رضا جوالچي

امروزه موتورهاي جست وجو نقش بسيار پررنگي در فضاي وب دارند تا آنجا که دنياي مجازي بدون حضور موتورهاي جست وجو معنا پيدا نمي کند اما در اينجا اين سوال مطرح مي شود که به چه دليلي نياز به موتورهاي جست وجو داريم که در پاسخ بايد گفت با وجود حجم روزافزون طراحي و راه اندازي سايت هاي وب مختلف، نياز به دستيابي به مرکزي براي شناسايي اين پايگاه ها براي استفاده بهتر و بيشتر کاربران وب، امر مهمي به شمار آمده است و از آنجا که سايت ها و مطالبي که در وب منتشر مي شوند، توسط هيچ مرکز رسمي بين المللي مسوول در اينترنت اعلام نمي شود تنها راه پيدا کردن يک موضوع، اطلاع داشتن دقيق از آدرس آن سايت به نظر مي رسد. موتور هاي جست وجو براي سهولت دسترسي کاربران به مطالب موجود در سايت هاي وب راه اندازي شده اند. در واقع بدون نياز به موتور هاي جست وجو کاربران قادر نخواهند بود از به روزرساني سايت هاي وب اطلاع کسب کنند و نيازهاي تحقيقاتي و آموزشي و تجاري و خبري و... خود را پوشش دهند و در مجموع بايد گفت مهم ترين توانايي موتورهاي جست وجو جذب مخاطبان واقعي سايت است چرا که مخاطبان وبگرد و سرگردان معمولاً در اين جست وجوها نقش به خصوصي ندارند.

توجه به اين نکته بسيار حائز اهميت است که هر چه بر محبوبيت وب افزوده مي شود، نياز به بايگاني کردن اطلاعات آن نيز بيشتر مي شود؛ موتور جست وجوگر نيز در واقع اين اطلاعات را بايگاني کرده، در زمان مورد نياز و به سرعت در اختيار کاربران قرار مي دهد. بدون موتور جست وجوگر، وب تنها به بخش کوچکي از موفقيت امروزين خود دست مي يافت زيرا موتور جست وجوگر، اينترنت را به رسانه يي قابل استفاده براي همه تبديل کرده است. آنچه موتورهاي جست وجوگر انجام مي دهند، فراهم کردن يک وسيله جست وجوي ساده است. وقتي يک کاربر وب عبارتي را جست وجو مي کند، موتور جست وجوگر ليستي از سايت ها ارائه مي کند که تعداد آنها از چند صد مورد تا چند ميليون متغير خواهد بود و سايت هايي که موتور جست وجوگر به عنوان نتايج جست وجويش ارائه مي کند، بر حسب ميزان ارتباط با عبارت جست وجو شده به ترتيب نزولي ليست مي شوند. به عبارت ديگر سايتي که به عنوان اولين سايت در نتايج جست وجو معرفي شده است، مرتبط ترين سايت با عبارت جست وجوشده از ديد آن موتور جست وجوگر خواهد بود.

دقت در ارائه نتايج يک جست وجو مساله بسيار مهمي است که کاربران وب همواره از موتورهاي جست وجوگر انتظار خواهند داشت هر چه نتايج جست وجوي يک موتور جست وجوگر دقيق تر و مرتبط تر باشد، محبوب تر خواهد بود و کاربران بيشتري به آن مراجعه خواهند کرد و اگر عبارت يکساني در تمام موتورهاي جست وجوگر جست وجو شود هيچ کدام از آنها نتايج يکساني را ارائه نمي دهند و با نتايج کاملاً متفاوتي روبه رو مي شويم. تفاوت در ارائه نتايج جست وجو در موتورهاي جست وجوگر از تفاوت آنها در الگوريتم يا همان سيستم رتبه بندي و بايگاني داده شان ناشي مي شود. حتي اگر همه آنها از بايگاني داده يکساني نيز استفاده کنند، بازهم نتايج جست وجويشان متفاوت خواهد بود. موتور جست وجوگر براي رده بندي صفحات وب از الگوريتم خاصي استفاده مي کند که فوق العاده سري است چرا که الگوريتم نيز مجموعه يي از دستورالعمل ها است که موتور جست وجوگر به کمک آن تصميم مي گيرد سايت ها را چگونه در خروجي اش مرتب کند.

براي اينکه سايت ها با هم مقايسه شوند و بر حسب ميزان ارتباط با موضوع جست وجو شده مرتب شوند، موتور جست وجوگر، الگوريتم را بر مجموعه يي از پارامترها اعمال مي کند. پارامترهاي مورد توجه موتور جست وجوگر نيز همانند الگوريتم آنها ناشناخته است و اين ناشناخته ها جذابيت دنياي موتورهاي جست وجوگر را دوچندان مي کنند.

عملکرد موتورهاي جست وجوگر

وقتي ما واژه مورد جست وجوي خود را در موتور جست وجوي خود تايپ کرده و روي آن کليک مي کنيم و بنا بر سرعت اينترنت نتايج نمايان مي شود، اين سوال در ذهن بسياري از کاربران شکل مي گيرد که موتورهاي جست وجو به چه صورتي عمل مي کنند که در اين خصوص بايد گفت وقتي جست وجويي در يک موتور جست وجوگر انجام و نتايج جست وجو ارائه مي شود، کاربران در واقع نتيجه کار بخش هاي متفاوت موتور جست وجوگر را مي بينند. موتور جست وجوگر قبلاً پايگاه داده اش را آماده کرده و اين گونه نيست که درست در همان لحظه جست وجو، تمام وب را بگردد. بسياري از خود مي پرسند چگونه ممکن است گوگل در کمتر از يک ثانيه تمام سايت هاي وب را بگردد و ميليون ها صفحه را در نتايج جست وجوي خود ارائه کند که در اين مورد گفته مي شود گوگل و هيچ موتور جست وجوگر ديگري توانايي انجام اين کار را ندارند. همه آنها در زمان پاسخگويي به جست وجوهاي کاربران، تنها در پايگاه داده يي که در اختيار دارند، به جست وجو مي پردازند نه در تمامي وب. موتور جست وجوگر به کمک بخش هاي متفاوت خود، اطلاعات مورد نياز را قبلاً جمع آوري، تجزيه و تحليل مي کند، آن را در پايگاه داده اش ذخيره مي کند و هنگام جست وجوي کاربر تنها در همين پايگاه داده مي گردد. در خصوص بخش هاي يک موتور جست وجو بايد گفت شامل قسمت هايي همچون Spider يا عنکبوت، Crawler يا خزنده، Indexer يا بايگاني کننده، Database يا پايگاه داده، Ranker يا سيستم رتبه بندي و... مي شود که در توضيح هر بخش شامل موارد زير است.

- Spider عنکبوت

اسپايدر نرم افزاري است که کار جمع آوري اطلاعات مورد نياز يک موتور جست وجوگر را بر عهده دارد. اسپايدر به صفحات مختلف سر مي زند، محتواي آنها را مي خواند، لينک ها را دنبال مي کند، اطلاعات مورد نياز را جمع آوري مي کند و آن را در اختيار ساير بخش هاي موتور جست وجوگر قرار مي دهد. کار يک اسپايدر، بسيار شبيه کار کاربران وب است. همان طور که کاربران، صفحات مختلف را بازديد مي کنند، اسپايدر هم درست اين کار را انجام مي دهد با اين تفاوت که اسپايدر کدهاي HTML صفحات را مي بيند اما کاربران نتيجه حاصل از کنار هم قرار گرفتن اين کدها را مشاهده مي کنند.

Crawler - خزنده

کراولر نرم افزاري است که به عنوان يک فرمانده براي اسپايدر عمل مي کند به اين صورت که مشخص مي کند کدام صفحات را مورد بازديد قرار دهد. در واقع کراولر تصميم مي گيرد کدام يک از لينک هاي صفحه يي که اسپايدر در حال حاضر در آن قرار دارد، دنبال شود. ممکن است همه آنها را دنبال کند، بعضي ها را دنبال کند يا هيچ کدام را دنبال نکند. کراولر ممکن است قبلاً برنامه ريزي شده باشد که آدرس هاي خاصي را طبق برنامه، در اختيار اسپايدر قرار دهد تا از آنها ديدن کند. دنبال کردن لينک هاي يک صفحه به اين بستگي دارد که موتور جست وجوگر چه حجمي از اطلاعات يک سايت را مي تواند در پايگاه داده اش ذخيره کند. همچنين ممکن است اجازه دسترسي به بعضي از صفحات به موتورهاي جست وجوگر داده نشده باشد.

Indexer -بايگاني کننده

تمام اطلاعات جمع آوري شده توسط اسپايدر در اختيار ايندکسر قرار مي گيرد. در اين بخش اطلاعات ارسالي مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرند و به بخش هاي متفاوتي تقسيم مي شوند. تجزيه و تحليل به اين معني است که مشخص مي شود اطلاعات از کدام صفحه ارسال شده است، چه حجمي دارد، کلمات موجود در آن کدامند، کلمات چندبار تکرار شده اند، کلمات در کجاي صفحه قرار دارند و... در حقيقت ايندکسر، صفحه را به پارامترهاي آن خرد مي کند و تمام اين پارامترها را به يک مقياس عددي تبديل مي کند تا سيستم رتبه بندي بتواند پارامترهاي صفحات مختلف را با هم مقايسه کند. در زمان تجزيه و تحليل اطلاعات، ايندکسر براي کاهش حجم داده ها از بعضي کلمات که بسيار رايج هستند صرف نظر مي کند. کلماتي نظير a ، an ، the ، www ، is و... از اين گونه کلمات هستند.

DataBase -پايگاه داده

تمام داده هاي تجزيه و تحليل شده در ايندکسر، به پايگاه داده ارسال مي شود. در اين بخش داده ها گروه بندي، کدگذاري و ذخيره مي شود. همچنين داده ها قبل از آنکه ذخيره شوند، طبق تکنيک هاي خاصي فشرده مي شوند تا حجم کمي از پايگاه داده را اشغال کنند. يک موتور جست وجوگر بايد پايگاه داده عظيمي داشته باشد و به طور مداوم حجم محتواي آن را گسترش دهد و البته اطلاعات قديمي را هم به روز رساني کند. بزرگي و به روز بودن پايگاه داده يک موتور جست وجوگر براي آن امتياز به شمار مي آيد. يکي از تفاوت هاي اصلي موتورهاي جست وجوگر در حجم پايگاه داده آنها و همچنين روش ذخيره سازي داده ها در پايگاه داده است.

- Ranker سيستم رتبه بندي

بعد از آنکه تمام مراحل قبل انجام شد، موتور جست وجوگر آماده پاسخگويي به سوالات کاربران است. کاربران چند کلمه را در جعبه جست وجوي آن وارد مي کنند و سپس با فشردن Enter منتظر پــاسخ مي مانند. براي پاسخگويي به درخواست کاربر، ابتدا تمام صفحات موجود در پايگاه داده که به موضوع جست وجو شده مرتبط هستند، مشخص مي شوند. پس از آن سيستم رتبه بندي وارد عمل شده، آنها را از بيشترين ارتباط تا کمترين ارتباط مرتب مي کند و به عنوان نتايج جست وجو به کاربر نمايش مي دهد. حتي اگر موتور جست وجوگر بهترين و کامل ترين پايگاه داده را داشته باشد اما نتواند پاسخ هاي مرتبطي را ارائه کند، يک موتور جست وجوگر ضعيف خواهد بود. در حقيقت سيستم رتبه بندي قلب تپنده يک موتور جست وجوگر است و تفاوت اصلي موتورهاي جست وجوگر در اين بخش قرار دارد. سيستم رتبه بندي براي پاسخگويي به سوالات کاربران، پارامترهاي بسياري را در نظر مي گيرد تا بتواند بهترين پاسخ ها را در اختيار آنها قرار دهد.

---

روزانه در دنياي وب هزاران سايت متولد مي شود تا آنجا که بايد گفت اگر تا ديروز نبود اطلاعات در محيط اينترنت به مشکل اساسي براي کاربران بدل شده بود، امروزه به لطف همين رشد صعودي دسترسي به اطلاعات انبوه جدي تر از نبود اطلاعات است و به نوعي بايد گفت چالش عمده اکثر کاربران دستيابي دقيق به اطلاعات است به اين صورت که کاربران اگر دنبال موضوعي خاص هستند، به چه روشي مي توانند به آن دسترسي پيدا کنند که موتورهاي جست وجو با نقش حيات بخش خود به راحتي اين حجم اطلاعات را در اختيار کاربران قرار مي دهند. اين روزها آمارها نشان از اين واقعيت غير قابل انکار دارد که افراد بسياري سفر در دنياي مجازي را با موتورهاي جست وجو گر آغاز مي کنند تا آنجا که جست وجو در موتورهاي جست وجوگر به دومين فعاليت کاربران در دنياي وب تبديل شده است.

دسترسي به اينترنت اين روزها به نوعي دغدغه بسياري از افراد و دولت ها به شمار مي آيد اما شايد برايتان تعجب آور باشد که بدانيد بي خانمان هاي امريکايي اينترنت را جزء لوازم ضروري زندگي خود به شمار مي آورند. در اين خصوص چندي پيش وال استريت ژورنال مقاله يي را منتشر کرده است که خواندن آن خالي از لطف نيست.

در اين گزارش آمده است؛ زندگي آنلاين «چارلز پيت» 37ساله، شايد تفاوتي با زندگي آنلاين ساير شهروندان امريکايي مقيم سانفرانسيسکو نداشته باشد. پيت، اکانت هايي در فيس بوک، ماي اسپيس و توييتر و انجمني در ياهو دارد، اخبار را به صورت آنلاين مي خواند و با دوستانش به وسيله اي ميل تماس برقرار مي کند. اما محلي که او به زندگي آنلاينش سر و سامان مي دهد با بقيه تفاوت زيادي دارد. او به جاي اينکه در خانه، محل کار يا تحصيلش آنلاين شود، زير پل يکي از بزرگراه ها، آنلاين مي شود. پيت که از دو سال پيش بي خانمان شده است، به خبرنگار وال استريت مي گويد؛ «شما به تلويزيون و راديو و حتي روزنامه احتياجي نداريد ولي به اينترنت نياز داريد.»

وي فهرستي از جاهايي را که مي شود در آن باتري لپ تاپ را به رايگان شارژ کرد و به اينترنت دسترسي داشت، به حافظه سپرده است. او قبلاً يک لپ تاپ توشيبا داشت و وقتي اين لپ تاپ خراب شد، يک لپ تاپ دست دوم دل خريد. اما ماه قبل اين لپ تاپ هم خراب شد و حالا او مجبور است از کامپيوترهاي کتابخانه ها استفاده کند و درصدد است با مبلغي کمتر از 200 دلار، يک لپ تاپ ديگر براي خود دست و پا کند.

تجربه پيت نشان مي دهد چگونه کامپيوتر و اينترنت به جامعه نفوذ کرده است. چند سال قبل برخي نگران به وجود آمدن شکاف ديجيتالي بين مردم بودند، فقرا قدرت خريد کامپيوتر و دسترسي به اينترنت را نداشتند ولي در حال حاضر در امريکا، حتي افرادي که منزلي ندارند، حس مي کنند محتاج داشتن آدرس اينترنتي هستند.

هم اکنون نيمي از پناهگاه هاي سکونت فقرا در نيويورک، مجهز به کامپيوتر هستند. اما در اين ميان بعضي از فقرا هم هستند که لپ تاپ اختصاصي خود را دارند و شب ها با لپ تاپ خودشان وارد پناهگاه ها مي شوند و شب را به روز مي رسانند. بي خانمان ها حتي انجمن هاي اينترنتي خاص خود را دارند، براي مثال انجمني به نام SF Homeless وجود دارد که از دو سال پيش ايجاد شده و داراي 140 عضو است. در اين انجمن مي توان جدول و تاريخ نشست هاي بي خانمان ها و اخباري در مورد گروه هاي مشابه ساير شهرها را خواند. در واقع کامپيوترهاي ارزان و دسترسي رايگان به اينترنت باعث به وجود آمدن چنين پديده يي شده است. حتي عده يي پيش بيني مي کنند که بحران اقتصادي اخير با به زير خط فقر کشاندن شهروندان طبقه متوسط جامعه، بر تعداد بي خانمان هاي لپ تاپ به دست وب گرد خواهد افزود.

«پل وستون» يک کارمند اخراج شده هتل مي گويد از زماني که از ماه دسامبر بيکار و بي خانمان شده است، «پاوربوک» مکينتاش برايش به منزله قايق نجاتي بوده است. او که آرزو دارد برنامه نويس کامپيوتر شود، در فروشگاه هاي مواد غذايي مي نشيند و با اتصال به اينترنت بيسيم رايگان، به دنبال کار مي گردد و روي برنامه يي کار مي کند که آرزو دارد، روزي بتواند به کسي بفروشد. او به مقامات شهر در مورد مهيا کردن شرايط بهتر در پناهگاه ها اي ميل زده است.

«ليزا استرينگر» برنامه يي نوشته است که به بي خانمان ها در زمينه يافتن کار و مهارت هاي کامپيوتري آموزش مي دهد. او مي گويد حتي کساني که قادر به خواندن و نوشتن نيستند، اين روزها براي خريد کامپيوتر پول جمع مي کنند. حتي پيش آمده که به دانش آموزان بي خانماني که براي خريد لپ تاپ پول جمع مي کنند، توصيه کرده است تا سر و سامان يافتن وضعيت شان، از اين کار خودداري کنند.

اما آنلاين شدن وقتي که آدم بي خانمان باشد چندان ساده نيست. شخص بايد همواره به فکر منبعي براي تامين الکتريسيته لپ تاپ باشد و محل هايي که مي تواند در آنها به اينترنت بيسيم دسترسي پيدا کند، شناسايي کند. خطراتي مثل بارش باران و دزدي را هم بايد بر مشکلات افزود.

«رابرت لوينگستون» 49ساله، لپ تاپ «ايسوس»اش را از زماني که از ماه دسامبر آپارتمانش را از دست داد، با خود به هر جايي مي برد. او کارش را در يک شرکت امنيتي از دست داد و بعد از آن نتوانست کار ديگري براي خود دست و پا کند. نويسنده اين مقاله لوينگستون را در حالي ملاقات کرد که در کافه يي نشسته و با بهره گيري از اينترنت بيسيم رايگان آنجا، آنلاين شده بود. وي در اين خصوص مي گويد بي خانمان شدن هراس انگيز است ولي وقتي در اينجا هستم حس مي کنم با بقيه مردم فرقي ندارم. گفته مي شود درآمد لوينگستون محدود به يک چک 59 دلاري کمک هاي اجتماعي است اما جالب آن است که بدانيد او در بدو بي خانمان شدن، ترديدي در خريدن يک اکانت پرميوم 25 دلاري «فيلکر» به دل راه نداد چرا که او تمايل داشت بتواند عکس هايش را به همه نشان بدهد.

اما بزرگ ترين دغدغه براي «اسکيپ شريبر» 64ساله، تامين برق کامپيوتر مک اش است. او که قبلاً شغلي در زمينه سيستم هاي گرمايشي و تهويه داشت، هم اکنون در يک ون روزگار مي گذراند و ناچار است با باتري همين ون، لپ تاپش را روشن نگه دارد. او براي خنک کردن لپ تاپ از يک ليف حمام مرطوب که زير کامپيوتر قرار مي دهد، استفاده مي کند و مي گويد با اين حقه، اگر با لپ تاپ ويدئو تماشا نکند، شارژ باتري ها براي 16 ساعت کافي خواهد بود. شريبر يک فيلسوف آماتور است. او به کمک لپ تاپش نوشته هاي متفکران مختلف را مي خواند و بر اين باور است که نوشتن درباره رفتار و انگيزش هاي انسان به او کمک مي کند که حس کند چه بر سر او آمده است.

اما «مايکل راس» 50ساله يک بي خانمان ديگر که در چادري سکونت دارد، علايق ديگري دارد. او که يک لپ تاپ HP با مانيتور 17 اينچي و هارد 320 گيگابايتي دارد، يک هارد اکسترنال هزار گيگاباتي هم دارد که ظرفيت ذخيره اطلاعات 200 DVD را دارد. او عاشق فيلم ديدن است. او بعضي از فيلم ها را به صورت آنلاين اجاره و مابقي را به کمک اتصال اينترنت کتابخانه عمومي سانفرانسيسکو دانلود مي کند.

اما «کوري دکتروف» نويسنده مشهور وبلاگ Boing Boing که اين مقاله را انعکاس داده بود در پستي از زاويه جالب تري به قضيه نگاه کرده است. او معتقد است ظرف چند سال بعد امکان دسترسي به اينترنت هم جزء بندهاي پيمان نامه حقوق بشر سازمان ملل متحد خواهد شد. شايد شما با شنيدن اين حرف تعجب کنيد اما جالب است بدانيد چند دهه قبل هم در ابتدا وقتي کساني درصدد برآمدند حق آزادي بيان، آموزش و حريم خصوصي را جزء حقوق اساسي انسان ها قرار دهند و بر حقوق ابتدايي همچون دسترسي به آب و غذا و محل اقامت بيفزايند هم با عکس العمل هاي توام با تعجب روبه رو مي شدند.

با همه اين مسائل بايد اين سوال را مطرح کرد که سرعت دسترسي اين بي خانمان ها به اينترنت بيشتر است يا کاربران ايراني که ماهانه چندده هزار تومان صرف شارژ اينترنت به اصطلاح ADSL يا وايرلس خود مي کنند.

منبع؛ 1pezeshk.com

عليرضا شيرازي*

فارغ از آنکه چه کسي رئيس جمهور آتي خواهد شد و با توجه به برداشتم از آنچه در اين سال ها در زمينه فناوري اطلاعات توسط نهادهاي دولتي و حکومتي صورت گرفته است، انتظار دارم تغييراتي که به بخشي از آن در ادامه مطلب اشاره شده، در روند اجراي برنامه هاي دولت در حوزه فناوري اطلاعات در دولت بعدي صورت گيرد.

1- توجه دولت به بخش زيرساخت

بسيار مهم است که دولت سرمايه گذاري خود در اين زمينه را متمرکز به توسعه زيرساخت و جايي که بخش خصوصي يا توان فعاليت در آن را ندارد يا بازدهي مناسبي در آن نمي بيند، کند. براي مثال شايد بخش خصوصي علاقه يي به سرمايه گذاري و کشيدن فيبر نوري بين شهرها به دليل عدم توان يا نبود بازدهي مالي مناسب نداشته باشد و اين جايي است که بخش دولتي بايد با قدرت وارد عمل شود. دولت بايد بر اين تمرکز کند که اينترنت را با سرعت و هزينه مناسب براي عموم شهروندان فراهم کند. همچنين در بخش اينترنت پرسرعت هم اگرچه انتظار نداريم دولت با بخش خصوصي رقابت کند اما مي تواند چارچوبي براي سرعت و ميزان توسعه در هر منطقه و شهر براي بخش خصوصي فراهم کند و تمام تلاش خود را براي همکاري با بخش خصوصي انجام دهد اما اگر بخش خصوصي به هر دليلي با سرعت مناسب برنامه ها و روند توسعه را طي نکرد، خود دولت شرايط را فراهم کند. در دولت پيشين و کم و بيش در دولت فعلي بودجه قابل توجهي براي مواردي اختصاص داده شد که بخش خصوصي به راحتي از پس آن برمي آمد و در واقع دولت با تزريق نه چندان باحساب و کتاب پول تحت عنوان حمايت از بخش خصوصي و توسعه آي تي يک بخش خصوصي محتاج به پول هاي دولت را تقويت کرده است. رونق مصنوعي در اين بخش هم با توقف کمک مالي متوقف شده است و البته با نگاهي دقيق تر مي توان متوجه شد بخش کوچکي از شرکت هاي خصوصي، بخش بزرگي از اين کمک هاي مالي را دريافت کرده اند و مثلاً شرکت هاي نزديک به منابع مالي دولتي بخش قابل توجهي از پول را جذب کرده اند و به اين معنا است که دولت در رقابت بين بخش خصوصي اختلال ايجاد کرده و بخش خاصي را حمايت کرده است.

2- شوراها جمع شوند

اگر نگاهي به اخبار فناوري اطلاعات داشته باشيد، نام مجموعه يي از شوراهاي مختلف را خواهيد ديد که به نوعي يا خود را متولي حوزه آي تي مي دانند يا در حال تصميم گيري يا خرج پول هاي دولتي در اين بخش هستند. برخي از شوراها دقيقاً اهداف يا وظايف موازي دارند و به برخي ديگر اصلاً نيازي نيست. به نظرم دولت بايد در مورد حذف اين شوراها اصرار بورزد. شخصاً فکر مي کنم در بخش فني و علمي وزارت ارتباطات مي تواند متولي باشد و برنامه هاي توسعه آي تي در کشور را با توجه به توان، امکانات و بودجه خود طراحي و پياده سازي کند و نيازي به چندين شوراي موازي در اين زمينه نيست. اگر هم قرار است حمايت خاصي از برخي محصولات فرهنگي مثل نرم افزار يا سايت هاي مذهبي شود، فکر مي کنم يک معاونت وزارت ارشاد بتواند در اين زمينه فعاليت کند و نيازي به چندين شورا يا سازمان هاي مختلف با بودجه هاي آنچناني نيست.

3- اصلاح ديد مسوولان

مسوولان يا نهادهايي که فکر مي کنند سرعت اينترنت براي کاربر خانگي بايد محدود باشد و در حالي که هيچ وقت دليل آن را مشخصاً ذکر نمي کنند و تنها آن را با اين مثال که اين سرعت براي دسترسي به يک کتاب ديجيتال کافي است، توجيه مي کنند. اين نوع ديد و نگاه به فناوري در نوع خود منحصر به فرد است. حداقل اگر دليل منطقي خاصي پشت چنين تصميمي است بايد به اطلاع مردم برسد.

4- فيلترينگ و پاسخگويي

فعاليت من در اينترنت از قبل اجباري شدن فيلترينگ توسط شرکت هاي سرويس دهنده اينترنت آغاز شده بود و تقريباً در هر دوره يي به نوعي با آن درگير شده ام و اگرچه مانند برخي مخالف صد درصد فيلترينگ نيستم اما همواره معتقد بودم فيلتر شدن بسياري از سايت ها يا اشتباهي يا ناشي از نوعي ديد محدود بوده است. در چند سال اخير شاهد پيشرفت خوبي در پاسخگويي نهاد فني فيلترينگ بوده ام و حداقل بعد از مدت ها يک اي ميل و شماره فکس براي پيگيري فيلترينگ اعلام شد و شخصاً ده ها مدير سايت يا وبلاگ نويس را مي شناسم که با مکاتبه با اي ميل نهاد مربوطه توانستند مشکل را متوجه و با رفع آن سايت يا وبلاگ خود را رفع فيلتر کنند. اين به نظر من اقدام مثبتي بوده و چه خوب است که سعي شود در اين زمينه اطلاع رساني و تعامل با مديران سايت ها بيشتر شود. همين قضيه فيلتر شدن اخير فيس بوک نمونه يي از کمبود اطلاع رساني در اين زمينه است و عدم اطلاع رساني در مورد دليل اصلي فيلترينگ اين سايت باعث برداشت هاي متفاوتي از دليل فيلتر شدن آن شد.

5- اينترنت جايي براي اطلاع رساني است

در اين سال ها احزاب و گروه هاي سياسي و همچنين اشخاص دولتي يا سياسي خوب ياد گرفته اند که با راه اندازي سايت هاي خبري به رقيب بتازند يا هر فعاليت سياسي خود را به اطلاع مردم برسانند. رئيس جمهور وبلاگ دارد و دولت هم چندين سايت اطلاع رساني دارد اما فکر مي کنم در کنار خبرهاي سياسي يا درد دل با مردم بتوان جايي براي شفافيت اقتصادي باز کرد؛ اينکه وزارتخانه ها و نهادهاي دولتي و در واقع هر جايي که از بودجه دولتي سهم دارد، متعهد شود جزئياتي از هزينه ها، مخارج و جزئيات مالي قراردادهاي خود را منتشر کند اين گونه اين شرايط براي مردم و کارشناسان فراهم مي شود تا نظارتي بر مخارج سازمان ها داشته يا آن را ارزيابي کنند و فکر مي کنم اين شفافيت اقتصادي بيش از هر چيز به نفع نظام خواهد بود.

*مدير سايت بلاگفا