
گروه سياسي، حامد طبيبي؛ انتخابات پرفراز و فرود رياست جمهوري دهم به «پيشاني تاريخ» رفت تا به گواه چشمان مردم و دوربين هاي پرشمار داخلي و خارجي، 22 خرداد 88 رکورد مشارکت عمومي در انتخابات 30 سال گذشته را شکسته و ياد روزهاي طلايي دوران اصلاحات به ويژه دوم خرداد 76 را بار ديگر در اذهان ايرانيان و آناني که در سطح جهان چشم به اين عرصه دوخته بودند، زنده کند. اينچنين است که پس از حضور شوک آور ايرانيان در حوزه هاي اخذ راي، بسياري از تحليلگران سياسي بر اين باورند که تعبير سيدمحمد خاتمي درخصوص «تبديل 22 خرداد به دوم خرداد» رداي حقيقت بر تن کرده و به گواه صف هاي طويل و بي سابقه مردم ايران مي توان انتظار مشارکت حدود 80 درصدي واجدان شرايط را کشيد. تداعي شدن ياد دوم خرداد اما فقط براي اکثريت «تغيير طلب» و هوادار اصلاحات جامعه ايران يا فعالان سياسي اصلاح طلب نيست چه اينکه به کار بردن اين الفاظ در گزارش هاي شبکه هاي معتبر خبري جهان نشان از تبديل به واقعيت شدن جمله «بادها خبر از تغيير فصل مي دهند» دارد؛ جايي که دويچه وله آلمان هم نمي تواند از معجزه مردم و شباهت 22 خرداد 88 به دوم خرداد 76 به آساني بگذرد؛ «معمولاً در روزهاي انتخابات شهرهاي ايران ديرتر از خواب بيدار مي شوند؛ اين روال يک بار در دوم خرداد 1376 تغيير کرد، روز گذشته نيز اغلب نقاط تهران از نخستين ساعات روز شاهد ازدحام مردم در حوزه هاي راي گيري بودند. رفتن به پاي صندوق هاي راي در ايران پيش از ظهر به کندي آغاز مي شود و پس از افتي چند ساعته دوباره ادامه مي يابد. صف هاي طويل راي دهندگان تازه از بعد از ظهر شکل مي گيرد و مسوولان را مجبور مي کند ساعت راي گيري را تمديد کنند. اما در دوم خرداد سال 76 حوزه هاي راي گيري از نخستين ساعت هاي بامداد شلوغ بود و اين شلوغي تا آخرين دقايق همچنان ادامه داشت. نتيجه آن انتخابات مشارکت بيش از 80 درصد از دارندگان حق راي و پيروزي دور از انتظار «محمد خاتمي» بود. رئيس جمهوري پيشين از حاميان موسوي خواسته است 22 خرداد را به دوم خرداد ديگري تبديل کنند. از نخستين ساعت هاي بامداد صبح جمعه حوزه هاي راي گيري در اغلب نقاط تهران شاهد ازدحامي است که اگر از دوم خرداد 76 بيشتر نباشد، کمتر هم نيست.» توضيحات اين خبرگزاري غربي، تنها برشي از واقعيت روز گذشته بود. اگر تا پيش از اين خاتمي از واژه «باطل السحر» براي نقش آفريني مردم در انتخابات استفاده مي کرد، روز گذشته براي چندمين بار همگان به وضوح مشاهده کردند «اگر سقف مشارکت از سطح معمول - تا 40 درصد - فراتر رود، هيچ محفل و جرياني را ياراي ايستادگي در برابر خواست عمومي ملت ايران نخواهد بود.» ناظران سياسي معتقدند مردم در 22 خرداد 88 از يک سو به دعوت شخصيت هاي اصلاح طلب نظير خاتمي، مهندس موسوي، مهدي کروبي و آيت الله هاشمي رفسنجاني براي ايجاد «تغيير» در وضع موجود و بازگشت امور اجرايي کشور به مسير صداقت، کار کارشناسي، عقلانيت و آرامش لبيک گفته و از سوي ديگر با توجه به هجمه ها و تهمت ها و «بداخلاقي هاي» صورت گرفته در اين انتخابات از سوي يک جريان خاص و سران آن، تصميم به تحريم «تحريم انتخابات» گرفتند. به بيان ديگر اگر در انتخابات رياست جمهوري نهم، سخن گفتن از بي حاصل بودن شرکت در انتخابات و «چانه زني» بر سر موثر بودن راهکارهايي مانند قهر با صندوق آرا تحليل درستي تعبير مي شد اما اتفاقات چهار سال گذشته و عملکرد انتقاد برانگيز دولت نهم در همه حوزه ها نشان داد به قول خاتمي «هيچ راهي جز اصلاحات براي توسعه کشور وجود ندارد». زماني که روز گذشته يک مرد ميانسال در صف طويل حسينيه ارشاد که تا بعد از کوچه مسجد قبا کشيده شده بود، شناسنامه خود را به خبرنگار «اعتماد» نشان داد و با اشاره به سفيد بودن برگه ثبت مهرهاي انتخابات تاکيد کرد «تا کنون در هيچ انتخاباتي شرکت نکرده»، اين واقعيت خود را نشان داد که اگر حداقل هاي يک انتخابات رقابتي با حضور چهره هاي شاخص همه گرايش ها و سليقه هاي کشور برگزار شود، جامعه ايران براي هميشه از تحريم انتخابات عبور خواهد کرد. اين مرد ميانسال که کت و شلواري سفيد بر تن داشت در پاسخ به دلايل حضور خود در اين انتخابات به مناظره ميان مهندس ميرحسين موسوي و رئيس دولت نهم اشاره و سخنان نخست وزير دوران جنگ در 10 دقيقه پاياني آن مناظره را دليل حضور خود در انتخابات ذکر کرد. طرفه اينکه اکثريت جواناني هم که در صف ايستاده بودند تاکيد مي کردند حمايت خاتمي از ميرحسين و فعاليت هاي تشکل هاي جوان حامي خاتمي و موسوي در تصميم گيري آنها نقش بسزايي داشته و آنها هر يک به مثابه شعار «هر شهروند يک ستاد» ساير اعضاي خانواده خود را نيز براي راي به اصلاح طلبان مجاب ساخته اند. روز گذشته اگرچه شرايط غرب، شرق، شمال و جنوب تهران، مراکز همه استان ها با شهرهاي کوچک تر و حتي روستاهاي آن استان ها يکسان نبود اما شواهد و قرائن حاکي از آن است که موج استقبال مردم از منش و برنامه هاي ميرحسين موسوي، بسيار بيش از آن چيزي است که تخمين زده مي شد. در عين حال ازدحام جمعيت در شعب اخذ راي در تهران در مناطقي رخ داد که در انتخابات بعد از خرداد 80، هيچ گاه چنين مشارکت کم سابقه يي را به خود نديده بود. ساير استان ها و شهرهاي کشور نيز وضعيتي مشابه دارند. تا لحظه تنظيم اين گزارش اخبار رسيده حاکي از اتمام تعرفه هاي راي در برخي شهرها بود به طوري که قربان بهزاديان نژاد رئيس ستاد انتخاباتي ميرحسين موسوي در نامه يي به رئيس ستاد انتخابات وزارت کشور از اتمام تعرفه ها در برخي شهرها خبر داد. در اين نامه آمده است؛ به استحضار مي رساند برابر اطلاع واصله در استان فارس (شهر شيراز) در برخي از حوزه ها تعرفه تمام شده و مراجعان با مشکل مواجه مي باشند و در ساير مراکز استان ها نيز شرايط مشابه پيش آمده است. لذا مقتضي است ضمن بررسي علت نسبت به رفع آن اقدام نماييد.
در اين ميان به دليل استقبال دور از حد انتظار مردم از انتخابات، تاکنون ستاد انتخابات کشور در دو مرحله به تمديد ساعت اخذ راي اقدام کرده که تکرار آن تا پايان شب نيز دور از ذهن نيست.
انحصارطلبان و براندازان در کما
انتخابات رياست جمهوري دهم از اين رو از سوي اصلاح طلبان به عنوان «فصل الخطاب» معرفي شد که موج رو به افزايش انتقادات از شيوه عمل دولت در حوزه هاي اقتصادي، فرهنگي، سياست خارجي و داخلي و حتي حوزه اجتماعي از يک سو و در پيش گرفته شدن رويه يي خارج از عرف 27 سال قبل از آن و دوران سه دولت نظام از سوي ديگر حتي اصولگرايان «خردانديش» را نيز نگران تداوم وضع موجود کرده است.
اصلاح طلبان پس از انتخابات مجلس هشتم و با قطعي شدن حضور در انتخابات رياست جمهوري «با همه توان» تلاش يک ساله يي را براي اين مقطع سرنوشت ساز آغاز کرده و پس از نشيب و فراز بسيار و با انصراف سيدمحمد خاتمي به سود مهندس موسوي، از آغاز سال جاري با دو کانديدا - ميرحسين و کروبي - قدم به رقابت هاي جدي آوردگاه انتخابات دهم گذاشتند. اصلاح طلبان بر اين نظر بودند که برخي محافل و گروه هاي شناخته شده چندان علاقه مند به حضور مردم در عرصه انتخابات نبوده و «مشارکت حداقلي اما مطمئن» را براي پيروزي خود ترجيح مي دهند. اينچنين است که مشارکت 70 تا 80 درصدي مردم در روز گذشته مهر پاياني بر اين تلاش ارزيابي شد. تحليلگران حضور «آراي خاموش» در پاي صندوق هاي راي را زمينه ساز پيروزي کانديداي اصلاح طلبان ارزيابي مي کنند. چه اينکه آنها معتقدند آراي طرف مقابل داراي يک «سقف مشخص» بوده و جهت گيري آراي اکثريت جامعه کاملاً مشخص است.
در اين ميان به نظر مي رسد انتخابات روز گذشته، يک بازنده بزرگ ديگر نيز داشت؛ شبکه هاي لس آنجلسي و اپوزيسيون نظام و ايران که بي توجه به شرايط نامطلوب مردم و فشارهاي طاقت فرسايي که بر خانواده ها در چهار سال گذشته وارد آمده، همچنان بر طبل تحريم انتخابات مي کوبيدند تا به آنچه در ذهن خود دارند دست يابند. کارشناسان يکي ديگر از پيام هاي حضور بي مانند مردم در انتخابات رياست جمهوري دهم را تاسي آنها از نخبگان سياسي و فرهنگي خود در جامعه و تاکيد بر اصلاحات تدريجي و آرام در چارچوب قانون اساسي و آرمان هاي حقيقي انقلاب و امام ارزيابي مي کنند. «موج سبز» ايجاد شده حول ميرحسين موسوي و شعارهاي جوانان در سطح خيابان ها و ميتينگ هاي انتخاباتي، به عنوان سند دلبستگي آنها به اصل نظام و در عين حال اعتراض به عدم استفاده از ظرفيت هاي کشور در دهه چهارم انقلاب براي نيل به توسعه به عنوان حق ملت ايران ارزيابي شد.