گروه اجتماعي، مونا قاسميان؛ زماني که علم و نظرات کارشناسي زيست محيطي در دولت نهم مورد حکميت قرار مي گيرد، شايد بايد منتظر نتيجه يي ديگر جز آنچه بر تالاب انزلي گذشت، نباشيم. وقتي تمام کارشناسان و استادان مطرح و بنام محيط زيست کشور همگي احداث اين جاده را برابر با مرگ تالاب انزلي اعلام مي کنند، در کميسيون زيربنايي دولت باز هم اين نظرات به حکميت گذاشته مي شود؛ حکميتي که حاکم آن معاونت علمي و فناوري رئيس جمهور است تا در نهايت بين اصرار وزارت راه و ترابري و مخالفت علمي و کارشناسي سازمان محيط زيست به طرح وزارت راه و ترابري براي احداث کريدور در تالاب انزلي راي دهد؛ رايي که يادآور خشک شدن 300 هکتار از بخش شمالي تالاب انزلي است. به نقل از يک منبع آگاه مسوولان دولتي نه تنها نگراني از بابت خشک شدن اين مساحت زياد ندارند، بلکه به علت محدوديت خشکي در شهر انزلي مي توانند در آينده از اين زمين ها براي توسعه هاي شهري و صنعتي استفاده کنند؛ زمين هايي که حداقل هر متر از آن بين 60 تا 70 هزار تومان مي تواند خريد و فروش شود. با يک حساب ساده اگر قيمت زمين را 60 هزار تومان در نظر بگيريم و آن را در حالت خوش بينانه در 300 هکتار زمين خشک شده تالاب ضرب کنيم، مي توان به رقم 180 ميليارد تومان از فروش زمين هاي خشک شده در تالاب رسيد؛ البته رقمي پايين تر از ارقام واقعي، در حالي که ارزش هر هکتار تالاب در دنيا 22 هزار دلار تعيين شده است. شايد به همين دليل است که مسوولان وزارت راه و برخي از نمايندگان استاني شهر انزلي از ساخت اين ميان گذر با وجود دلايل علمي همچنان دفاع مي کنند. يکي از مهم ترين بحث هاي مطرح شده درباره ميان گذر انزلي حد فاصل کيلومتر 8 تا 11 است که وزارت راه در اين ميان حاضر نشده است حتي به نظر کارشناسان محيط زيست اهميت دهد. طبق نظر اين منبع آگاه وزارت راه ادعا مي کند دهانه پل ها را گشادتر مي کند و ادامه راه را به شکل روگذر مي زند. اما در عمل همه اين حرف ها تئوريزه و در حد شعار است. او همچنين به رشد خدمات بين جاده يي در صورت احداث اين ميان گذر اشاره کرد و گفت؛ احداث پمپ بنزين و تعويض هاي روغني، مکانيکي از قبيل شغل هايي هستند که با احداث ميان گذر در کنار تالاب ايجاد مي شوند، که حتماً به تالاب صدمات جبران ناپذيري را خواهند زد. اين کارشناس با تاکيد بر اينکه ميان گذر تاثيري روي بار ترافيکي شهر نخواهد داشت، گفت؛ عمده بار ترافيکي در داخل شهر انزلي است که احداث ميان گذر نقش عمده يي در کاهش آن نخواهد داشت.

محيط زيست همچنان مخالف احداث ميان گذر است

در حالي که به نظر مي رسد رياست سازمان محيط زيست در برابر فشارهاي وزارت راه تسليم شده است، در اول خرداد خبرگزاري مهر به نقل از معاون محيط طبيعي و تنوع زيستي سازمان محيط زيست با اشاره به تاييد مسير مورد نظر وزارت راه از سوي صادق واعظي زاده معاون علمي و فناوري رئيس جمهوري گفت؛ قرار شد 60 درصد طول اين مسير به صورت پل باشد، دهانه پل ها گشاد و با فاصله ساخته شود و از عايق هاي نوري و صوتي استاندارد استفاده شود که با اجراي اين طرح تنها 40 درصد دغدغه هاي زيست محيطي ما برطرف مي شود و 60 درصد مشکلات باقي مي ماند. دلاور نجفي با انتقاد از کافي نبودن استانداردسازي در احداث اين کريدور در دل تالاب انزلي تاکيد کرد؛ با توجه به اينکه اين جاده از ميانه تالاب گذر مي کند، خيلي از آسيب هاي پيش بيني شده در اين تالاب مرتفع نمي شود و بسياري از مشکلات حين احداث اين جاده جان تالاب انزلي را با خطر مواجه خواهد ساخت. او مبناي عمل دو سازمان طرف اين ماجرا را نظر معاون رئيس جمهوري دانست و اضافه کرد؛ هنوز اين دستور اجرايي نشده است و البته چگونگي اين ساخت و ساز نيز نياز به ارزيابي زيست محيطي دارد که در اين زمينه تلاش مي کنيم فشار لازم را وارد کنيم تا از فاجعه يي بزرگ تر جلوگيري شود. البته معاون طبيعي سازمان از اينکه چرا تاکنون کميسيون زيربنايي دولت در هيچ کدام از طرح هاي توسعه يي که همراه با تخريب شديد محيط زيست بوده سخنان مسوولان و کارشناسان اين حوزه را نشنيده گرفته، چيزي نگفت.

رئيس جمهور بايد پاسخگو باشد

معاون سابق توسعه مديريت و امور مجلس سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به عمر چندين هزار ساله تالاب انزلي خطاب به رئيس جمهور گفت؛ تالاب انزلي يک اکوسيستم و موجود زنده است و هيچ کس حق ندارد در عمر کوتاه مديريتي خود چنين اکوسيستم ارزشمندي را در مخاطره و خطر نابودي قرار دهد. مهندس محمد مجابي با اشاره به اينکه تالاب انزلي از موقعيت ويژه يي برخوردار است، گفت؛ بحث احداث ميان گذر مدت طولاني است که در دولت هاي گوناگون مطرح است. در اوايل دولت هفتم بدون هيچ ارزيابي احداث ميان گذر صورت گرفت که با مخالفت سازمان حفاظت محيط زيست وقت اين طرح متوقف شد. او با اشاره به ماده 105 قانون چهارم برنامه توسعه گفت؛ طبق قانون تمام طرح هاي بزرگ بايد داراي ارزيابي زيست محيطي باشند. اما در حالي که در ارزيابي هاي زيست محيطي با گزينه وزارت راه مخالفت شده باز هم دولت به اين گزينه راي مي دهد. اين عضو کميته محيط زيست شوراي شهر در پاسخ به راي کميسيون زيربنايي دولت گفت؛ با شمع کوبي گردش آب به درستي در تالاب صورت نخواهد گرفت. همچنين تردد خودروها مانع از آرامش تنوع زيستي در منطقه خواهد شد. مجابي با اشاره به اتفاقات افتاده در دولت گذشته گفت؛ در آن زمان هم فشار زيادي بر سازمان محيط زيست بود، ولي در نهايت گزينه محيط زيست به تصويب رسيد که در دولت نهم وزارت راه و ترابري دوباره موضوع را مطرح کرد و خواستار احداث ميان گذر در همان مسير قبلي شد. اکنون هم نظر دولت همان گزينه وزارت راه و ترابري است که باعث مي شود تالاب با مشکلات جدي روبه رو شود.

راي دولت شروعي براي مرگ انزلي

نگاهي به پرونده محيط زيست در دولت نهم نشان مي دهد اين حوزه در آن هيچ جايگاهي ندارد. دکتر اسماعيل کهرم در اين باره معتقد است انتخاب رياست فعلي سازمان محيط زيست به اين دليل بوده است که دولت هر اقدامي که مي خواهد بدون هيچ مخالفت واقعي در مناطق حفاظت شده داشته باشد. اين استاد دانشگاه با اشاره به جاده هاي لار، ابر، ميانکاله و اروميه گفت؛ تا به حال سازمان در برابر کدام يک از اين طرح ها توانسته برنده شود؟ اين سازمان فعلي براي اين دولت مناسب است چون دولت به راحتي مي تواند کار خودش را بدون توجه به نظرات علمي کارشناسان انجام دهد. او با اشاره به راي معاون علمي و فناوري رئيس جمهوري گفت؛ با اين راي آخرين ميخ تابوت انزلي زده شد زيرا به طور قطع اين راي شروعي براي پايان زندگي تالاب بين المللي انزلي است. او با تاکيد بر اينکه به زودي شاهد خشک شدن بيش از 10 درصد از تالاب خواهيم بود، گفت؛ «سياه کشيم» با همين پايه هايي که الان در آنجا احداث شده خشک شده است، در حالي که هيچ لزومي براي احداث اين جاده در آنجا نيست. جاده يي که قرار بود کنارگذر باشد به ميان گذر تبديل شده است. کهرم با تاکيد بر اينکه ارزش اين تالاب 10 برابر بهترين زمين هاي زراعي است، گفت؛ اگر دولت حتي به چشم يک کارخانه به اين تالاب نگاه کند نبايد بگذارد اين تالاب ورشکست شود. اين جاده موجب ورشکستگي و خشک شدن تالاب مي شود. او با اشاره به معاون علمي و فناوري رئيس جمهوري گفت؛ آقاي واعظي زاده، نتيجه اين تصميم غلط را شايد من و شما نبينيم ولي فرزندان ما به زودي خواهند ديد.

پروژه جايکا نيمه کاره رها شد

شرکت ژاپني جايکا در آبان ماه سال 1386 به ايران آمد تا بتواند در يک پروژه دوساله کميته مديريت تالاب انزلي را تاسيس کند. سال گذشته شينين چيرو تانيموتو عضو تيم کارشناسي جايکا در پروژه مديريت اکولوژيک تالاب انزلي در گفت وگو با «اعتماد» درباره احداث ميان گذر گفت؛«احداث اين جاده در درون تالاب براي تمام دنيا مشکلاتي را پديد خواهد آورد، چرا که انزلي يک تالاب بين المللي است و مشکلات آن فقط گريبان مردم منطقه گيلان يا ايران را نخواهد گرفت.» پس از تصميم دولت با کارشناسان اين پروژه تماس گرفتيم تا نظر آنها را پس از انجام طرح هاي مطالعاتي جويا شويم. اما در حالي که مدت قرارداد تا آبان سال 1388 بوده است اين پروژه از سوي سازمان محيط زيست در مهرماه سال گذشته بدون هيچ اطلاع رساني فسخ مي شود. در حالي که تمام مراحل مطالعاتي اين طرح انجام شده و قرار بود وارد فاز اجرايي شود مسوولان سازمان محيط زيست از عدم تمايل خود براي همکاري با اين گروه خبر دادند. شايد به اين دليل که نظر کارشناس اين شرکت درباره گزينه پيشنهادي وزارت راه و ترابري اين است که «عبور جاده از ميان تالاب قطعاً و يقيناً فشار و صدمات بسيار بيشتري را بر تالاب وارد خواهد کرد. احداث اين جاده در قلب تالاب بيشترين زيان را براي مردمي خواهد داشت که از فوايد فراوان آن بهره برداري مي کنند و معيشت و زندگي شان به آن وابسته است. البته تمام مردم منطقه و استان نيز از تخريب تالاب انزلي زيان خواهند ديد.

ايسنا؛ رئيس مرکز فرماندهي و کنترل ترافيک پليس راهنمايي و رانندگي تهران بزرگ از طرفداران کانديداهاي رياست جمهوري خواست از نصب اقلام تبليغاتي که جلوي ديد راننده را مي گيرد، روي خودروها خودداري کنند. اين اظهارنظر در حالي است که اين روزها بسياري از خودروها در حمايت از نامزدهاي رياست جمهوري پوستر آنها را بر شيشه هاي ماشين خود نصب مي کنند. سرهنگ سعيد اسماعيلي با اشاره به اينکه نصب اقلام تبليغاتي روي خودروها بعضاً موجب کاهش ديد و بروز حوادث رانندگي مي شود، گفت؛ به کليه همکاران راهنمايي و رانندگي تهران بزرگ اعلام شده است در دوره تبليغات انتخابات رياست جمهوري با خودروهايي که روي آنها پوستر و علائم تبليغاتي نصب شده است تا حد امکان برخورد نکرده و تنها در صورتي که نصب اين گونه اقلام تبليغاتي در حدي باشد که سلامت راننده و شهروندان را به خطر بيندازند نسبت به دادن تذکرات لازم اقدام کنند. بر اساس ماده 207 آيين نامه راهنمايي و رانندگي نصب هرگونه علائم و پلاک هاي متفرقه و همچنين الصاق يا نصب هر نوع نقش، آگهي، نوشته، عکس و نوشتن عبارات و ترسيم نقوش روي شيشه يا بدنه دروني يا بيرون وسايط نقليه به منظور تجارت، تبليغ، نمايش و مانند آن ممنوع است مگر بر اساس ضوابطي که به پيشنهاد شوراي عالي هماهنگي ترافيک شهرهاي کشور و تصويب وزير کشور مي رسد.

حسن بيادي نايب رئيس شوراي شهر تهران روز گذشته در جلسه علني شورا با انتقاد از فضاي نابهنجار خيابان امام خميني پيشنهاد کرد نام اين خيابان به همان نام «سپه» سابق بازگردد و در ادامه گفت؛ اگرچه امام خميني (ره) طرفدار محرومان بودند، اما اين فضاي خيابان به جاي نمود محروميت، نشان دهنده کوتاهي شهرداري در رسيدگي به فضاي آن است.

نايب رئيس شوراي شهر تهران با تاکيد بر اينکه حرف من در مورد اين خيابان شعار نيست و از ته دل مي گويم، افزود؛ بودجه لازم براي اين بازسازي هم در اختيار منطقه قرار نمي گيرد و به رغم جلسات مکرر هنوز اقدامي صورت نگرفته است. بيادي با اشاره به اينکه اقدامات زيادي براي مفاخر شهر و کشور توسط شهرداري انجام گرفته اما براي امام خميني کار جدي صورت نمي گيرد، تاکيد کرد؛ شرکت توسعه فضاهاي فرهنگي شهر تهران توجهي به چنين پروژه هاي فرهنگي مرتبط با امام خميني (ره) ندارد. نايب رئيس شوراي شهر تهران همچنين در ادامه گفت؛ پنج سال از تصويب مصوبه شوراي شهر تهران براي احداث نمايشگاه «کتاب» در شهر آفتاب گذشته است، ولي در اين رابطه نه طرحي اجرا شده و نه گزارشي ارائه شده است. وي همچنين با تشکر از همکاري مسجدجامعي رئيس کميسيون فرهنگي شوراي شهر تهران با شهرداري تهران براي برگزاري نمايشگاه کتاب گفت؛ متاسفانه پنج سال از زمان مصوبه شوراي شهر تهران براي احداث نمايشگاه کتاب در شهر آفتاب مي گذرد، اما تا به حال هيچ پاسخ مشخصي درباره علل ساخته نشدن اين نمايشگاه اعلام نشده و رئيس کميسيون عمران بايد اين موضوع را به شکل جدي پيگيري و به شورا گزارش بدهد تا مشخص شود مشکل از سرمايه گذاري، طراحي يا مديريت بوده است و اينکه چرا نه مي سازند و نه گزارش مي دهند، چمران در پاسخ به وي گفت؛ کتبي سوال کرده ايم، و بيادي در جواب وي گفت؛ سوال بدون جواب ارزش ندارد، اگر بحراني در نمايشگاه با توجه به جمعيت زياد در آن اتفاق بيفتد، فاجعه بزرگي خواهد بود و ترافيک فعلي اين منطقه کماکان مشکل جدي دارد. سخنگوي شوراي شهر تهران گفت؛ بسياري از مناطق شهرداري به دنبال اين هستند که چگونه از مصوبات شوراي شهر کسب درآمد کنند. خسرو دانشجو سخنگوي شوراي شهر نيز در ادامه تصويب يک فوريت طرح چگونگي اخذ عوارض در ساخت و ساز برخي اماکن تاکيد کرد؛ اصل مصوبه در برخي مناطق اجرا نمي شود. وي با اشاره به اينکه اصل مصوبه شورا در برخي از مناطق اجرا نشده، افزود؛ بسياري از مناطق شهرداري به دنبال احداث اين هستند که چگونه از مصوبات شوراي شهر کسب درآمد کنند. به گزارش ايلنا به دليل عدم بررسي طرح برنامه پنج ساله ارائه خدمات برق رساني به شهر تهران از سوي کميسيون عمران و کميسيون فرهنگي و اجتماعي، بررسي اين طرح به جلسه آينده موکول شد.

چمران رئيس شوراي شهر تهران نيز گفت؛ بايد در اين مورد گزارش مستند بگيريم.

مهر؛ رئيس مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت با عنوان اين مطلب که مردم ايران هر سال بابت خريد سيگار 1740 ميليارد تومان هزينه مي کنند، گفت؛ برآورد مي شود هزينه يي که نظام سلامت کشور سالانه بابت درمان عوارض ناشي از سيگار مي پردازد، حدود 5220 ميليارد تومان است. دکتر مصطفي غفاري روز گذشته به مناسبت روز جهاني دخانيات (10 خرداد) به تشريح اقدامات وزارت بهداشت در راستاي کنترل مصرف مواد دخاني در کشور پرداخت و گفت؛ بر اساس مطالعاتي که انجام شده است، درصد نوجواناني که مستعد سيگاري شدن هستند از 12 درصد در سال 84 به 9 درصد در سال 86 کاهش يافته است. وي با عنوان اين مطلب که شرکت هاي توليد سيگار اگر سالانه 5/2 نفر مصرف کننده جديد نداشته باشند دچار مشکل سوددهي خواهند شد، افزود؛ هر سال پنج ميليون و هر پنج ثانيه يک نفر در دنيا بر اثر عوارض مواد دخاني مي ميرند که پيش بيني مي شود ظرف 20 سال آينده اين آمار به 10 ميليون نفر برسد. غفاري به آمار مرگ و مير بر اثر عوارض مصرف مواد دخاني در ايران اشاره کرد و گفت؛ در کشور سالانه 50 هزار مرگ و مير ناشي از مواد دخاني داريم که اگر کنترل نشود طي 10 سال آينده به 200 هزار مرگ و مير خواهد رسيد. رئيس مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت از آمار 30 درصدي مرگ و مير ناشي از سرطان ها که به علت مصرف سيگار رخ مي دهد، خبر داد و افزود؛ يکي از مهم ترين کارها در بحث کاهش تقاضا براي مصرف مواد دخاني مربوط به قيمت گذاري و افزايش ماليات سيگار است. وي به مصوبه مجلس شوراي اسلامي در سال 85 مبني بر افزايش 10 درصدي قيمت سيگارهاي داخلي و 20 درصدي قيمت سيگارهاي وارداتي اشاره کرد و گفت؛ الصاق تصاوير هشدارهاي بهداشتي روي پاکت هاي سيگار نيز مشمول سيگارهاي داخلي و خارجي بوده و اين قانون از بهمن 87 اجرايي شده است. غفاري ادامه داد؛ تاکنون 15 تصوير در اين زمينه طراحي و آماده الصاق روي پاکت هاي سيگار شده که به تدريج مورد استفاده قرار مي گيرد. وي به شعار امسال سازمان جهاني بهداشت به مناسبت 31 مه (10 خرداد) روز جهاني بدون دخانيات، اشاره کرد و گفت؛ شعار امسال «تصاوير و پيام هاي هشداردهنده، آري؛ تعابير فريبنده و گمراه کننده، هرگز» است.

فرصت زيادي باقي نمانده است. چهار نامزد انتخابات رياست جمهوري هر کدام به نحوي در حال جمع آوري آرا هستند تا با اتکا به آراي بيشتري مديريت کشور را به دست بگيرند. آرام آرام تشکل هاي غيردولتي از لاک سکوت و فراموشي بيرون مي آيند و با احتياط زمزمه هايي مي کنند که مي تواند در شکل واقعي تري، مطالبات پاسخ نداده شده آنها در اين چهار سال بوده باشد. اما آنها، ما، ديگران و همگي چه مي خواهيم و چه مطالباتي داريم که انتظار مي رود نامزد رياست جمهوري ما با قول اجرايي شدن اين مطالبات آراي ما را داشته باشد. عدالت، آزادي، شأن اجتماعي، منزلت شايد حداقل ترين ها و واقعي ترين مطالباتي است که مي توان آنها را درخواست و بيان کرد و بر اساس توانايي نامزدها براي برآورده کردن اين مطالبات به آنها راي داد. فرصت زيادي باقي نمانده است و اينک مجالي کوتاه فراهم است تا همه آنچه را بحق مي خواهيم بيان کنيم و شايد هم در قبال اجراي آن معامله. «ما اين مطالبات را داريم و اين بار ديگر سکوت نمي کنيم»؛ مطالباتي که در اين چند سال به کل فراموش شدند. مسائل زيست محيطي، آموزش و دانشگاه، معلمان و فرهنگيان، فرهنگ، گردشگري، بازنشستگان، بهداشت و درمان، جوانان، کار و مسکن همگي بخشي از سرفصل خواسته هايي است که مي تواند طرح و اعلام شود. فرصت زيادي باقي نمانده است. شما از نامزد رياست جمهوري خود چه مطالباتي داريد و چه مي خواهيد؟

دو سازمان حج و زيارت و ميراث فرهنگي و گردشگري همواره تلاش کرده اند بخش خصوصي را با مديريت دولتي به وجود بياورند و در حوزه اجرايي هم نظرات خود را در قالب همين بخش خصوصي دولت ساخته اعمال کنند، لذا شرکت هايي را تاسيس کرده اند که تحت امر دولت بوده تا دولت بتواند در کوچک ترين امور آنها نيز دخالت کند. به گزارش خبرگزاري ميراث فرهنگي و گردشگري با وجود اينکه سازمان حج و زيارت همواره بر تعامل مثبت اين سازمان با بخش خصوصي صحه مي گذارد و مديران آن اذعان دارند عمده خدمات زيارتي به بخش خصوصي واگذار شده و حضور سازمان حج جنبه نظارتي دارد، اما فعالان بخش خصوصي نظرات کاملاً متفاوتي دارند.

---

- در ابتداي بحث از فعالان بخش خصوصي تقاضا مي کنم شمايي کلي و کوتاه از روابط فعلي سازمان حج و زيارت و بخش خصوصي ارائه دهند؟

گلدوست؛ سال هاست که بخش خصوصي بر سر اينکه بخش خصوصي هم در کار حج و زيارت وارد شود با سازمان حج و زيارت مجادله دارد. اين حضور بخش خصوصي هم در تامين نيازهاي سفري زائران مانند تهيه هتل، بليت هواپيما، ويزا و ديگر امکانات رفاهي است و به هيچ عنوان موارد و مسائل روحاني و ديني سفرهاي زيارتي را شامل نمي شود. با پيگيري بخش خصوصي اين مساله حتي به دفتر بازرسي رياست جمهوري هم رسيد و طي جلسه يي که در دفتر هماهنگي رياست جمهوري و با حضور نمايندگان حج و زيارت و بخش خصوصي و ساير ارگان ها برگزار شد، عنوان شد امور رفاهي در سفرهاي زيارتي به بخش خصوصي واگذار شده است. استدلال اين واگذاري هم شرکت شمسا بود. اين درحالي است که حتي شرکت شمسا که درخصوصي بودن آن شبهات جدي وجود دارد هم دخالتي در گرفتن بليت هواپيما و رزرو هتل نداشته و تمامي اين امور برعهده سازمان حج است. در نهايت و پس از پيگيري هاي بسيار بخش خصوصي از بازرسي رياست جمهوري، ازسوي سازمان حج عنوان شد ورود بخش خصوصي در حج و زيارت به صلاح نظام نيست. اين درحالي است که عدم حضور بخش خصوصي واقعي باعث شده در سال 800 هزار نفر از ايران به عربستان بروند در مقابل ايران يک دهم اين تعداد هم از عربستان ورودي نداشته باشد.

- اينکه سازمان حج خصوصي شود تقريباً بحث منتفي شده يي است. سرانجام ادغام اين سازمان با ميراث فرهنگي و گردشگري هم صحه يي بر اين مدعاست. اما موضوع نشست نوع تعامل بخش خصوصي با سازمان حج است. آيا اين تعامل امکان پذير است و به چه ترتيب؟

فرهنگي؛ اولين نکته اينکه بحث ادغام به طور کامل منتفي نيست چراکه شکل ادغام مورد بحث است نه اصل ادغام، چراکه به صلاح کشور است که اين دو مجموعه مشابه يک مديريت واحد داشته باشند و سياستگذاري هاي پراکنده صورت نگيرد. اما بحث خصوصي سازي باتوجه به اينکه از تدابير مقام معظم رهبري است بايد در دو بخش جداگانه مورد بررسي قرار گيرد؛در بخش اول با توجه به اينکه حج و ديگر زيارت هاي برون مرزي و رابطه دولت هاي مقابل با ايران مطرح است بايد حاکميت عهده دار اين موضوع باشد و از سوي ديگر جنبه هاي عبادي نيز ضرورت حضور و نظارت حاکميت را پررنگ تر مي کند. حال اين حاکميت مي تواند در مديريت يک سازمان، دو سازمان يا حتي يک وزارتخانه باشد. اما بخش دوم بحث تصدي گري و عملياتي است که منطقاً بايد دراختيار بخش خصوصي باشد. ظاهراً سازمان هاي ميراث فرهنگي و گردشگري و حج و زيارت هم با اين تفکيک مخالفتي ندارند و معتقدند بايد حاکميت راس امر باشد تا سياستگذاري ها و نظارت ها را انجام دهد و متولي تصدي گري در امور اجرايي بخش خصوصي باشد. مجموعه يي که هم خصوصي است و هم نيست، هم اختيار دارد و هم ندارد، يک نوع حالت شتر گاو پلنگي است. در چنين جايگاهي روحيه بخش خصوصي جريان پيدا نمي کند و شبهات جدي قانوني هم وجود دارد. با وجود اينکه در قانون منع ورود کارکنان دولت در معاملات دولتي وجود دارد اما بسياري از نزديکان کارکنان دولت طرف قراردادهاي تجاري با دولت قرار مي گيرند.

- آيا درحال حاضر اين شيوه برخورد با بخش خصوصي که آقاي فرهنگي به آن اشاره کردند حاکم است يا دولت به گونه يي ديگر عمل مي کند؟

ابطحي؛ در رابطه تعامل سازمان حج با آژانس ها دو مشکل وجود دارد که يکي موانع قانوني است و ديگري ديدگاه حاکم بر موضوع. رفع موانع قانوني به مراتب ساده تر از تصحيح ديد است. به عنوان مثال ديدگاهي معتقد است چنانچه آژانسي تور آنتاليا برگزار کرد تمام امورش تحت الشعاع آنتاليا بوده و به کلي دور از ارزش هاست. اما اين طور نيست. صنعت گردشگري صنعتي فراتر از اين مباحث است و با توجه به نياز گردشگر به آن خدمات ارائه مي کند. هدف از پيشنهاد الحاق حج و زيارت به سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نيز رفع همين ديدگاه بود. ازسوي ديگر هنوز روشن نيست در مقابل يک ميليون زائري که به عربستان اعزام مي کنيم چه تعداد ورودي داريم و اين عدم آگاهي نتيجه عدم واگذاري اعزام زائر به آژانس هاست زيرا آژانس ها همان گونه که خدمات اعزام زائران را فراهم مي آورند به دنبال ورود گردشگر هم هستند.

اسدي؛ در حال حاضر آژانس دار ايراني بايد براي گرفتن ويزاي کربلا 85 تا 120 دلار پول بدهد در حالي که تنها 40 دلار از اين رقم را سفارت عراق براي برچسب ويزا مي گيرد و مابقي به آژانس دار عراقي مي رسد. اين درآمدزايي براي آژانس دار عراقي و عربستاني ايجاد شده چون خدمات سفر زيارتي خصوصي شده و تنها راه دريافت ويزا اقدام از طريق دفاتر خدمات مسافرتي اين کشورهاست. اما در کشور ما برعکس است و ويزاها فله يي صادر مي شود. آژانس هاي عراقي به سهولت و بدون اينکه تعاملي با دفاتر خدمات مسافرتي ايران برقرار کنند هر تعداد ويزا که بخواهند از سفارت ايران به سهولت و با کمترين قيمت دريافت مي کنند.