گروه اقتصادي؛ مديرعامل شرکت بورس روز سه شنبه اعلام کرد بازار سرمايه کشور در سال گذشته با کاهش 8/2 درصدي ارزش بازار سهام، کاهش 3/11 درصدي شاخص کل بورس و کاهش 21 درصدي شاخص قيمت مواجه شد.بعدازظهر روز سه شنبه 75/64 درصد از شش هزار و 300 سهامدار حقيقي و حقوقي شرکت بورس گرد هم آمدند تا درخصوص تصويب صورت هاي مالي و تقسيم سود ساليانه تصميم گيري کنند و گزارش عملکرد سال مالي 87 بالاترين مقام اجرايي بازار سرمايه را به استماع بنشينند.بر اين اساس اين مجمع با رياست هاشم بت شکن (رئيس هيات مديره شرکت بورس)، دو ناظر شامل اکبر زرگاني نژاد (رئيس شوراي کانون کارگزاران) و عليرضا عسگري ماراني (مديرعامل شرکت سرمايه گذاري ملي) و همچنين دبير جلسه ابوالفضل متين (دبير کانون سهامداران حقيقي) و با حضور سيدعلي حسيني (نماينده سازمان بورس) تشکيل شد.براساس اين گزارش در مجمع سال گذشته شرکت بورس درحالي به ازاي هر سهم 25 تومان سود تقسيم شده بود که در نتيجه افزايش سودآوري در سال مالي 87 و در برابر تقسيم سود پيشنهادي 20 توماني، توزيع سود 30 توماني به ازاي هر سهم بعد از تصويب صورت هاي مالي شرکت مورد تصويب اکثريت قرار گرفت.اين رقم در حالي بايد حداکثر هشت ماه بعد از مجمع توزيع شود که براساس اعلام برنامه زمان بندي، سود سهامداران حقيقي از هفته آينده و به مدت دو ماه پرداخت خواهد شد.براين اساس، قرار است سهامداران داراي کمتر از 10 هزار سهم از 15 ارديبهشت، سهامداران مالک 10 و 20 هزار سهم از 10 خرداد، صاحبان بين 20 تا 50 هزار سهم از 31 خرداد و سهامداران بيش از50 هزار سهم از 15 تيرماه اين سود را دريافت کنند.اين در حالي است که سود سهام مالکان حقوقي شرکت بورس نيز طبق مفاد قانون تجارت در مهلت مقرر پرداخت مي شود.

مديرعامل شرکت بورس؛ سال گذشته چه شد و چه کرديم

در ادامه اين مجمع که در تالار فرهنگ برگزار شده بود حسن قاليباف اصل مديرعامل شرکت بورس با ايراد سخناني، گزارش عملکرد هيات مديره در سال مالي 87 را اعلام و اهداف و برنامه هاي آتي شرکت بورس را تشريح کرد.وي گفت؛ بورس تهران به عنوان بازار اوراق بهادار، با پذيرش اوراق بهادار و ايجاد بازار براي معامله اوراق، نقش خود را به عنوان رسالت اجتماعي ايفا مي کند. بر اين اساس يکي از مهم ترين اقدامات انجام شده در سال گذشته کمک به خصوصي سازي و اجراي سياست هاي اصل 44 است که با توجه به ساز و کار شفاف بورس در سياست هاي ابلاغي مقام معظم رهبري مورد تاکيد قرار گرفت و طبق آمار سازمان خصوصي سازي در سال گذشته 80 درصد واگذاري ها از طريق بورس اوراق بهادار انجام شد.وي افزود؛ سال گذشته 5 هزار و500 ميليارد تومان سهم از طريق بورس واگذار شد که 2 هزار و800 ميليارد تومان بخش نقدي مربوط به شرکت هاي بزرگ مخابرات، کشتيراني، پالايش نفت اصفهان و سيمان کردستان و بانک ملت است.مديرعامل بالاترين مقام اجرايي بازار سرمايه کشور با اشاره به اينکه بسته پيشنهادي بورس در وقوع بحران از ديگر اقدام مهم شرکت بورس در سال گذشته بوده، خاطرنشان کرد؛ بورس به عنوان شاخص و نماگر اقتصاد در مواجهه با بحران سال گذشته زودتر از ديگر ارکان کشور عکس العمل نشان داد و به همين علت توانست گزارش هاي مختلفي از وضعيت بازار سرمايه را با همکاري سازمان بورس تهيه و در قالب بسته پيشنهادي به دولت ارائه کند.قاليباف اصل ادامه داد؛ يکي ديگر از اقدامات مهم سال گذشته شرکت بورس، تدوين برنامه پنج ساله و قانون بودجه 88 بود که خوشبختانه چند پيشنهاد بازار سرمايه کشور در بودجه 88 لحاظ شد.به گفته وي در سال گذشته شرکت هاي بورسي بيش از هزار و 137 ميليارد تومان افزايش سرمايه دادند. قاليباف نقدشوندگي بازار را از دغدغه هاي بازار سرمايه اعلام کرد و گفت؛ در سال گذشته دامنه نوسان افزايش و زمان توقف نمادها کاهش يافت. از سوي ديگر دستورالعمل بازارگرداني در سال گذشته تدوين و به سازمان بورس ارسال شد. مديرعامل شرکت بورس در ادامه اظهارات خود به تصويب و تدوين آيين نامه هاي مورد نياز بازار سرمايه اشاره کرد و گفت؛ از ديگر اقدامات شرکت بورس به عنوان يک سازمان خود انتظام، تدوين برخي مقررات براي فعالان بازار در سال گذشته بود که براين اساس دستورالعمل عرضه هاي اوليه، دستورالعمل معاملات عمده و پولشويي تهيه و به سازمان بورس پيشنهاد شده که اين امر به تنوع بخشي بازار سرمايه کمک مي کند. اين در حالي است که طرح توجيهي اوراق آتي سهام و دستورالعمل هاي مربوط به آن تهيه و موافقت سازمان بورس نيز جلب شد تا در سال جاري اجرايي شود.

گزارشي از وضعيت مالي شرکت بورس

قاليباف سود خالص شرکت بورس در سال 86 را 6 ميليارد و 870 ميليون تومان و سال گذشته را 7 ميليارد و 290 ميليون تومان اعلام کرد و گفت؛ سود خالص هر سهم شرکت بورس در شرايطي ابتدا 336 ريال پيش بيني شده بود که در ميانه هاي سال گذشته اين سود به552 ريال رسيد اما به دليل کاهش حجم معاملات در نيمه دوم سال، سود خالص تحقق يافته شرکت بورس 486 ريال برآورد شد که نسبت به قبل با افت 12 درصدي روبه رو شد.به گفته قاليباف اصل در سال گذشته 5 ميليارد تومان از سرمايه 15 ميليارد توماني شرکت بورس به خريد دفاتر در استان ها و 3 ميليارد تومان ديگر نيز به خريد سهام شرکت فرابورس (OTC) و شرکت سپرده گذاري مرکزي (CDS) تعلق گرفت و 6 ميليارد تومان نيز به عنوان نقدينگي در شرکت لحاظ شد.

بازار در سالي که گذشت

قاليباف اصل توسعه فرهنگ سرمايه گذاري و برگزاري دوره هاي مختلف آموزشي در تهران را از ديگر اقدامات انجام شده در سال 87 دانست و به وضعيت بازار سهام اشاره کرد و گفت؛ هرچند در سالي که گذشت ارزش معاملات و گردش ريالي سهام با رشد قابل توجهي همراه بود اما متغيرهايي چون ارزش بازار، شاخص کل بورس و شاخص قيمت با کاهش روبه رو شدند که اين عامل باعث کاهش اندازه بازار در قياس با محصول ناخالص داخلي شد. به گفته وي افزايش 88 درصدي ارزش معاملات شرکت بورس نسبت به سال 86، کاهش 8/2 درصدي ارزش بازار سهام و رقم 45 ميليارد دلاري اين متغير، کاهش 3/11 درصدي شاخص کل بورس و کاهش 21 درصدي شاخص قيمت از ديگر آمار ثبت شده در سال گذشته بود.

چه برنامه هايي داريم

مديرعامل شرکت بورس در بخش ديگري از سخنان خود به برنامه ها و اهداف جاري شرکت بورس اشاره کرد و گفت؛ بازنگري در تالارهاي منطقه يي، تشويق ناشران براي پذيرش در بورس و سند راهبردي شرکت بورس و اخذ استاندارد ايزو 9001 از برنامه هاي شرکت در سال جاري است. از سوي ديگر شاخص هاي جديدي که در سال گذشته طراحي شده بعد از تصويب سازمان بورس مورد استفاده قرار خواهد گرفت.قاليباف گفت؛ سود خالص شرکت براي سال آينده 5/4 ميليارد تومان پيش بيني شده که با توجه به بحران مالي و کاهش حجم معاملات اين سود نسبت به سال گذشته بدبينانه و براي هر سهم 30 تومان پيش بيني شده است.وي در خاتمه گفت؛ بر اساس برنامه هاي هيات مديره، خريد ساختمان در اولويت شرکت بورس قرار دارد. از طرف ديگر براساس برآوردها 23 ميليارد تومان براي سال بعد هزينه خواهد شد.

طي هفته هاي گذشته مديران عامل سه شرکت کارگزاري بورس تغيير کردند

مديران عامل شرکت هاي کارگزاري بانک سپه، پارسيان و بانک ملي در هفته هاي گذشته تغيير کردند. به گزارش فارس طي روزهاي گذشته مديران عامل سه شرکت کارگزاري وابسته به بانک هاي سپه، پارسيان و ملي با تغييرات و جابه جايي مواجه شدند. بر اين اساس علي روحي بعد از چند سال مديريت در کارگزاري بانک ملي جانشين محمدتقي ملکي اسکويي در کارگزاري بانک پارسيان شد. با اين اتفاق اسکويي به عنوان عضو هيات مديره راهي موسسه اعتباري توسعه شد تا در کنار حيدر مستخدمين حسيني مديرعامل موسسه توسعه باشد. اين در حالي است که از قرار معلوم ابراهيم عنايت از کارگزاري بانک سپه به عنوان مديرعامل جديد کارگزاري بانک ملي منصوب خواهد شد اما تا اين لحظه چنين اتفاقي رخ نداده است. عنايت نيز در شرايطي در روزهاي گذشته در محل کارگزاري بانک سپه حاضر نشده که هنوز از سوي هيات مديره اين کارگزاري جانشيني براي اين کارگزاري در نظر گرفته نشده است.

بانک تجارت در آستانه عرضه 5 درصد از سهام خود در بورس، سود هر سهم اين بانک را نسبت به سال 87 افزايش داد و آن را 7/259 ريال پيش بيني کرد. به گزارش فارس، در آستانه عرضه پنج درصد از سهام بانک تجارت تا دهه سوم ارديبهشت ماه، صورت هاي مالي و پيش بيني سود سهام اين بانک اعلام شد. بانک تجارت بعد از بانک ملت دومين بانک دولتي خواهد بود که براساس اصل 44 وارد بورس مي شود که در اين صورت تعداد بانک هاي حاضر در بازار سهام به شش بانک خواهد رسيد که شامل بانک هاي پارسيان، اقتصاد نوين، کارآفرين، سينا، ملت و تجارت خواهد بود. بانک تجارت در شرايطي سود سال 86 را براي هر سهم 9/235 ريال (بيش از 246 ميليارد تومان) پيش بيني کرده که اين متغير مهم در کشف قيمت سهام بانک تجارت براي سال مالي جاري به 7/259ريال (بيش از 271 ميليارد تومان) افزايش يافته است.

تاريخچه فعاليت بانک تجارت

بانک تجارت به موجب مصوبه 25 مهر 1358 مجمع عمومي بانک ها از ادغام 12 بانک ايراني و مشترک ايراني- خارجي در 27 آذر 58 تشکيل شده و تحت شماره 38027 در اداره ثبت شرکت ها به ثبت رسيده است. مرکز اصلي بانک در تهران واقع است.

فعاليت اصلي و تعداد شعب

موضوع فعاليت اين بانک طبق ماده 2 اساسنامه، انجام کليه عمليات بانکي در چارچوب قانون عمليات بانکي بدون ربا و همچنين معامله اوراق قرضه (مشارکت)، دريافت تسهيلات مالي و ارائه خدمات شامل نقل و انتقال وجوه، قيمومت، نمايندگي و عملياتي بيمه يي و ترخيص است. بانک تجارت در شرايطي طي سال 85، دو هزار و 10 شعبه داشت که در پايان سال 86 تعداد شعب اين بانک به هزار و 965 شعبه کاهش يافت که شامل هزار و 949 شعبه در داخل کشور، 14شعبه در مناطق آزاد و دو شعبه در خارج از کشور است. تا سال 86 تعداد کارکنان اين بانک 20 هزار و 768 نفر (شامل 20 هزار و 441 کارمند دائم و 327 کارمند موقت) بود.

اهم رويه هاي حسابداري در پيش بيني سود

رويه هاي حسابداري در محاسبات سود و زيان پيش بيني شده بانک تجارت شامل نحوه شناسايي مواردي چون درآمد، درآمد سرمايه گذاري ها، هزينه استهلاک، هزينه مطالبات مشکوک الوصول و مباني و مفروضات مورد استفاده در محاسبات سود پيش بيني شده است. در مورد نحوه شناسايي درآمد، درآمد تسهيلات اعطايي بانک در چارچوب عقود اسلامي و در انطباق با استانداردهاي حسابداري به روش تعهدي محاسبه و در پيش بيني سود و زيان منظور شده و در نحوه شناسايي درآمد سرمايه گذاري ها، سود سرمايه گذاري در شرکت هاي فرعي و وابسته، در زمان تصويب صورت هاي مالي توسط مجمع عمومي صاحبان سهام شرکت سرمايه پذير (تا تاريخ تصويب صورت هاي مالي)، سود ساير سرمايه گذاري ها اعم از جاري و بلند مدت در زمان تصويب توسط مجمع عمومي صاحبان سهام شرکت سرمايه پذير (تا تاريخ ترازنامه) شناسايي مي شود. اين در حالي است که نحوه شناسايي هزينه استهلاک به اين صورت است که با توجه به مصوبه هزار و هفتاد و هفتمين جلسه شوراي پول و اعتبار در 28 بهمن 85، از سال 85 استهلاک دارايي هاي ثابت طبق جدول استهلاکات موضوع ماده 151 قانون ماليات هاي مستقيم بر اساس نرخ ها و روش هاي مندرج و شامل 7 درصد نرخ استهلاک نزولي براي ساختمان و تاسيسات، 25 درصد نرخ استهلاک نزولي براي وسايط نقليه و اثاثيه و سخت افزار سيستم هاي رايانه يي و همچنين سخت افزار رايانه (PC) با نرخ استهلاک 10 و 3 ساله و به طور مستقيم محاسبه مي شود. بر اين اساس استهلاک ساختمان هاي تجديد ارزيابي شده بانک در پايان سال 1383، از سال مذکور طبق تبصره 10 آيين نامه استهلاک موضوع ماده 151 قانون ماليات هاي مستقيم به نرخ 5/3 درصد و به روش نزولي محاسبه مي شود. درخصوص نحوه شناسايي هزينه مطالبات مشکوک الوصول نيز هزينه مطالبات مشکوک الوصول طبق دستورالعمل مصوب جلسه هاي يک هزار و هفتاد و چهار و يک هزار و هفتاد و هفت شوراي پول و اعتبار محاسبه و در حساب ها منظور شده است که با اين شرايط ذخيره عمومي معادل 5/1 درصد مانده کل تسهيلات به استثناي مانده تسهيلاتي (که جهت آن ذخيره اختصاصي منظور شده) محاسبه مي شود.ذخيره اختصاصي نسبت به مانده طبقات سررسيد گذشته و بعد از آن که فاقد پوشش وثيقه يي است با 10 درصد تسهيلات طبقه سررسيد گذشته، 20 درصد تسهيلات طبقه معوق، 50 تا 100 درصد تسهيلات طبقه مشکوک الوصول با توجه به نتيجه بررسي توان پرداخت مشتري و 100 درصد تسهيلاتي که پنج سال يا بيشتر از سررسيد پرداخت اصل و سود آنها سپري شده باشد، محاسبه مي شود.

در مبناي تعيين سود مشاع سهم سپرده گذاران نيز در اجراي قانون عمليات بانکي بدون ربا و آيين نامه ها و دستورالعمل هاي اجرايي قانون مذکور و با توجه به بخشنامه بانک مرکزي، درآمد حاصل از فعاليت هاي مربوط به اعطاي تسهيلات مالي، سرمايه گذاري در سهام و اوراق مشارکت که در چارچوب رويه هاي حسابداري مورد عمل بانک، شناسايي مي شود در شمار درآمد مشاع با سپرده گذاران محسوب شده و سهم سپرده گذاران متناسب با به کارگيري خالص منابع آنان در فعاليت هاي مذکور تعيين مي شود.

مباني مورد استفاده در محاسبات سود پيش بيني شده

مفروضات مورد استفاده در محاسبات پيش بيني سود و زيان بر اساس سياست هاي بانک درخصوص رشد منابع و مصارف وجوه به شرح ذيل منظور شده است.

منابع

براساس پيش بيني منابع برآورد ميزان رشد منابع بانک بر مبناي پيش بيني رشد نقدينگي معادل 4/21 درصد در سال 88 و سهم بانک از سبد سپرده يي سيستم بانکي صورت پذيرفته است. درصد رشد سپرده هاي اصلي ريالي نسبت به برآورد سال 87 معادل 3/23 درصد پيش بيني شده است که ترکيبي از رشد 8/15 درصدي سپرده هاي غيرهزينه زا و رشد 8/27 درصدي سپرده هاي هزينه زا است. از طرف ديگر مانده ساير سپرده هاي بانک براي پايان سال 88 با 10 درصد رشد نسبت به برآورد سال 87 پيش بيني شده و افزايش سپرده هاي ارزي بانک نسبت به پيش بيني سال 87 معادل 8/18 درصد براي پايان سال 88 برآورد شده است. اين در حالي است که با توجه به مفروضات فوق پيش بيني مي شود کل منابع بانک اعم از ارزي و ريالي از مبلغ 257 ميليارد ريال برآوردي سال 87 با 5/16 درصد رشد به بيش از 30 ميليارد تومان در پايان سال 88 بالغ شود.

مصارف

پيش بيني مصارف براي پايان سال 1388 با 7/15 درصد رشد نسبت به سال 1387 بالغ بر22 ميليارد تومان پيش بيني شده است. اين در حالي است که رشد مانده کل خالص تسهيلات و مطالبات برآورد شده براي پايان سال 87 (که نزديک به 80 درصد از کل مصارف ريالي بانک را شامل مي شود) براي سال 88 معادل 5/23 درصد منظور شده است. در بخش مصارف ارزي نيز که برآورد مانده آن در پايان سال 87 بالغ بر 7/2 ميليارد تومان بوده، پيش بيني شده با رشدي معادل 7/23 درصد به بيش از 4/3 ميليارد تومان بالغ شود. اين در حالي است که مبلغ 9/2 ميليارد تومان افزايش در مصارف ريالي از محل 80 درصد منابع جذب شده طي سال 88 و باقي مانده تسهيلات دريافتي از بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران تامين مي شود.

درآمدها

درآمد هاي بانک تجارت از دو بخش درآمدهاي مشاع و غيرمشاع تشکيل شده که هر يک به شرح ذيل پيش بيني مي شود. درآمدهاي مشاع که درآمد حاصل از تسهيلات و مطالبات، سود اوراق مشارکت و سود سرمايه گذاري ها و مشارکت ها است. اين درآمدها براي سال 88 معادل 3/2 ميليارد تومان برآورد شده که نسبت به پيش بيني درآمد سال 87 حدود 7/26 درصد رشد داشته و متوسط نرخ بازدهي 3/15 درصد را نشان مي دهد. درآمدهاي غيرمشاع بانک با توجه به روند گذشته و متناسب با وضعيت سرفصل هاي مربوطه پيش بيني شده است. بر اين اساس رشد کل درآمد هاي مذکور نسبت به پايان سال 87 معادل 6/13 درصد در نظر گرفته شده که در نتيجه آن جمع کل درآمد هاي غيرمشاع بانک در پايان سال 88 حدود 686 ميليون تومان محاسبه شده است.

سود پرداختي

سود علي الحساب پرداختي به سپرده گذاران سرمايه گذاري بر اساس ميانگين واقعي هفتگي هر يک از انواع سپرد ه هاي مذکور تا پايان دي ماه 1387 و با لحاظ سودهاي پرداختي واقعي طي 10 ماهه نخست سال مذکور، نرخ هاي علي الحساب اعلامي از سوي بانک مرکزي در آبان ماه سال 87، صدور اوراق گواهي سپرده يک ساله و پيش بيني روند حرکت سپرده هاي سرمايه گذاري طي سال 88 شده است. مطابق محاسبات، جمع کل سود پرداختي تا پايان سال 88 معادل 5/1 ميليارد تومان برآورد شده که نسبت به ميانگين سپرده هاي سرمايه گذاري (1/1 ميليارد تومان) نرخ متوسط سود پرداختي به سپرده هاي مدت دار 2/13 درصد است. همچنين سهم سود قطعي سپرده گذاران بر اساس کل درآمد مشاع و به نسبت سهم سپرده هاي سرمايه گذاري از کل مصارف مشاع محاسبه و برآورد شده است.

هزينه کل

هزينه هاي بانک تجارت شامل هزينه هاي پرسنلي، اداري و عمومي، مطالبات مشکوک الوصول، استهلاک و ساير است که هر يک با توجه به مفروضات پيش بيني شده اند. هزينه هاي پرسنلي با 10 درصد رشد نسبت به پيش بيني پايان سال 87، معادل چهار هزار و 803ميليارد ريال براي پايان سال 88 برآورد شده است. هزينه هاي اداري و عمومي براي سال 88 نيز با فرض 10 درصد رشد نسبت به پيش بيني سال 87 معادل هزار و 73 ميليارد ريال پيش بيني شده است. اين در حالي است که هزينه مطالبات مشکوک الوصول بر اساس مفاد بخشنامه بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران موضوع طبقه بندي تسهيلات و مطالبات معادل 2 هزار و 488ميليارد ريال در نظر گرفته شده است. هزينه استهلاک دارايي هاي ثابت با رشدي حدود 5 درصد نسبت به پيش بيني سال 87 معادل 264 ميليارد ريال براي سال 88 برآورد شده است. ساير هزينه ها که شامل هزينه جوايز سپرده هاي قرض الحسنه، هزينه شعب خارج از کشور و هزينه زيان فروش سهام است براي سال 88 با رشدي حدود 9/7 درصد نسبت به پيش بيني سال 87 معادل 369 ميليارد ريال برآورد شده است. سود و کارمزدهاي پرداختي نيز با 5/17 درصد رشد نسبت به پيش بيني سال 87 معادل 2 هزار و 679 ميليارد ريال براي سال 88 برآورد شده است. سود مربوط به تسهيلات دريافتي از بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران معادل 945 ميليارد ريال و سود مربوط به بدهي بانک به صندوق بازنشستگي معادل 630 ميليارد ريال، سرفصل سود پرداختي متفرقه منظور شده است.