيد. شايد فرزند شما مي ترسد به دلايلي منشاء مشکلات شما باشد و احساس گناه و ناراحتي مي کند يا ترس از آن دارد که اگر شما و همسرتان از يکديگر جدا شويد، ديگر هرگز يکي از شما را نبيند. او را مطمئن سازيد که درباره اين مشکلات تقصيري ندارد. فرصت ابراز احساسات را به فرزندتان بدهيد. اگر درصدد جدايي يا طلاق نيستيد، فرزندتان را مطمئن سازيد اما اگر در حال برنامه ريزي براي جدايي هستيد، در اين باره با وي صحبت کنيد.

در جريان جزييات زندگي هر روز فرزندتان باشيد

براي حفظ کودکان خود از پيامدهاي منفي اختلافات زناشويي، لازم است از نظر عاطفي در دسترس آنها باشيد و اين امر مستلزم آن است که به رويدادهاي معمولي هرروزه فرزندتان توجه داشته باشيد چرا که هنگامي که والدين حواس شان به مشکلات خودشان است، زندگي براي کودکان جريان دارد.

اگر والدين بتوانند به رغم فشارهاي بحران خانوادگي، براي فرزندان شان وقت و انرژي بگذارند، خدمت بزرگي به آنها کرده اند. والدين بايد بدانند بچه ها نياز به نزديکي عاطفي به والدين شان دارند به ويژه در زمان بحران خانوادگي بيشتر به صميميت آنها نيازمندند.

*کارشناس ارشد روان سنجي

دکتر ياشيل احدي مقدم* - www.doctoryashil.com

خوانندگان محترم مي توانند پرسش هاي خود را با ذکر سن، محل سکونت و شرح مختصري از مشکل و هر موضوعي که در يافتن علت کمک کند، مطرح سازند تا پاسخ داده شود. براي طرح پرسش هاي خود مي توانيد با آدرسinfo@doctoryashil.com مکاتبه کنيد.

---

-رنگ دندان هايم با خوردن کمترين غذايي زرد مي شود. جرم گيري فقط براي يک هفته تاثير دارد و دچار مشکل بزرگي هستم.

نوشته ايد با جرم گيري رنگ دندان تان راضي کننده است. با اين حساب رنگ طبيعي دندان تان زرد نيست و زرد شدن آن به دلايل ديگر است. به نظر مي رسد روش مسواک زدن تان درست نباشد. با مراجعه به آرشيو روزنامه يا سايت اينترنتي من، روش درست مسواک زدن را بخوانيد و اشکالات مسواک زدن خودتان را برطرف کنيد. از خميردندان و مسواک مرغوب و مناسب استفاده کنيد. مسواک زدن تان را منظم کنيد. به نظر مي رسد با رعايت اين موارد، تغيير رنگ دندان هايتان کمتر شود. استعمال زياد دخانيات و چاي و مواد رنگي نيز باعث زرد شدن دندان مي شود.

-يکي از دندان هاي جلويم قبلاً عصب کشي شده حالا رنگ دندانم تغيير کرده و سياه شده.از لمينيت استفاده کنم بهتر است يا روکش؟

پيش از اينکه سراغ درمان هايي مانند لمينيت يا روکش برويد، نخست بايد بررسي کرد آيا با روش بليچينگ داخلي، مي توان رنگ دندان را سفيد کرد يا خير؟ روش بليچينگ داخلي روشي است که در دندان هاي عصب کشي شده به کار مي رود و برخلاف روش بليچينگ عادي، مواد سفيدکننده در داخل دندان قرار مي گيرد. در بسياري موارد، رنگ دلخواه با اين روش به دست مي آيد.

در مورد بهتر بودن لمينيت يا روکش، در اين موارد نيز بايد در نظر داشت روش روکش (PFM يا All Ceram) نسبت به روش لمينيت، نيازمند برداشتن قسمت بيشتري از دندان هستيم و از ديدگاه محافظت دندان، روشي که تخريب کمتري دربر داشته باشد، روش بهتري به حساب مي آيد. از طرف ديگر نظر به اينکه ديواره هاي دندان عصب کشي شده به دليل از دست دادن اعصاب و عروق، به مرور خشک و شکننده مي شوند، ممکن است روکش کردن آن، جدا از اصلاح رنگ، به عنوان يک درمان پيشگيرانه براي جلوگيري از شکستن و از بين رفتن دندان مطرح باشد. در اين مورد نياز به معاينه و بررسي ميزان پرکردگي دندان و احتمال تخريب آن هست.

-30ساله هستم و در حالت معمولي دندان هاي فک بالا و پايين من کاملاً روي هم قرار ندارند. آيا با ارتودنسي مي توان اين مشکل را برطرف کرد يا نياز به عمل فک است؟ کدام يک از اين روش ها با توجه به سن من نتيجه مطلوبي دارد؟ درصد خطرات جراحي فک تا چه حد است و هزينه عمل جراحي حدوداً چه مبلغي است؟

اشکالي که مطرح کرديد ممکن است به دليل «اسکلتال» يا «دنتال» باشد. بايد با استفاده از راديوگرافي (سفالومتري و OPG) بررسي کرد که مشکل از وضعيت قرارگيري فک ها روي هم است يا نحوه قرار گيري دندان ها نادرست است. در حالت اخير (مشکل دندان ها)، استفاده از روش ارتودنسي مناسب است. اما در صورتي که مشکل از نحوه قرارگيري فک ها باشد، نياز به جراحي فک پيش مي آيد.

براي رفع مشکل شما، عامل سن عامل تعيين کننده نيست و روش درمان با توجه به موارد بالا بايد انتخاب شود ضمن اينکه سن شما محدوديتي براي هيچ يک ايجاد نخواهد کرد. جراحي گفته شده يک جراحي معمول و شناخته شده است و خطر خاصي ندارد. البته مدت زيادي پس از جراحي، فک و دهان بسته خواهد ماند و مجبور خواهيد بود مدتي تنها از مايعات با ني تغذيه کنيد. در مورد هزينه عمل و معاينات گفته شده با يک متخصص فک و صورت مشورت کنيد.

-از بچگي دندان هاي زردي دارم که با جرم گيري هم سفيد نمي شود. دوست دارم دندان هاي سفيدي داشته باشم. در اينترنت با روش هاي متفاوتي از قبيل استفاده از ليزر و محلول هاي بليچينگ، ژل هاي مخصوص (که البته بايد هزينه اين موارد زياد باشد) و همين طور با دستگاهي به نام ... (همراه با ژل مخصوص) آشنا شدم که در واقع کاري مثل ليزر را انجام مي دهد و فکر مي کنم در ايران هم شرکتي چنين دستگاهي را ارائه کرده. آيا خريد چنين دستگاهي را پيشنهاد مي کنيد؟ هزينه سفيد کردن دندان ها با روش هاي مذکور در مطب به طور ميانگين چقدر است؟ در شهرستان ما دندانپزشکي را سراغ ندارم که از اين کارها انجام دهد در ضمن دوتا از دندان هاي فک بالايي ام شکسته و شدت رنگ زرد در آن ناحيه بيشتر است. آيا بعد از سفيد کردن مي توانم از لمينيت استفاده کنم؟

همان طور که اشاره کرديد رنگ طبيعي دندان هاي شما زرد است. جرم گيري و بروساژ، رنگ گرفتگي هاي سطحي دندان را از بين مي برد و در دندان هايي مانند دندان شما، رنگ آن را سفيد نمي کند. روش هاي مختلفي که گفتيد درست است اما برخلاف آنچه فکر مي کنيد، بليچينگ هزينه زيادي ندارد. از طرفي بهتر است اين گونه درمان ها با مشورت و زير نظر دندانپزشک انجام شود. در مورد دستگاهي که اشاره کرديد اطلاع و نظر خاصي ندارم، اما به نظر مي رسد خريد دستگاهي که کاري مانند ليزر انجام مي دهد، براي يک بار مصرف کردن زياد مقرون به صرفه نباشد. در روشي از بليچينگ، حضور در مطب تنها براي گرفتن قالب از دندان ها لازم است. پس از آن «تري» دندان به همراه مواد مربوطه و روش و دوره مصرف طبق نظر دندانپزشک در اختيار شما قرار خواهد گرفت. پس از سفيد کردن مي توانيد از لمينيت استفاده کنيد. توضيح اين نکته ضروري است که هر گونه ترميم يا لمينيت يا روکش، با روش بليچينگ تغيير رنگ نمي دهد يعني اگر قصد انجام چنين کاري داريد، آن را به بعد از بليچينگ و دست يافتن به رنگ دلخواه موکول کنيد.

-من يک پسر 24ساله هستم و مي خواهم در يک شرکت هواپيمايي استخدام شوم. يکي از موارد مهم شرکت هاي هواپيمايي نگاه کردن دقيق به دندان ها است. البته يکي از دندان هاي جلويي من داراي لکه يي است که با مسواک زدن هم پاک نمي شود. چه کار بايد بکنم تا اين لکه برطرف شود و سوال ديگر من اين است آيا شرکت هاي هواپيمايي يا پزشکان هواپيمايي به دندان پر کردن هم ايراد خواهند گرفت يا خير؟

ممکن است اين لکه، رنگدانه باشد که با جرم گيري و بروساژ از بين خواهد رفت يا ممکن است رنگ داخلي باشد که مي توان با برداشتن لکه و ترميم با کامپوزيت و در صورتي که لکه سطح وسيعي داشته باشد با روش لمينيت، آن را برطرف کرد. در مورد ايراد پر کردن دندان نيز تا جايي که من اطلاع دارم، پر کردن دندان پوسيده، يا عصب کشي و ... به منزله درمان دندان است. هواپيمايي، به دندان پوسيده يا خراب که ترميم نشده باشد ايراد خواهند گرفت نه به دنداني که درمان شده باشد. به نظرم چنين معايناتي براي پرسنل پرواز انجام مي شود و نيز مسائل دندانپزشکي زيبايي مثل لکه و رنگ، اهميت نداشته باشد. اما براي اطلاع دقيق تر از مقررات شرکت هاي هواپيمايي، به روابط عمومي آنها مراجعه کنيد.

*جراح، دندانپزشک

دکتر بهنام اوحدي* - www.iranbod.com

تاکنون درباره سود جستن از فيلم هاي سينمايي، کارتون هاي کودکان، فيلم هاي مستند و نيمه مستند و جلوه هاي طبيعت (راز بقا) در شتاب بخشيدن به هر دوسويه اصلي روان درماني - رفتاردرماني شناختي و روان تحليلي يا روانکاوانه (سايکودايناميک) مفصل نوشته ام. اکنون به سويه يي ديگر از کاربرد صنعت «فانوس خيال» در شتاب بخشيدن به روان درماني از گونه شناختي - رفتاري مي پردازم.

اگر به يکي از فروشگاه هاي عرضه محصولات صوتي - تصويري معتبر در يکي از کشورهاي پيشرفته يا در حال توسعه سر بزنيد، آشکارا مي توانيد ببينيد در کنار فيلم هاي سينمايي روز و ديروز، کارتون هاي کودکان، جلوه هاي مستند طبيعت و بازي هاي رايانه يي، يکي از جايگاه هاي مهمي که در پيش چشم مشتريان در نظر گرفته شده، بخش فيلم هاي نيمه مستند تاريخي است که به شرح همه سويه زندگي بزرگان مثبت و منفي تاريخ مي پردازند. از اين زندگينامه هاي مصور و مستند، جداي از فرونشاندن عطش کنجکاوي آدميان، مي توان با تيزبيني و هوشياري در راستاي شتاب بخشيدن به روان درماني شناختي - رفتاري سود جست. در بسياري از جوامع اين گوي گردان درباره بزرگان و نخبگان مثبت و حتي منفي تاريخ آدمي، افسانه هاي فراوان ساخته و پرداخته شده است. بدين گونه نخبگان مثبت در گذر گزافه پردازي (اغراق) - يا به بيان بهتر «خيالپردازي خلاقانه» و «افسانه بافي»- تبديل به الگوهاي شبه آسماني و آسماني دور از دسترس شده اند. نخبگان منفي، آدم ستيز و هستي سوز نيز در همين گذر بسان اهرمن هاي هراسناک و ديو و هيولاهاي افسانه يي شناسانده شده اند. در چنين حالتي نه تنها کودکان و نوجوانان که حتي جوانان و بزرگسالان نيز درنمي يابند که «هيچ ابرمرد و ابرزني وجود نداشته و نخواهد داشت» و آدمي، هرچند در چنگال «جبر ژنتيک سرشت» و «جبر محيط منش و پرورش»، فراوان و گران، دربند و گرفتار بوده و هست، اما در گذر «انگيزش، اختيار، خواست و اراده» مي تواند از جايگاه فرازيافته «فرشتگي» به جهنم فروافتاده «اهرمني» يا واژگون اين سقوط، فرود و فراز يابد. و اين همان نکته نغز پندآموزي است که به گوياترين گونه در سري فيلم هاي جنگ هاي ستاره يي (در ايران؛ «جنگ ستارگان») آفريده و به نمايش سپرده شده است. فيلم هاي اپيزوديکي که بايد آنها را يک بار براساس سال ساخت، از واپسين بخش به نخستين بخش و بار ديگر از بخش چهارم - آغاز سلطه «سوي تاريک قدرت»- به ششمين بخش و پس از آن، نخستين بخش به سوي سومين بخش- پايان سلطنت «سوي تاريک قدرت»- به تماشا نشست.در سال هاي نخست هزاره سوم ميلادي «جرج لوکاس» آفريننده سري فيلم هاي جنگ ستارگان، در مصاحبه يي که در آستانه ساخت بخش پنجم اين مجموعه انجام مي شد، بيان کرد اين مجموعه را بر پايه آموزه هاي معنوي مسيحيت و براي نشان دادن تقابل «دروغ و پليدي» با «راستي و درستي» نوشته و به نمايش سپرده است.مصاحبه کننده پرسيده بود آيا او نام «دارت ويدر» را بر پايه و کنايه «پيشواي سياهي» (دارک ليدر) برگزيده است؟ «جرج لوکاس» پاسخ گفته بود که نام «دارت ويدر» بيش از آنکه نشان دهنده و يادآور واژه «پيشواي سياهي» (دارک ليدر) بوده باشد، بيانگر و يادآور واژه «دروغگوي سيه رو» (دارک لاير) شد. «جرج لوکاس» از «دروغ» به عنوان بدترين و زشت ترين صفت آدمي ياد کرده بود و گفته بود؛ «استوار و راهبرد شدن دروغ در هر آدم و اجتماع، آغاز سلطه «سوي تاريک قدرت» است؛ چرا که دروغ از مجاز و مشروع شدن هر کردار و گفتار بر پايه «خودخواهي» سرچشمه مي گيرد و به چرخه معيوبي مي انجامد که دستاورد آن، دروغ بيشتر و باز هم بيشتر است.» «لوکاس» افزوده بود؛ ««دروغ» توهين آشکار به سرشت الهي آفرينش آدمي و هستي است. کشيشان کليسا در سده هاي تاريکي (قرون وسطي) در همين سياهي و تباهي فرورفتند تا آنجا که «امپراتوري دروغ» حاکم شد و زيرزمين نيايشگاه ها، جايگاه «تفتيش عقايد، شکنجه و اعتراف گيري» شدند. من در آغاز سه بخش نخستين را با پايان شکست شيرين اين «امپراتوري دروغ» به پايان بردم؛ اما همواره در اين انديشه بودم که به چگونگي شکل گيري اين «امپراتوري تباهي» و چيره شدن «سوي تاريک قدرت»- سلطه پليد و ويرانگر دروغ- بپردازم تا دست کم به اندازه توان خود، در راستاي اصلاح معنوي آدميان سراسر اين گوي گردان گرفتار در کينه و ستيز، گامي برداشته باشم.»

زندگينامه هاي تصويري که هم اکنون، در فروشگاه هاي فيلم و سريال و کارتون جهان نخست و دوم و گاه در ساک ها و کوله هاي کنار پياده روها و کنج دکان هاي جهان سوم، در دسترس اند، مي توانند چهره واقعي بزرگان و نخبگان مثبت و منفي تاريخ را از پس پرده خيالپردازي و افسانه بافي برون آورده و در شتاب بخشيدن به اصلاح «خطاها و طرح واره هاي شناختي» همگان و نيز کنترل «وسواس هاي کمال گرايانه» شخصيتي «محور دو» و نيز «محور يک»، نقشي بي مانند داشته باشند. بيان هوسراني هاي «آلبرت اينشتين» دچار هم ابتلايي «آسپرگر (درخودماندگي)- بيش فعالي» يا به نشان دادن فراز و فرودهاي خلقي و غريزي سيکلوتايميک «اچ جي ولز»، «شکسپير»، «اسحاق نيوتن»، «توماس اديسون»، «چارلز چاپلين» و بيشتر بزرگان و نخبگان تاريخ، نه تنها چهره آنان را ويران نمي کند، که با نمايان ساختن سرشت ژنتيک و منش پرورشي شان، از اين بزرگان، «الگوهاي زميني» و در دسترس براي نوجوانان و جوانان پديد مي آورد.

«وسواس هاي کمال گرايانه شبه معنوي» و «وسواس هاي کمال نگرانه تحصيلي و شبه علمي» محور يک (اضطرابي) يا محور دو (شخصيتي)، پس از «وسواس هاي جنسي - آميزشي» محور يک (اضطرابي)، از شايع ترين وسواس هاي ديده شده در مراجعان و بيماران است که نه تنها آدميان را به کمال معنوي موعود نمي رساند، که آنان را در گردابي هايل برآمده از خطاهاي فکري و باتلاقي بزرگ پديد آمده از طرح واره هاي بيمارگونه شناختي گرفتار مي کند. وسواس

-چه روان نژندانه (نوروتيک) و چه روان پريشانه (سايکوتيک)- نه فقط گوهر بي همتاي زمان، که گوهر هستي آدمي را به کام نابودي هميشگي مي برد و از «کمال» جز افسوس و حسرت باقي نمي گذارد. در حالي که دستيابي به معنويت و گام زدن در راه کمال چندان دشوار نيست. افسار و مهار زدن بر «شهوت قدرت و ثروت»- به تعبير «لوکاس»؛ «سوي تاريک قدرت»- راهبرد بنياديني است که پرهيز از به کار بستن «دروغ» و «نيرنگ» نخستين گام عملي و راهکار سودمند آن است.

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسي زناشويي و خانوادگي