
عليرضا بهداد
مناظره هاي انتخابات رياست جمهوري يادتان هست؟ داستان تورم زير 15 درصدي کشور، اعلام تورم 25 درصدي از سوي بانک مرکزي و آن نمودارهاي رنگي چه؟ آنها را به ياد داريد؟ حتماً فراموش نکرده ايد که يکي از کانديداها وعده داد نرخ تورم تا پايان شهريور تک رقمي خواهد شد، محمود احمدي نژاد در آن مناظره ها وعده داد و حتي پيش بيني کرد نرخ تورم تا پايان شهريورماه امسال به زير 10 درصد مي رسد. اما چگونه و با چه ابزاري اين رقم محقق خواهد شد؟ وزير اقتصاد را در جايي مي بينم که اتفاقاً رئيس کل بانک مرکزي نيز در آنجا حضور دارد. اين موضوع را از او مي پرسيم. شمس الدين حسيني وقتي متوجه مي شود با خبرنگار اعتماد در حال گفت وگوست چندين بار تاکيد مي کند عين جمله هايش نوشته شود. سوال اين است که دولت با چه ابزاري مي خواهد تورم فعلي را به زير 10 درصد برساند و پاسخ وزير چنين است؛ «من تقاضا دارم عين جمله هايي را که مي گويم بنويسيد. علم اقتصاد ادبيات روشني دارد. سياست هاي دولت نيز در ارتباط با کاهش تورم کاملاً روشن است. چندي پيش اعلام کرديم تورم فعلي زير 15 درصد است. آمدند و گفتند اين تورم نقطه به نقطه مورد قبول نيست چراکه اين رقم تنها مربوط به ارديبهشت ماه است. من سوالم اين است که اگر الان از شما ميزان دماي تهران را بپرسند چه درجه يي را اعلام مي کنيد. آيا دماي فعلي 34 درجه تهران را مي گوييد يا ميانگين دماي سال گذشته را؟ نرخ تورم هم همين است. براي اندازه گيري آن هم ميانگين کل يک سال را اندازه گيري کرده و هم نسبت تورم هر ماه را نسبت به همان ماه در سال قبل محاسبه مي کنند. من خواهش مي کنم عين جمله ام را بنويسيد. مهرماه سال گذشته همين تورم نقطه يي به 5/29 درصد رسيد که بسياري از منتقدان دولت روي اين عدد مانور گسترده يي دادند. اين رقم کم کم کاهش يافت و در اسفندماه به 8/17 و ارديبهشت ماه به زير 15 درصد رسيد.»
-در دنيا کدام نوع تورم را به عنوان شاخص به حساب مي آورند؟
در دنيا هر دو تاي اين تورم را مورد استفاده قرار مي دهند. شما گزارش صندوق بين المللي پول را مطالعه کنيد. اعلام کرده نرخ تورم ايران در سال 2009 به کمتر از 15 درصد خواهد رسيد. من از شما مي پرسم اين نهاد بين المللي به کدامين استناد چنين محاسبه يي کرده است؟ به همين آمارهاي ما استناد مي کند. اقتصاد پديده يي پويا است. به همين دليل است که تورم 5/29 درصد مهر سال گذشته به زير 15 درصد در حال حاضر مي رسد.
-آيا در پايان شهريورماه طبق وعده آقاي احمدي نژاد تورم به زير 10 درصد مي رسد؟
اگر در 10 ماه آينده همين روند ادامه پيدا کند نرخ تورم يک رقمي خواهد شد. براي رسيدن به اين هدف، دولت ابزارهايي را در دست دارد که بايد با کنترل اين ابزارها نرخ تورم را در کشور کنترل کند.
-مثلاً چه ابزارهايي؟
ببينيد رشد قيمت در ماه هاي گذشته تک رقمي شده است. از طرفي در سال گذشته موفق شديم رشد نقدينگي را در سطح 16 درصد مهار کنيم. امسال هم برنامه داريم نرخ رشد نقدينگي از 20 درصد بيشتر نشود. راهکار ديگري هم در نظر گرفته ايم تا وزارت اقتصاد و بانک مرکزي در ارائه تسهيلات شدت عمل بيشتري از خود نشان دهند. به اين ترتيب اگر منابع اختصاص يافته از درصدي عبور کند بانک مرکزي اسم طرح ها و کليه مشخصات را خواهد گرفت. مورد به مورد وام هاي کلان را بررسي خواهيم کرد تا به انضباط مالي در کشور برسيم. رسيدن به انضباط مالي سياستي است که در کشور به کار خواهيم برد.
حسيني در ادامه مي گويد؛ «سياست هاي مهار تورم در علم اقتصاد شناخته شده هستند و دولت مي تواند با پيش گرفتن اين سياست ها کنترل تورم را به اختيار خود درآورد.» در واقع حسيني به همان چند نامه اقتصاددانان اشاره مي کند. آنها نيز به رئيس دولت نهم بارها نامه نوشتند و گفتند نرخ تورم و راهکارهاي کاهش آن در علم اقتصاد شناخته شده است و او بايد به اين علم احترام بگذارد. رئيس کل بانک مرکزي هم درباره سياست کنترل پرداخت وام ها به «اعتماد» چنين توضيح مي دهد؛ «از اين به بعد پرداخت تسهيلات به ويژه وام هاي کلان با کنترل و نظارت دقيق پرداخت خواهد شد به گونه يي که قصد داريم تسهيلات را در اولويت اول براي خريد مواد اوليه در اختيار متقاضيان قرار دهيم. آنگاه طرح هاي نيمه تمام در اولويت پرداخت قرار مي گيرند و سپس (در نهايت) سراغ دادن وام به طرح هاي جديد خواهيم رفت. با اين سياست هم اشتغال ايجاد مي کنيم و هم اشتغال موجود را حفظ خواهيم کرد. براي پايين آوردن نرخ تورم البته راهکار ديگري هم داريم. مي خواهيم توليد را افزايش و قيمت را کاهش دهيم تا از اين طريق تورم قدري کاهش يابد. شوراي پول و اعتبار نيز تا دو هفته ديگر احيا خواهد شد تا سياست هاي پولي کشور در اين شورا بررسي و مورد تصويب قرار گيرد.»
وزير اقتصاد؛ مخالف سپردن عزل و نصب رئيس کل بانک مرکزي به مجلس هستيم
سپردن اختيار عزل و نصب رئيس کل بانک مرکزي به مجلس پرسش ديگري بود که از وزير اقتصاد پرسيده شد. حسيني به اين نکته اکتفا کرد که رسماً چيزي در اين باره نديده اما خبرهايي را شنيده است و اگر مجلس مصر باشد چنين اقدامي را انجام دهد وزارت اقتصاد روي آن بحث دارد و معتقد است اين اقدام نمايندگان استقلال بانک مرکزي را زير سوال خواهد برد. علي اصغر يوسف نژاد عضو هيات رئيسه کميسيون صنايع و معادن مجلس و از طراحان طرح استقلال بانک مرکزي در واکنش به اين موضع گيري وزير اقتصاد گفت؛ «ايشان بايد دلايل خاص خودشان را ارائه بدهند و بگويند آيا به استقلال اين بانک در حال حاضر بها داده مي شود يا خير. سپردن اختيار عزل و نصب رئيس کل بانک مرکزي موضوعي است که در دنيا عمل شده و نتيجه هم داده است. حتي کشورهايي بوده اند که تا 20 سال هم رئيس اين بانک را تغيير نداده اند. اين استقلال است يا نشاندن سه رئيس بر صندلي اين بانک طي چهار سال گذشته؟ اينکه دولت اجازه نمي دهد بانک مرکزي شوراي پول و اعتبار را تشکيل بدهد، استقلال است يا مصوبه مجلس و مجمع تشخيص مصلحت نظام بر سر احياي مجدد اين شورا؟ اگر وابستگي کامل بانک مرکزي به دولت و حذف نظرات کارشناسي در حوزه پولي معناي استقلال بانک مرکزي را مي دهد پس بايد بگويم دولت نهم معناي جديدي را براي استقلال در فرهنگ لغت خود نوشته است.» اين گزارش به پايان رسيد. سعي شد مو به مو حرف هاي وزير اقتصاد نوشته شود.
---
دماي تهران نيز هم اکنون 35 درجه سانتيگراد بالاي صفر است. تورم نيز بر اساس گفته محمود بهمني که در روز چهارشنبه گذشته به نمايندگان مجلس اعلام کرده 6/23 درصد است و تنها يک نوع تورم مورد قبول نمايندگان مجلس است آن هم ميانگين سالانه.