مرضيه رسولي
توي کتابفروشي جلوي قفسه کتاب ها مي ايستي، کتاب قطوري را از لابه لاي کتاب هايي که صورت هايشان را به هم چسبانده اند، بيرون مي کشي، به قيمت پشت جلد نگاه مي کني، ورقش مي زني، سطرهاي اول را مي خواني و با حسرت برش مي گرداني سر جاي اولش توي قفسه. کتاب گراني است و با خود فکر مي کني به جايش مي تواني سه کتاب ديگر بخري. کتاب گراني است و با خود فکر مي کني از کسي قرض مي گيري و مي خواني يا صبر مي کني تا نمايشگاه کتاب که بتواني کتاب را با تخفيف بخري. پس بهتر است يک فهرست تهيه کني از کتاب هايي که قرار است در نمايشگاه بخري.
غيرداستاني
«مستطاب آشپزي از سير تا پياز» کتاب ارزاني نيست. يا بايد برايت هديه بياورند، يا بعد از همه آن روزهايي که از جلويش توي کتابفروشي رد شدي، ايستادي و ورقش زدي و يک دل سير به عکس هايش نگاه کردي و دهانت آب افتاد، يک روز دل به دريا بزني و دست توي جيبت کني، 45 هزار تومان بيرون بياوري و دوره دوجلدي اش را که بسته بندي دلربايي دارد بخري. يا که نه، منتظر نمايشگاه کتاب و تخفيفش شوي چون از خيرش که نمي شود گذشت. در نمايشگاه، ناشران معمولاً کتاب هايشان را با 20 درصد تخفيف مي فروشند. پس اگر بدشانس نباشيد و نشر کارنامه تصميم نگرفته باشد کتاب هايش را با تخفيف 10 ، 15 درصدي بفروشد، مي توانيد مستطاب آشپزي را 36 هزار تومان بخريد و 9 هزار تومان تخفيف بگيريد. هر آشپزخانه يي بايد يک دوره مستطاب داشته باشد. اين کتاب شامل 32 بخش است و طرز تهيه شير مرغ تا جان آدميزاد را آموزش داده است. از توضيح درباره مکتب هاي آشپزي گرفته تا آشنايي با طرح و لوازم آشپزخانه، مواد خوراکي و دستورهاي پخت و پز که هر سليقه يي را دربرمي گيرد. نجف دريابندري در اين کتاب با نثر و شيوه يي متفاوت از کتاب هاي آشپزي، آنچه را طي سال ها در آشپزخانه بودن و دود چراغ خوردن يادگرفته، ياد مي دهد. پس اگر به آشپزي علاقه منديد و اگر دوست داريد روش پخت غذاها و خوراکي هايي را که تا به حال نپخته ايد يا نخورده ايد ياد بگيريد، «مستطاب آشپزي از سير تا پياز» را به فهرست کتاب هايي که قرار است از نمايشگاه کتاب بخريد، اضافه کنيد.
سه کتاب کامبيز درم بخش تبديل به يک مجموعه شده و نشر افق با قيمت 15 هزار و 500 تومان منتشرش کرده. «ميازار موري که دانه کش است»، «دفتر خاطرات فرشته ها» و «اگر داوينچي مرا مي ديد» عنوان اين سه کتاب هستند که شامل طرح هايي از اين طراح و جملاتي هستند که زير هر طرح آمده و حتماً چند تايي شان تا مدت ها به يادتان مي ماند. «دفتر خاطرات فرشته ها» مجموعه 54 اثر از تازه ترين کاريکاتور هاي درم بخش است؛ مجموعه يي که او در آن حسرت ها، دغدغه ها، آرزوها و شادي کودکانه خود را به تصوير مي کشد.
«ميازار موري که دانه کش است» نيز مجموعه يي است از 53 کاريکاتور و نوشته . قهرمان هاي اين مجموعه، حيواناتي هستند که انسان معاصر را با زواياي پنهان تر و در عين حال انساني تر هستي روبه رو مي کنند.
«اگر داوينچي مرا مي ديد» با عکسي از کودکي درم بخش آغاز مي شود و شامل 54 کاريکاتور و نوشته از اين کاريکاتوريست است. او در اين کتاب به موضوعات فانتزي، لطيف و شاعرانه پرداخته است.
شعر
هميشه هم نبايد منتظر تخفيف بود. بعضي وقت ها براي تخفيف گرفتن تا نمايشگاه صبر مي کني و يکدفعه مي بيني چاپ کتابي که مي خواستي بخري تمام شده و تجديد چاپ هم نشده. البته خريد کردن از نمايشگاه، تخفيف گرفتن و پيدا کردن يکجاي تمام کتاب هايي که به خاطرشان بايد از اين کتابفروشي به آن کتابفروشي بروي، لذت ديگري دارد اما با اين اوضاع بي ثبات نشر، براي خريد کتاب نبايد تعلل کرد چون هر بلايي ممکن است سر کتاب بيايد تا به دست شما نرسد. از تمام شدن چاپ گرفته تا توقيف شدن و دو برابر شدن قيمت کتاب و...
يکي ديگر از کتاب هاي نه چندان ارزان «همه شعرهاي من» احمدرضا احمدي است که نشر چشمه به تازگي منتشر کرده و در سه جلد و سه هزار صفحه، هفده مجموعه شعر احمدرضا احمدي را دربرمي گيرد.
اين مجموعه از اولين کتاب او با نام «طرح» تا «چاي در غروب جمعه روي ميز سرد مي شود» را دربرمي گيرد و شعرهاي «روزي براي تو خواهم گفت» تازه ترين کتاب شعرش را شامل نمي شود. قيمت دوره سه جلدي «همه شعرهاي من» 48 هزار تومان است و در نمايشگاه مي توانيد 38 هزار و 400 تومان بخريد.
اگر رويايي و شعرهايش را، تکرارها و بازي هاي کلامي اش را دوست داريد، «مجموعه شعرهاي يدالله رويايي» هم تازه منتشر شده و انتشارات نگاه آن را با قيمت 9500 تومان وارد بازار کرده. خسته، بر جاده هاي تهي، اتودها، اشعار قديم، از ميان آوازها و ترانه ها، از دوستت دارم، شعرهاي دريايي، دلتنگي ها و لب ريخته ها عنوان دفترهاي اين مجموعه هستند. کتاب شعر «حجمي ها» که نسخه فارسي آن حدود دو سال پيش منتشر شده بود، در اين مجموعه نيامده است.
تاريخي
چاپ پنجم «تاريخ مشروطه ايران» نوشته احمد کسروي سال 1384 از سوي نشر صداي معاصر منتشر شده و هنوز در بازار هست و قيمتش 9500 تومان است. چاپ هاي قديمي تر اين کتاب البته متعلق به انتشارات اميرکبير است. تاريخ مشروطه ايران يکي از مستندترين کتاب ها درباره دوران مشروطه است. کسروي از نزديک شاهد وقايع و حوادث تبريز، دومين کانون انقلاب مشروطه بوده است. او با سران مشروطه آذربايجان آشنايي داشته و کوشيده است ديده ها و شنيده هاي خود را به رشته تحرير درآورد و کمتر به حدس و گمان تکيه کند که البته اين مستندات چندان بي طرفانه نبوده.
از امتيازات تاريخ مشروطه ايران عکس هاي فراوان آن است که با توجه به امکانات آن روزگار کم نظير است. کسروي در تاريخ مشروطه ايران از پيشامدهاي روزگار ميرزاحسين خان سپهسالار آغاز مي کند و با پيروزي مشروطه خواهان پس از رويدادهاي دوره استبداد صغير کتابش را پايان مي دهد.
در حوزه تاريخ «زندگي انقلابي چه گوارا» هم تازه منتشر شده. نويسنده اين کتاب مفصل، جان لي اندرسن است و عليرضا رفوگران آن را ترجمه کرده که کتاب جامعي درباره زندگي و مبارزات اين چريک است. رفوگران مي گويد اندرسن 10 سال از عمرش را صرف کرد و به کوبا رفت و به جاهاي ديگري هم سرک کشيد، به بوليوي، به نقاط ديگري از امريکاي لاتين، به اروپا تا چهره ها و منابع لازم را براي گردآوري يک زندگينامه مستند، کامل و قابل اعتنا از زندگي چه گوارا فراهم کند. اهميت کار او در حدي است که خانواده «چه» براي نخستين بار منابع و اسناد خانوادگي را براي اندرسن گشودند. اندرسن در واقع روزنامه نگاري امريکايي است که توانسته با پشتکار و ذهنيت خوبي، يکي يکي افراد موثر در زندگي چه گوارا (از خانواده تا همرزمان يا حتي دشمنانش) را کنار هم بگذارد و اثر قابل توجهي پديد آورد. کتاب را نشر چشمه با قيمت 18 هزار تومان منتشر کرده که مي توانيد در نمايشگاه 14 هزار و 400 تومان بخريد.
«مکتب هاي ادبي» در هر کتابخانه يي که صاحبش به خواندن شعر و داستان علاقه دارد، لازم است. اين کتاب را رضا سيدحسيني نوشته و شامل سبک هاي مختلف ادبي در دوره هاي تاريخي است. مکتب هاي ادبي يک دوره دوجلدي است که پارسال به چاپ چهاردهم رسيد و قيمتش 18 هزار تومان است.
کلاسيک ها
نمايشگاه جاي خوبي براي خريدن کلاسيک هاي قطور و گران است که هميشه حسرت داشتن آنها را در کتابخانه خود داشته ايد. «جان شيفته» نوشته رومن رولان يک رمان چهارجلدي است که مرحوم به آذين آن را ترجمه کرده و الان چاپ سيزدهم آن که سال 1386 منتشر شده با قيمت 18هزار و 500 تومان در بازار موجود است. هرچه زودتر به صرافت خريد کتاب بيفتيد بهتر است چون قيمت کتاب از يک چاپ تا چاپ بعد تفاوت زيادي دارد مثلاً جان شيفته را مي توانستيد در سال 1374 سه هزار و 800 تومان بخريد. قبلاً ناشر «جان شيفته» انتشارات جامي بود اما انتشارات دوستان اين مجموعه چهار جلدي را در دو جلد منتشر کرده و با تخفيف 20 درصدي قيمتش به 14 هزار و 800 تومان مي رسد. فضاي داستان جان شيفته، فرانسه ابتداي سده بيستم است و رمان وضعيت اجتماعي اين دوران را براي خواننده به تصوير مي کشد. شخصيت اصلي داستان زني به نام آنت ريوي ير است و رولان در طول داستان چگونگي بيداري زنان فرانسه را شرح مي دهد. او جايزه نوبل ادبيات را در سال 1915 به خاطر نوشتن اين کتاب دريافت کرده است.
«ژان کريستف» ديگر اثر چهارجلدي رولان که آن را هم به آذين ترجمه کرده 20 هزار تومان است و مي توانيد در نمايشگاه به قيمت 16 هزار تومان بخريد. اين اثر سال 1385 به چاپ دوازدهم رسيده و انتشارات فردوس آن را با ويرايش جديد منتشر کرده است. «ژان کريستف» اولين بار در سال 1904 در 10 جلد منتشر شد. اين رمان ماجراي زندگي ژان کريستف موسيقيدان آلماني است که از لحظه تولد تا مرگ او را دربرمي گيرد.
حيف است «برادران کارامازوف» شاهکار فئودور داستايوفسکي را به فهرست خود اضافه نکنيد. انتشارات ناهيد چاپ هشتم آن را با ترجمه صالح حسيني و ويرايش جديد در سال 1387 منتشر کرده و قيمت دوره دوجلدي آن 16500 تومان است که با تخفيف 20 درصدي به 13 هزار و 200 تومان مي رسد. داستايوفسکي برادران کارامازوف را در سال 1879 دو سال قبل از مرگش منتشر کرده و مثل اينکه اين رمان قسمت اول از يک مجموعه سه گانه بوده اما مرگ نويسنده اش آن را ناتمام مي گذارد.
داستان کتاب ماجراي خانواده عجيبي است و شرح نحوه ارتباطي است بين فئودور کارامازوف، پيرمردي فاسدالاخلاق و متمول با سه پسرش به نام هاي ميتيا، ايوان و آليوشا و پسر ديگرش به نام اسمردياکوف.هر چهار پسر از پدر متنفرند.
«آبلوموف» نوشته ايوان گنجاروف را هم از دست ندهيد. سروش حبيبي آن را به تازگي از روسي ترجمه و انتشارات فرهنگ معاصر آن را با قيمت 9600 تومان منتشر کرده که با تخفيف 20 درصدي مي توانيد در نمايشگاه با قيمت هفت هزار و 700 تومان بخريد.
«آبلوموف» داستان زندگي خدمتکاري تنبل به نام آبلوموف است که در چهار بخش تاليف شده. آنچه اين رمان را در رديف شاهکارهاي ادبيات کلاسيک نشانده، نگاه جزيي نگر و توصيف رويدادهاي کوچک زندگي شخصيت ها از منظر روانشناختي است. «آبلوموف» که در اوايل دهه 50 با ترجمه سروش حبيبي از سوي انتشارات اميرکبير منتشر شده بود، امسال با بازنگري جديد از سوي نشر فرهنگ معاصر به بازار آمد.
«شوايک» هم اگرچه وقت گير، اما خواندني است. شوايک را ياروسلاو هاشک نوشته و کمال ظاهري ترجمه کرده. اين رمان که قيمتش 10 هزار تومان است، سال 1386 به چاپ دوم رسيده و ناشرش نشر چشمه و راه مانا به صورت مشترک هستند. رمان «شوايک» در شمار آثار بزرگ ادبيات کلاسيک جهان است تا جايي که بسياري معتقدند اين اثر در اروپاي شرقي همطراز «دن کيشوت» است.
«ياروسلاو هاشک» اين کتاب را در سال هايي نوشته که دنيا وارد مرحله جديدي از تحولات خود شده است؛ تحولاتي که در عصر «هاشک» با ظهور جنگ جهاني اول نمود عيني پيدا کرد. «شوايک» داستان سرباز ساده دلي است که جز انجام وظيفه براي ميهن فکر ديگري در سر ندارد و البته تلاش هاي او براي ايفاي اين وظيفه هميشه همراه با سوءتفاهم ها و ماجراهاي خنده آوري است.
«شوايک» اثري ناتمام است. خواننده بعد از خواندن هشتصد و اندي صفحه ناگهان با پايان داستان مواجه مي شود. مرگ نابهنگام اين نويسنده، داستان را ناتمام گذاشته و خواننده را متاسف مي کند که چرا نويسنده آنقدر زنده نماند تا اين رمان را به پايان برساند. «شوايک» تا به حال چندين بار در ايران توسط ايرج پزشکزاد و حسن قائميان به زبان فارسي برگردانده شده است، اما همه اين ترجمه ها ناقص بوده است تا اينکه «کمال ظاهري» اين رمان را به طور کامل ترجمه کرد. بر اساس رمان «شوايک» در ايران هم نمايشنامه هايي نوشته شده و روي صحنه رفته است، که نمايش «کوروش نريماني» با عنوان «شوايک» آخرين نمونه ساخته شده بر اساس اين اثر داستاني است.
غيرکلاسيک ها
اگر خواننده آثار کلاسيک نيستيد، کتاب هاي ديگري هم هستند که بهتر است به کتابخانه خود اضافه کنيد. يکي از آنها « مرگ قسطي» نوشته لويي فردينان سلين است که چاپ چهارم آن با ترجمه مهدي سحابي در سال 1387 از سوي نشر مرکز به بازار آمده و قيمت آن 11 هزار و 900 تومان است. سلين اين کتاب را در سال 1936منتشر کرد که در آن زمان با سردي مخاطبان روبه رو شد. کتاب در حقيقت زندگي خود سلين تا 18سالگي است. او در مقدمه کتاب مي نويسد؛ «... من همان طوري مي نويسم که حرف مي زنم، بدون هيچ شگرد و ادا و اصولي... همه تقلايي که مي کنم براي اين است که به همان زباني بنويسم که با آن حرف مي زنيم، چون کاغذ کلام را بد ضبط مي کند. همه مساله اين است... رسيدن به عصاره زبان... به نظر من اين تنها شيوه بيان حس و عاطفه است. چيزي که من مي خواهم روايتگري نيست. انتقال احساس است. چنين کاري با زبان رسمي رايج، با سبک و سياق اديبانه، غيرممکن است. همچو زباني مال گزارش هاي اداري، بحث و مناظره و نامه نويسي براي دخترعمه يا دخترخاله است.» کتاب را دست تان بگيريد تا آخرش رفته ايد.
«داستان هاي واقعي از زندگي امريکايي» نوشته پل استر به تازگي با ترجمه مهسا ملک مرزبان از سوي نشر افق منتشر شده و شامل 180 داستان کوتاه از اين نويسنده است. يک کتاب قطور با قيمت 12 هزار تومان. استر زماني سردبيري يک برنامه راديويي را برعهده داشت. او در اين برنامه 20 دقيقه يي از مردم دعوت مي کرد قصه يي را با مضمون «بهترين اتفاقي که در زندگي شان افتاده است» بنويسند. به دنبال اين طرح و استقبال مردم، داستان هاي کوتاه متعددي از سراسر کشور به دست استر رسيد و او از ميان آنها، 175 داستان را انتخاب و در قالب کتاب جمع آوري کرد. اين اثر شامل همين داستان ها است.
«جنگ آخر زمان» اگرچه اثر کلاسيکي به حساب مي آيد اما يک پيشنهاد ديگر است براي کساني که ادبيات امريکاي جنوبي را دوست دارند و از رفتن طرف رمان هاي حجيم نمي ترسند. «جنگ آخر زمان» نوشته ماريو بارگاس يوسا و ترجمه عبدالله کوثري است که نشر آگه منتشر کرده و زمستان پارسال به چاپ پنجم رسيده و قيمت آن 12 هزار تومان است. جنگ آخر زمان دهه پاياني قرن 19 در برزيل را روايت مي کند. در اين دهه، برزيل وقايع و اتفاقات تاريخ سازي را از سر گذراند که مهم ترينش جنگ داخلي بود که توسط عده يي بيابانگرد بر چند حکومت جمهوري ايجاد شد. اين عده با رهبري شخصي به نام مرشد توانستند در مقابل قواي نظامي حکومت مقاومت کنند و آن را با چالش و مشکلي اساسي مواجه کنند. در تحليل اين اتفاق گفته اند اعتقادات مذهبي اين گروه، مهم ترين رمز موفقيت شان براي مقابله با حکومت ديکتاتوري بوده است. علاوه بر اين، مسائل و موارد ديگري هم مطرح شده که هر کدام در روايت داستاني يوسا از اين واقعه مورد توجه قرار گرفته است.
بارگاس يوسا از همان شروع رمان تلاش کرده اسطوره هاي شکل گرفته پيرامون شخصيت مرشد را حفظ و وارد ساختار داستان کند به نحوي که بر وجوه داستان پردازانه کار تاثير مستقيم داشته باشد.
يوسا مي گويد؛ اگر قرار بود از ميان رمان هايي که تاکنون منتشر کرده ام، يکي را انتخاب کنم، اين رمان احتمالاً «جنگ آخر زمان» مي بود، چرا که فکر مي کنم اين بلندپروازانه ترين کاري بود که تاکنون به آن دست زده ام. خلاصه اينها کتاب هايي است که مي توانيد در نمايشگاه بخريد و قيمت کمتري براي آنها بپردازيد. اگرچه نهايت تخفيفي که ناشران در نمايشگاه مي دهند، 20 درصد است اما همين 20درصد براي کتاب هايي که قيمت بالاتر دارند، رقم خوبي مي شود و مي توانيد کتاب هاي بيشتري بخريد. خلاصه تخفيف بهانه خوبي است که سراغ کتاب هاي قطورتر برويد که خواندن شان مثل نان شب واجب است.
