
عليرضا بهداد
بحث به... که رسيد سري تکان داد و گفت؛ «مشکل فقط... نيست. در اجراي اصل 44 مشکلات مان خيلي بيشتر از اين حرف هاست.» ناگهان صدايي از بلندگوهاي مجلس بلند شد. «به اطلاع نمايندگان محترم مي رساند نشست فراکسيون اصولگرايان با وزير اطلاعات، فرمانده نيروي انتظامي و فرمانده بسيج درباره وقايع اخير کشور راس ساعت پنج در محل کميسيون تلفيق برگزار خواهد شد.» حميدرضا فولادگر وقتي اين پيام را از بلندگوهاي مجلس مي شنود سعي مي کند گفت وگوي خود را با «اعتماد» کوتاه کند تا به جلسه همفکران خود برسد. وقتي مي بيند صدايش ضبط نمي شود دليل اين کار را مي پرسد. مي گويم شما اهل شکايت نيستيد که بخواهيم مدرکي داشته باشيم. او دو ماهي است که رئيس کميسيون ويژه اصل 44 مجلس شده تا بر روند اجراي اين اصل قانوني نظارت داشته باشد. سه ربع از ساعت پنج مي گذرد. يک ربع به شش که مي شود فولادگر به سمت کميسيون تلفيق به راه مي افتد.
---
-چه شد که مجلس پس از چهار سال از ابلاغ سياست هاي اصل 44 به فکر ايجاد کميسيون ويژه اصل 44 در مجلس افتاد؟
اهميت اجراي درست اصل 44 تا به آنجاست که بسياري آن را بناي تحول اساسي در بخش اقتصاد و حتي انقلاب اقتصادي مي دانند. جان کلام اين اصل کاهش تصدي گري دولت و ايجاد زمينه براي حضور فعال بخش خصوصي است. اجازه بدهيد سر شما و خوانندگان تان را درد نياورم. به اين نتيجه رسيده ايم که آن گونه که بايد دولت در اجراي اين اصل موفق نبوده، اگرچه از نظر کمي در واگذاري ها جهش قابل توجهي داشته اما هدف اصل 44 محقق نشده است. به همين خاطر تصميم گرفتيم براي بررسي و نظارت بيشتر بر اجراي قانون اصل 44 اين کميسيون را تشکيل دهيم. اعضاي اين کميسيون 15 نفرند که با راي مستقيم نمايندگان مجلس انتخاب شده اند و بنده را هم به کرسي رياست آن نشانده اند.
-اين 15 نفر چه ديدگاهي درباره اصل 44 دارند؟
ببينيد تمام کساني که راي به ايجاد اين کميسيون داده اند و در آن عضو هستند به اين نتيجه رسيده اند که براي پيگيري و نظارت بر اصل 44 کار مجلس از دادن تذکر و سوال و تحقيق و تفحص گذشته و بايد کميسيون ويژه تشکيل شود. الان با اين ابزار نسبتاً قوي که در اختيار داريم بهتر مي توانيم به روند اجراي اصل 44 نظارت داشته باشيم. نگاه عمومي اعضاي اين کميسيون بر آن است که اصل 44 فقط واگذاري نيست، بلکه مهم اضافه شدن سرمايه بخش خصوصي به سرمايه گذاري هاي فعلي و کاهش تصدي دولت است که تاکنون چنين اتفاقي نيفتاده. عمده واگذاري هاي صورت گرفته از دولت به شرکت هاي شبه دولتي بود که اين موضوع اهداف اصل 44 را محقق نمي کند. در حال حاضر شرکت هاي شبه دولتي زيادي هستند که روز به روز به سرمايه خود افزوده اند. بايد در اين رابطه فکري کرد.
-يکي از اين شرکت هاي دولتي که شما به آن اشاره کرديد... است که رقيب بخش خصوصي شده. شما با توجه به قدرتي که اين شرکت دارد چگونه مي خواهيد اموال آن را به بخش خصوصي انتقال دهيد؟
ببينيد مشکل ما فقط... نيست. مثل... شرکت هاي شبه دولتي زيادي وجود دارد؛ شرکت هايي که بانک ها به وجود آورده اند، شرکت سرمايه گذاري تامين اجتماعي (شستا)، شرکت هاي سرمايه گذاري که وزارتخانه ها تشکيل داده اند، صندوق هاي بازنشستگي و... بايد براي همه اينها تعيين تکليف شود. البته مسوولان اين نهادها مدعي اند در جهت قانون مشغول کارند. درست هم مي گويند. اين شرکت ها براساس قانون تجارت تشکيل شده اند اما همين شرکت ها در حال حاضر همچون سدي مقابل بخش خصوصي ايستاده اند. همان گونه که عرض کردم هدف اصل 44 فقط واگذاري نيست. آنچه امروز اتفاق افتاده حفظ مديريت دولتي و عدم کاهش تصدي گري دولت است. سهام فقط جابه جا شده اند و مي بينيد اتفاقي در بخش خصوصي نيفتاده و سرمايه جديدي به کار گرفته نشده است. سرمايه خود دولت است که گردش مي کند. مگر هدف اين نبود که سرمايه جديدي به بخش توليد کشور اضافه شود؟ مگر قرار نيست اصل 44 ما را به هدف چشم انداز 20ساله برساند؟ فراموش نکنيم بايد تا سال 1404 توليد ناخالص ملي 10 برابر شود.
- آيا در اين کميسيون فکري به حال شرکت هاي شبه دولتي که نام برديد، کرده ايد؟
راستش خيلي مشکل است. همين الان رئيس سازمان خصوصي سازي کشور مدعي است شستا خصوصي است. ما اين را قبول نداريم. اگر خصوصي است چرا مدير آن را دولت تعيين مي کند؟ شايد اين شرکت ها به ظاهر خصوصي باشند اما هدف اصل 44 تشکيل چنين شرکت هايي نيست. راستش را بخواهيد هنوز به جمع بندي خاصي براي چگونگي برخورد با اين گونه شرکت ها نرسيده ايم. تازه اول راهيم. اين را حتماً بنويسيد. از دو ماهي که اين کميسيون تشکيل شده تاکنون تنها 10 جلسه آن هم با دو وزير اقتصاد و صنايع و معادن تشکيل شده است. وزارتخانه هاي نفت، ارتباطات، نيرو و ... در نوبت هستند. ما تازه داريم گزارش عملکرد دريافت مي کنيم. اين گزارش ها را به ديوان محاسبات و مرکز پژوهش ها مي دهيم تا روي آن کار کارشناسي انجام دهند. از طرفي نمايندگان بخش خصوصي (مثل اتاق بازرگاني) و حتي سازمان بازرسي کل کشور را درگير اين کار خواهيم کرد. کارشناس هم از بيرون جذب مي کنيم تا نوعي نظارت ميداني هم داشته باشيم. محصول تمام اين گزارش ها و نظرهاي کارشناسي جزوه يي به نام «عملکرد» مي شود. در واقع پس از انتشار اين جزوه عملکرد متوجه مي شويم هر دستگاه چه عملکردي در اصل 44 داشته و چه موانعي در اجراي آن بوده است. اگر ببينيم قانون مانع بوده آن را اصلاح مي کنيم؛ اين مسير اول است. در مسير دوم آيين نامه ها را اصلاح خواهيم کرد تا بر قوانين منطبق باشد. در گام سوم هم روش هاي اجرايي را اصلاح خواهيم کرد. اين اقدامات که انجام شد آنگاه سراغ نحوه واگذاري ها، توزيع سهام عدالت، بورس و شرکت هاي شبه دولتي خواهيم رفت. پس باز هم تاکيد مي کنم هنوز اول راه هستيم. (اجازه بدهيد گفت وگو را تمام کنيم تا بنده هم به جلسه برسم.)
- اگر چند دقيقه يي اجازه دهيد پرسش هاي ديگري هم مانده است. درباره واگذاري شرکت ذوب آهن مي خواهم بپرسم. قرار شد اين شرکت سال گذشته واگذار شود اما اعلام شده تا سال آينده امکان واگذاري آن وجود ندارد، چرا دولت در واگذاري ذوب آهن تعلل به خرج مي دهد؟
از پنج شرکتي که در صدر واگذاري هاي اصل 44 بود فقط ذوب آهن واگذار نشده است، به اين خاطر که ذوب آهن اموال زيادي دارد که تکليف آن مشخص نيست، مثلاً زمين هايي دارد که معارض دارند. از طرف ديگر هم طرح توسعه اين شرکت که ظرفيت توليد را از 2/2 ميليون تن فعلي به 7/3 ميليون تن مي رساند به پايان نرسيده که اين موضوع بر ارزش سهام آن تاثير بسزايي دارد. بنابراين تا تعيين تکليف اموال و اتمام طرح توسعه بايد صبر کرد و آنگاه براي خصوصي سازي ذوب آهن اقدامات لازم را به عمل آورد.
- اما شنيده ايم دولت چون برخي از پروژه ها را به اين شرکت تحميل نکرده نمي تواند فعلاً آن را به بورس واگذار کند.
فکر نکنم چنين موضوعي صحت داشته باشد. البته در دوراني که وضع ذوب آهن خوب بود دولت قبل برخي پروژه ها نظير فولاد سنا و فولاد خراسان را به اين شرکت تحميل کرد. اما فکر نکنم در دولت نهم چنين اتفاقي افتاده باشد. حالا اجازه بدهيد من خبر جديدي را به شما بدهم.
- چه خبري؟
خبر در رابطه با سهام عدالت است. قرار است کارگزاري سهام عدالت منحل و اختيار اين سهام به شرکت هاي تعاوني شهرستان ها واگذار شود. اين شرکت ها خودشان مي توانند مجمع عمومي تشکيل داده و براي سهام عدالت تعيين تکليف کنند. اگر اجازه بدهيد من بروم کميسيون تلفيق. خدا نگهدار.