به گزارش سازمان عفو بين الملل، در سال 2008، در 77 کشور جهان، آزادي بيان و مطبوعات با محدوديت روبه رو بوده است. وبلاگ نويسي در اينترنت، يکي از عرصه هايي است که دولت ها آن را به گونه يي فزاينده تهديدي عليه خود مي بينند. گزارش هايي که امسال به مناسبت سوم ماه مه، روز آزادي مطبوعات، منتشر شده حاکي از آن است که اينترنت نيز به عنوان جايگاهي براي ابراز عقيده، بيش از پيش زير کنترل و فشار رژيم هاي کشورهاي گوناگون قرار مي گيرد. وبلاگ نويسي يکي از گستره هاي اصلي براي بيان ديدگاه ها در اينترنت است. به ويژه در کشورهايي که براي وبلاگ نويسان شناخته شده اند دولت ها با وبلاگ نويسان مقابله مي کنند. به گزارش سازمان عفو بين الملل، در حال حاضر حدود 70 وبلاگ نويس در سراسر جهان در زندان به سر مي برند. بعضي از اين وبلاگ نويسان، با احکام سنگين و درازمدت زندان روبه رو شده اند. براي نمونه در برمه، در ماه نوامبر سال گذشته، وبلاگ نويسي که با نام «ناي فون لات» درباره سختي زندگي تحت حاکميت خونتاي نظامي مي نوشت، به 20 سال زندان محکوم شد. در تايلند، وبلاگ نويسي که پدر خانواده است و عکس هاي انتقادي از پادشاه تايلند در اينترنت منتشر کرده بود، به 10 سال زندان محکوم شد. کلوتيلده له کوز کارشناس اينترنتي گزارشگران بدون مرز معتقد است، اين گونه احکام سنگين، مجازاتي نمادين براي مرعوب ساختن ديگران به شمار مي آيد. دولت ها با اين اقدامات، در برابر کساني واکنش نشان مي دهند که به گونه يي فزاينده از اينترنت براي رساندن صداي خود به گوش ديگران استفاده مي کنند.

طبق ارزيابي هاي متفاوت، هم اکنون بين 200 تا 300 ميليون وبلاگ نويس در سراسر جهان فعال هستند. در گزارش سال پيش (2008) دست اندرکاران خدمات وبلاگي و ماشين هاي جست وجوگر آمده است يک سوم وبلاگ نويسان، کم و بيش خود را با مسائل سياسي مشغول مي کنند. در پايان سال 2007 سايت فوربس 200 نفر از افرادي را که به واسطه وبلاگ نويسي مشهور شده بودند، معرفي کرد. بعضي از مشهور شده هاي اينترنتي در ليست فوربس، اشتهار خود را مديون تلاش شبانه روزي و ذکاوت کم نظير خود هستند، و البته در مورد برخي هم شانس و اقبال نقش به مراتب مهم تري داشته است، اما اين نکته را که اين افراد به واسطه وبلاگ هايشان قابليت تاثيرگذاري بالايي دارند نمي توان ناديده گرفت. به عنوان مثال مي توان به افراد زير اشاره کرد که هر يک از طريق وبلاگ هايشان منشاء تاثيرات اجتماعي و سياسي شدند.

مارک فرونفلدر 46ساله، صاحب سايت جالب Boing Boing است. او اين وبلاگ را در سال 1998 راه انداخت. هيچ کس تصور نمي کرد اين وبلاگ که محتواي اصلي اش دادن لينک و نوشتن خلاصه اخبار جالب در زمينه هاي مختلف مانند سياست، جامعه و فناوري است، اينقدر موفق شود. مت دراج 41ساله، شايد يکي از نخستين افرادي بود که به کار روزنامه نگاري آنلاين پرداخت. او ويراستار سايت Drudge Report است؛ سايتي که در سال 1998 رابطه بيل کلينتون با منشي کاخ سفيد-مونيکا لوينسکي- را افشا کرد. در سال هاي پاياني دهه 90 اين سايت با لينک دادن به اخبار مهم، قبل از اينکه نشريات سنتي متوجه آنها شوند، توجه زيادي به خود جلب کرد.

مارک زوکربرگ 23ساله در سال 2004 هنگامي که در آکسفورد بود، به اين فکر افتاد يک شبکه اجتماعي موفق ايجاد کند. تنها چهار سال بعد، شبکه اجتماعي او يعني فيس بوک، 58 ميليون کاربر پيدا کرد و ارزش آن، 15 ميليارد دلار تخمين زده شده. جف جاوريس چهره شناخته شده يي در دنياي رسانه ها بود، ولي پديده اينترنت او را بسيار معروف تر کرد. اين استاديار 53ساله مدافع سرسخت روزنامه نگاري شهروندي است و در وبلاگ buzzmachine دات کام مي نويسد؛ مارکوس موليتساس زونيگا 36ساله خاري در چشم جناح جمهوريخواه امريکا است. وبلاگ سياسي Daily Kos يکي از مشهورترين وبلاگ هاي سياسي دنياست.

گلن رينولدز 47ساله استاد حقوق دانشگاه تنسي و متخصص حقوق فضا و فناوري است، ولي عمده شهرتش را از وبلاگ سياسي اش instapundit.com، به دست آورده است. او با همسر روانشناسش يک پادکست هفتگي اجرا مي کند. با توجه به مثال هاي يادشده ذکر نمونه يي از کشور کره جنوبي نيز به خوبي نشان مي دهد فعاليت ها در فضاي وبلاگ نويسي، تا چه اندازه مي توانند براي دولت ها اضطراب آور باشند. در کره جنوبي، در ماه ژانويه سال جاري، وبلاگ نويس 30 ساله يي به نام «پارک دائه سونگ» توسط پليس بازداشت شد. وي که يک تحصيلکرده بيکار است، فروپاشي بانک سرمايه گذاري «لمن برادرز» در امريکا و تاثير بحران مالي امريکا بر اقتصاد کره جنوبي را تا حدودي درست پيش بيني کرده بود. دادستاني کره جنوبي وي را متهم کرد که با پخش اطلاعات نادرست، زياني بالغ بر يک و نيم ميليارد يورو به بار آورده است.

قدرتمداران از دو راه تلاش مي کنند، اينترنت را تحت کنترل قرار دهند؛يا نويسندگان مزاحم را به سکوت وامي دارند، يا سايت هاي آنان را مي بندند. به گفته له کوز، دولت چين براي کنترل اينترنت، از نظر تکنيکي از بقيه دولت ها پيشرفته تر است. 40 هزار مامور دولت، حدود 300 ميليون کاربر اينترنتي را در چين کنترل مي کنند. واژگاني چون «قيام»، «شورش» و «جنبش دانشجويي سال 1989» به طور خودکار فيلتر مي شوند. تنها در پيوند با سرکوب جنبش دانشجويي در ميدان صلح آسماني پکن در سال 1989، بيش از 400 واژه در نمايه واژگان ممنوعه قرار گرفته است. ولي فعالان فضاي وبلاگ نويسي هم بيکار ننشسته اند. آنها نيز تلاش مي کنند با ابتکارات گوناگون، سانسور و نظارت دولتي را دور بزنند. پروژه هايي چون «کتاب دستي دور زدن سانسور اينترنتي» يا نرم افزارهايي چون «پسي فون» که توسط يک گروه تحقيقاتي در دانشگاه تورنتو ساخته شده، براي وبلاگ نويسان، ورود به سايت هاي فيلترشده را ممکن مي سازد.

افزون بر آن، سازمان هايي چون «بنياد الکترونيک مجازي» که طرفدار حق آزادي بيان هستند، با راهنمايي هاي خود به کاربران اينترنتي ياري مي رسانند تا بتوانند هويت خود را پنهان نگه دارند. له کوز کارشناس اينترنتي گزارشگران بدون مرز مي گويد، اگر وبلاگ نويسان بدانند چگونه مي توان ناشناس ماند، مي توانند از خود محافظت کنند. آنان همچنين بايد بدانند چگونه مي توان انتقاد را عيني بيان کرد تا به کسي توهين نشود. هر وبلاگ نويسي بايد در نوشته هاي خود مسوولانه رفتار کند و از آزادي خود در اينترنت سوء استفاده نکند.

بي بي سي؛ به رغم ممنوعيت چاپ و نشر کتاب هاي درسي مدارس افغانستان در خارج از کشور، بازار فروش اين کتاب ها در بازارهاي کابل هر روز گرم تر مي شود. وزارت معارف / آموزش و پرورش افغانستان چاپ و فروش اين کتاب ها را غيرقانوني اعلام کرده است، اما هنوز هم کتاب هاي درسي عمدتاً در پاکستان چاپ مي شوند و در بازارهاي افغانستان به فروش مي رسند.

اين در حالي است که دانش آموزان به دليل کمبود کتاب هاي درسي در مدارس افغانستان از سال ها پيش به اين سو رنج مي برند. با آنکه سال گذشته وزارت معارف ده ها ميليون جلد کتاب چاپ کرد و گمان مي رفت دانش آموزان مکاتب ديگر به دنبال کتاب هاي بي کيفيتي که در بازارهاي آزاد فروخته مي شود، نباشند، اما اين مشکل آن گونه که انتظار مي رفت حل نشد و هنوز هم دانش آموزان مجبورند کتاب هاي مورد نياز خود را از بازار سياه بخرند. نذير احمد دانش آموزي در شهر کابل گفت؛ «به من شش جلد کتاب داده اند، ديگر کتاب نداشتم و پريروز رفتم کتاب ها را به طور کامل خريدم. هم صنفان من 60 درصد کتاب دارند، ديگران کتاب ندارند. از همين شش کتابي که به من داده، براي همه داده اند، بقيه کتاب ها را همه از بازار خريداري کرده اند. در اداره مکتب کتاب نيست. «کمبود کتاب درسي در مکاتب علاوه بر دانش آموزان، آموزگاران را نيز با مشکل مواجه کرده است. به باور آموزگاران، کمبود کتاب در کلاس ها از يک سو باعث تلف کردن وقت مي شود و از سوي ديگر باعث شده دانش آموزان چيزي ياد نگيرند.»

عنايت الله،معلم يکي از دبيرستان هاي شهر کابل گفت؛ «مشکل اين است که شاگردي که کتاب ندارد، نمي داند درس به کدام قسمت و به کدام عنوان رسيده، از کجا شروع مي شود و به کجا ختم مي شود. براي اينکه دانش آموزان کتاب ندارند، بي علم هستند.»

اين آموزگار مي گويد براي حل مشکل کمبود کتاب در داخل کلاس ها، دو تا سه دانش آموز کنار هم مي نشينند و از يک کتاب استفاده مي کنند. کتاب هاي درسي مدارس از سال ها پيش به دليل کمبود کتاب هاي درسي در مدارس توسط کتابفروشي ها در پاکستان با کيفيت و قيمت پايين به چاپ مي رسيد و وارد بازارهاي افغانستان مي شد.

شفيع الله کتابفروشي در کابل گفت؛ «ما خرده فروشيم، کتاب هاي مکتب را عمده فروشان در پاکستان چاپ مي کنند، تاجران به اينجا مي آورند و ما از آنها مي خريم.»

محمد آصف ننگ سخنگوي وزارت معارف مي گويد در سال جاري خورشيدي براي جلوگيري از چاپ و فروش کتاب هاي درسي مکاتب در بازار سياه اقداماتي را در پيش گرفته است. آقاي ننگ گفت؛ «اول اينکه تقاضا براي کتاب هاي بازار سياه را از راه هاي قانوني، اصولي و تکنيکي به حد اقل کاهش مي دهيم. در مرحله دوم بازار سياه را از طريق مراجع قانوني، دادستاني و پليس مي بنديم و متخلفان را به مراجع قانوني تحويل خواهيم داد.» سخنگوي وزارت معارف مي گويد مقامات اين وزارت پيش از اين به کتابفروشان هشدار داده اند دست از خريد و فروش کتاب هاي درسي بردارند. به گفته او اين مقامات با اتحاديه کتابفروشان هم در اين مورد گفت وگو کرده اند. در اين حال مقامات وزارت معارف مي گويند 60 ميليون کتابي را که سال گذشته چاپ کردند، بين دانش آموزان توزيع کرده است. اما اين مقامات مي گويند اين مقدار کافي نيست و در نظر دارند در سال جاري خورشيدي نزديک به 30 ميليون کتاب ديگر را چاپ و توزيع کنند.

غول اينترنتي گوگل اعلام کرد با استفاده از يک ابزار تجسسي توانسته اطلاعات مربوط به گسترش آنفلوآنزا در مکزيک را هفته گذشته و قبل از انتشار اخبار مربوط به شيوع اين بيماري رديابي کند.گوگل شيوع سرماخوردگي را هم پيش بيني مي کند. سازمان بهداشت جهاني درجه هشدار نسبت به آنفلوآنزاي خوکي را افزايش داد. به گفته مسوولان موسسه گوگل آنها در پاييز سال گذشته براي مرکز پيشگيري و مبارزه با بيمارهاي مسري امريکا ابزاري را طراحي کردند که مي تواند به مسوولان بهداشتي براي رديابي گسترش آنفلوآنزا در مناطق مختلف کمک موثري بکند. همين روش توانسته است اطلاعات در مورد نمونه مکزيک را رديابي کند.اين ابزار با جمع آوري و سنجش موضوعات مراجعه مردم به اينترنت تشخيص مي دهد در عرصه مسائل بهداشتي و سلامتي چه موضوعي بيش از همه مورد مراجعه بوده است. اين اطلاعات مي تواند پايه يي باشد براي تشخيص و پيش بيني شيوع هر نوع بيماري مسري و عمومي در نقاط مختلف جهان. جرمي گينزبرگ، مسوول فني اين ابزار جديد در موسسه گوگل، به خبرگزاري رويترز گفت؛«ما شواهدي در دست داشتيم که نشان مي داد مراجعان به سايت گوگل در کشور مکزيک همزمان با گسترش موج اخير آنفلوآنزا براي کسب اطلاعات بيشتر در اين مورد به اينترنت مراجعه مي کردند.» تحقيقات نشان مي دهد معمولاً دليل 35 تا 40 درصد از مراجعات عمومي به شبکه اينترنت به خاطر نياز مردم به اطلاعات بهداشتي صورت است.جرمي گينزبرگ مي گويد اطلاعات جمع آوري شده از مراجعات مردم مکزيک به شبکه اينترنت هنوز با تحقيقات در مورد ميزان مراجعات آنها در خصوص اين بيماري در سال هاي قبل سنجيده نشده است بنابراين ممکن است اطلاعات قابل اتکايي نباشد.اما به گفته وي گوگل اميدوار است اين سيستم جمع آوري و سنجش اطلاعات بر مبناي موضوع و تعداد مراجعات مردم به اينترنت بتواند نقشه يي از گسترش بيماري آنفلوآنزاي خوکي را ارائه دهد که با نحوه گسترش واقعي آن منطبق باشد.جرمي گينزبرگ در ادامه گفت وگو با خبرگزاري رويترز اشاره کرد که ابزار ردياب و تجسس گوگل هفته قبل و پيش از انتشار اخبار مربوط به شيوع آنفلوآنزاي خوکي حدي از افزايش اين بيماري را دريافته بود. اين ابزار گوگل در روزهاي اخير نيز افزايش مراجعات مردم به شبکه اينترنت در رابطه با اين بيماري را در نواحي مختلف امريکا تشخيص داده است که با اخبار مربوط به افزايش موارد ابتلا به اين بيماري کاملاً انطباق دارد.مسوولان گوگل ابراز اميدواري مي کنند اين ابزار بتواند امکانات جديدي را براي پيش بيني شيوع اين قبيل بيمارهاي مسري فراهم کرده و از اين طريق به سازمان ها و مسوولان بهداشتي براي آمادگي و مقابله با گسترش اپيدمي کمک کند.