
گروه اجتماعي؛ دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر روز گذشته در نشست مشترک معاونان و دبيران شوراهاي هماهنگي مبارزه با مواد مخدر استان ها موفقيت 80 درصدي در مبارزه با مواد مخدر را مرهون تفکيک مواد مخدر و شرارت مسلحانه به ويژه در مناطق شرقي کشور دانست در حالي که همچنان بر تقويت نيروهاي مرز، تقويت پليس مبارزه با مواد مخدر و تصويب اعتبارات مرز تاکيد کرد. آمار شهداي مبارزه با مواد مخدر گوياي اين واقعيت است که پليس ايران در ايفاي وظايف خود کمترين کوتاهي را به خرج داده است. همسايه شرقي ايران که بيش از دوسوم خاک خود را به کشت خشخاش اختصاص داده و 90 درصد مواد مخدر جهان را تامين مي کند، اين مشکل را طي 14 سال گذشته و پس از ظهور طالبان در افغانستان ايجاد کرده که هرچه اعتبارات انسداد و کنترل مرزهاي شرقي افزايش مي يابد، افزايش حجم توليد در افغانستان و کشف مسيرهاي جديد براي نفوذ به خاک ايران، تلاش هاي امنيتي را کم اثر مي کند. اسماعيل احمدي مقدم نيز در نشست ديروز به اين نکته معترف بود و گفت؛ جلوگيري از توليد مواد مخدر در افغانستان از عهده جمهوري اسلامي ايران خارج است. وي همچنين وعده داد تمام معتادان کشور امسال تحت درمان قرار گرفته و داراي کارت درمان اعتياد خواهند شد. بر مبناي آخرين آمار رسمي، تعداد معتادان کشور حدود دو ميليون نفر برآورد شده که بيش از يک ميليون نفر از آنان بايد تحت درمان قرار بگيرند زيرا به مرحله مصرف حرفه يي مواد مخدر وارد شده اند. نتايج يک تحقيق در 27 استان کشور روي هشت هزار معتاد خياباني، زنداني و تحت درمان در مراکز درماني نشان داده 3/3 درصد کل معتادان کشور معتاد به داروي ترامادول هستند، 9/43 درصد ترياکي و 9/7 درصد حشيشي هستند. 2/7درصد نيز شيره ترياک مصرف مي کنند. بايد اميدوار بود منظور نظر دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر از ايجاد پوشش درماني براي تمام معتادان، به صفر رساندن آمار اين جامعه نباشد چرا که در اين صورت يک وعده بي پشتوانه و غيرعلمي ارائه شده است. بر مبناي نتايج تحقيقات کارشناسان حوزه اعتياد ، حداکثر موفقيت در ترک طولاني مدت معتادان حرفه يي 30 درصد است و 70 درصد از معتاداني که حتي با ميل شخصي پا به عرصه درمان مي گذارند، پس از مدتي کوتاه و به هر دليل، به مصرف دوباره مواد مخدر و اين بار با شدت بيشتر رو مي آورند. اين رقم در شرايطي است که جامعه پذيراي معتاد بهبود يافته باشد و شرايط اشتغال را که از مهم ترين انگيزه ادامه بهبودي معتادان است، فراهم کند. در ايران و با توجه به نرخ بيکاري جامعه (رقم رسمي 5/11 درصد و رقم غيررسمي 22 درصد) و وعده هاي اجرا نشده يي که طي چهار سال گذشته داده شد (از جمله بيمه درمان و وام خود اشتغالي و دعوت يا بازگشت به کار معتادان بهبود يافته) موفقيت درمان معتادان حداکثر 20 درصد برآورد مي شود و نتايج تحقيقات رسمي نشان داده است 6/13 درصد از معتادان بيکاري و مشکلات شغلي را اولين عامل گرايش به مصرف مواد اعلام کرده اند. دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر هم معترف به اين واقعيت است که از هر چهار معتادي که به مسير درمان هدايت مي شوند، سه نفر به عرصه مصرف بازمي گردند. بنابراين به نظر مي رسد صرف ارائه آمار از پوشش درمان اعتياد تا زماني که هنوز نيروي انتظامي در مواجهه با فرد معتاد به بازداشت متوسل مي شود (برخورد اخير ماموران در پاکسازي و شناسايي اوليه مراکز تجمع معتادان و خرده فروشان مواد مخدر در منطقه 12 شهر تهران ) و بيکاران پاک از اعتياد آن تعداد هستند که جايي براي واگذاري شغل به يک معتاد بهبود يافته باقي نمي ماند، چندان جاي اميدواري ندارد. احمدي مقدم در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به نامگذاري سال جاري به عنوان سال پيشگيري گفت؛ پيشگيري از مهم ترين اهداف ستاد مبارزه با مواد مخدر است و امروزه نيز با افزايش دانش و آگاهي مردم، مواد مخدر به عنوان يکي از آسيب هاي مهم اجتماعي شناخته شده است که با اجراي برنامه هاي پيشگيرانه مي توان از ورود افراد به چرخه اعتياد جلوگيري کرد. دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در اين نشست همچنين از اجراي طرح جمع آوري موادفروشان از اوايل تيرماه خبر داد. وي اظهار داشت؛ در حال حاضر مکان هاي نگهداري با هماهنگي قوه قضائيه و استقرار بازپرس، قاضي و... در حال تکميل شدن است که اميدواريم با اجراي طرح جمع آوري مواد فروشان نتايج خوبي را در مبارزه با مواد مخدر کسب کنيم. وي افزود؛ بخش قابل توجهي از مواد فروشان، خود معتادان هستند که براي تامين مواد خود مانند شبکه هاي هرمي چند نفر را معتاد مي کنند و از محل درآمد آنها به اعتياد خود مي پردازند. احمدي مقدم تصريح کرد؛ در تهران آماري به لحاظ اطلاعاتي جمع آوري شده است و با توجه به تکرار سوابق اين آمارها تجميع شده است. در کل در تهران کمتر از سه هزار موادفروش وجود دارند که آنها هم قابل شناسايي و برخورد هستند. وي افزود؛ با هماهنگي که با دستگاه هاي قضايي انجام شده است هزينه هاي جرم بايد تشديد شود که آنها اقدام به ارتکاب دوباره جرم نکنند. اسماعيل احمدي مقدم دو سال قبل و در پي اجراي طرح برخورد با موادفروشان در تهران گفت؛ «با اجراي اين طرح شاهد افزايش 30 درصدي مراجعه معتادان به مراکز درماني جهت ترک اعتياد هستيم.» اظهارنظر سال 86 دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر را مي توان به اين معنا تعبير کرد که از هر 100 معتاد ، فقط 30 نفر موفق به يافتن هيچ جايگزيني نشده اند. نگاهي ادواري به طرح هاي جمع آوري و پاکسازي شهر از خرده فروشان مواد مخدر که اولين نمونه گسترده آن در زمستان سال 84 و در محدوده خيابان ناصرخسرو و در زمان حضور مرتضي طلايي در منصب فرماندهي نيروي انتظامي تهران بزرگ اجرا شد، مي تواند گواه شکست در طرحي باشد که شايد براي موفقيت نزديک به واقعيت، نيازمند بازنگري در اصول و شيوه اجراست. دبيرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر بارها در نشست هاي مطبوعاتي خود اذعان داشته فروشندگان مواد مخدر، هر روز به ترفند هاي جديد براي گريز از نيروي امنيتي متوسل مي شوند. خبرنگاران رسانه هاي جمعي که روز14 ارديبهشت ماه ماموران انتظامي تهران بزرگ را در جست وجوي بيغوله هاي جرم خيز و شناسايي اوليه مراکز تجمع خرده فروشان مواد مخدر در منطقه 12 تهران همراهي مي کردند، امروز مي توانند گواهي دهند که آن روز، جز چند پيرزن و پيرمرد فرتوت معتاد، همه گريخته بودند.