.jpg)
.jpg)
گروه اقتصادي؛ شمس الدين حسيني وزير امور اقتصادي دولت نهم، ديروز و پريروز روزهاي پرکاري را گذراند. او ديروز صبح به همايش تامين مالي مسکن رفت تا در آنجا از کنترل قيمت مسکن و کاهش رشد 110 درصدي به 30 درصدي آن سخن بگويد (صفحه 11 را بخوانيد) و شب پيش از آن هم در غياب وزير صنايع و معادن به همايش مديران برتر صنايع و معادن کشور رفت تا اين بخش مهم از اقتصاد کشور را دعوت به سرمايه گذاري کند. وزير امور اقتصادي در حالي صنعتگران را به سرمايه گذاري دعوت مي کرد که پيش از آن، صنعتگران استان هاي مختلف از وضعيت رشد صنعت و سرمايه گذاري آن گله مند بودند، اما شمس الدين حسيني سعي کرد با وعده و وعيد از آنها دلجويي کند. دلجويي وزير امور اقتصادي از صنعتگران در حالي صورت گرفت که آمارهاي بانک مرکزي از نرخ منفي سرمايه گذاري در 9ماهه اول سال گذشته خبر داده است؛ آمارهايي که بي رغبتي صنعتگران در توليد را نشان مي دهد. بنابر آمارهاي بانک مرکزي صدور جواز براي تاسيس واحدهاي جديد صنعتي در نيمه اول سال گذشته نسبت به نيمه اول سال 1386 با منفي 7/40 درصد و ميزان سرمايه گذاري با منفي 2/12 درصد روبه رو بود.
صنعتگران چه گفتند
در ابتداي همايش غنيمي فرد رئيس هيات مديره شوراي مرکزي خانه هاي صنعت و معدن گفت؛ اصل 44 فقط فروش سهام کارخانه ها نيست. قرار بود تصدي گري را نيز واگذار کنند که اين کار صورت نگرفته است. او ادامه داد؛ واگذاري تصدي گري است که تکليف بخش توليد را تعيين مي کند، وگرنه اينکه توليدکنندگان بدوند و بقيه براي آنها تصميم بگيرند، درست نيست. او گفت؛ برخي از دوستان از من ايراد مي گرفتند که صحبت هايت راجع به بهره بانکي باعث شد بانک ها ديگر تسهيلات ندهند. درست است که بانک ها تسهيلات ندادند، اما اين مساله باعث شد به ورشکستگي برسند. غنيمي فرد افزود؛ بسياري در وزارت کار عقيده دارند قانون کار در بسياري از موارد ناکارآمد است. ما بايد بخواهيم و فشار بياوريم که آنها قانون کار را تغيير دهند.
هجوم بانک ها به توليد
پس از توضيحات رئيس خانه صنعت و معدن انتظار فخري مديرعامل و عضو هيات مديره يک شرکت مرتبط با صنايع غذايي از فشار سيستم بانکي به توليد گلايه کرد و گفت؛ «چندي پيش دستوري از بانک مرکزي رسيد مبني بر اينکه بانک ها مطالبات خود را وصول کنند که بلافاصله آنها به سمت شرکت هاي توليدي هجوم آوردند که اگر مطالبات را پرداخت نکنيد وثايق تان را به اجرا خواهيم گذاشت. اين مساله نشان مي دهد از اين بخشنامه چنين برداشت شده که اول سراغ بخش توليد به عنوان زيرساخت اقتصادي کشور بيايند.» او فقدان زيرساخت هاي صحيح توليد و سوق يافتن تمام خدمات به سمت واسطه گري و دلالي را موجب تضعيف صنعت کشور دانست و افزود؛ «در هيچ کجاي دنيا بازار خود را به رايگان در اختيار شرکت ها و کشورهاي خارجي نمي گذارند.»
وضعيت صنعت و معدن خوزستان
در ادامه نايب رئيس خانه صنعت و معدن خوزستان نسبت به شرايط بحراني صنعت خوزستان هشدار داد و گفت؛ «خوزستان سومين استان صنعتي کشور است، اما بخش صنعت و معدن آن در شرايط بحراني به سر مي برد که عدم پرداخت تسهيلات بانکي و وام هاي مصوب که موجب نيمه تمام ماندن طرح هاي معدني شده، از دلايل آن است.» او ادامه داد؛ «مشکلاتي همچون عدم توانايي پرداخت ديرکرد تسهيلات و فشار بيش از حد بانک ها براي وصول مطالبات و همچنين اخذ ماليات بر ارزش افزوده که در برخي موارد موجب افزايش حدود 15 درصدي قيمت محصولات شده، فشار زيادي به توليدکنندگان وارد مي کند.» او تصريح کرد؛ «اگر بخواهيم به اين روش عمل کنيم، به طور قطع طي يک سال آينده فشار بيشتري به واحدهاي صنعتي و معدن وارد شده، آنها تعطيل شده و کارکنان شان بيکار مي شوند و بانک ها نيز نخواهند توانست مطالبات خود را وصول کنند.» او خاطرنشان کرد؛ «معادن از ماليات معاف هستند، اما اداره ماليات استان خوزستان معادن را معاف از ماليات نمي داند.»
مسوولان با صنعت بيگانه اند
سپس معراج محرابي رئيس هيات مديره خانه صنعت و معدن کرمانشاه با انتقاد از مسوولان بيان کرد؛ «متاسفانه مسوولان هنوز با صنعت بيگانه اند. هنوز الگوي مدوني براي صنعت کشور وجود ندارد و بيشتر تصميمات احساسي، مقطعي و بر حسب مقتضيات سياسي کشور گرفته مي شود.» او ادامه داد؛ «در کنار اصل 44 بايد تمام شرايط اصلاح شود که يکي قانون کار است که در شرايط احساسي اول انقلاب نوشته شده و اکثر بندهاي آن موجب عدم امنيت کارفرما و در نتيجه عدم امنيت شغلي کارگران شده است و به ناچار چاره را در قراردادهاي موقت ديده اند. به رغم پيش بيني اصلاح قانون کار و قانون تامين اجتماعي در برنامه توسعه چهارم هيچ گونه اقدامي در اين زمينه انجام نشده است.» او خاطرنشان کرد؛ «در حال حاضر کشورهاي صنعتي بهره هاي بانکي را به صفر رسانده اند، ولي در ايران هرچند بهره بانکي کاهش مي يابد، اما به طرق مختلف از سوي بانک ها به نرخ اول باز مي گردد. تا زماني که بانک ها بهره 20 درصدي طلب مي کنند، چرخ هاي توليد به حرکت در نخواهد آمد.» او با بيان اينکه در حال حاضر صنعت ما دچار بحران است، گفت؛ «از هيات دولت درخواست مي کنيم حداقل يک تنفس يکي دو ساله براي جريمه ديرکرد تسهيلات به واحدها بدهد.»
صنعت هيچ گاه تا اين حد تحقير نشده بود
حسن زاده - رئيس خانه صنعت و معدن آذربايجان شرقي - هم از تحقير صنعت سخن گفت. به اعتقاد او صنعت تاکنون هيچ گاه تا اين حد تحقير نشده بود. حسن زاده تصريح کرد؛ «در حال حاضر تمام واحدهاي قطعه سازي به اندازه شش ماه از خودروسازان مطالبات دارند که در اواخر اسفند سال گذشته توانستند مقدار کمي از مطالبات خود را در قالب خودرو سواري و وانت نيسان دريافت کنند.»
دادستان جلوي جلب وثيقه توليدکنندگان را گرفت
کشميري رئيس خانه صنعت و معدن سيستان و بلوچستان گفت؛ «به دستور آيت الله شاهرودي دادستان هاي هر استان دبيري کميته حمايت قضايي از واحدهاي توليدي کشور را بر عهده دارند. در اين استان به دليل تعامل نزديک خانه صنعت و معدن و مديريت واحد قضايي استان، اين ارتباط بسيار صميمانه است به گونه يي که تاکنون هيچ بانکي اقدام به ضبط وثايق نکرده است.» او خاطرنشان کرد؛ «دادستان ها مي توانند جلوي صدور حکم جلب وثايق را بگيرند. به عنوان مثال در اين استان در يک مورد که رئيس اداره ثبت نيز نامه را بي ارزش جلوه داده بود، با تلفن چند ثانيه يي دادستان جلوي اجراي عمليات جلب وثيقه گرفته شد.»
قرارداد شرکت هاي دولتي، قرارداد ترکمنچاي
سپس نوبت به رئيس خانه صنعت و معدن يزد رسيد. او نطق انتقادي خود را با بي برنامگي شرکت هاي دولتي آغاز کرد و گفت؛ «اکثر شرکت هاي خصوصي با شرکت هاي دولتي قرارداد دارند که اين قراردادها حکم معاهده ترکمنچاي را دارد و خسارت بي برنامگي شرکت هاي دولتي را بخش خصوصي بايد بپردازد.» او ادامه داد؛ «شرکت هاي خصوصي به دليل عدم وصول مطالبات شان اقدام به اخذ وام با بهره هاي بالا کرده و جريمه ديرکرد را نيز مي پردازند.»
بود و نبود وزارت صنايع و معادن فرقي ندارد
سعيد رحماني - مديرعامل يک شرکت تجهيزات پزشکي - نيز با بيان اينکه بود يا نبود وزارت صنايع و معادن فرقي براي صنعت ندارد، گفت؛ «فقط يکسري بوروکراسي هايي را در راه ما ايجاد کرده اند. به عنوان مثال براي دريافت تسهيلات پس از شش ماه که به بانک ها معرفي مي شويم، اعلام مي کنند بودجه نداريم.» او افزود؛ «اينکه وقت صنعتگر را آنقدر بي ارزش تلقي کنيم که آنها را براي دريافت تسهيلات وارد اين فضاها کرده و بعد بگوييم براي سال 1387 نشد، اما حتماً سال 1388 پرداخت مي کنيم، درست نيست.»
با هم دعوا نکنيم
وزير امور اقتصادي و دارايي با تاکيد بر اينکه دولت نگاه درآمدي به خصوصي سازي ندارد، گفت؛ به صراحت مي گويم هم اکنون مشکلي به مفهوم ورشکستگي در بانک هاي ايران وجود ندارد. شمس الدين حسيني گفت؛ هم اکنون در برهه يي از زمان در اقتصاد جهان قرار گرفته ايم که براي اولين بار بعد از سال ها، نرخ رشد اقتصاد جهاني منفي شده و هم اکنون رشد منفي 5/2 درصد را تجربه مي کنند. اين رشد براي کشورهاي صنعتي منفي 8/3 درصد و براي کشورهاي در حال توسعه حدود 8/1 درصد پيش بيني شده است. وزير امور اقتصادي و دارايي افزود؛ در صورت توجه به اين نکات مشاهده مي شود اگرچه طي ماه هاي اخير فشار اقتصادي بيشتري ناشي از بحران بر دوش صنعتگران احساس مي شود اما وضعيت به گونه ديگري براي اقتصاد ايران رقم خورده و فرصت زيادي نيز فراهم شده است. وي تصريح کرد؛ اقتصاد دنيا حبابي بيش نبود و اين بحران که از مباحث مالي شروع شد هم اکنون به اقتصاد، بانک ها و بيمه ها رسيده و در نهايت توانسته است 31 هزار ميليارد دلار از ارزش دارايي ها در بازارهاي مالي دنيا بکاهد. حسيني اظهار داشت؛ اين بحران در بخش واقعي اقتصاد نفوذ کرده و هم اکنون ايران نسبت به اقتصادهايي که داراي 350 ميليارد دلار توليد هستند کمتر ضربه ديده است بنابراين وقتي اقتصادي بيمار مي شود بخشي از بازارها نيز از دست مي رود. وزير امور اقتصادي و دارايي خاطرنشان کرد؛ حبابي که در بازارهاي ديگر بوده است در ايران به چشم نمي خورد بنابراين ما ورشکسته نشده ايم، در حالي که بزرگ ترين بانک هاي دنيا زمين خورده اند. وي تاکيد کرد؛ به صراحت مي گويم هم اکنون مشکلي به مفهوم ورشکستگي در بانک هاي ايران وجود ندارد و اگرچه ارزش بازار سهام کشور به دليل ارزان شدن سهام پتروشيمي، فولاد و سيمان در بازارهاي بين المللي کاهش يافته بود اما رشد شاخص ها از هشت هزار واحد به هشت هزار و 800 واحد طي 40 روز اخير رسيده است. حسيني همچنين با اشاره به دغدغه هاي خود نسبت به تورم خاطرنشان کرد؛ در زمان قبول مسووليت يکي از معضلات اصلي اقتصاد کشور تورم بود که خوشبختانه توانستيم با تدابيري آن را کاهش دهيم. وي با بيان اينکه بخش قابل توجهي از کمبود تقاضا را با تضمين به موقع منابع مالي دولت جبران کرده ايم، خاطرنشان کرد؛ در بودجه نيز نسبت به بازپرداخت وام هاي مصوب تعجيل کرده و توانسته ايم نرخ رشد نقدينگي در شش ماه اول سال 87 را با شيب ملايمي به 15 تا 16 درصد برسانيم.
وزير امور اقتصادي و دارايي با طرح اين سوال از صنعتگران مبني بر اينکه بانک پول چاپ مي کند يا آن را نگهداري مي کند، گفت؛ بنده به عنوان مسوول بانک هاي دولتي اعلام مي کنم در آذرماه کل سپرده هاي 10 بانک دولتي کشور 143 هزار ميليارد تومان بود که در مقابل 144 هزار ميليارد تومان تسهيلات پرداخته ايم. حسيني افزود؛ در بخش پولي و مالي نيز سياست هايي اتخاذ شده که عمدتاً به اين دليل بود که دغدغه هاي ما را پوشش دهد. به گفته وي اين سياست در تصويب بودجه امسال پياده سازي شد و به دليل کاهش قيمت نفت بودجه را با احتياط بستيم و در نهايت نرخ رشد صفر را براي بودجه در نظر گرفتيم.
وزير امور اقتصادي و دارايي تاکيد کرد؛ وزارت امور اقتصادي و دارايي و بانک ها در خدمت تمامي توليدکنندگان و صنعتگران خوش حساب هستند و از صنعتگراني که پول در کشور را به گردش درمي آورند تا ثروت توليد کنند، حمايت مي کنند. حسيني ادامه داد؛ موافق با استمهال عمومي بدهي ها نيستيم بلکه تنها اين عمل را در مقابل بنگاه هاي اقتصادي و صنعتگراني مجاز مي دانيم که به خاطر شرايط موجود اقتصادي دچار مشکل شده اند. وي در ادامه افزود؛ ما در قبال اين دسته از صنعتگران و توليدکنندگان مسوول و به آنها متعهد هستيم و حاضريم مورد به مورد با آنها بنشينيم و مشکلات را حل کنيم. اين در حالي است که هر طرح نيمه تمامي که بانک ها براي پرداخت تسهيلات و تامين منابع مالي متعهد شده اند بايد تامين منابع شود.
حسيني گفت؛ در بسته سياستي نيز از آن دسته از طرح هاي نيمه تمامي که بانک ها متولي آن هستند، پشتيباني خواهد شد و براي سيستم مالياتي اين صنعتگران هم رئيس کل سازمان امور مالياتي پيشدستي کرده و کليه بدهي هاي مالياتي آنها را استمهال کرده است، البته اين استمهال عمومي نيست و شرط مذکور را کماکان دارا خواهد بود. وي گفت؛ نگاه ما به خصوصي سازي درآمدي نيست، بنابراين دولت مصمم است و اعتقاد دارد اگر قرار است اقتصاد ايران توسعه يابد بايد بخش توليد و صنعت و معدن را فعال کرده و براي اين امر کمر همت ببندند. حسيني اظهار داشت؛ سال گذشته درآمد مالياتي 24 هزار ميليارد تومان بود که عملکرد مالياتي نيز از رشد 25 درصدي برخوردار شد اما هدف ما اين است که جلوي فرار مالياتي را گرفته تا از صنعتگري که خوش حساب است، حمايت کنيم. وي گفت؛ اعتقاد ما بر اين است که حمايت بايد منضبط و هدفمند باشد چراکه قرار نيست منابع مالي بانک ها به کساني اختصاص يابد که پول بانک ها را گرفته اند، کالا خريده اند و به دو برابر قيمت به فروش رسانده اند. وزير امور اقتصادي و دارايي خطاب به صنعتگران گفت؛ هم اکنون شما بهترين کساني هستيد که مي توانيد به دولت مشکلات کسب و کار و صنعت را ارائه داده و راه حل عنوان کنيد. حسيني از صنعتگران درخواست کرد به سمت جذب سرمايه هاي خارجي پيش بروند. وي گفت؛ سازمان سرمايه گذاري خارجي نيز آماده خدمت رساني است تا شما بتوانيد شريک خارجي پيدا کرده و از اين فرصت که در سايه بحران پيش آمده، نهايت استفاده را ببريد. همچنين قرار نيست دولت فعال اقتصادي باشد، بنابراين سرمايه گذار خارجي بايد توسط صنعتگر بيايد. وي با انتقاد از نحوه برخورد برخي صنعتگران با دولتي ها گفت؛ وقت آن رسيده است که رفته رفته در فضايي با يکديگر به صحبت بنشينيم و با هم مهربان باشيم و دعوا نکنيم. به گفته حسيني بخش دولتي و خصوصي در کنار هم مي توانند مسائل و مشکلات بخش صنعت را در شرايط بحران حل کنند، اين در حالي است که ايران با بهره گيري از تمدن کهن روزگاري نفر اول اقتصاد دنيا بوده که به نظر مي رسد اگر تلاش بيشتري صورت گيرد مي توان اين جايگاه را باز يافت. وزير امور اقتصادي و دارايي گفت؛ هم اکنون بنده و معاونانم نسبت به صنعتگران متعهد هستيم و اگر لازم باشد، موارد و مشکلات آنها را ريز به ريز و مورد به مورد بررسي و حل خواهيم کرد.