گروه بين الملل،فرزانه روستايي ؛ماجراي سرکوب خونين ايالت سين کيانگ چين هفته گذشته از آنجا آغاز شد که جمعيتي 200 نفره از چيني تبارهاي هان در شهر ارومچي عليه اويغورها راهپيمايي کردند. اين راهپيمايي اعتراض اويغورها را برانگيخت که خواستار رعايت عدالت در مورد دو تن از مسلمانان بودند که به اتهامي در زندان به سر مي برند. آثاري از درگيري هفته هاي گذشته نيز بروز کرده بود و باعث شده بود نيروهاي امنيتي از برگزاري نماز جمعه در چند شهر جلوگيري کنند. وقتي جمعيت مسلمانان معترض در شهر ارومچي به راه افتاد و نيروهاي امنيتي نيز با گلوله به سرکوب تظاهرکنندگان پرداختند معلوم بود اويغورها مطالبات برآورده نشده و احساسات سرکوب شده يي داشتند که با شعله ور شدن شهر بروز کرد. اما اينکه چرا نظام حزب کمونيست به اين زودي سرکوب خونين را پيشه کرد موضوع قابل توجهي است. چين قرار است تا سال 2007 از امريکا پيشي بگيرد و تا سال 2050 به لحاظ اقتصادي به مرتبه يي برسد که هيچ ملتي در تاريخ بشر به آن دست نيافته است. با اين حال همين نظام به سرعت در حال تحول از بعضي جهات اجتماعي و سياسي هنوز در عصر حجر به سر مي برد و به قولي براي باز و بسته کردن هر پيچي هنوز به پتک متوسل مي شود.نظام هاي کمونيست در برخورد با بحران هاي سياسي امنيتي که به صورت طبيعي در کشور بروز مي يابند، از همان اول آخرين راه حل را انتخاب مي کنند يعني سرکوب و گلوله. اين همان راهکاري است که چيني ها در برخورد با ناامني در استان بزرگ، حساس و استراتژيک سين کيانگ اتخاذ کردند. 20 سال پيش که تجمع دانشجويان معترض در ميدان تيان آن من پکن (ميدان صلح آسماني) برگزار شد مقام هاي حزب به جاي صلح، از آسمان گلوله توپ و فشنگ بر سر دانشجويان ريختند و طي کمتر از يک روز چنان ميدان را از کشته ها و خون پاک کردند که گويي ديروز صدها هزار نفر در همين ميدان به گلوله بسته نشده اند. سال پيش نيز ناآرامي تبت مقام اول حزب را چنان برآشفت که بار ديگر آخرين راه حل را از همان اول به کار بستند.درواقع پس ذهن رهبران حزب که معتقدند ما مرکز عالم هستيم و عالم بايد خودش را با ما هماهنگ کند، اين انديشه منحوس ريشه دوانده است که دموکراسي و حکومت مردم تا جايي دموکراسي و حکومت مردم است که نظام سياسي را تهديد نکند. رهبران حزب معتقدند، لازم نيست حزب کمونيست معيارهاي دموکراسي و روابط دموکراتيک را رعايت کند، بلکه اين دموکراسي است که بايد حزب و مقام هاي رده اول را رعايت کند.مقدمه فوق توضيح کلي آن حادثه يي است که در استان مسلمان نشين يا دگرانديش سين کيانگ رخ داد و اخبار بسيار سانسور شده چيني ها حاکي از آن بود که حداقل 150 نفر کشته شده اند. وقتي رهبران حزب چنان مي انديشند، سربازان پياده حزب با چماق، ساطور، ميله آهني و باتوم برقي به خيابان مي ريزند تا اعتراضات را آرام کنند. البته با شيوه يي که محکم ترين تبعيت از مرکزيت حزب به نمايش درآيد و نيز خانواده هاي قربانيان نيز از ياد نبرند که اعتراض در نظام حزب کمونيست همواره با زندان و محاکمه ختم نمي شود بلکه گاه به دو شقه شدن توسط ساطور يا فلج شدن در اثر ضربه باتوم برقي مي تواند به پايان برسد تا ديگر اعتراضي صورت نگيرد.از خشک مغزي رهبران حزب کمونيست همين بس که به مسلمانان اويغور اجازه نمي دادند به صورت انفرادي به سفر حج بروند و براي رفتن به مکه مسلمانان حتماً بايد از مجاري دولتي که حزب طراحي کرده، عبور کنند.مقام هاي حزبي براي مقابله با هويت ملي فرهنگي مسلمانان، مهاجرت سازماندهي شده چيني هاي هان - يا چيني هاي غيرمسلمان- را طي يک دهه گذشته تدارک ديده اند. مسلمانان اويغور معتقدند منطقه آنان سهم چنداني از اقتصاد رو به رشد چين نداشته است و مقام هاي حزب امتيازهاي اقتصادي را به کساني مي دهند که ترديدي در وابستگي شان به مقام هاي حزب کمونيست وجود نداشته باشد. مسلمانان اويغور حدود 40 درصد جمعيت استان سين کيانگ را تشکيل مي دهند و شهر ارومچي مرکز اين استان در وسط جاده ابريشم به سوي شرق قرار داشته است. قرار داشتن بر سر راه جاده ابريشم و نيز احاطه شدن اين استان از سوي کشورهاي مسلمان فرهنگ و هويت خاصي را در منطقه جا انداخته است که در سابقه تاريخي چيني ها نهفته است. مقام هاي حزب معتقدند ضرورتي ندارد کسي در کشور چين ايده يي غير از کمونيسم داشته باشد و خرده فرهنگ ها و سنت هاي اقوام تا جايي محترم و مورد ملاحظه اند که خود را براساس مرکزيت حزب تعريف کنند.
کمونيست ها خود را مرکز عالم مي دانند و معتقدند ضرورتي ندارد دنيا بر اساس ملاک هاي غرب تحولات چين را ببيند يا ارزيابي کند. حزبي ها معتقدند دنيا چين را آن گونه که حزب تشخيص مي دهد و توصيه مي کند، بايد ببيند. بر همين اساس از اول هفته گذشته کليه خبرنگاران خارجي از کل استان سين کيانگ برچيده شدند و براي ممانعت از خبررساني پيرامون تحولات چين، اينترنت، تلفن هاي خارج از کشور و اس ام اس قطع شده و دفتر خبرگزاري هاي خارجي در منطقه نيز تعطيل شدند.
براي مدت يک هفته تحولات استان سين کيانگ در صدر همه اخبار قرار داشت، در حالي که شديدترين سانسور دولتي پيرامون خبررساني اعمال مي شد. با وجود تلاش گسترده يي که براي پنهان نگه داشتن خونريزي هولناک شهر ارومچي به کار گرفته شد، اخبار و تصاوير آن به سراسر جهان مخابره شد. اويغورها معتقدند همواره سرکوب و محدود شده اند تا در گوشه يي از خاک چين زنداني باشند. ظاهراً چيني ها در جريان المپيک سال گذشته به همه دواير امنيتي دستور داده بودند بيش از هر چيز مراقب مسلمانان اويغور باشند و از رفت و آمد آنان جلوگيري کنند. حتي هتل هاي پکن موظف بودند داشتن يک مسافر اويغور را گزارش دهند.
مقام هاي حزبي در برخورد با جنبش هاي اجتماعي از ارتباط دادن هر تحولي با عوامل خارج از مرزها و دست هاي امپرياليسم ابا ندارند. اگر گذار شما به بازارها و فروشگاه هاي شهرهاي بزرگ اروپا افتاده باشد، متوجه مي شويد يافتن کالاهاي غيرچيني در فروشگاه هاي پاريس، استکهلم و لندن تقريباً مشکل است. با اين حال چيني ها ضمن اينکه حداکثر بهره را از ارتباطات بين المللي مي برند تا کالاي خود را صادر کنند، براي سرکوب جريان هاي اجتماعي داخلي همواره غرب را متهم مي کنند. در واقع غربي ها براي اينکه سيل کالاهاي ساخت چين را خريداري کنند، خوب هستند اما دموکراسي، تکثر، آزادي اقوام، و شفافيت سياسي که کشورهاي اروپايي و امريکا تا حدود زيادي براساس آن اداره مي شوند، بد است.
چيني ها همانند تجربه اتحاد جماهير شوروي و بسياري از کشورهاي بلوک شرق از تجربه امنيتي خاص ويژه يي نيز بهره مي برند. آنها پس از سرکوب هر حادثه اجتماعي نفراتي از دستگيرشدگان را در تلويزيون سراسري اين کشور به نمايش مي گذارند که اعتراف کنند سازمان هاي غربي آنها را تجهيز کرده و براي به راه انداختن شورش هاي کور در خارج دوره ديده اند.
بيش از يک ميليارد جمعيت چين نيازهاي مصنوع حدود سه ميليون جمعيت کره زمين را تامين مي کنند، اما از حق مطلع بودن از اخبار جهان محروم هستند. در واقع مقام هاي حزبي چين مهارت ويژه يي در جهت دادن به اخبار و شامپو کردن ذهن توده هاي چيني دارند. براي مثال اخبار مربوط به تظاهرات و درگيري هاي خياباني ماه گذشته شهرهاي ايران در راديو و تلويزيون دولتي چين سانسور شد و عملاً چيني ها اطلاع نيافتند در ايران چه رخ داد، زيرا مقام هاي حزب از آن وحشت داشتند تا از تحولات ايران الگوبرداري شود.
بسياري از چين شناسان براساس تفاوت درآمد سرانه در چين معتقدند جمعيت بيش از يک ميلياردي اين کشور به شهروندان درجه يک، درجه دو و درجه هيچ تقسيم شده اند. طبقه جديدي در چين کمونيست شکل گرفته است که بيشترين بهره از شکوفايي اقتصادي را به خود اختصاص داده اند و در کنار آنان، ميليون ها چيني وجود دارند که کارفرما فقط متعهد است شکم آنان را سير کند.
با اين حال رشد و توسعه اقتصادي در چين موجب شکل گرفتن و گسترش طبقه متوسطي شده است که نمي توان مانع فهميدن آنان شد. به احتمال زياد نسل جديد چيني ها در کنار گسترش ارتباطات جهاني از ملاک ها و معيارهاي رهبران محدودذهن حزب کمونيست فاصله مي گيرند. هم اينان به احتمال زياد نقش بيشتري در صحنه سياست و حکومت چين برعهده خواهند گرفت و همانند دموکراسي هاي پيشرفته خواهان تحمل انديشه ها و ايده ها و تفاوت هاي فرهنگي خواهند شد. تا آن زمان هيچ کس در اين کره خاکي به گلوله بسته شدن اعتراضات دانشجويي 20 سال پيش، سرکوب سال گذشته استان تبت و برخورد خونين نيروهاي امنيتي و پليس با مسلمانان اويغور را تاييد نکرد.
froostaee@yahoo.com
