گروه سياسي، فرناز حسنعلي زاده؛ وعده افشاگري محمود احمدي نژاد عليه منتقدان در نخستين ميتينگ انتخاباتي اش کليد خورد. بعدازظهر ديروز سالن هفتم تير پارک شهر ميزبان جمعي از حاميان احمدي نژاد بود که تحت عنوان دانشجويان هوادار وي نخستين نشست انتخاباتي رئيس دولت نهم را به عهده گرفته بودند که احمدي نژاد نيز با اجابت دعوت حاميان جوانش نخستين فاز از افشاگري هايي که وعده داده بود، اجرايي کرد. احمدي نژاد هفته گذشته در حاشيه جلسه هيات دولت رقباي انتخاباتي اش را تهديد به افشاگري کرد. او که ديروز در نخستين گردهمايي انتخاباتي اش شرکت کرده بود، با گفتن اينکه «چهار سال سکوت کردم» اعلام کرد قصد دارد «به خاطر ملت» حرف بزند و افشاگري کند. وي برخي منتقدان دولت را به وابستگي به اسرائيل متهم کرد و با کنايه گفت؛ «صهيونيست ها با دم بعضي ها در داخل زنده نمي شوند.» احمدي نژاد سپس با اشاره به موضوع هسته يي به طعنه گفت؛ «در آن زمان برخي گوجه فرنگي را به موضوع اول مملکت تبديل کردند.» وي سپس با اشاره به توزيع رايگان سيب زميني در برخي شهرستان ها همزمان با سفر هيات دولت اعلام کرد چون نمي خواهد در تاريخ ثبت شود، برخي حرف ها را نمي زند. البته وي در عين حال به حاضران توصيه کرد اين حرف ها را جايي نقل نکنند چون مي خواهد در مناظره هاي انتخاباتي از آن استفاده کند اما تاکيد کرد به «زياده گويي هاي آدم هاي بي خاصيت» گوش نمي دهد و «زير بار فشار و زور سرخ و بنفش و قهوه يي» نخواهد رفت. احمدي نژاد سپس با انتقاد از کساني که دستاوردهاي دولت را متعلق به دوران گذشته مي دانند، با خنده گفت؛ «باشد، اساس ماهواره از زمان ابوريحان بود که جاذبه زمين را کشف کرد.» رئيس دولت نهم سپس با انتقاد از زير سوال بردن سلامت انتخابات تاکيد کرد؛ «برخي با لوس بازي و ننربازي سلامت انتخابات را زير سوال مي برند.» وي در بخشي ديگر اظهاراتش با ارائه آماري اعلام کرد در دولت خاتمي تنها در يک سال 125 هزار متخصص به يکي از کشورهاي امريکاي شمالي مهاجرت کردند اما در دولت نهم کار و تلاش اقتصادي به سه برابر رسيد و در برخي از بخش ها به 10 برابر دولت هاي گذشته رسيده است. وي در پايان به هوادارانش توصيه کرد موشک انتخابات را چند مرحله يي به فضاي سياسي پرتاب کنيد. اما پيش از سخنراني احمدي نژاد مرتضي آقاتهراني معلم اخلاق کابينه و نماينده حامي دولت در بهارستان سخنراني کرد. آقاتهراني با بيان اينکه «راي دزدي و کم و زياد کردن راي شيوه ما نيست و اگر کسي اين کار را انجام دهد، از ما نيست و ما هم گردن نمي گيريم»، تصريح کرد؛ طرفداران احمدي نژاد مبادا براي کسب راي بيشتر از کارهايي که خدا نمي پسندد، استفاده کنند. وي با تاکيد بر اينکه در برخي راي ها برکت وجود دارد، گفت؛ درگذشته هم آمارهايي به خورد ما مي دادند و مي گفتند احمدي نژاد راي نمي آورد ولي ما بايد به تکليف خودمان عمل کنيم و ببينيم چه کسي براي مردم و از خود مردم است و به او راي دهيم. آقا تهراني افزود؛ هدف ما راي آوردن احمدي نژاد نيست. فقط درست عمل کردن است. پس از سخنراني معلم اخلاق کابينه فيلم انتخاباتي احمدي نژاد به نمايش درآمد و پس از دقايقي احمدي نژاد وارد سالن همايش شد. وي در ابتداي مراسم به خوش و بش و سوال و جواب با حضار پرداخت.

در حاشيه

- دو طرف خيابان هاي اطراف محل همايش، اتوبوس هايي مستقر بود تا اياب و ذهاب حاضران را تسهيل کند.

- مجتبي ثمره هاشمي مشاور پيشين احمدي نژاد و رئيس ستاد انتخاباتي رئيس دولت در اين مراسم حضور داشت.

- نشريه «عبرت هاي عاشورا» و «مردمک» به صورت رايگان بين حضار توزيع شد.

- حضار با شعارهايي نظير؛

ايول، ايول، احمدي رو ايول

مالک اشتر علي، تو انتخاب اولي

تا رفع ظلم و فتنه يک ياحسين ديگر

ابوالفضل علمدار احمدي رو نگه دار

از وي حمايت کردند.

گزارش احمدي نژاد

از ساعت چند اينجا هستيد، از ساعت 4؟

- نه

از ساعت سه؟

- نه

از ساعت دو؟

- نه

از ساعت يک؟

- بله

همه شما يک هستيد.

احمدي نژاد سپس با حسابي سرانگشتي گفت؛ چهار ساعت و نيم اينجا بوديد، خسته شديد؟

- نه

خسته نشديد؟

- نه

مطمئن باشم؟

- بله

از اينکه با چپاولگران جهاني سينه به سينه شديد، خسته نشديد؟

- نخير

مطمئن باشم؟

- بله

کي خسته است؟

- دشمن

چهار سال قبل با هم عهدي بستيم، تا امروز آمديد. مي خواهم سوال کنم آيا همه تان پاي کار هستيد؟

- بله

مطمئن باشم؟

- بله

پس تا رسيدن به قله ها يک يا حسين ديگر.

محمود احمدي نژاد پس از خوش و بش با حضار و سوال و جواب، انتخابات سوم تير 84 را بزرگ ترين اتفاق تاريخ معاصر پس از انقلاب اسلامي دانست و گفت؛ مي خواهم ذهن تان را ببريد چهار سال پيش، که پس از 26 سال يک احساس عمومي در ملت ما و ملت هاي حامي ما شکل گرفت که انقلاب و مسير حرکت از مسير اصلي انقلاب فاصله گرفت و اتفاقات فراواني افتاد که به آنها اشاره خواهم کرد. ذهن تان را مي برم به پنج سال قبل. ببينيد در چه فضايي زندگي مي کرديد؛ اعتماد ملي، اعتماد به نفس ملي به نقطه حضيض خودش رسيد، قدرت هاي بزرگ قصد تحقير ما را داشتند، بعضي ها ناتواني و خفت خود را بر فضاي عمده کشور حاکم کردند و جبن و ترس و وادادگي و شل بودن خود را به ملت ايران منتسب کرده بودند.

وي افزود؛ ببينيد در حوزه اقتصاد در چه شرايطي بوديم.

- 1500 بنگاه بزرگ اقتصادي در نقطه بحران و آسيب جدي قرار داشت.

- روزانه ده ها و صدها اعتراض و تظاهرات برپا مي شد.

- فعاليت هاي عمراني در نقطه رکود بود.

- بيش از سه ميليون بيکار داشتيم.

- در سياست داخلي تزاحم، درگيري و ترويج کينه ورزي بود.

- مردم را قطعه قطعه و دسته بندي کردند.

- قصد تحقير ملت را داشتند.

- روزانه مساله کوچک و شخصي را با سرعت و فشار تبليغات و دخالت مديريت هاي ارشد تبديل به مساله مي کردند.

- روحيه عمومي، نشاط عمومي و اميد عمومي در معرض تهاجم و تخريب جدي قرار گرفته بود.

- در يک سال خروج بيش از 125 هزار متخصص به يکي از کشورهاي امريکاي شمالي صورت گرفت.

موضوع گوجه فرنگي و مساله اول کشور

وي سپس چهار سال دوران تحت مديريتش را مورد اشاره قرار داد و گفت؛ جنايتکار ترين جنايتکاران تاريخ ملت ايران را به تروريسم و نقض حقوق بشر متهم کردند اما آنچه بسيار روشن است، اين است که ملت ايران زير بار فشار زور و سرخ و بنفش و قهوه يي نخواهد رفت. احمدي نژاد با گله از «فشارهاي جهاني در چهار سال گذشته»، گفت؛ در شرايطي که آنها مي خواستند ما را به عقب نشيني وادارند، بعضي ها در داخل کشور موضوع گوجه فرنگي را به مساله اول کشور تبديل کردند.وي افزود؛ بيشترين همراهي با طرح هاي دشمن از سوي داخل همراه شد و جنگ رواني دشمن به زبان فارسي ترجمه شد و البته 10 برابر بيشتر شد اما به رغم سخت ترين شرايط دستاوردهاي ملت ايران کم نظير است.رئيس دولت نهم با اعلام اين خبر که «ستادي براي مقابله با تحريم تشکيل دادم»، گفت؛ اين ستاد قدم به قدم حرکت کرد و حلقه سنگين تحريم را شکست چنان که امروز براي گرفتن پروژه از ايران سر و دست مي شکنند و مسابقه مي گذارند. وي در ادامه لحن سخنانش را ملايم کرد و گفت؛ سه سال و چند ماه تحت سنگين ترين فشارها بوديم، 20 تريبون، روزنامه و نشريه دولت را مورد اهانت قرار دادند اما سکوت کرديم. اگر جواب نمي دهيم اما براي تک تک آنها پاسخ داريم. در اين سه چهار ماه هم به بهانه انتخابات رکيک ترين واژه ها را به دولت نسبت دادند.وي سپس گفت؛ مي خواهم حرفي را بزنم که در مناظره ها مورد استفاده قرار دهم، شما به کسي نگوييد. در اصفهان 10 هزار نفر از مردم به بهانه استقبال از من به ميدان آمدند تا عظمت را به رخ بکشند. برخي نادانسته به مردم اصفهان توهين کردند و گفتند بين مردم سيب زميني توزيع کردند که من پيغام دادم شما مردم را نمي شناسيد. شايد سيب زميني گرفتند به خيابان بيايند شما بگوييد چه گرفتند که ابراز احساسات کردند؟احمدي نژاد سپس در واکنش به ابراز احساسات حضار گفت؛ بگذاريد يک خاطره تعريف کنم، ذائقه تان عوض شود. يک موقعي رفتيم استانداري اردبيل از صبح شروع به کار کرديم تا 12 شب. دوستي آمد گفت؛ اين طوري نمي شود کار کرد. مديريت کشور عادت نکرده است اين طوري کار شود، مي خواهي مديران مقابل تو بايستند؟احمدي نژاد سپس به کنايه گفت؛ آقايي هر روز تهمت مي زند، توهين مي کند از او مي پرسند که چرا تو به فلاني اهانت مي کني، مي گويد احمدي نژاد ما را تحويل نمي گيرد.وي سپس با خنده يي گفت؛ خدا شاهد است 100 ساعت نوکري آن روستايي که زير چرخ «توسعه» شما له شد را با نشست و برخاست با تعريفات شما عوض نخواهيم کرد. احمدي نژاد افزود؛ تا روزي که اين دولت هست، منافع ملت فداي زياده خواهي ها، پررويي ها و زياده گويي هاي آدم هاي پرادعاي بي خاصيت نخواهد شد.

احمدي نژاد با خنده گفت؛ تا فشار زياد مي شد، فشار مي آ وردند و تا شرايط آرام مي شد سخنراني مي کردند که اصل هسته يي را ما پايه گذاري کرديم. ما هيچ وقت نگفتيم ماهواره را «ما» انداختيم. گفتيم ملت پرتاب کردند که آنها گفتند مال زمان ما بود ما هم گفتيم «اساس ماهواره از زمان ابوريحان بود که جاذبه زمين را کشف کرد.»احمدي نژاد در بخش ديگر سخنراني اش ماجراي هولوکاست را در نخستين سال رياست جمهوري اش مورد اشاره قرار داد و گفت؛ ما دو سوال مطرح کرديم. حکم ترور ما را صادر کردند. يک آقايي دستش بلندگو گرفت دو ساعت سخنراني کرد که فلاني ديپلماسي نمي فهمد. چرا چيزي گفتيد که آنها عصباني شوند که من پيغام دادم ما سوال کرديم صهيونيست ها عصباني شوند. تو چرا عصباني شدي؟وي ادامه داد؛ امروز پزشک صهيونيست ها بالاي سرش ايستاده و مي گويد زنده نمي شود. من مي گويم با نفس بعضي ها در داخل صهيونيست ها زنده نمي شوند.

فرصت مظلوم نمايي

وي سپس با اشاره به انتخابات آتي گفت؛ آقايي آماده است و طراحي کرده از شش ماه پيش که سلامت انتخابات را زير سوال ببرد. آقايي هم چهار سال پيش در انتخابات شرکت کرد و از چهار سال پيش انتخابات را زير سوال مي برد.

گروه اقتصادي، عليرضا بهداد؛ تلويزيون روشن است. احمدي نژاد در حلقه خبرنگاران قرار گرفته است. در برابر دوربين هاي تلويزيوني خطاب به منتقدان خود مي گويد؛ «بگويند کدام تصميم دولت غيرکارشناسي بوده است؟» از غلامعباس که يکي از شهروندان تهران است مي پرسم مي تواني يکي از کارهاي دولت را بگويي؟ مي گويد نه نمي توانم. سوال رئيس جمهوري موضوعي نيست که غلامعباس و غلامعباس ها پاسخ قانع کننده يي به آن بدهند. آنقدر به اين پرسش رئيس جمهوري فکر مي کنم که حتي سر جلسه کنکور هم اينقدر به فکر فرو نرفته ام. بايد سراغ کارشناسان و خبرگان رفت. - الو، سلام. از اعتماد تماس مي گيرم. (محمدعلي نجفي پشت خط است) هم نسل هاي من او را به خوبي مي شناسند؛ کسي که در دوران وزيري اش بر آموزش و پرورش نظام جديد دوره متوسطه، پيش دانشگاهي، تعطيلات زمستاني و تغيير تاريخ بازگشايي مدارس از اول مهر به 15 شهريور رقم خورد. او اينک به تيم مهدي کروبي پيوسته و رئيس کميته برنامه ريزي اين کانديدا شده است. مي پرسم آقاي احمدي نژاد هفته گذشته سوالي را مطرح کردند و از منتقدان خواستند تا بگويند کدام کار دولت نهم غيرکارشناسي بوده است، شما کار غيرکارشناسي در اين دولت سراغ داريد؟ نجفي مي گويد؛ «آقاي رئيس جمهور بگويند کدام کارشان کارشناسي بوده است؟» - آقاي دکتر اين حرف شما خيلي کلي است به هر حال ايشان اين سوال را مطرح کرده اند. روي صحبت ايشان هم به افرادي مثل شماست. پاسخ قطعي تان به اين پرسش چيست؟ «به اعتقاد من از هزار تصميمي که در دولت نهم گرفته شد بعيد مي دانم 50 تصميم آن کارشناسي باشد. اگر هست چرا اسناد و مدارک براي اين تصميمات شان ارائه نمي کنند. شما همين طرح سهام نفت را در نظر بگيريد. اين طرح مربوط به آقاي کروبي بود اما ديديد که دو شب نگذشت اين طرح را کپي کردند و گفتند مي خواهند بين مردم اوراق مشارکت نفت پخش کنند. مردم در نظر داشته باشند اين طرح آقاي احمدي نژاد طرح جديدي نيست. ايشان در گذشته هم براي طرح هاي مختلف اوراق مشارکت مي دادند. از طرفي اوراق مشارکت را نمي شود به مردم هديه داد يا بخشيد. اوراق مشارکت را بايد خريد. کسي هم که توان خريد اين اوراق را داشته باشد مي تواند از سود آن استفاده کند. اما اگر منظور ايشان طرح آقاي کروبي است که ملت را سهامدار نفت کنند بيايند صادقانه بگويند اين طرح خوبي است و مي توان آن را در کشور اجرا کرد، نه اينکه از آن به نفع خودشان کپي برداري کنند. پس طرح سهامدار کردن مردم از طريق اوراق مشارکت تازه ترين طرح غيرکارشناسي دولت است که مي توان به آن اشاره کرد. از طرفي ظاهراً ايشان هنوز گزارش ديوان محاسبات را نخوانده اند. ديوان محاسبات که ارگاني وابسته به اصلاح طلبان نيست. اين نهاد توسط مجلس اصولگرا انتخاب شده است. گزارشي که داده عنوان کرده در بودجه سال 86، دولت بيش از 54 درصد تخلف داشته است.

يعني از 310 بند مربوط به اين بودجه 160 بند آن را با تخلف اجرا کرده است. اين گزارش چه معنايي مي دهد؟

مطمئناً معنايش اين نيست که کارهاي دولت کارشناسي شده بوده است. وقتي مي آيند سازمان مديريت کشور را منحل مي کنند اين طور مي شود که 54 درصد قانون بودجه را با تخلف به اجرا مي رسانند. اخيراً هم آمده اند گفته اند انحلال اين سازمان را از شهيد رجايي الهام گرفته اند. ايشان در دفاع از اين اقدام غيرکارشناسانه خود درمانده اند و پاي ديگران را به اين اقدام باز کرده اند. ديديد که همه نزديکان شهيد رجايي هم اين گفته رئيس جمهوري را تکذيب کردند. پس براي پاسخ به اين پرسش زياد دنبال مصاديق نگرديد. بهتر است کار کارشناسي پيدا کنيد. ببخشيد من پشت خطي دارم و بايد از شما خداحافظي کنم.»

وقتي با فرشاد مومني اين گفته رئيس جمهوري را در ميان مي گذارم، آنقدر شگفت زده مي شود که مي گويد بهتر است چند ساعتي بعد با او تماس گرفته شود. او که تئوريسين تيم اقتصادي ميرحسين موسوي است وقتي آن چند ساعت مي گذرد، مي گويد؛ «براي من اين اظهارنظر شگفت انگيز مي آيد، آقاي احمدي نژاد مطمئناً به خاطر دارند که اقتصاددانان برجسته کشور تاکنون چهار نامه به ايشان نوشته اند و از همان ابتدا خواستيم مشفقانه و با رعايت موازين اخلاقي و علمي هشدار دهيم که اقدامات اين دولت در حوزه اقتصاد چشم انداز تحقيرکننده يي براي کشور به وجود مي آورد. با کمال تاسف ديديد که به نامه ها توجهي نشد و تمام پيش بيني ها درست از آب درآمد. ايشان پس از چهار سال هنوز برايشان جاي ابهام دارد که کدام کارشان غيرکارشناسي بوده است. اين ابهام ايشان براي من مايه شگفتي است. ايشان يادشان نبايد رفته باشد در نشستي که با اقتصاددانان برگزار کردند وعده دادند گزارش عملکرد خودشان را از اصل 44، سند چشم انداز 20 ساله و برنامه چهارم ارائه دهند اما اين کار را انجام ندادند. نتيجه اين مي شود که درباره موضوعات معين، عدد و رقم و آمارهاي مختلفي عنوان مي شود. اين آمارها آنقدر متفاوت بودند که خود آقاي احمدي نژاد دستور دادند براي اقتصاددانان آمار رسمي فرستاده شود. با اينکه ايشان در برابر دوربين هاي تلويزيوني اين دستور را دادند اما تاکنون چنين اقدامي انجام نشده است. عدم انتشار اين آمارها باعث شده کل ظرفيت کارشناسي دولت بلااثر شود، خسارت هاي سنگيني به بدنه دولت وارد شود و فرصت هاي زيادي از کشور گرفته شود. به گواه برنامه چهارم توسعه، سالانه بايد 3/20 ميليارد دلار به اهدافي دست مي يافتيم. در اين چهار سال به جاي 80 ميليارد دلار به گواه نماگرهاي اقتصادي بانک مرکزي، 203 ميليارد دلار هزينه شده است اما اکثر اهدافي که براي برنامه چهارم در نظر گرفته شده بود محقق نشده است.

چون نظرات کارشناسان ناديده گرفته شد و کارشناسان از دسترسي به آمار و اطلاعات محروم ماندند، دولت روي انتشار کارنامه اقتصادي اش را ندارد. چرا ايشان از تيم اقتصادي شان نمي پرسند دليل عدم انتشار گزارش عملکرد درباره سند چشم انداز، برنامه چهارم و اصل 44 چيست؟ آيا پاسخ جز اين است که به خاطر روش هايي که در پيش گرفته اند روي ارائه گزارش ندارند؟

آقاي احمدي نژاد بيايند صادقانه وعده هاي وزير کشاورزي شان را منتشر کنند و بگويند چرا وقتي ايشان دولت را تحويل گرفتند، در توليد گندم خودکفا شديم اما امروز که مي خواهند دولت را تحويل دهند ايران به بزرگ ترين واردکننده گندم در جهان تبديل شده است؟»

از مومني مي خواهم يکي از غيرکارشناسانه ترين اقدامات دولت نهم را بگويد؛ «تاسف بارترين رويه غيرکارشناسانه يي که در اين دولت اجرا شد و اقتصاد جامعه ايران بايد سال ها هزينه اين اقدامات را بپردازد انبساط مالي افراطي در دوران شکوفايي قيمت نفت بود که باعث نابرابري ها شد و رکود و پسرفت رتبه فساد مالي را براي کشورمان به ارمغان آورد. در اين دولت، ايران 54 رتبه در بين کشورهاي داراي بدترين فساد مالي پس رفت و از رتبه 87 در سال 84 به 141 در سال جاري رسيد. علاوه بر اين موارد به سبب تصميم هاي شتاب زده يي که در سفرهاي استاني گرفته شد اتلاف منابع غيرمتعارفي در سيستم دولتي به وجود آمد چرا که دولت در اين سفرهاي استاني به طور فاجعه آميزي انتظارات مصرفي مردم را دامن زد و طرح هاي عمراني غيرکارشناسانه يي را آغاز کرد؛ طرح هايي که به خاطر انبساط افراطي در سيستم مالي کشور پايه و اساس غيرکارشناسانه يي داشت.» مومني از رئيس جمهوري يک خواسته دارد؛ «من اعلام آمادگي مي کنم حاضرم ليستي چندصد سوالي را از تصميم ها و اقدامات غيرکارشناسانه ايشان در اختيارشان بگذارم و به طور حضوري مناظره کنم. از روابط عمومي رياست جمهوري هم تقاضا دارم فقط وعده هايشان را در طول چهار سال فعاليت شان منتشر کنند تا مردم ببينند کدام بخش از وعده هايشان محقق شده و دليل عدم تحقق مابقي آنها چيست.»

نوبت به اسحاق جهانگيري مي رسد. دولت نهم در تبليغات خود معمولاً اجراي طرح هاي صنعتي و معدني را به عنوان مهم ترين اقدامات خود معرفي کرده است. هشت طرح فولادي که در سال 1384 با تسليم شوراي اقتصاد و برخلاف استراتژي توسعه صنعت فولاد کشور و اصل 44، عمليات اجراي آن شروع شد از طرح هايي است که بسياري از فعالان صنعتي و معدني کشور آن را طرحي غيراصولي و ناکارشناسانه مي دانند. وزير سابق صنايع و معادن درباره اين هشت طرح مي گويد؛ «من هنوز متوجه نشده ام. دولت از يک طرف بزرگ ترين کارخانه توليد فولاد خود (فولاد مبارکه) را به بخش خصوصي واگذار کرده و از طرفي هم آمده با سرمايه خود هشت طرح فولادي را در هشت نقطه کشور آغاز کرده است. از طرفي مي آيد اين کارخانه شش ميليون تني را به بخش خصوصي مي دهد و از طرفي هم خودش با سرمايه گذاري که انجام مي دهد مي آيد با بخش خصوصي رقابت مي کند. اگر دولت به اين نقطه رسيد که اجراي چنين طرح هايي مقرون به صرفه است چرا بخش خصوصي را تشويق نمي کند بروند و سرمايه گذاري کنند. از طرفي هم قرار نبود دولت در صنعت فولاد سرمايه گذاري جديدي انجام دهد بلکه بنا بر اين گذاشته شد تا اگر بخش خصوصي نقطه يي را براي ايجاد صنعتي مناسب مي داند براي سرمايه گذاري وارد عمل شود.»

جهانگيري هنوز هم سعي مي کند با لحني دلسوزانه از دولت انتقاد کند؛ «به اعتقاد من کار غيرکارشناسي در ارتباط با تصميمات اقتصادي بسيار زياد است. مهم ترين کار غيرکارشناسي دولت بي اعتنايي به انتقادات دلسوزانه بوده است تا جايي که توانستيم سعي کرديم به موقع به دولت تذکر دهيم اما نه تنها توجهي نشد بلکه وقتي از نحوه استفاده درآمدهاي نفتي انتقاد کرديم، آقاي احمدي نژاد در پاسخ به انتقادات گفت «اينها حسودي شان مي شود وقتي مي بينند اين دولت بي وقفه به کار مشغول است.» گفتيم اين نحوه هزينه باعث مي شود بيماري هلندي در اقتصاد کشور شيوع پيدا کند، تورم بالا رود و واردات توليد را زمين گير کند. گفتند بين تورم و نقدينگي رابطه يي نيست. اما چيزي نگذشت که تورم 5/10 درصدي شد 25 درصد. واردات 30 ميليارد دلاري به 60 ميليارد دلار در سال رسيد. بخش صنعت صدايش درآمد هيچ، کشاورزان هم اعتراض کردند. داستان شکر که يادتان نرفته است. کشورهايي که حتي عضو سازمان جهاني تجارت هستند براي شکر تعرفه بالاي صد درصد بسته اند. تعرفه 150 درصدي شکر را به چهار درصد رساندند که ديديد 5/3 ميليون تن شکر وارد کشور شد و کارخانه هاي قند و شکر کشور را با بحران روبه رو کرد و چغندرکاران کارشان را از دست دادند. در بخش نظام پولي که نگاه مي کنيم متوجه مي شويم به خاطر دستورات غيرکارشناسانه يي که صادر شد نظام بانکي کشور را عملاً ناکارآمد کرد. بدهي معوق بانک ها از هشت هزار ميليارد تومان به بيش از 30 هزار ميليارد تومان رسيد. اين اتفاق باعث شد نظام بانکي کشور ديگر نتواند از بخش توليد حمايت به موقع داشته باشد. صنعتگري نيست که از کمبود نقدينگي صدايش درنيامده باشد. اين هم گذشت تا بحران جهاني اقتصاد پيش آمد. همه گفتند با اين بحران بايد عالمانه برخورد شود، اما گفتند اين بحران بر اقتصاد کشور کمترين تاثير را مي گذارد. نتيجه اين تساهل باعث شد بودجه يي براي سال 88 به تصويب مجلس برسد که از همين امروز که دو ماه بيشتر از سال نگذشته همه بگويند 25 هزار ميليارد تومان کمبود بودجه داريم. دولت به موقع از اين انتقادات استفاده نکرد. بي اعتنايي به خرج داد و باعث شد اين انتقادات از زبان کارشناسان به زبان کانديداها در زمان انتخابات بيفتد. هوشمندي رقيب باعث شد با استفاده از اين انتقادات به نفع خود استفاده کند.»

جهانگيري ادامه مي دهد؛ «مهم ترين کار ديگر غيرکارشناسي دولت نهم سياستگذاري هاي کلاني است که در بخش اقتصاد داشته است. اين سياست ها کل فعاليت توليد، اقتصاد و زندگي مردم را تحت تاثير خود قرار داده است. درست است که دولت پرتقال وارد نکرده اما سياستي اتخاذ کرده که واردات پرتقال فعاليتي اقتصادي و سودده شده است. اجازه دهيد درباره سهام عدالت هم نکته يي را بگويم. چيزي که امروز به عنوان سهام عدالت گفته مي شود موضوعي نيست که ابتکار دولت نهم باشد بلکه مصوبه مجمع تشخيص مصلحت نظام است که مقام رهبري هم آن را تاييد کرده اند. در آن مصوبه آمده بود بخشي از درآمدهاي اصل 44 به نقاط محروم و افراد ضعيف کشور اختصاص داده شود. حتي ما در دولت آقاي خاتمي بخشي از منابع را براي بهبود وضعيت طبقات ضعيف شناسايي کرديم و منابعي را اختصاص داديم. اما اين مصوبه که به صورت سهام عدالت در حال اجراست دو مشکل بزرگ را به وجود آورده است؛ اول اينکه مديريت بنگاه هاي بزرگ واگذار نشده و مديريت اين بنگاه ها هنوز دست دولت است. مردم سهامي را گرفته اند اما نمي دانند اين سهام مربوط به کدام کارخانه است. سهمي که دريافت کرده اند را نمي توانند بفروشند. از طرفي هم بوروکراسي زيادي بر سر راه واگذاري اين سهام ايجاد شده که عملاً بخشي از سود را از بين برده است. سهامي که واگذار شده بدون اجراي طرح تحول است. اين در حالي است که کارخانه هاي واگذار شده کمترين سود را نسبت به ارزش دارايي خود دارند. تازه برخي از کارخانه ها هم زيان ده هستند.

به نظر بنده اگر کارخانه ها را فروخته بوديم و اوراق مشارکت به مردم داده بوديم سود بيشتري به آنها مي رسيد. بر اساس محاسبات، سالانه 380 هزار تومان سود به مردم مي رسيد. اين در حالي است که دولت تنها 80 هزار تومان را به عنوان سود براي اين سهام در نظر گرفته است.»

بيژن زنگنه ديگر منتقدي است که به پرسش رئيس جمهوري پاسخ مي دهد. وقتي مي پرسيم کدام کار دولت نهم غيرکارشناسي بوده، مي گويد؛ «اين پرسش مثل آن است که از فردي که مو ندارد بپرسيم تو چرا مو نداري. به نظر من دولت نهم اقدام کارشناسي شده يي انجام نداده است. وقتي سازمان مديريت و برنامه ريزي که مغز مديريت و اداره کشور است به دستور رئيس دولت منحل مي شود آيا مي توان از چنين دولتي توقع داشت انديشه و کار کارشناسانه يي داشته باشد.»

زنگنه که از سوي دولت نهم متهم به مافياپروري شده، مي گويد؛ «من آقاي احمدي نژاد را به مناظره دعوت مي کنم تا درباره مافياي نفت با هم صحبت کنيم. از ايشان خواهش مي کنم اسامي مافياي نفت را که هيچ پرونده يي در قوه قضائيه ندارند اعلام کند تا من هم به ايشان بگويم چه کساني از بيرون مجموعه نفت از درآمد سوآپ ميلياردر شده اند.»

سعيد ليلاز نيز همچون اسحاق جهانگيري باز شدن درهاي واردات را به روي کالاهاي خارجي يکي از کارهاي غيرکارشناسانه دولت نهم مي داند؛ «در 10 ماه اول پارسال 58 ميليارد دلار کالا وارد شده است. اگر فقط در دو ماه آخر سال گذشته 12 ميليارد دلار کالا به کشور وارد شده باشد، سال گذشته واردات 70 ميليارددلاري داشته ايم. اگر براساس سال 86 در سال 87 هم 30 ميليارد دلار واردات خدمات داشته باشيم، سال گذشته کشور در کل بيش از 90 ميليارد دلار واردات داشته است. اين رقم نشانگر اين است که واردات در دولت نهم به دو برابر دولت خاتمي و سه برابر پيش از انقلاب رسيده است. اجازه بدهيد از رئيس جمهوري بپرسيم چرا اين وضع پيش آمده است، چرا سهم بخش توليد در GDP سال به سال در حال کاهش و رشد اقتصادي کشور به زير هشت درصد رسيده است و چرا نرخ بيکاري 5/12 درصد شد و براي نخستين بار آمار بيکاران کشور به مرز سه ميليون نفر رسيده است؟»

جلوي پخش برنامه هاي خشونت زا از رسانه ملي و درج در صفحات حوادث مطبوعات يا کتاب هايي از اين دست که از عوامل ايجادکننده استرس در جامعه و برهم زننده امنيت رواني جامعه هستند، گرفته شود

گروه اجتماعي؛ معاون امور اجتماعي، فرهنگي و شوراهاي وزير کشور با اشاره به ارزيابي سازمان ملل از ميزان شادي و نشاط در کشورهاي مختلف دنيا و جايگاه ايران در اين ارزيابي گفت؛ روش هاي شادي و نشاط در ايران با الگوهاي کشورهاي ديگر بسيار متفاوت و متاثر از فرهنگ بومي و آموزه هاي ديني ماست. عليرضا افشار در رابطه با طرح نشاط اجتماعي با بيان اينکه کليات اين طرح در 10 محور به تصويب شوراي اجتماعي کشور رسيده است، اظهار داشت؛ نشاط اجتماعي در جامعه ابعاد مختلفي دارد، اما بايد مصاديق اصلي آن شناسايي و در جامعه پايدار شود. وي با تاکيد بر اينکه در ابتدا بايد الگويي از جامعه بانشاط و آنچه در نهايت مورد نظر است، ارائه شود، گفت؛ در ارزيابي سازمان ملل متحد از نشاط اجتماعي کشورها، به ايران به دليل نبود شناخت از علل مراسم عزاداري هاي متعدد، رتبه پاييني داده شده، در حالي که تحقيقات نشان داده است مجالس عزاداري ما در کاهش آلام دروني و ايجاد نشاط مردمي و معنوي تاثير زيادي دارد. دبير شوراي اجتماعي کشور با اشاره به تشکيل جلساتي با نمايندگان سازمان ها و نهادهاي عضو شوراي اجتماعي کشور براي اجرايي کردن طرح نشاط اجتماعي و تقسيم کار ميان آنها به بيان اين مطلب که شاخص هاي نشاط اجتماعي در حال شناسايي هستند، پرداخت و گفت؛ براي تهيه الگوي نشاط اجتماعي بايد مطالعاتي صورت گيرد و زمينه هاي افزايش نشاط و اميد در جامعه و نيز علل تخريب آنها شناسايي شود، لذا ارائه الگوي جامعه امن، بانشاط و سالم با بهره گيري از آموزه هاي ديني و فرهنگ اهل بيت (ع) و استفاده از ظرفيت هاي عظيم فرهنگي و سرمايه ارزشمند انساني کشورمان، با توافق وزارت علوم، تحقيقات و فناوري بر عهده اين وزارتخانه گذاشته شده تا با کمک مراکز پژوهشي و سازمان هاي ذي ربط تهيه و ارائه شود. وي سپس عمليات رواني و جنگ نرم دشمنان را مورد توجه قرار داد و اضافه کرد؛ بسياري از اقدامات رواني دشمن موجب تخريب نشاط اجتماعي مي شود. رسانه هاي گروهي دشمنان، اعتماد، اميد و نشاط مردم ما را نشانه گرفته اند و نبايد از آنها غافل ماند که در اين راستا نيروي مقاومت بسيج با کمک وزارت اطلاعات و صدا و سيما امر شناسايي و مقابله با اقدامات رواني دشمنان را بر عهده گرفت و متعهد شد دستورالعمل اجرايي آن را ارائه کند. معاون امور اجتماعي، فرهنگي و شوراي وزارت کشور به دستاوردهاي علمي و تحقيقاتي چندساله اخير در زمينه هاي انرژي هسته يي، فناوري هاي ژنتيکي و بيولوژيکي و ارسال ماهواره «اميد» به مدار زمين پرداخت و آنها را يکي از مهم ترين عوامل احياي اعتماد به نفس ايرانيان بيان کرد و افزود؛ وزارت آموزش و پرورش با کمک سازمان هاي ذي ربط مسووليت تهيه طرح ترويج خودباوري و ارتقاي عزت نفس، خلاقيت و نوآوري را به ويژه در ميان جوانان پذيرفته است. وي يادآور شد؛ توجه به بهداشت رواني که با پرهيز از عوامل ايجادکننده نگراني و بي اعتمادي در مردم حاصل مي شود، از ديگر موضوعاتي بود که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با همکاري صدا و سيما و ساير دستگاه هاي اجرايي و نهادهاي ذي ربط به آن خواهد پرداخت.

وي اضافه کرد؛ بايد جلوي طرح شايعات مخرب در جامعه و اعلام موضع گيري هاي تخريبي که موجب تضعيف نظام و بي اعتمادي مردم نسبت به مسوولان مي شود، ارائه آمار و گزارش هاي مايوس کننده نظير آمار طلاق که نتيجه مثبتي از طرح آنها در رسانه هاي عمومي حاصل نمي شود، پخش برنامه هاي خشونت زا از رسانه ملي و درج در صفحات حوادث مطبوعات يا کتاب هايي از اين دست که از عوامل ايجادکننده استرس در جامعه و برهم زننده امنيت رواني جامعه هستند، گرفته شود. بايد براي ايجاد فرآيند نظارتي و سازوکار تضمين کننده امنيت رواني جامعه فکري شود. معاون امور اجتماعي، فرهنگي و شوراهاي وزير کشور، اجراي طرح انضباط اجتماعي را نيز که بخشي از آن توسط پليس اجرا مي شود در افزايش نشاط اجتماعي موثر خواند و گفت؛ رعايت نکردن مقررات راهنمايي و رانندگي و ساير بي نظمي ها و به طور کلي رعايت نکردن حقوق يکديگر موجب لطمه زدن به نشاط اجتماعي مي شود. نظم در امور چه شخصي و چه اجتماعي يکي از عوامل بسيار موثر در ارتقاي آرامش و نشاط اجتماعي است و در اين رابطه وزارت کشور با همکاري ناجا و ساير سازمان ها موظف به ارائه طرح شد. معاون وزير کشور رعايت و احترام به حقوق شهروندان، حفظ کرامت ارباب رجوع و پيشگيري از مفاسد در دستگاه هاي اجرايي و نهادهاي عمومي و افزايش اعتماد متقابل ميان مردم و مسوولان را از ديگر ابعاد مورد توجه طرح نشاط ملي اعلام کرد و افزود؛ در اين بخش نيز وزارت کشور مسوول ارائه طرح جامعي شده است. دبير شوراي اجتماعي کشور ارتقا و شاخص هاي مربوط بر اساس امنيت در حوزه هاي فردي و اجتماعي را از عوامل عمده ديگر نشاط اجتماعي برشمرد و گفت؛ احساس امنيت جداي از وجود امنيت قابل ارزيابي است. در کشورهاي اروپايي و امريکا به رغم وجود آمار بالاي خشونت، قتل، سرقت و ساير جرائم، با کنترل اطلاع رساني و رسانه ها کاري کرده اند که احساس امنيت بيشتري در جامعه وجود داشته باشد، زيرا براي آنها صنعت توريسم، سرمايه گذاري و نظاير آنها اهميت دارد. وي يادآور شد مسووليت تهيه طرح ارتقاي شاخص هاي مربوط به احساس امنيت در جامعه در حوزه هاي فردي و اجتماعي به ناجا سپرده شده است. افشار خاطرنشان کرد؛ تقويت نشاط و شادابي خانواده و کاهش آسيب ها و خشونت هاي خانگي و همچنين وحدت و همبستگي ملي در لايه هاي مختلف جامعه با احترام به خرده فرهنگ هاي اصيل دو موضوع ديگر از محورهاي طرح نشاط ملي است که به ترتيب مرکز امور زنان و خانواده رياست جمهوري و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با کمک سازمان ها و نهادهاي ذي ربط مسووليت تهيه طرح هاي اجرايي آنها را عهده دار شدند. معاون امور اجتماعي، فرهنگي و شوراهاي وزير کشور اضافه کرد؛ براي هر يک از محورهاي طرح نشاط ملي، کارگروهي ايجاد مي شود تا با استفاده از نظرات کارشناسان و انديشمندان حوزه و دانشگاه راهکارهاي عملي و اثربخش ارائه شود و در هر کارگروه براي جلوگيري از دوباره کاري در اولويت به مطالعات انجام شده و طرح ها و دستورالعمل هايي که احتمالاً براي بعضي از محورها وجود دارد، خواهند پرداخت.

عباس عبدي، محمد فاضلي، حسين قاضيان و محسن گودرزي

اين روزها با بالاگرفتن نسبي تب انتخابات بازار نظرسنجي ها هم داغ شده است. اغلب با استناد به نظرسنجي ها در مورد وضعيت آراي نامزدها بحث و گفت و گو مي شود. بر مبناي اين نظرسنجي ها، داوري هاي سياسي صورت مي گيرد، استراتژي هاي تبليغاتي اتخاذ مي شود و براي ايجاد اميد در ميان هواداران يا ترويج نااميدي در ميان اردوگاه هاي رقيب از آنها استفاده و گاه سوء استفاده مي شود. اما آنچه معمولاً در اين ميان مورد توجه قرار نمي گيرد اعتبار فني نظرسنجي هاي موجود و نيز تحليل چارچوب اجتماعي - رواني کلي تري است که اين نظرسنجي ها در آن انجام مي گيرد. در حالي که صرف نظر از اعتبار فني، اعتبار استنتاج هايي که از اين نظرسنجي ها صورت مي گيرد وابسته به تحليل همين چارچوب هاي رواني - اجتماعي کلي تر است.متاسفانه در وضعيت کنوني آزادي بيان، در شرايط ضعف نهادهاي مدني، در غياب نهادهاي نظرسنجي معتبرً مستقل و نيز با توجه به عدم دسترسي به اطلاعات نظرسنجي هايي که دستگاه هاي دولتي با استفاده از منابع عمومي انجام مي دهند، فضاي مناسبي براي نقد و ارزيابي نظرسنجي ها وجود ندارد. با توجه به فقدان فضاي حرفه يي و حتي عمومي براي چنين نقدها و ارزيابي ها، و نبود عرصه يي براي گفت و گوهاي فني درباره آن، ما نويسندگان متن حاضر بر آن شديم تا زمان راي گيري و در صورت وجود يافته هاي قابل اعتماد تر، نظرها و تحليل هاي خود را درباره نظرسنجي ها با مخاطبان و استفاده کنندگان در ميان بگذاريم. هدف ما دفاع از جنبه هاي فني و علمي نظرسنجي و پرهيز دادن از استنتاج هاي نادرستي است که استنتاج کنندگان را در نهايت وامي دارد ضعف تحليل ها و ارزيابي هاي خود را متوجه نظرسنجي و دانش اجتماعي کنند.استناد ما به نظرسنجي ها مواردي را دربرمي گيرد که توسط موسسات شناخته شده و با استفاده از روش هاي علمي انجام مي شود. چنان که در فضاي انتخابات در ايران مرسوم است، بخشي از تبليغات براي جلب آرا و نااميد کردن طرفداران نامزد رقيب از طريق انتشار نتايج نظر سنجي هاي ساختگي و غيرعلمي صورت مي گيرد. در سايت ها و رسانه ها نيز اغلب به نتايج نظرسنجي هايي اشاره مي شود که معلوم نيست کدام موسسه و با چه روش هايي انجام داده است. اين نوع نتايج که قابليت ارزيابي علمي ندارند و بخشي از برنامه تبليغات انتخاباتي محسوب مي شوند، مورد نظر اين نوشته نيست. صرف نظر ازجنبه علمي، به عنوان فعاليتي اجتماعي مايليم با اتکا به داده هاي موجود و استنتاج هايي محتاطانه از آنها، مسير تصميم گيري را براي بهبود شرايط سياسي اجتماعي، از خلال مجال اندکي که انتخابات پيش رو مي گشايد، روشن تر سازيم. همچنين با نزديک شدن به زمان انتخابات و بهبود کيفيت نظرسنجي ها، در صورت لزوم مي توان در مورد سلامت انتخابات هم استنباط هايي داشت که به کار ارزيابي کيفيت برگزاري انتخابات از نظر صحت نتايج اعلام شده ياري خواهد رساند.

شکل نگرفتن فضاي انتخاباتي

بنا به شواهد تجربي، در حال حاضر به دلايل متعدد فضاي انتخاباتي ايجاد نشده است. به تعبير دقيق تر و فني تر مي توان گفت هنوز افکار عمومي درباره انتخابات به طور جدي شکل نگرفته است. بنابراين اغلب مردمي هم که مورد مراجعه پرسشگران نظرسنجي ها قرار مي گيرند هنوز در حال و هواي انتخابات قرار ندارند و نمي توانند خود را در موقعيت روز راي گيري تصور کنند. در چنين وضعيتي ميزان «آراي خاموش» و «آراي شناور» تا حدي تعيين کننده است. آراي خاموش اشاره به آراي کساني است که در حال حاضر تصميم به شرکت در انتخابات ندارند. آراي شناور شامل آراي کساني است که هنوز براي عدم شرکت در انتخابات به تصميم قطعي نرسيده اند يا هنوز نامزد مورد نظر خود را انتخاب نکرده اند يا در وضعيت فعلي صرفاً در مقام پاسخگويي ناگزير به پرسشگران از نامزدي معين نام مي برند. به اين ترتيب، در نبود فضاي انتخاباتي بخش مهمي از راي دهندگان هنوز به مرحله ارزيابي و طبيعتاً تصميم گيري درباره نامزد مورد نظرشان نرسيده اند. از آنجا که آراي خاموش و شناور تا روز انتخابات محتملاً دچار تغييراتي خواهد شد، نتيجه گيري قطعي از نظرسنجي هاي کنوني نيز به سادگي ممکن نيست.اگر اين مقدمات روشن و پذيرفته باشد، مي توان گفت؛ 1- در حال حاضر ستادهاي انتخاباتي بيش از نظرسنجي نيازمند ساخت وساز نظرها يعني شکل دادن به افکار عمومي و گرم تر کردن فضاي انتخاباتي هستند تا سپس امکان سنجش جريان افکار عمومي فراهم شود. نظرسنجي هايي که اکنون انجام مي شود بيش از آنکه براي پيش بيني نتايج به کار آيد، براي سياستگذاري، شناخت روندها و متغيرهاي مهم و تاثيرگذار سودمند است. از اين رو گرچه چنين نظرسنجي هايي را نبايد يکسره برخطا دانست، اما از آنها بيشتر مي توان به منزله ابزاري براي تدوين و طراحي برنامه هاي انتخاباتي بهره گرفت.

تغييرات ناگزير در صفحه هاي روزنامه

امروز تغييراتي را در صفحات روزنامه شاهد بوديد. اين تغييرات که ناظر بر فعاليت حرفه يي روزنامه در امر اطلاع رساني انتخابات رياست جمهوري است تا انتخاب رئيس جمهوري دهم ادامه خواهد داشت. همچنان که ملاحظه کرده ايد صفحه هاي 3 و 4 به گروه سياسي اختصاص يافته است تا اخبار مربوط به فعاليت هاي تبليغاتي انتخابات رياست جمهوري به نحو گسترده يي منعکس شود و از نظر زماني اخبار جديدتري را پوشش دهيم. اخبار بين الملل و اقتصاد به صفحه هاي 5 و 6 انتقال يافته است که البته در مواردي اخبار مهم آنان که از نظر زماني به چاپ روزنامه نرسد، در صفحه يک يا حتي به گوشه هايي از صفحه هاي 2 ، 3 يا 4 منتقل خواهد شد. اميدوارم همکارانم همچنان که در ساير عرصه ها موفق بوده اند، در عرصه اطلاع رساني انتخابات نيز با رعايت اخلاق حرفه يي و سرعت و دقت در کار بتوانند از خوانندگان روزنامه نمره قبولي بگيرند.

2- ميزان آراي اظهار شده در نظرسنجي هاي کنوني مويد ترتيب و نسبت دقيق و قطعي آراي نهايي نامزدهاي مورد نظر در روز انتخابات نيست. روند تغييرات آرا، حاکي از ظرفيت نامزدهاي اصلاح طلب براي افزايش يا حفظ آراي کنوني شان است. بر اساس نتايج به دست آمده و با فرض تداوم چنين روندي، دومرحله يي شدن انتخابات محتمل تر به نظر مي رسد. با اين همه براي اظهارنظر قطعي تر بايد منتظر فعاليت هاي انتخاباتي نامزدها در روزهاي آينده بود.

3- در نظرسنجي هاي انجام شده و در برخي استان ها، سهم نسبي آراي نامزد اصولگرايان بيشتر است که احتمالاً تحت تاثير متغيرهايي چون شهرت، تکرار آشنايي و مانند آن است. بخشي از اين آرا خصلتي شناور دارند و نمي توان آنها را آراي قطعي روز انتخابات فرض کرد بنابراين استناد اصولگرايان به اين داده ها را براي نااميد ساختن اصلاح طلبان مي توان تبليغات سياسي قلمداد کرد.

4- بسياري از نظرسنجي هاي کنوني عمدتاً در تهران انجام مي شود. با توجه به اينکه در اين انتخابات آرايش آرا با در نظر گرفتن رشد گرايش ها و هويت هاي قومي، مذهبي و منطقه يي متناظر با آرايش آرا در پايتخت نيست، در تعميم نتايج اين گونه نظرسنجي ها (با فرض صحت نمونه گيري) به کل کشور بايد بسيار محتاط بود.

5- بر اساس نتايج به دست آمده از مجموعه يافته هاي نظرسنجي هاي انجام شده در ماه هاي اخير مي توان استنباط کرد که آراي اصلاح طلبان مستمراً رو به رشد بوده است. در صورت گرم تر شدن فضاي انتخابات، افزايش مشارکت و شکل گيري گفتمان هايي که حول موضوعات و خواسته هاي مشخص و منافع ملموس پديد آمده باشد، انتظار مي رود روند افزايش آراي اصلاح طلبان از شتاب بيشتري برخوردار شود. همين يافته ها نشان مي دهد با افزايش يافتن مشارکت و افزوده شدن آراي خاموش و نيز جذب آراي شناور، نسبت آراي اصلاح طلبان باز هم افزايش خواهد يافت.

6- در شرايط فعلي براي اصولگرايان خاموش نگه داشتن آراي خاموش و حفظ سطح مشارکت در حد متوسط و پايين و جلوگيري از فرار آراي شناور مناسب تر به نظر آمده است. سياست تبليغات انتخاباتي در صدا و سيما نيز نشان دهنده توجه دستگاه هاي تبليغات رسمي به اين موضوع است.

7- در اردوگاه اصلاح طلبان، مهم تر از تلاش براي فعال سازي آراي خاموش، تاثيرگذاري بر آراي شناور است زيرا جلب آراي خاموش گرچه مي تواند آراي اصلاح طلبان را افزايش دهد اما قادر نيست آراي رقيب اصولگرايشان را کاهش دهد.

8- اصلاح طلبان براي تغيير جهت آراي شناور همزمان با نقد سياست هاي رقيب اصولگرا، بايد برنامه هاي ايجابي خود را با گستره و شدت بيشتري دنبال کنند. تاکيد بيش از حد بر تلاش هاي سلبي جهت تضعيف رقيب اصولگرا محتمل است در صورت تشديد به ضدخود بدل شود.

ائتلاف و مسائل آن

يکي از موضوعاتي که فکر و عمل نيروها را در اردوگاه اصلاح طلبان به خود معطوف کرده، تلاش براي اجماع يا ائتلاف ميان آقايان کروبي و موسوي است. برخي از ديدگاه سياسي به اين موضوع توجه مي کنند و برخي به استناد تجربيات انتخاباتي پيشين به اين موضع کشيده مي شوند. کساني که از ديد سياسي به موضوع مي پردازند، بر اين باورند که مردم رقابت دو نامزد اصلاح طلب را جنگ قدرت تلقي مي کنند و اين مساله به کاهش آراي هر دو رقيب منجر مي شود. کساني هم که به تجربيات پيشين اتکا مي کنند، به انتخابات سال 84 اشاره مي کنند و مي گويند اگر در آن انتخابات هم آقايان کروبي و معين ائتلاف مي کردند، امکان پيروزي داشتند. ما با اتخاذ ديدگاهي عملگرا، با اتکا به داده هاي به دست آمده از نظرسنجي ها، و تحليل بافت اجتماعي راي دهندگان در اين باره اظهارنظر مي کنيم. آنچه در حال حاضر در اين باره مي توان گفت اينهاست.

1- با توجه به فقدان زندگي سياسي فعال، و رايج نبودن چارچوب حزبي براي زندگي سياسي در ايران، نمي توان گفت آراي نامزدهاي يک جبهه يا اردوگاه سياسي از خاصيت جابه جايي کامل برخوردار است. در نتيجه کناره گيري يک نامزد به نفع نامزد ديگر در يک جبهه، به اين معني نيست که همه يا اکثر آراي فرد کنار رفته لزوماً نصيب فرد هم جبهه او خواهد شد.

2- پژوهش ها نشان مي دهد در انتخابات سال 84 راي دهندگان به آقايان کروبي و معين از پايگاه هاي اجتماعي متفاوتي برخوردار بوده اند و اجماع اين دو نيز منجر به ريزش آراي معنادار يکي به سبد آراي ديگري نمي شده است.

3- بنا به يافته هاي به دست آمده، نزديک به نيمي از راي دهندگان به آقايان احمدي نژاد، کروبي و موسوي براي آنها هويت مستقل و متمايز قائل اند. اينان در صورت نبود هر يک از نامزدهايشان در صحنه مبارزه انتخاباتي، يا تمايلي به مشارکت ندارند يا براي انتخاب جايگزين دچار سردرگمي و ترديد هستند. به علاوه ترکيب اجتماعي آرا نيز نشان مي دهد آراي نامزد منصرف شده در ميان نامزدهاي موجود (و نه منحصراً نامزد هم جبهه او) توزيع خواهد شد.

4- در صورت انصراف يکي از دو رقيب اصلاح طلب، آرايي که به دليل فقدان خاصيت جابه جايي از گردونه خارج مي شود، مي تواند موجب افزايش نسبت آراي رقيب اصولگرا شود. به عبارت ديگر انصراف هر يک از دو نامزد اصلاح طلب در وضعيت فعلي موجب کاهش کل آرا (يعني کاهش مخرج کسر ميزان مشارکت) و در نتيجه باعث افزايش نسبت راي رقيب خواهد شد.