
گروه بين الملل؛ باراک اوباما رئيس جمهور امريکا روز گذشته پس از اتمام سفر خاورميانه يي خود رهسپار اروپا شد. وي که آخر هفته گذشته ابتدا وارد رياض پايتخت عربستان سعودي و سپس قاهره پايتخت مصر شد در جهت ترميم روابط امريکا و جهان اسلام سخنان مهمي را در دانشگاه قاهره ايراد کرد و آن را شروع جديدي در روابط اين دو توصيف کرد. وي در اين رابطه گفت؛ من در شرايطي در اينجا هستم که تنش و اختلاف ميان جهان اسلام و غرب بسيار زياد است؛ چرا که اين مساله نشأت گرفته از برخي سياست هاي خارجي کنوني است که بر روابط دو طرف تاثير گذاشته است. حملات 11 سپتامبر واقعه بسيار مهمي بود که موجب بي اعتمادي و نگراني بيش از حد در دو طرف شد و من اکنون از همين جا از قاهره، «شروعي جديد» در احترام متقابل ميان امريکا و اسلام را اعلام کرده و مي گويم که امريکا و اسلام بر سر اصول عدالت، کرامت و عزت تمامي انسان ها با يکديگر مشارکت و توافق دارند. رئيس جمهور امريکا تصريح کرد؛ من مي دانم که اعلام اين مساله و سخنراني تنها اين مشکل موجود در روابط امريکا و جهان اسلام را حل نمي کند، لذا تلاش گسترده دو طرف موجب حل مشکل مي شود. در واقع صحبت کردن کافي نيست. بايد دريابيم که چالش هاي ما مشترک است، لذا بايد به تمام ترديد ها و اختلافات جهان اسلام و امريکا پايان داده شود. همچنين نبايد منبع تنش را فراموش کرد، بلکه بايد با شجاعت تمام با علل تنش در روابط امريکا و جهان اسلام روبه رو شد. رئيس جمهور امريکا عنوان داشت؛ مساله نخست اين است که با خشونت ها و افراطي گري مبارزه کنيم. رئيس جمهور امريکا خاطرنشان کرد؛ مشارکت ميان امريکا و اسلام بايد مبتني بر تصوير صحيحي از اسلام باشد. در واقع، واقعه 11 سپتامبر حادثه ترسناکي بود که در آن بي گناهان بسياري کشته شدند که تنها امريکايي نبودند. امريکا، القاعده را با حمايت بين المللي تحت پيگرد قرار داد نه به تنهايي. اين مسائل حقيقتي است که بايد درباره آن تامل کرد. رئيس جمهور امريکا تصريح کرد؛ روابط ما با اسرائيل تاريخي است و همه اين مساله را مي دانيم که نمي توان هولوکاست و جنگ ها عليه يهوديان را فراموش يا انکار کرد. من اعلام مي کنم که روابط قوي امريکا با اسرائيل روابطي جدايي ناپذير و غيرقابل شکست است. همين طور اعلام مي کنم که امکان انکار رنج ملت فلسطين وجود ندارد، چرا که اين ملت حق برخورداري از زندگي و آرامش را در کشوري مستقل دارد و ملت فلسطين سال ها است که شاهد رنج و کشتار و آوارگي است که ما آن را نمي پذيريم. من همچنان اعلام مي کنم تشکيل دو کشور فلسطين و اسرائيل بهترين راه حل براي مساله دو طرف است. اين امر به حل مشکل خاورميانه و برقراري صلح در منطقه کمک مي کند. در واکنش به سخنان اوباما خاوير سولانا مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا اعلام کرد سخنراني رئيس جمهوري امريکا در قاهره فصل جديدي در روابط با جهان اسلام گشود. بان کي مون دبيرکل سازمان ملل نيز از سخنراني اوباما در قاهره استقبال کرد و آن را گامي مهم در جهت حل و فصل اختلافات و تحکيم تفاهم فرهنگي و تاکيد بر تعهدات مشترک جهت صلح و تسامح دانست. عمرو موسي دبير کل اتحاديه عرب نيز اظهار داشت؛ سخنراني اوباما يک سخنراني متوازن بود که روابطي مثبت را پايه گذاري کرد. در کنار مواضع دولت هاي عربي که سخنان اوباما را تاريخي توصيف کردند نهادها و گروه هاي ديگر واکنش هاي متناقضي به اين سخنان داشتند.اکمل الدين احسان اوغلو دبيرکل سازمان کنفرانس اسلامي نيز سخنراني اوباما را سازنده توصيف کرد و عنوان داشت؛ اين سخنراني پيامد هاي مثبتي را براي جهان اسلام به دنبال خواهد داشت. صائب عريقات مذاکره کننده ارشد فلسطين از سخنان اوباما تمجيد کرد و نبيل ابوردينه مشاور محمود عباس رئيس حکومت خودگردان فلسطين نيز آن را دلگرم کننده خواند. فوزي برهوم سخنگوي جنبش حماس نيز تاکيد کرد؛ سخنراني اوباما پر از احترام و خوش رفتاري بود و بر اصل ديپلماسي نرم استوار بود که با هدف بهبود وجهه امريکا صورت گرفت. با اين حال وي يک روز پس از اين اظهارنظر در يک اظهارنظر ديگر گفت؛ سخنراني اوباما براي تحريک و تاثيرگذاري بر عواطف و سرشار از گفته هاي تعارف آميز و تا حد زيادي براي بهبود چهره امريکا نزد جهانيان بود. همچنين حزب الله لبنان سخنراني باراک اوباما در دانشگاه قاهره را همانند يک «انشاء» توصيف کرد که فاقد هرگونه تضمين حقيقي در موضع گيري امريکا در قبال خاورميانه است. داوود شهاب سخنگوي جنبش جهاد اسلامي فلسطين نيز تاکيد کرد؛ سخنراني اوباما در قاهره هيچ گونه تغيير ريشه يي در سياست هاي امريکا در قبال مساله فلسطين در بر نداشت. دبيرکل جمعيت اخوان المسلمين اردن نيز با انتقاد از سفر باراک اوباما رئيس جمهور امريکا به منطقه گفت؛ اين سفر نوعي استبداد سياسي و انکار حقوق بشر است. با اين حال بسياري از گزارش ها نشان مي دهد که سخنان باراک اوباما رئيس جمهور امريکا توانسته است برخلاف دوران جرج بوش دوران تازه يي را آغاز کرده و مسلمانان را نسبت به سياست هاي آتي او تا حدودي اميدوار و خوشبين سازد. غالب مسلمانان انتظار دارند در کنار اين سخنان گرم و احترام آميز، اوباما با برداشتن گام هاي عملي نشان دهد تغييرات مطلوبي در سياست خارجي اين کشور به ويژه در رابطه با دنياي اسلام صورت گرفته است.