گروه اجتماعي؛ اگرچه سازمان هاي مسوول، پيش بيني کرده بودند غائله پرسر و صداي گرد و غبار و آلودگي غيرمنتظره هوا در نهايت تا چهارشنبه مي خوابد، اما آسمان ديروز ايران گواهي بر چيز ديگري مي داد. به گزارش خبرنگار اعتماد، تهران ديروز همچنان تحت سايه سنگين گرد و غبار آميخته به آلودگي قرار داشت، تا خلاف اخبار خوشايندي را روايت کند که در روزهاي گذشته مدام از سوي خبرگزاري ها و صدا و سيما روي آن تاکيد شده بود. همه ماجرا البته خلاصه در تهران نبود. به جز اخبار خوبي که از برخي استان هاي مرکزي نظير اصفهان درباره عادي شدن شرايط منتشر مي شد، از ساير مناطق کشور به خصوص بخش هاي غربي خبرهاي چندان خوشي به گوش نمي رسيد. از شهرهاي غربي و جنوبي کشور گزارش شد، با نفوذ يک توده جديد از جانب عراق، آن نواحي، پس از يک فروکش نسبي دوباره در بحران فرو رفته و آسمان نيمي از ايران، بار ديگر در روز روشن، تار شده است. سازمان هواشناسي با انتشار اطلاعيه يي که ديروز آن را روي وب سايت خود گذاشت، خبر داد؛ «روز چهارشنبه با نفوذ يک توده گرد و خاک از مرزهاي عراق به داخل کشور که از شدت کمتري نيز برخوردار است، مجدداً در استان هاي کرمانشاه، ايلام، لرستان، خوزستان، کهکيلويه و بويراحمد و بوشهر افزايش نسبي گرد و خاک به وجود آمده است و پيش بيني مي شود طي روزهاي پنجشنبه و جمعه به تدريج از غلظت آن کاسته شود.» با اين حال ديروز هم مانند روزهاي قبل، گزارش هاي ضد و نقيض درباره بحران هوا، در صدر اخبار خبرگزاري هاي مختلف قرار داشت.

با گذشت چهار روز از افزايش ناگهاني و بي سابقه ذرات معلق در هواي پايتخت، آسمان تهران همچنان از گرد و غبار متراکم و بنا بر اعلام مديرعامل شرکت کنترل و کيفيت هواي تهران شاخص آلودگي هواي پايتخت 170 است.

مهر گزارش داد، آسمان تهران در حالي چهارمين روز بحراني خود را سپري مي کند که به نظر مي رسد گرد و غبار معلق در آسمان همچنان سر نشستن ندارد. با اين همه مشاهدات و ملاحظات علمي مراکز مرتبط با سنجش ميزان آلودگي هواي پايتخت که شرکت کنترل و کيفيت هواي تهران يکي از آنهاست حاکي از آن است که دست کم تا روز جمعه تهراني ها قادر به ديدن آسمان آبي نخواهند بود. در اين باره مديرعامل شرکت کنترل و کيفيت هواي تهران در گفت وگو با خبرنگار مهر با اعلام اينکه هم اکنون شاخص آلودگي هواي پايتخت روي عدد 170 قرار دارد، گفت؛ ميزان آلودگي هواي تهران نسبت به ديروز با کاهش روبه رو بوده است. با اين همه هنوز ميزان آلايندگي هواي تهران 5/1 برابر حد استاندارد زيست محيطي است. با اين همه مهندس يوسف رشيدي اين پيش بيني را هم مي کند که از ميزان آلايندگي هواي تهران کاسته شود. به گفته رشيدي روند کاهش ميزان آلايندگي هواي تهران از روز جمعه سرعت بيشتري به خود خواهد گرفت با اين همه طي روزهاي پنجشنبه و جمعه همچنان شاهد غبار معلق در هواي تهران خواهيم بود. تا اينجاي کار که افزايش بي سابقه ذرات معلق در هوا، تهران را براي دو روز به تعطيلي کشانده است. آيا اين روند همچنان باقي خواهد ماند؟ بايد منتظر ماند و بازي طبيعت را به نظاره نشست.

با اين حال همين خبرگزاري دو خبر ديگر هم به نقل از مسوولان مرتبط با آلودگي هوا نوشت. نخست در خبري به نقل از مديرکل محيط زيست استان تهران نوشت؛ «با توجه به روند رو به کاهش غلظت گرد و غبار نشست کميته اعلام شرايط اضطرار در وزارت کشور برگزار نمي شود.» محمد باقر صدوق با اعلام اين خبر گفت؛ از 7 صبح ديروز تا 7 صبح امروز ميزان غلظت آلودگي گرد و غبار روندي کاهشي داشته و شرايط در حال بازگشت به حالت بهتري است. اين مقام مسوول شاخص غلظت گرد و غبار در سامانه هاي سنجش سطح شهر تهران را نشان دهنده کاهش از 290 به 180 psi دانست و افزود؛ با توجه به روند کاهشي غلظت آلودگي هوا، تعطيلي رسمي ضرورتي ندارد اما معمولاً روزهاي آخر هفته ادارات و سازمان ها تعطيل هستند. خبر ديگر هم به نقل قول مديرعامل شرکت کنترل ترافيک تهران اختصاص داشت؛ «هم اکنون هواي تهران از وضعيت بحراني به وضعيت اضطرار رسيده است و تا فردا ميزان آلايندگي هواي پايتخت از حالت اضطرار هم خارج مي شود.» يوسف رشيدي با اعلام اين خبر گفت؛ در حالي که روند کاهشي آلاينده ها در آسمان تهران ادامه دارد به نظر مي رسد شرايط براي فردا از حالت هشدار هم خارج شود و به حالت ناسالم برسد که در آن شرايط شهروندان مي توانند به فعاليت هاي روزانه بپردازند و نيازي به تعطيلي رسمي نيست. وي ادامه داد؛ تهران به دليل افزايش 9 برابري ميزان آلايندگي هوا در دو روز گذشته تعطيل بود. مديرکل کنترل کيفيت هواي تهران با اشاره به خارج شدن ميزان غلظت آلاينده ها و کاهش اين پديده در سطح شهر تهران افزود؛ ميزان غلظت هواي تهران هم اکنون به 180 رسيده که نسبت به ديروز نصف شده است.

ايسنا هم با انتشار اخبار مشابهي خبري هم درباره عوارض سلامتي بحران جوي کشور منتشر کرد. «افزايش 150درصدي عارضه هاي تنفسي در چند روز اخير» تيتر اين خبر بود که آن را مسوول اتاق بحران مرکز مديريت حوادث غيرمترقبه و فوريت هاي پزشکي اعلام کرد. دکتر منتظر خراساني با اشاره به اينکه بيشترين ميزان مراجعه کنندگان به اورژانس در روزهاي اخير مربوط به استان تهران بوده است، گفت؛ ماموران اورژانس در روز سه شنبه نهم تيرماه امسال هزار و31 مورد ماموريت را که 125 مورد آن مربوط به بيماري هاي قلبي و 63 مورد نيز مربوط به بيماري هاي تنفسي بود انجام دادند که اين آمار با توجه به افزايش گرد و غبار در استان تهران در روز سه شنبه 16تير ماه به هزار و 189 ماموريت رسيد که بر اساس آن 178 ماموريت مربوط به بيماران قلبي و 157 مورد نيز به عارضه هاي تنفسي اختصاص داشت. مسوول اتاق بحران مرکز مديريت حوادث غيرمترقبه و فوريت هاي پزشکي ادامه داد؛ ماموران اورژانس در روز دوشنبه 15تيرماه يک هزار و 132 مورد ماموريت در استان تهران انجام دادند که 135مورد آن مربوط به موارد قلبي و 135 مورد ديگر به بيماران تنفسي ارتباط داشت. اين در حالي است که ميزان ماموريت ماموران اورژانس در سه شنبه هفته گذشته (هشتم تير ماه)، هزار و 42 مورد بود که 159 مورد آن به بيماري هاي قلبي و 77 مورد ديگر نيز مربوط به بيماري هاي تنفسي بود. در نتيجه آمار ماموريت هاي اورژانس در رابطه با بيماري هاي تنفسي در روز 16 تيرماه افزايش صد درصدي را به همراه داشته است. وي با بيان اينکه در روز يکشنبه هفتم تيرماه ماموران اورژانس در هزار و سه ماموريت خود، به 149مورد بيمار قلبي و 58 مورد بيمار تنفسي امدادرساني کردند، اضافه کرد؛ ميزان ماموريت هاي اورژانس در روز يکشنبه 14 تيرماه به هزار و 101 مورد رسيد که 141 مورد آن مربوط به عارضه هاي قلبي و 77 مورد ديگر مربوط به موارد تنفسي بود که آمار بيماري هاي تنفسي نسبت به مدت مشابه هفته گذشته 30 درصد افزايش نشان مي دهد.

ايلنا هم به مردم و به خصوص بيماران قلبي و سالمندان و کودکان توصيه کرد همچنان در خانه بمانند تا از عوارض آلودگي طبيعي و غيرطبيعي هوا مصون بمانند. اما شايد خبر جالب ديروز گزارش نسبتاً متفاوت و هشداردهنده مهر از اطلاعات ثبت شده توسط ماهواره ناسا بود. گزارشي که علاوه بر تاکيد بر تاثيرات مخرب زيست محيطي، نسبت به پراکنده شدن ويروس و باکتري ها و احتمال شيوع بيماري هاي فراگير در حوزه تاثير بحران جوي عراق و ايران هشدار مي داد؛ «تصوير جديدي که توسط ماهواره آکوا ناسا ارائه شده است مناطق مرتفع عراق را که تحت تاثير اين توفان قرار گرفته اند نمايان مي سازد. بلند شدن از سطح قاره ها و سفر روي اقيانوس ها از خصوصيات اصلي و طبيعي غبارها است. بر اساس تخمين دانشمندان توفان هاي غبار بياباني سالانه 4/2 بيليون تن خاک و خاشاک را در ميان اتمسفر زمين پراکنده مي سازد که هر يک گرم از اين خاشاک از بيليون ها سلول باکتري تشکيل شده اند. چنين توفاني از غبار به همراه باکتري هاي موجود در آن مي تواند از کوير صحرا در آفريقا بلند شود و در فلوريدا خاتمه يابد. چنين توفان هايي به علاوه مي توانند ميزان زيادي از ذرات آهن را به اقيانوس ها وارد سازند و در بدترين شرايط نيز قادرند اپيدمي مرگباري را در جهان پراکنده سازند.»

يک متخصص محيط زيست خشک شدن تالاب هورالعظيم و از بين رفتن رطوبت ناشي از آب اين تالاب و خشک شدن ديگر تالاب ها بر اثر راه سازي و فعاليت هاي عمراني توسعه طلبانه را عامل رشد بيابان هاي کشورهاي عربي و افزايش گرد و غبار در سال هاي اخير دانست. دکتر اسماعيل کهرم، با اشاره به سفر رئيس سازمان محيط زيست کشورمان به عراق، اقدامات اين سازمان را به دليل گستره وسيع و غيرقابل مهار گرد و غبار در کشور، بي تاثير دانست. استاد دانشگاه آزاد اسلامي سفر فاطمه واعظ جوادي به عراق و امضاي تفاهمنامه براي کنترل وضع بيابان هاي عراق را «نوش داروي بعد از مرگ سهراب» خواند و تاکيد کرد؛ از بين رفتن مراتع و جنگل ها و گسترش اقدامات ضد محيط زيستي و منابع طبيعي، باعث رشد اين حجم از بيابان شده که امروز غبار و خاک و آلودگي اش تنفس مردم ايران را مختل کرده است. اين متخصص محيط زيست با هشدار به اينکه اقدامات توسعه طلبانه و نافي محيط زيست مي تواند آينده کشور ما را نيز به بيابان هاي عراق و کشورهاي عربي نزديک کند، گفت؛ پوشش گياهي در اروپا و حفظ جنگل ها و استفاده مطلوب از مراتع توانسته اين کشورها را از بروز چنين فجايعي نجات دهد، چرا که با نابودي حجم وسيعي از جنگل ها و مراتع کشورهاي اروپايي و حتي استان هاي شمالي ايران نيز چنين پديده يي را تجربه خواهند کرد. کهرم با اشاره به شدت آلودگي و خطر ريزدانه هاي معلق در آسمان کشور افزود؛ چشم و بيني و حلق و شش ما در معرض خطر جدي است و ريه هاي ما براي بروز چنين وضعي آمادگي ندارد. بنابراين شهروندان تا آنجا که ممکن است از راه بيني تنفس کنند و از ماسک براي جلوگيري از خطر آلودگي استفاده کنند.

قائم مقام معاونت آموزشي وزارت علوم با بيان اينکه بحث امتحانات معوقه به دانشگاه ها واگذار شده است، گفت؛ دانشجوياني که داراي مشکلات تنفسي و قلبي هستند تنها با تاييد دانشگاه ها مي توانند در امتحانات دو روز اخير به دليل تعطيلي در اثر آلودگي هوا شرکت نکنند.رضا عامري در گفت وگو با مهر گفت؛ وزارت علوم بحث امتحانات معوقه را کاملاً به خود دانشگاه ها واگذار کرده است و دانشجويان براي تمامي موارد مربوط به اين بحث بايد با دانشگاه هماهنگ کنند.وي در رابطه با وضعيت غيبت دانشجوياني که به دليل مشکلات تنفسي و قلبي در روزهاي اخير نمي توانند در امتحانات شرکت کنند، گفت؛ وزارتخانه تصميم خاصي در اين رابطه اتخاذ نکرده است اما دانشگاه ها بايد با دانشجوياني که مشکل پزشکي دارند همان طور که قبلاً در مقررات آموزشي آمده است، رفتار کنند.قائم مقام معاونت آموزشي وزارت علوم در پاسخ به مهر مبني بر اينکه اگر دانشجويي گواهي معتبر پزشکي ارائه دهد مي تواند در امتحان شرکت نکند، گفت؛ تشخيص معتبر بودن گواهي پزشکي کاملاً در اختيار دانشگاه است. بر اساس تصميم کميته شرايط اضطراري آلودگي هوا تمامي مراکز دولتي و آموزشي دولتي و غيردولتي استان تهران روزهاي سه شنبه و چهارشنبه تعطيل شدند اما مراکز آموزش عالي و دانشگاه ها مي توانند امتحانات خود را برگزار کنند.از سوي ديگر رئيس مرکز خدمات آموزشي وزارت بهداشت گفت؛ چنانچه دانشجوي مبتلا به بيماري قلبي يا تنفسي در دو روز اخير به دليل شرايط اضطراري هوا که از سوي مراجع رسمي اعلام شده در امتحانات شرکت نکند مي تواند درس مربوطه را حذف پزشکي کند. غلامرضا حسن زاده در گفت وگو با مهر افزود؛ دانشجوياني مي توانند از اين موضوع براي حذف پزشکي استفاده کنند که بيماري ثابت شده قلبي يا ريوي داشته باشند. رئيس مرکز خدمات آموزشي وزارت بهداشت يادآور شد؛ اين دسته از دانشجويان که داراي بيماري ثابت شده باشند مي توانند با ارائه گواهي پزشکي و هماهنگي گروه آموزشي و استاد مربوطه دوباره امتحان دهند.

معاون محيط زيست انساني اداره کل محيط زيست استان تهران گفت؛ اخطارهايي به کارگاه هاي آلوده کننده رودخانه جاجرود داده شده و در اين راستا نياز به حمايت دستگاه هاي اجرايي است. داريوش گل علي زاده در گفت وگو با ايسکانيوز اظهار داشت؛ تصفيه آب رودخانه جاجرود براي شرب نيازمند هزينه زيادي است اما در حال حاضر براي آبياري استفاده مي شود. وي افزود؛ در سال هاي اخير افزايش صنايع فعال در منطقه جاجرود و دفع غيراصولي فاضلاب هاي صنعتي و شيميايي موجب آلودگي آب هاي سطحي و زيرزميني اين منطقه شده است. معاون محيط زيست انساني اداره کل محيط زيست استان تهران اظهار داشت؛ رودخانه جاجرود در 30 کيلومتري شمال شرق تهران قرار گرفته و وارد سد لتيان مي شود که شعبه هاي فشم، ميگون، دماوند و آهار به اين رود مي ريزند. وي گفت؛ بررسي کامل کانون هاي آلودگي و راهکارهاي جلوگيري از آلودگي، پايش هاي مستمر و بررسي آلودگي واحدهاي صنعتي مجاور رودخانه جاجرود، بحث تخليه پسماندهاي صنعتي و انساني و فاضلاب روستاها مورد بررسي قرار مي گيرد. گل علي زاده با اشاره به اينکه رودخانه جاجرود بخشي از آب شرب اهالي شرق تهران را تامين مي کند، افزود؛ آب رودخانه جاجرود در حال حاضر در پايين دست استفاده نمي شود.

بنا بر اعلام وزارت بهداشت عربستان، با افزوده شدن هشت مورد ديگر به فهرست مبتلايان به آنفلوآنزاي خوکي در رياض پايتخت و ديگر شهرهاي بزرگ اين کشور، شمار مبتلايان به اين ويروس از مرز يکصد نفر گذشت. به گزارش ميراث خبر به رغم تمهيدات به عمل آمده از سوي وزارت بهداشت عربستان در مبادي ورودي و خروجي اين کشور به ويژه در فرودگاه هاي بين المللي و گذرگاه هاي آبي، از ابتداي شيوع اين بيماري در ماه گذشته ميلادي تاکنون شمار آنان به 106 مورد رسيده است. وزارت بهداشت عربستان ضمن تاکيد بر اينکه شمار زيادي از بيماران را اتباع خارجي به ويژه کشورهاي آسيايي تشکيل مي دهند از درمان حدود 80 نفر در بيمارستان ها و مراکز درماني اين کشور خبر مي دهد. بحث شيوع اين بيماري در نقاط مختلف اين کشور با توجه به حضور ده ها هزار زائر عمره گزار خارجي در شهرهاي مکه و مدينه مقامات سياسي و بهداشتي اين کشور را به شدت نگران کرده است. به رغم تلاش کارشناسان وزارت بهداشت اين کشور و همکاري سازمان بهداشت جهاني با اين کشور، روزانه بين پنج تا هشت نفر به شمار مبتلايان به اين ويروس افزوده مي شود. وزارت بهداشت عربستان هفته گذشته با هدف مهار اين بيماري و جلوگيري از گسترش شيوع آن به ديگر نقاط اين کشور، با تشکيل سميناري در شهر بندري جده در غرب عربستان 50 کارشناس داخلي و خارجي را به همکاري دعوت کرد. پادشاه عربستان اواسط ماه گذشته ميلادي در جريان دستوري به وزير بهداشت اين کشور از وي خواست با انجام تمهيدات بيشتري مانع شيوع اين بيماري در شهرهاي مکه و مدينه شود. اين دو شهر مقدس امسال در جريان موسم حج تمتع و عمره مفرده ميزبان حدود پنج ميليون زائر خارجي هستند که جمهوري اسلام ايران با 950 هزار زائر بيشترين آمار زائران خارجي را به خود اختصاص داده است. اما رئيس هيات پزشکي سازمان حج و زيارت گفت تاکنون هيچ يک از زائران ايراني در عربستان سعودي به بيماري آنفلوآنزاي خوکي مبتلا نشده اند. محمدتقي حلي ساز افزود؛ تنها يک مورد مشکوک در ميان زائران ايراني گزارش شد که با انجام آزمايشات کامل و تست دقيق خوشبختانه مشخص شد اين زائر به ويروس آنفلوآنزاي خوکي آلوده نشده است.