عناوين اين صفحه

امير پوريا



البته که اهل نوشته هاي نوستالژيک صرف نيستم. البته که تکيه محض به حرمت و شيريني برخي خاطرات شخصي و تلاش براي عمومي کردن آنها را کوششي عبث و حتي منجر به خدشه دار کردن آن خاطره مي دانم. البته که وقتي خاطره براي خود آدم عزيز است، نمي توان خصلت ها و مختصاتش را آن گونه که لمس و تجربه و مشاهده و گوش خود آدم بهش چشانده و حافظه حسي - عاطفي ثبتش کرده، به ديگران منتقل کرد. ولي مگر مهدي آذريزدي و خاطره کتاب سترگ «قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب» تنها خاطره فردي من بوده که براي ابراز اين شيفتگي و اندوه نوستالژيک دلپذير در خصوص آن، چنين محتاط و هراسان از تخريب بلنداي آن شده ام؟ چرا فکر مي کنم اين همه هنرمند و هنردوست و مخاطب ميانسال و جوان و نوجوان که مي شناسم و مي دانم همان دلدادگي ها را با اين کتاب داشته اند که من از سر گذرانده ام و در سر نگه داشته ام، ممکن است اين شيفتگي شخصي را لمس و حس نکنند؟

شايد دليل اصلي اش اين است که مي دانم برخي از ويژگي هاي «قصه هاي خوب...» براي من، اينکه اين کتاب برايم چه بوده و چه ها کرده، به قدري

منحصر به فرد است که بازگويي اش نزد ديگران - حتي اگر درصدي از اين ديگران در ميان گروهي که اين روزها در اندوه فقدان آذريزدي به سر مي بريم، همپالکي ام باشند- دور نيست که عجيب يا افراطي يا اغراق آميز جلوه کند. مهم ترين دو نکته يي که نه پيش از نگارش اين يادداشت به آنها اقرار کرده ام و نه از اين پس چنين خواهم کرد، اين است که اولاً من از روز الفبا خواندن در خانه تا دو سه سال بعد از شروع مدرسه در دوره دبستان، تمام آن تصور کلي و اندکي فخرفروشانه خانواده ام را که مي پنداشتند و مي گفتند امير عاشق کتاب خواندن است يا کتاب از دستش نمي افتد، مديون هفت جلد از هشت جلد «قصه هاي خوب...» که تا آن سال ها منتشر شده بود، بودم؛ به اضافه کتاب عزيز ديگرم «ماهي سياه کوچولو» که از لجاجت برسر نوستالژي همان چاپ قديمي به خصوص اش با جلد نارنجي و طرح سفيدرنگ روي آن، هرگز نسخه ديگري از آن را نگرفتم و به کتابخانه ام نيفزودم (حتي با وجود اينکه همان چاپ قديمي را هم در اثاث کشي هاي ملعون مرسوم، گم کردم،). و ثانياً در تمام اين سال ها، در هر صحبت شخصي و گپ دوستانه و افاضات حين تدريس و سخنراني و غيره، هربار از سه متن کهن و مهم «سندبادنامه» و «قابوسنامه» و «کليله و دمنه» نقلي آورده ام، بي برو برگرد، به آنچه از بارها خواندن جلدهاي مختلف «قصه هاي خوب...» در ذهنم مانده، بازمي گشته است، چون اين سه را هرگز در نسخه هاي اصلي نخوانده ام و بعيد مي دانم از نسل ما، افراد پرشماري به خلاف من باشند. بدين سان بود که «قصه هاي خوب...» برايم نه فقط اولين کتاب باليني عمر، که اساساً مهم ترين پيونددهنده ام به فضاي ادبيات بود؛ و نيز اولين منبع اين همه قصه و نقل قول و حکايت و ديالوگ که در زندگي ام از رمان ها و جوک ها و وقايع و مشاهدات اطراف و - بيش از همه، از- فيلم ها استخراج و بازگو مي کنم. اين دين کوچکي که نيست، هيچ؛ شايد يکي از بزرگ ترين بدهکاري هايم در طول زندگي و مجاورت با هنر و ادبيات نيز باشد.

از سويي ديگر، با آنکه تعداد چاپ ها و نسخه هاي مختلف ديوان گرامي حافظ در کتابخانه ام مثل بسياري از شما، از هر کتاب ديگر بيشتر است، و با آنکه يکي از معدود دلايل خوشحالي ام از اينکه ايراني و فارسي زبان به دنيا آمده ام اين است که حافظ را بدون واسطه بي ربطي چون ترجمه مي خوانم، در عمرم هيچ کتابي را به تعداد دفعات «قصه هاي خوب...» خريداري نکرده ام و مطمئنم اين رکورد به دست هيچ کتاب ديگري هم شکسته نخواهد شد. چون در چند مقطع مشخص بچگي، نوجواني، بين نوجواني و تين ايجري (،)، خود دوره تين ايجري و دو بار هم بعد از آن، کل جلدهاي آن را برايم خريده اند يا از جايي به بعد، خود چنين کرده ام. با وسواس هاي گاه ابلهانه يي در حد انگشت نگذاشتن بر جلد و پشت جلد مجلاتي که روکش يووي دارند، کتاب نگهدار بي دقتي نبوده ام و نيستم ولي وقتي يادم مي آيد که چند بار جلد يا صفحات «قصه هاي خوب...»ام پاره و از هم جدا شده و مجبور شده ام سري ديگري از آن را بگيرم، مطمئن مي شوم هيچ کتاب ديگري را تا اين ميزان و به اين دفعات، بعد از بازخواني هاي چندده باره، کنار بالش ام نگذاشته ام؛ آن هم در تمامي مقاطع سني، از حدود بيست سال پيش تاکنون. و در اين ميان، البته همکاري هاي مشفقانه خواهر و برادرم در اين بازخواني هاي مشترک نيز بي اثر نبوده؛ دست کم در زودتر پاره شدن هر يک از مجموعه جلدهاي کتاب، و البته خاطرات مشترکي که اين روزها قدرش را خوب مي دانيم.

به همه هم غصه هاي اين چندروزه که با درگذشت پيرمرد قصه گوي شيرين زبان، ياد هم قصگي هاي قديم و مشترک مان افتاده اند و مي خواهند به سراغ کارتون هاي خاک گرفته توي قفسه هاي انباري بروند و مثلاً جلد «قصه هاي گلستان و ملستان» يا هر يک از باقي جلدها را که زودتر به دست شان خورد، بيرون بياورند و به سبک حميد هامون که در همان زيرزمين نم کشيده نشست و نوستالژي عکس هاي کودکي و مادر را با کف دست نوازش کرد، در همان انباري چند سطري بخوانند و تکه هايي از «کودک دانا» يا «پيرچنگي» يا «ريش عابد» يا «گداي اسپنددودکن» يا هر داستان ديگر را باز بخوانند و برش هايي از نقاشي هاي آن جلدهايي را که کار فرشيد مثقالي است و براي من تا ابد درخشان ترين جلوه تصويرسازي کتاب کودک باقي خواهد ماند، باز ببينند، پيشنهاد مي کنم در کنار عزيز داشتن آن نسخه هاي قديمي که خاطره سال هاي دور و نزديک را در برگ برگ خود حفظ کرده، دوره جديدي نيز به ياد راوي تازه رفته خوب ترين قصه هاي عمرمان به کتابخانه شان بيفزايند تا هم آن نسخه هاي قديمي در بازخواني ها آسيب بيشتر نبيند و هم کتابفروشي هاي معمولاً خلوت و خاموش اين شهر و ديار، از اين همه هجوم براي بازخريد يک کتاب ويژه کودکان توسط کساني که ديگر سال هاست تنها زور مي زنند چيزکي از کودکي را در خود زنده نگه دارند، متحير و مشعوف شوند.

amirpouria@gmail.com

---

پيام تسليت خاتمي براي درگذشت نويسنده قصه هاي خوب

جناب آقاي مهدي آذريزدي - که رحمت گسترده خدا بر او باد- پس از عمري تلاش مقدس، به خصوص براي آگاه کردن نسل جوان به فرهنگ و ادب والاي اسلامي و ايراني، رخ در نقاب خاک کشيد. اين بزرگ از فقر و محروميت سکويي ساخت تا به وادي غناي فکري و فرهنگي اوج گيرد. مناعت طبع، شکيبايي، تيزبيني، خداجويي و وطن خواهي اين نويسنده بزرگ، ستايش هر حقيقت طلب خيرخواهي را برمي انگيزد. نقش او در تاريخ بيش از نيم قرن اخير هيچگاه فراموش نخواهد شد. با دلي آکنده از اندوه، من اين مصيبت را به همه دوستداران فضيلت و ادب و ايران بزرگ و خانواده معزز او تسليت عرض مي کنم و از خداوند مهربان براي روان پاک او شادي و آرامش مسالت دارم.

---

نمايشگاه هنرمندان ايراني در لس آنجلس برپا شد

نمايشگاه آثار هنرمندان ايراني با عنوان «با قفس پرواز کن» از روز نوزدهم تيرماه در گالري «فانتوم» شهر لس آنجلس آغاز به کار کرد. اين نمايشگاه که يک پروژه مشارکتي و چندرسانه يي است با حضور 30 هنرمند ايراني و خارجي در اين مجموعه به مدت 16 روز برپا مي شود و قصد دارد با زبان هنر از ايران امروز سخن بگويد.در اين نمايشگاه مي توان آثاري از هنرمنداني همچون مجيد برادر، اردلان پايور، عباس حجت پناه، البرز کمالي زاد، آماتيس متولي، آرش ساعدي نيا، لاله اسکندري، فرزاد کهن، هادي صالحي و... را مشاهد کرد. اين نمايشگاه تا 26 جولاي (پنجم مردادماه) ادامه دارد.