گروه بين الملل؛ در پي اعلام خبر انجام موفقيت آميز آزمايشات موشکي پيونگ يانگ شوراي امنيت ديروز تصميم گرفت جلسه يي فوري تشکيل دهد. گرچه تا لحظه تنظيم اين خبر، گزارشي از مذاکرات شوراي امنيت به دست نيامده اما نفس اين امر حاکي از نگراني جهاني بوده و نشان مي دهد آزمايش اخير کره شمالي کشورهاي زيادي را به تکاپو واداشته است. روز گذشته نماينده دائم روسيه در شوراي امنيت سازمان ملل متحد گفت جلسه يي فوري در ارتباط با آزمايشات هسته يي کره شمالي تشکيل خواهد شد. همچنين بان کي مون دبيرکل سازمان ملل متحد ديروز اعلام کرد از آزمايش هسته يي کره شمالي به شدت ناراحت شده است و اوضاع شبه جزيره کره را به دقت زير نظر دارد. بان کي مون در کپنهاگ به خبرنگاران گفت؛ «من از شنيدن گزارش ها درخصوص آزمايش هسته يي کره شمالي به شدت ناراحت شدم.» بان کي مون از پيونگ يانگ خواست به قطعنامه 1718 شوراي امنيت سازمان ملل متحد احترام بگذارد. اين واکنش پس از آن ابراز شد که پيونگ يانگ اعلام کرد توانسته است يک آزمايش هسته يي جديد را با موفقيت انجام دهد. اولين آزمايش موشکي کره شمالي در 9 اکتبر 2006 انجام گرفت. پس از آن شوراي امنيت سازمان ملل متحد بيانيه يي تصويب کرد که براساس آن ارسال مواد و تکنولوژي به پيونگ يانگ ممنوع اعلام شد. کره شمالي نيز تعهد داد، از تلاش براي ساخت سلاح هسته يي دست بردارد. ولي چندي پس از بيانيه شوراي امنيت کره شمالي در پاسخ به اين اقدام از مذاکرات شش جانبه کناره گيري و از سرگيري برنامه هاي هسته يي خود را اعلام کرد. سخنگوي وزارت خارجه کره شمالي در ماه مه اعلام کرد، در صورتي که سياست هاي خصمانه امريکا عليه اين کشور تغيير نکند، پيونگ يانگ نيز نيروي هسته يي خود را تقويت خواهد کرد. به گفته وي دولت اوباما طي 100 روز نخست رياست جمهوري اش نشان داده سياست هاي خصمانه ايالات متحده نسبت به کره شمالي تغيير نکرده است. در اين رابطه خبرگزاري يونهاپ کره جنوبي گزارش داد کره شمالي امروز (ديروز) علاوه بر آزمايش هسته يي زيرزميني، سه موشک کوتاه برد ديگر را نيز آزمايش کرد که براساس اظهارات مقامات کره شمالي تمام اين آزمايشات موفقيت آميز بوده است. باراک اوباما رئيس جمهور امريکا در پي آزمايش ديروز هسته يي زيرزميني کره شمالي، آن را تهديدي براي صلح بين المللي خواند. وي با صدور بيانيه يي اعلام کرد با اقدام کره شمالي بايد در سطح بين المللي پيگيري و برخورد شود زيرا اين کشور با آزمايش هسته يي و اقدام به پرتاب موشک هاي بالستيک، جامعه بين المللي را به چالش کشانده است. سرگئي لاوروف وزير خارجه روسيه نيز که سرگرم ديدار از لبنان است، در جمع خبرنگاران از ابراز نگراني کشورش از آزمايش هسته يي کره شمالي خبر داد. وزارت امور خارجه چين نيز با انتشار بيانيه يي از قاطعانه با اقدام کره شمالي در آزمايش هسته يي مخالفت کرد. دستگاه ديپلماسي چين همچنين از کره شمالي خواست هرچه سريع تر به مذاکرات شش جانبه پکن بازگردد. ينتس پلويتنر سخنگوي وزارت خارجه آلمان نيز در گفت وگو با خبرنگاران گفت؛ آزمايشات اتمي اين کشور کمونيستي نقض فاحش قطعنامه هاي سازمان ملل است. وي با تهديدآميز خواندن آزمايش اتمي کره شمالي براي منطقه، از اين کشور خواست در آينده از آنچه تحريکات غيرمسوولانه خواند، خودداري کند. خاوير سولانا هماهنگ کننده سياست خارجي اتحاديه اروپا و دولت هلند نيز اين اقدام کره شمالي را غيرمسوولانه خواندند. نهاد رياست جمهوري کره جنوبي به طور رسمي ديروز آزمايش هسته يي کره شمالي را به شدت محکوم کرد و خواستار واکنش جدي جهاني در برابر اين گونه اقدامات شد. به گزارش خبرگزاري يونهاپ، لي دونگ کوان سخنگوي اين نهاد در بيانيه يي خاطرنشان کرد؛ اين آزمايش به هيچ وجه قابل قبول نيست و نشان دهنده تخطي پيونگ يانگ از قطعنامه 1718سازمان ملل است. وي افزود؛ لي ميونگ باک رئيس جمهوري کره جنوبي اين آزمايش را نااميدکننده دانست اما از دولت خواسته است تدابير مقابله جويانه نرم در برابر آن اتخاذ کند. رهبر کره جنوبي سرگرم مذاکره با هم پيمانان خود پيرامون نحوه برخورد با اين موضوع است.

گابور اشتاين گارت - ترجمه؛ محمدعلي فيروزآبادي

هنگامي که در پنجم ماه مه امسال تعداد 6500 نفر شرکت کننده و دوست اسرائيل در کنگره امريکا و اسرائيل به سخنان «جو بايدن» معاون رئيس جمهور امريکا گوش فرا دادند، آشکارا چهره هايشان درهم رفت. اگر سخنان بايدن را به موسيقي تشبيه کنيم بايد گفت وي در مرکز همايش هاي واشنگتن ويولن سولويي را نواخت که حداقل براي شنوندگان در آن جلسه به شدت تاثر آور بود.بايدن در حالي که به آرامي صدايش را بالا مي برد، گفت؛ «در حال حاضر در سراسر امريکا از تغيير صحبت مي شود. اما در کانون بزرگ ترين تغييرات ، اصلي مطلق و هميشگي و غيرقابل تغيير قرار دارد که همان اعتقاد ما به صلح و امنيت اسرائيل است.» البته اين بخش از سخنان معاون رئيس جمهور امريکا نه تنها موجب دست زدن هاي مکرر حضار شد بلکه آنها با صداي بلند به تشويق سخنران پرداختند. اما در امريکاي باراک اوباما هيچ کس کاملاً از اين تغييرات مطمئن نيست و اين مساله يي بود که شرکت کنندگان در اين کنگره کمي بعد و پس از پخش اخبار شبانگاهي به آن پي بردند. تقريباً همزمان با سخنراني بايدن يکي ديگر از اعضاي دولت امريکا به نام «رز گات مولر» در مجمع سازمان ملل در نيويورک سخناني قابل تامل بر زبان آورد.

اين زن فردي غيرمشهور اما مهم و تاثيرگذار است. او از چند دهه پيش به عنوان يکي از کارشناسان برجسته جهاني در امور سلاح هاي هسته يي فعاليت دارد و قرار است از سوي امريکا مذاکرات خلع سلاح با روسيه را اداره کند. علاوه بر آن وي در کسوت معاون وزير در تلاش براي ايجاد تغييراتي در پيمان منع گسترش سلاح هاي اتمي است. او در همان حال گوشزد کرد قدرت هاي اتمي مانند هند، اسرائيل، پاکستان و کره شمالي در نهايت بايد به اين پيمان بپيوندند و گفت؛«اين مساله براي امريکا يک هدف بنيادين به شمار مي آيد.»

اين اظهارات گرچه بديهي به نظر مي آيد اما در واقع نوعي تابو شکني خاص محسوب مي شود زيرا سردمداران امريکا در گذشته هرگز از اسرائيل به عنوان يک قدرت اتمي ياد نمي کردند. زرادخانه هسته يي اسرائيل که در پايان دهه 60 به وجود آمد و همواره مدرن سازي و به حجم آن افزوده شده، تا به امروز از سوي همه دولت هاي امريکا حداقل در ظاهر بر آن سرپوش گذاشته شده بود. طبق تفاهمنامه يي که در سال 1969 ميان دولت هاي «ريچارد نيکسون» و «گلداماير» منعقد شد، قرار شد واشنگتن و اورشليم در مورد زرادخانه هسته يي اسرائيل سکوت اختيار کنند و از آن زمان به بعد همه روساي جمهور امريکا بر اين عقيده بودند که به اين صورت امنيت اسرائيل به بهترين نحو تامين مي شود.

اسرائيل هم تا به امروز از ارائه هرگونه اطلاعاتي در مورد سلاح هاي اتمي اش خودداري کرده و تن به هيچ نظارتي نداده است. سردمداران اين رژيم در مذاکرات خلع سلاح هم با اين منطق شرکت نمي کنند؛ چيزي را که به طور رسمي وجود ندارد نمي توان به شمارش درآورد و کنترل کرد يا کاهش داد.

به همين خاطر است که اظهارات گات مولر نه تنها در اسرائيل موجي از به اصطلاح خلع سلاح خواهي را به راه انداخت بلکه بسياري از تينک تنک هاي واشنگتن نيز از اين اظهارات به عنوان مدرکي جديد براي تغييرات و اصلاحات در سياست هاي امريکا ياد کردند. به عقيده اين نهادها کاملاً معلوم است که اوباما از گام نهادن در عرصه هاي ممنوعه سياست خارجي و گذر از خط قرمزها هراسي ندارد.

علاوه بر آن اوباما در دشوارترين عرصه يعني در خاورميانه با آن مناقشات ميان فلسطين و اسرائيل و به عبارتي ميان دنياي غرب و دنياي اسلام نيز شانس خوبي براي ايجاد تغييراتي تاريخي دارد. او کوتاه زماني پيش از آغاز رسمي کار خود سيگنال هايي مبني بر تنش زدايي براي جهان عرب ارسال کرد و اولين مصاحبه مفصل خود را با يک شبکه خبري عربي انجام داد. اوباما از همان زمان همواره از بيوگرافي و تبار غيرمسيحي خود مي گويد؛«من اقوامي مسلمان دارم و در کشورهاي مسلمان زندگي کرده ام.» هسته اصلي پيام اوباما که آخرين بار در ديدارش از ترکيه آن را بر زبان آورد اين است؛ «ما جنگي با اسلام نداريم.»

اما اين سياست تنش زدايي منجر به تنش در روابط با دولت اسرائيل شده است. اوباما از همان روز اول روشن کرد آن خط مشي دوستانه بوش در قبال دولت اورشليم ديگر ادامه نخواهد داشت. نبايد فراموش کنيم جمهوريخواهان امريکا همواره منافع اسرائيل را در نظر داشتند و از ساخت شهرک هاي يهودي نشين گرفته تا اقدامات به اصطلاح تلافي جويانه اين دولت در مقابل حملات موشکي و حمله کنندگان انتحاري فلسطين، هميشه از اسرائيل حمايت مي کردند. و از آنجايي که سوريه، ايران، فلسطين و لبنان هم هيچ ابتکاري براي حل ديپلماتيک مناقشه خاورميانه از خود نشان نمي دادند، روند صلح با شکست روبه رو شد.

و ظاهراً اوباما مي خواهد همين روند صلح را احيا کند و البته اين کار در گرو کمي فاصله گرفتن از اسرائيل است. علني کردن اسرار قدرت هسته يي اسرائيل در واقع نقطه اوج آن استراتژي بود که مي تواند بار ديگر امريکا را به دولتي اهل مذاکره تبديل کند.

کاخ سفيد چندي قبل از آن روشن کرد از طرف اسرائيلي انتظارات زيادي دارد و دولت جديد نتانياهو بايد در نهايت دستور توقف کامل ساخت شهرک هاي يهودي نشين در کرانه باختري را صادر کند. شخص پرزيدنت اوباما هم اخيراً طي ديدارش از ترکيه گفت؛ «ايالات متحده با همه توان خود از هدف تشکيل دو کشور حمايت مي کند.»و از همان زمان روابط ميان امريکا و اسرائيل به سردي گراييد. «گيلاد اردان» وزير محيط زيست و عضو حزب ليکود اسرائيل هم در بياناتي طعنه آميز گفت دولت متبوعش هيچ امر و دستوري را از سوي واشنگتن قبول نمي کند. بي ترديد روابط ميان اين دو کشور از مدت ها پيش تا به امروز به اين سردي نبوده است. از قرار معلوم اوباما به هيچ عنوان قصد انحراف از اين خط مشي جديد خود را ندارد. او در آغاز ماه ژوئن سفري به مصر خواهد داشت تا در آنجا طي يک سخنراني اصول و مباني گفت وگو با جهان اسلام را مشخص کند و به گفته سخنگوي کاخ سفيد؛«اهميت اين سخنراني به مراتب فراتر از محلي است که وي در آنجا سخنراني خواهد کرد.»از قرار معلوم به اصطلاح گيرنده و مخاطب واقعي سياست خاورميانه يي اوباما در حال حاضر نه اسرائيل بلکه ايران است. دولت اوباما مي خواهد ايران را از ساختن بمب اتمي بازدارد زيرا به ادعاي سردمداران امريکا يک ايران اتمي مي تواند موجب يک رقابت تسليحاتي خطرناک در اين منطقه شود. و به همين خاطر است که اوباما به رژيم تهران مذاکرات بدون پيش شرط را پيشنهاد داد. در حال حاضر امريکا در تلاش است با چين، روسيه و کشورهاي اروپايي موضعي مشترک را براي گفت وگو با تهران فرمول بندي کند.

اما اين خط مشي سخت در قبال اسرائيل و اغماض در مورد تهران مساله يي است که چندان توافقي بر سر آن وجود ندارد. «جفري هرف» مورخ نزديک به حزب دموکرات، تقاضاهاي امريکا از اسرائيل را «کمي ساده لوحانه» مي خواند و مي گويد؛ «طرح مساله زرادخانه هسته يي اسرائيل در نهايت فقط باعث خشنودي ايران خواهد شد.» چنانچه اسرائيل به خواسته هاي امريکا تن دهد آنگاه بيش از همه روسيه و چين از اين مساله خشنود مي شوند و در عين حال پافشاري بر مساله تشکيل دولت مستقل فلسطين موجب تنش زدايي در اردوگاه منتقدان اسرائيل خواهد شد. امريکايي ها بايد ثابت کنند نه تنها مي توانند براي اسرائيل لابي کنند بلکه قادر به ايفاي نقش واسطه و ميانجي نيز هستند. منبع اصلي قدرت در سياست خارجي امريکا همان ميراث دولت گذشته است و اوباما مي خواهد اين منبع را به نوعي تجديد و بازپروري کند. بدين ترتيب بود که جو بايدن در آن کنفرانس به دوستان اسرائيل يادآور شد امريکا به چيزي بيشتر از يک دوستي ساده نياز دارد؛ «ملتي که ادعاي رهبري دارد اما قادر نيست کسي را در پشت خود داشته باشد، نمي تواند رهبري کند.»

منبع؛ اشپيگل

اردشير زارعي قنواتي

روابط دوجانبه بين روسيه و اتحاديه اروپايي همواره در بالاترين سطوح چالش برانگيز و بعضاً پارادوکسيکال بوده است که بنا به شرايط گاهي همکاري بر رقابت و گاهي هم رقابت بر همکاري چربش داشته است. نسخه پيچيدن بر اساس يک نرم و هنجار معمول براي روابط مسکو - بروکسل با توجه به پيچيدگي، تناقضات و عدم انطباق منافع بين آنان تا حدودي موجب گمراهي خواهد بود. اين دو ساختار و دنياي متفاوت از آنجا که نوع شرقي آن دوران گذار و اثبات هويت مخدوش شده خود را طي مي کند و نوع غربي آن حامل دوران تثبيت است و سعي بر تحميل موقعيت متروپلي خود بر رقيب دارد، سنگيني اختلاف و چالش را در مقابل همکاري مبتني بر منافع مشترک دنبال مي کنند. اتحاديه اروپايي در حالي به گسترش کمي و کيفي خود ادامه مي دهد که اين موضوع دقيقاً برخلاف موقعيت آن ديگري رقم مي خورد يعني اينکه هر گام که اروپا براي سروري بر قاره سبز برمي دارد به عنوان يک سنگ جلوي پاي روسيه بوده و يک تهديد براي آنان تلقي خواهد شد. از آن طرف تعقيب منافع ملي و تثبيت موقعيت مسکو در ژئوپولتيک منطقه يي و بين المللي به مفهوم يک رويارويي محسوس و نامحسوس با اهداف کلان محور بروکسل خواهد بود. تا زماني که تفاوت منافع و اهداف راهبردي در روابط دوجانبه بين مسکو - بروکسل طي مناسبات فيمابين مورد توجه قرار نگيرد و معادلات جديد در حالت بالانس و توازن مثبت به همزيستي نرسد، هرگز اصطکاک و تنش هاي کنوني پايان نمي گيرد. طنز داستان آنجا رقم مي خورد که اتحاديه اروپايي هم اينک استراتژي گسترش ساختار در تمامي ابعاد کمي و کيفي را در دستور کار خود قرار داده است و روسيه نيز بازپس گيري مواضع از دست رفته قبلي و اعمال هژموني منطقه يي خود، حداقل در حوزه هاي تحت نفوذ اروپاي شرقي، آسياي ميانه و قفقاز را تنها راه برون رفت از موقعيت تهديدآميز کنوني و اثبات جايگاه خويش در هرم قدرت جهاني لحاظ کرده است.

ديدار دوروزه بين «ديميتري مدودوف» رئيس جمهوري روسيه با مسوولان اتحاديه اروپايي در شهر «خاباروفسک» در 6 هزار کيلومتري مسکو هر چند به نظر مي رسد نتايج ملموسي را در پي نداشته است ولي حداقل هر دو طرف پيام همديگر را درک کرده اند. اينکه تحليلگران گفته اند کشاندن مسوولان اروپايي به شرقي ترين نقطه روسيه و هم مرز با چين براي نشان دادن در دسترس بودن گزينه پکن براي ارتقاي روابط و جايگزيني آن با اتحاديه اروپايي از طرف روسيه بوده است، تنها يکي از دلايل اين سفر طولاني خواهد بود. مدودوف اين فاصله 6 هزار کيلومتري را با اين مفهوم بر رهبران اروپايي تحميل کرد تا نشان دهد وسعت قلمرو اين کشور خود به تنهايي بيشتر از کل اتحاديه است و به همين نسبت نيز بايد برخوردي در حد يک شريک متساوي الحقوق بين طرفين انجام گيرد.

رئيس جمهوري روسيه در پايان اين نشست گفته است؛ «آنان نمي دانستند چه چيز انتظارشان را خواهد کشيد، حالا عظمت روسيه را به تمامي حس خواهند کرد.» همزماني اين سفر 6 هزار کيلومتري از آنجا که طي ماه هاي اخير بحث طرح «جريان شرقي» در حوزه پيشروي ژئوپولتيکي اتحاديه اروپايي به سمت شرق و «کريدور جنوبي» يا همان طرح گازي نابوکو در حوزه انرژي براي دور زدن روسيه در ترانزيت مسيرهاي گازي به طرف اروپا جريان داشته است از اهميت فزون تري برخوردار است. با توجه به اينکه جريان شرقي که شامل کشورهاي بلاروس، اوکراين، گرجستان، مولداوي، ارمنستان و آذربايجان مي شود، ورود غيرمجاز به حلقه پيراموني روسيه تلقي مي شود، ولي ترسيم جغرافياي وسيع از سوي مدودوف نشان داد «عمق استراتژيک» روسيه قبل از آنکه در حوزه هاي نفوذ پيراموني رقم بخورد در عمق ملي چندوجهي خود نمود واقعي پيدا مي کند. موضوع جريان جنوبي که به موازات گسترش ناتو به سمت شرق انجام مي گيرد براي سياستمداران روس اين واقعيت را اثبات کرده است که روابط با اروپا در شرايط برابر و ترجيح همکاري انجام نگرفته و بيشتر مبتني بر رقابت بوده است. سفر روز چهارشنبه 13 مه «وو بان گوئو» رئيس کميته دائمي مجلس ملي نمايندگان خلق چين از مسکو درست يک هفته قبل از ديدار رهبران روسيه - اتحاديه اروپايي و مباحث و توافقات انجام گرفته بين اين مقام ارشد چيني با رهبران مسکو و درخواست هماهنگي بيشتر بين دو کشور در زمينه سياست خارجي براي عبور از بحران هاي کنوني، ارتباط مستقيمي با جريانات اخير داشته است. اين مقام ارشد پکن مي گويد؛ «چين مايل است به اتفاق روسيه به توسعه بلندمدت، تقويت اعتماد سياسي بر اساس درک و حمايت متقابل در مسائل سطح بالا و در همه زمينه هاي راهبردي همکاري کرده و سطح روابط راهبردي خود با مسکو را ارتقا دهد.» بازي با کارت گزينه شرقي در مقابل رقابت غربي براي مسکو در شرايط کنوني قدرت مانور زيادي را در اختيار روسيه براي چينش مهره هاي خود در مقابل اتحاديه اروپا قرار داده است. از سوي ديگر تهديد انحصار تامين گاز مصرفي اروپا با اجراي طرح نابوکو که تنها مي تواند 5 درصد گاز مصرفي اروپا را تامين کند با توجه به موقعيت آلترناتيو مسکو در خصوص تامين انرژي قاره سبز و همچنين امضاي قرارداد «جريان جنوبي» بين اين کشور با بلغارستان، مجارستان، صربستان و ايتاليا، تغيير ملموس و تاثير تعيين کننده يي بر جريان امور نخواهد گذاشت. بحث بدهي هاي اوکراين در مورد خريد و ترانزيت گاز از روسيه شمشير داموکلس روس ها بر بالاي سر همسايگان ناساز و اروپاي رقيب بوده است که تا به امروز چندين بار موجب قطع گاز ارسالي به اروپا شده است. اصولاً مذاکرات اتحاديه اروپايي و روسيه در فضاي رقابت انجام مي گيرد و اين موضوع مانع از تفاهم اصولي دو طرف در خصوص مسائل اقتصادي، سياسي، نظامي و امنيتي خواهد شد. تنها با عبور از اين فضاي خاکستري مي توان در مسير درست و مبتني بر همکاري قرار گرفت.