گروه فرهنگي؛ مسعود ده نمکي نويسنده و کارگردان فيلم پرفروش «اخراجي ها2» (فروش اين فيلم اين روزها از مرز پنج ميليارد تومان عبور کرده است) جمعه شب در برنامه «سينما صدا»ي شبکه راديويي گفت وگو حاضر شد و با دفاع قاطع از فيلم اش، تمام قد مقابل همه منتقدانش ايستاد. گفته ها و دفاعيات ده نمکي در برنامه «سينما صدا» بر اين گفته بيشتر منتقدان که «ده نمکي انتقادپذير نيست» مهر تاييد زد. ده نمکي تا آنجا پيش رفت که فرزاد حسني مجري برنامه بارها با جمله «امان بدهيد» از او خواست فرصتي هم به ميهمانان برنامه بدهد. aبرنامه با حضور اسماعيل اميني نويسنده و طنزپرداز و کيوان کثيريان روزنامه نگار و منتقد در کنار مسعود ده نمکي آغاز شد. مسعود ده نمکي که همواره و به ويژه اين روزها حضور فعالي در مطبوعات دارد در اين برنامه نيز مطابق ديگر گفت وگوهايش با رسانه ها به دفاع از سابقه خود پرداخت؛ «سال هاي پس از جنگ آمدند به جاي عکس شهدا تبليغات شرکت هاي بزرگ را به در و ديوار شهر زدند. برخي ديگر از اتفاق هاي اينچنيني هم افتاد که من به خاطر مبارزه با اين شيوه ها نشريه زدم. با هر دو طرف هم مي جنگيدم. هم راست و هم چپ.» ده نمکي اين حرف را زد و فرزاد حسني بلافاصله اين سوال را مطرح کرد؛ «با اين روشي که شما در پيش گرفته بوديد بايد همه و از جمله روشنفکرها شما را دوست داشته باشند که اين گونه نيست.» پاسخ ده نمکي هم اين طور است؛ «آن موقع نقد مي کردم اما الان در موضع نقدشدن هستم.» کارگردان «اخراجي ها» و «اخراجي ها2» گفته اش را تکميل مي کند؛ «آن موقع همه فيلم «خانه يي روي آب» را به خاطر برخي مسائل نقد کردند جز در «صبح دوکوهه». بعدها هم مطالبي درباره اکبر گنجي نوشتم که دادگاهي اش هم کردند. البته او هم پاسخي برايم ارسال کرد و به من گفت؛ «بيشتر به درد کله پزي مي خوري تا روزنامه نگاري.» من هم همان را تيتر کردم.» فرزاد حسني پرسش قبلي را به نوعي ديگر تکرار مي کند؛ «آيا شما الان ميان روشنفکرها محبوب هستيد.» پاسخ ده نمکي فقط يک جمله است؛ «اصلاً برايم مهم نيست.» اين بحث همين جا تمام مي شود تا حرف ها در محور فيلم «اخراجي ها 2» ادامه يابد. کيوان کثيريان با گفتن اين جمله که «به دغدغه هاي آقاي ده نمکي احترام مي گذارم» مي خواهد انتقاد خود را از فيلم شروع کند که ده نمکي به ميان حرف هايش مي رود؛ «از همه مي خواهم جنگ را براي من تعريف نکنند. من مي دانم در جنگ چه ها گذشته است؛ اين فيلم را هم ساخته ام تا کساني که جنگ را نديده اند به آن علاقه مند شوند. يک عده بچه بسيجي هم مي گويند فيلم من اهانت به جبهه و جنگ است که من باور ندارم.» کثيريان پاسخ مي دهد؛ «جناب ده نمکي حضور فيزيکي در جنگ به معناي آن نيست که کسي مدعي اش شود. همان طور که انتظار داريد همه از فيلم شما درست انتقاد کنند خودتان هم نبايد غيرمنطقي رفتار کنيد.» سخنگاه بعدي درباره لمپنيسم است. ده نمکي مي خواهد تا کسي مفهوم لمپنيسم را براي او تعريف کند. فرزاد حسني هم از ژنده پوشي قرن هفدهم تا «لمپنيسم پرولتاريا» مطرح شده در کتاب کارل مارکس شروع مي کند به تعريف اين مفهوم در ايران مي رسد؛ «لمپنيسم در ايران به قشر دون پايه و سلوکي که خاصه در دوران پهلوي مثل کلاه مخملي ها رخ داد، اطلاق مي شود.» اسماعيل اميني هم در پي حرف هاي فرزاد حسني موضوعي را مطرح مي کند که واکنش تند ده نمکي را برمي انگيزد. اميني مي گويد؛ «ده نمکي در فيلم با مخاطب عام حرف مي زند و اينجاست که از تمام چيزهايي که براي ما به عنوان تربيت خانوادگي مطرح است، عبور مي کند. ده نمکي با اين شيوه دنبال مخاطب مي دود تا از او خنده بگيرد و اين يعني نوعي باج دادن به تماشاچي.» ده نمکي در پاسخ به اميني مدعي مي شود همه طنزهاي به کار رفته در «اخراجي ها 2» کلامي و برپايه تفکر و انديشه نوشته شده است و معني آن باج دادن به مخاطب نيست؛ «اصلاً کارگردان دوست داشته برخي آدم ها را ساده نشان دهد. تعيين و تشخيص اين ملاک هم برعهده کارگردان است. ضمن اينکه مخاطب من مردم است نه چند روزنامه نگار. اگر هم کسي موافق انديشه هاي من در اين فيلم نيست برود و فيلم دلخواه خودش را بسازد.» مسعود فراستي که از معدود منتقدان حامي فيلم ده نمکي است، روي خط مي آيد و حدود 15 دقيقه از فيلم تعريف و تمجيد مي کند. اما در حالي که حضور منتقدان همواره در برنامه فرزاد حسني چشمگيرتر از موافقان بوده، در اين برنامه فقط يک نفر به عنوان منتقد روي خط برنامه آمد. حسين معززي نيا در آخر برنامه و در فرصت کوتاه پنج دقيقه يي به انتقاد از ديدگاه کلي ده نمکي در فيلم مي پردازد؛ «فيلم شما غلط تکنيکي ندارد. مشکل من با لحن ارائه ديدگاه شما است که نشان از تناقضي است که در فيلمفارسي ها بوده است.» ده نمکي اين نقد را هم نمي پذيرد.

فيلم «درباره الي» با حضور اصغر فرهادي، ارديبهشت ماه در بخش رقابتي جشنواره «تربيکا»ي نيويورک بيش از چهار نوبت به نمايش درمي آيد. برگزارکنندگان جشنواره «تربيکا» که از روز 22 آوريل تا 3 مه (2 تا 13 ارديبهشت ماه) برپا خواهد بود، اعلام کردند اين فيلم در روزهاي 26 ، 27و 29 آوريل (6 ، 7 و 8 ارديبهشت ماه) و دوم مه (12 ارديبهشت ماه) به نمايش درمي آيد و دو نوبت براي مطبوعات اکران دارد. در بخش رقابتي «تربيکا» 12 فيلم حضور دارند که فيلم «درباره الي» اصغر فرهادي به همراه فيلم «وگاس يک داستان واقعي» امير نادري در اين بخش در کنار فيلم هاي ديگر به نمايش در خواهد آمد. به گزارش ايسنا همچنين برگزارکنندگان جشنواره «تربيکا» مصاحبه کوتاهي با اصغر فرهادي کارگردان برگزيده جشنواره برلين داشته اند. فرهادي درباره علت ورودش به دنياي سينما و فيلمسازي گفته است؛ «مهم ترين موضوعي که موجب شد من فيلمساز شوم، سينما بود. به عقيده من، فقط سينما مي توانست من را به فيلمسازي علاقه مند کند و فقط سينما چنين قدرتي دارد .» او درباره ايده ساخت فيلم «درباره الي» مي گويد؛ «همه چيز از يک تصوير کوچک آغاز شد؛ تصوير مردي که در هوايي سرد کنار دريا ايستاده و در انتظار جسد همسرش است تا آب آن را به ساحل بياورد. اين تصوير هميشه با من بوده و همواره ذهنم را مشغول کرده بود و به همين دليل تصميم به ساخت اين فيلم گرفتم.» فرهادي در ادامه گفت؛ «اين يک فيلم واقعيت گرا است و اگرچه خانواده هايي از طبقه متوسط ايران هستند، اما مهم تر اين است که داستان آن مي تواند در هر نقطه يي از جهان اتفاق بيفتد و حتي يک بيننده در دورترين نقطه جهان هم مي تواند خودش را جاي بازيگران فيلم قرار بدهد.»اين کارگردان درباره آخرين ساخته اش نيز اين طور توضيح داد؛ «در مقايسه با بقيه کارهايم، «درباره الي» متفاوت تر است. من نمي خواهم تماشاگر اين فيلم را از دريچه نگاه من ببيند، بلکه دوست دارم آن را بدون هيچ واسطه يي درک کند.» فرهادي گفته است در حال کار روي طرح فيلمنامه بعدي اش است.

ارکستر موسيقي ايراني دانشگاه تهران به سرپرستي جلال ذوالفنون نوازنده سه تار تشکيل شد. جلال ذوالفنون نوازنده سه تار با اعلام اين خبر در خصوص جزئيات تشکيل اين ارکستر گفت؛ «چندي پيش هيات علمي دانشگاه تهران پيشنهاد تشکيل ارکستر موسيقي ايراني توسط دانشجويان دانشگاه تهران را داد و از آنجا که يکي از دغدغه هاي من فعاليت هاي فرهنگي و پرورش نيروهاي جوان در عرصه موسيقي ايراني است اين پيشنهاد را پذيرفتم.» او در ادامه به چگونگي تمرين قطعات با اين ارکستر اشاره کرد و گفت؛ «موسيقي ايراني و هفت دستگاه آن اساس انتخاب قطعات ارکستر دانشگاه تهران را تشکيل مي دهد، اما در اين بين سعي مي کنم آن چيزي را که با روحيه من سازگاري بيشتري دارد با دانشجويان کار کنم و از آنجا که بداهه نوازي و تمامي متعلقات مربوط به موسيقي ايراني را دوست دارم بيشترين تمرکز را روي بداهه نوازي گذاشته ام و با اين شيوه اعضاي ارکستر که از دانشجويان هستند نکات بسياري را در خصوص بداهه نوازي در موسيقي ايران ياد مي گيرند.» اين نوازنده سه تار در ادامه به برنامه کنسرت هاي گروه خود در سال جاري اشاره کرد و گفت؛ «در حال حاضر يک گروه کوچک سه نفره به همراه آرش زنگنه خواننده و پسرم سهيل ذوالفنون نوازنده سه تار هستيم که قرار است کنسرت هايي را برگزار کنيم اما در کل مجموع فعاليت هاي خود را روي تدريس در دانشگاه متمرکز کرده ام.» به گزارش مهر او در خصوص برگزاري تور کنسرت موسيقي در شهرستان ها گفت؛ «يکي از برنامه هاي گروه ذوالفنون برگزاري کنسرت در شهرستان ها و تمرکززدايي از تهران بود که اين کار مستلزم هماهنگي هاي لازم با سازمان ميراث و مراکز ارشاد استان ها است اما متاسفانه اين هماهنگي ها در همان کنسرت هاي اوليه صورت نگرفت و در نتيجه ما هم از انجام اين کار صرف نظر کرديم.»

نخستين جشنواره بين المللي فيلم هاي انسان دوستانه «آسا

» با شعار «جهان تکرار دوست داشتن است» از هفتم تا يازدهم ارديبهشت سال جاري با مشارکت معاونت سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي توسط انجمن سينماگر آينده برگزار مي شود. به گزارش روابط عمومي محک،کليپ سه دقيقه يي محک که ساخته پانته آ منصوري و اميرحسين بابايي است، به عنوان تنها اثر از يک موسسه خيريه در اين جشنواره شرکت مي کند. هدف محک از ساخت اين کليپ دعوت جامعه بشري به فعاليت هاي انسان دوستانه است. اين کليپ داستان پسربچه مبتلا به سرطان است که از بازي کردن با کودکان ديگر به علت بيماري محروم است و شخصيت اول کليپ (فاطمه معتمدآريا) با به آغوش کشيدن وي، او را وارد دنياي شاد ديگر کودکان مي کند.

فيلم سينمايي «آقاي دزد» آماده نمايش مي شود

فيلم سينمايي «آقاي دزد» به کارگرداني شهرام شاه حسيني براي نمايش آماده مي شود. فيلمبرداري اين فيلم به تهيه کنندگي عبدالله عليخاني و حسين فرحبخش، زمستان گذشته در تهران انجام شده است و اين روزها مراحل ساخت موسيقي و صداگذاري را پشت سر مي گذارد. در خلاصه داستان اين فيلم آمده است؛ «يکي بود، يکي ديگه هم بود. اونم يه آقاي دزدي بود که مي خواست از يه خونه يي دزدي کنه.... ولي کاش اين خونه رو براي دزدي انتخاب نمي کرد.» در اين فيلم، افسانه بايگان، نيکي کريمي، حسن پورشيرازي، رضا عطاران، محسن قاضي مرادي، محمود بهرامي، مختار سائقي، انوشيروان نعيمي و مريم سلطاني به ايفاي نقش مي پردازند.

پيدا و پنهان

? کشف علت بارندگي هاي اخير توسط کيهان؛ روزنامه کيهان علت بارندگي هاي اخير را ناشي از استجابت دعاي محمود احمدي نژاد ارزيابي کرد. کيهان نوشت؛ «دکتر محمود احمدي نژاد در پايان سخنان خود در جمع پر شور مردم اصفهان در ميدان امام خميني(ره) دست به دعا برداشت و از درگاه باريتعالي باران را براي اين مردم درخواست کرد. به گزارش خبرنگار ما به دنبال اين حرف از شامگاه چهارشنبه بارش رحمت الهي در سطح استان اصفهان آغاز شد، به گونه يي که در چند مرحله شدت باران و تگرگ در شهر اصفهان به ويژه صبح پنجشنبه به اوج خود رسيد و موجب آبگرفتگي برخي از نقاط شهر شد.»

? بازداشت يک ايراني در کانادا؛ پليس کانادا روز جمعه بر پايه يک اخطار از جانب ايالات متحده، مردي اهل تورنتو را به تلاش براي صادرات غيرقانوني فناوري هسته يي به ايران متهم کرد. پليس کانادا مي گويد؛ «محمود يادگاري» تلاش کرده بود به «مبدل هاي فشار» دست پيدا کند؛ دستگاه هايي که براي توليد اورانيوم غني شده استفاده مي شوند اما در عين حال مي توانند کاربردهايي نظامي داشته باشند.

? تکذيب حمايت لاريجاني از احمدي نژاد؛ حمايت علي لاريجاني از محمود احمدي نژاد تکذيب شد. يک منبع آگاه در گفت وگو با «آينده» اعلام موضع انتخاباتي لاريجاني را تکذيب کرد. رسايي نماينده حامي دولت در وبلاگش مدعي شده بود لاريجاني از احمدي نژاد حمايت کرده است.

? هک دوستانه وبلاگ ابطحي؛ وبلاگ سيدمحمدعلي ابطحي هک شد. فردي که خود را يکي از دوستداران وي معرفي کرده است براي مدت کوتاهي وبلاگ وي را از دسترس خارج کرد. اين هکر هدف خود را هشدار امنيتي به وبلاگ ابطحي عنوان کرده است.

? «فتنه دو» هلند؛ روزنامه «د تلگراف» هلند از ساخت قسمت دوم فيلم ضداسلامي «فتنه دو» توسط «گيرت ويلدرز» نماينده پارلمان اين کشور خبر داد. به گزارش ايرنا، اين نماينده مخالف اسلام که فيلم فتنه وي اعتراضات زيادي را در بين مسلمانان و کشورهاي اسلامي ايجاد کرد، فيلم دوم خود را نيز با همان مضمون و با هدف نشان دادن تبعات گسترش اسلام و اسلامگرايي در غرب خواهد ساخت.

الياس حضرتي

نيروهاي مسلح هر کشوري يکي از مهم ترين و حساس ترين و خدوم ترين اقشار آن جامعه را تشکيل مي دهند. حضور اين نيروها خصوصاً هنگامي که از توان، انگيزه و انسجام و طراوت لازم برخوردار باشند اصلي ترين عامل امنيت و آرامش مردم است و زير سايه فعاليت آنها است که حرکت و پيشرفت و زندگي و بالندگي امکان پذير مي شود. در ايران عزيز خودمان ارتش جمهوري اسلامي با بدنه و مديريتي قوي و بي ريا و محجوب از مرزهاي امنيت کشور به خوبي حراست مي کند و با تلاش شبانه روزي خود ضمن خلاقيت ها و نوآوري هاي دائمي قدرت بازدارندگي ملت بزرگ ايران را به نقطه اطمينان آور خويش رسانده است.بدنه ارتش جمهوري اسلامي حتي پيش از انقلاب اسلامي ريشه در کرامت، شجاعت و غيرت مردم ايران دارد و نسبت فرزندي او با ملتي بزرگ و بافرهنگ سبب شده است اين نيروي عظيم در خدمت اهداف بلند و انساني گام هاي عظيمي بردارد و خاطر ولي نعمتان خويش را از دشمني اغيار آسوده کند.بدنه ارتش فرزند ملت بود که هنگام انقلاب به سرعت به مردم پيوست و پس از انقلاب هم با تدبير و دورانديشي حضرت امام خميني(ره) حياتي دوباره يافت و توانست در مقاطع مختلف خدمات تاريخي از خود به جا بگذارد.در ابتداي جنگ تحميلي اين ارتش بود که جلوي يورش ناجوانمردانه دشمن را سد کرد و خيال فتح يک هفته يي را براي هميشه از سرش بيرون ساخت. همين نيروي وفادار در طول بزرگ ترين جنگ تاريخ معاصر از خود رشادت هاي بي شمار نشان داد و الحق که وظيفه فرزندي خويش را چنان به خوبي ادا کرد که هيچ گاه از خاطره تاريخي ملت ايران محو نخواهد شد.همين نيروي عظيم انساني و نظامي پس از جنگ تحميلي گام در راه بازسازي و نوسازي يگان هاي مختلف هوايي، دريايي و زميني خود گذاشت و با لطف و عنايت پروردگار توفيقات چشمگيري به دست آورد چنان که امروز وقتي ايرانيان در هر کجاي جهان حضور دارند، احساسي توام با غرور و سربلندي به فرزندان خويش دارند.امروزه اخلاق در ارتش ما محوري آشکار يافته است و برخلاف نيروهاي مشابه خود در بسياري از کشورهاي ديگر ماموريت هاي محوله خويش را بدون معنويت و انسانيت به انجام نمي رساند. فرهنگ در اين نيروي منسجم و فعال يک عضو جدايي ناپذير است و مدنيت اش هم رجحاني بي بديل يافته است. ارتش اخلاق مدار و بافرهنگ ما هيچ گاه دامن خويش را به سياست نيالوده است و ماموريت خطير خويش در حفظ تماميت ارضي و گسترش و تعميق امنيت را منافي با گرايش هاي سياسي مي داند. فرماندهان پرتلاش و محجوب ارتش به دور از هياهوي سياست و با آگاهي کامل از نقش تاريخي خود چشم به افق هاي دور دوخته اند و تنها عظمت و آسايش و اقتدار ايرانيان را طالبند.بايد قدر اين ارتش را دانست. بايد در کرامتش کوشيد. بايد نيازهاي معيشتي همه پرسنل آن را به بهترين وجه ممکن برآورده ساخت و به دليل اينکه دائماً خود را مطرح نمي کنند و منتي بر سر مردم نمي گذارند مورد غفلت قرار نگيرند.برخي از ارتشيان غيور و خدوم در جريان هفته دفاع مقدس سال گذشته از صدا و سيما خرده گرفتند که نقش بارز فرزندان ملت در اين نيرو در جنگ تحميلي را به درستي به تصوير نکشيده اند. اين گلايه، گلايه حقي بود که متاسفانه هنوز هم پاسخ شايسته نگرفته است، نه تنها در دفاع مقدس بلکه از مرزداري و امنيت سازي ارتش پس از جنگ هم هنوز تقدير شايسته به عمل نيامده است و صحنه هاي حماسي که آنها آفريده و مي آفرينند، به تصوير کشيده نشده است. کجا مي توانيم نيرويي تا به اين حد بزرگ و عزيز، خادم و بي توقع، مدرن و بااخلاق و بافرهنگ پيدا کنيم؟ و کجا خواهيم توانست خدمات ارزنده ارتش جمهوري اسلامي ايران را قدر نهيم و صلابت شان را به جهانيان نشان دهيم؟اين ارتش چنان که ثابت کرده است ماندني است و بي اغراق تا ملت ايران هست اين ارتش هم خواهد ماند. اين ارتش تحت تاثير شرايط زمانه و فراز و فرودهاي سياسي و غيرسياسي به نوسان و تذبذب دچار نمي شود و چون سرمايه يي بالفعل هميشه عمق استراتژيک ملت ايران را تشکيل مي دهد.قطعاً يکي از اميدهاي اصلي مردم در هر زمان و هر شرايطي متوجه همين ارتش است و با حضور مقتدرانه اش خيال ايرانيان از تهديدهاي حال و آينده، آشکار و پنهان آسوده خواهد بود. به تعبير قرآن کريم آنها به آب زلالي مي مانند که طي طريق شان در جنگ ها و کوه ها و آبشارها اصل وجودي شان را زائل نمي کند و کف ها و حباب ها به سرعت از سر و رويشان زائل مي شود و شفافيت و پاکي شان در رودخانه ها جريان مي يابد تا به آبي درياها برسند.

طي دو هفته گاردين (روزنامه انگليسي زبان چاپ انگليس) دو بار اين تصوير را در صفحه اول به عنوان عکس يک خود منتشر کرده است. تصوير مربوط مي شود به حواشي نشست گروه بيست در لندن و نحوه برخورد پليس اين شهر با معترضان نشست؛ افسر مسوول تامين امنيت يکي از معترضان را هل مي دهد، طرف با سر به زمين مي خورد و مي ميرد. فيلم اين حادثه اولين بار براي گاردين پست شد. آنها از فيلم عکس گرفتند آن را در صفحه اول خود قرار دادند. پليس مجبور به عذرخواهي شد و پرونده به جريان افتاد. جسد يان تاملينسن کالبدشکافي شد. پزشکان تاييد کردند او در اثر ضربه و خونريزي داخلي مرده است. گاردين اين بار همان عکس را در صفحه اول چاپ کرده است و احتمال مي دهد افسر محکوم شود.

امير پوريا

هرگاه چند سطري درباره تئاتر نوشته ام، کاملاً از جايگاه يک بيننده عادي و به عنوان يادداشتي شخصي و دور از داعيه تحليل تخصصي بوده است. حالا و در برهوت اکران فيلم خوب در سينماها، در حالي که بزرگان به برخوردهايي لجاجت آميز با کساني بسيار کوچک تر از آثار و اعتبار خود تن داده اند و سوداگري در اين سينما به بهره برداري از روحيه و پسندي در سطح جوک هاي اس ام اسي روي آورده و بهترين فيلم روي پرده، «بيست»، خود به اتودي مي ماند و بسيار مطول تر از آن است که داستان و روابط آدم هايش ايجاب مي کنند، تماشا و دل سپردن به نمايشي تازه و موثر مي تواند بزنگاه هرچند موقتي براي آرامش و اشتياق پيگيران هنرهاي نمايشي باشد. تئاتر «کشتي شيطان» کار تازه آتيلا پسياني که همچون تجربه هاي ديگر او به عنوان نمايشي از گروه تئاتر «بازي» روي صحنه است، در فکر و فضا سازي و اجرا، تازگي هايي دارد. کار که برخلاف اغلب تئاترهاي تجربي آتيلا، با خط داستاني مشخصي همراه است، به همان ايده قديمي آدم هايي محصور در مناسبات محيط بسته و در خود فرورونده مي رود اما هم در ابهام و بازگويي تدريجي سرگذشت آدم ها و هم در طراحي نور و فضا و اصوات، شيوه هايي نو براي باز خواني اين فکر آشنا مي يابد. رابطه بين يک مادر سنتي اهل بندري در جنوب کشور با دو دختر خو کرده به فضا و روابط بسته آن محيط و نيز با عروس شوي مرده اش که خواندن مي داند و براي کشف و شناخت دنيا و عشق، دغدغه هايي دارد. محور اصلي متن - نوشته خود آتيلا - است. تا اينجا همه قصه، آشناست. اما صحنه طوري طراحي شده که همه اين آدم ها و چالش هايشان را فقط در مجاورت گور مردگان شان نشان مي دهد؛ آدم هايي که بازي با خاک و خاطره مردان و فرزندان مرده، بهانه و پيوندشان براي ادامه زندگي در آن سرزمين است و چهار نور موضعي تابيده بر چهار گور، قصه را با تصوير گويايي از اين زيست مرده، به پيش مي برد. ايده درخشان تر آن است که شبح / جن همراه شخصيت عروس، با ردايي سياه و بسيار بلند که به درازاي دو قطر صحنه کش آمده است، همواره کنار او راه مي رود و به او توصيه هايي مي کند؛ بي آنکه ديگران او را ببينند. پرداخت ملموس آتيلا از اين شخصيت، کاملاً متفاوت با عاداتي است که تئاتر و سينما عموماً در بازنمايي ارواح يا فرشتگان همراه شخصيت ها دارند؛ نه حضوري غير عيني و هول آور به او مي بخشد و نه حتي توجيهي منطقي و تحميلي براي همنشيني اش با زن مي جويد. شبح مثل يک دوست همجنس اندکي خاله زنک، حتي عباراتي براي حاضر جوابي در دهان عروس / جواهر (با بازي کنترل شده و به قاعده سحر دولتشاهي) مي گذارد و مثلاً وقتي او از اسماعيل، شوي مرده اش با خدابيامرزي ياد مي کند، مثل همان دوست همجنس فرضي، او را نفرينکي مي کند که «خدا ازش نگذره»، از طرف ديگر، حضور او در کنار جواهر چنان عينيت دارد که جواهر جايي به او مي گويد مادر شوهرش «فکر مي کند» او جن دارد و مي خواهد برايش مراسم زار برپا کند. در حالي که مخاطب اين حرف، خود جن اوست، اين تلفيق ظريف واقعيت و خيال و از ميان برداشتن مرز ميان آنها در «کشتي شيطان» چنان سهل و بي تمهيدات اضافي و غريب نمايي هاي مرسوم روي مي دهد که گاه ذهن برخي تماشاگران را از توجه به وجه خيالي / غيرعيني شخصيت شبح همراه جواهر، غافل مي دارد. و متن و اجرا چنان خونسردانه با اين ترکيب رفتار مي کنند که حتي مي توان مساله حضور فيزيکي شبح را از ياد برد و او را نشاني تمثيل وار از گرايش جواهر به آگاهي، عزيمت و تجربه دنياهاي ديگر دانست. گرايشي که دو دختر بي بي هم به روشني دارند و در اواخر کار، طبعاً به آن اشاره يا اقرار مي کنند. مي ماند اين نکته نهايي که آتيلاي نويسنده با اين مفهوم ميل به رهايي چه مي کند و آتيلاي کارگردان چگونه تصميم پاياني را به اجرا در مي آورد. با اعتراف به اينکه پايان مورد تصور و مورد علاقه من عزيمت جواهر از آن ديار بود، بايد بگويم «کشتي شيطان» اهميت اساسي تر مفهوم «آزادي» را در قياس با تمايل به تغيير چنان تثبيت مي کند که در انتها اين انتخاب آزادي به جاي رفتن و تغيير فضا توسط جواهر، مقبول و متقاعد کننده به چشم مي آيد. و همه اهميت کمپوزيسيون و افکت هاي صوتي که به دنبال فضا سازي حسي هستند و نه فقط پيشبرد داستان، اين بار در کارهاي تجربي آتيلا به گونه يي تعادل يافته تر و لمس شدني تر به بيننده انتقال مي يابند.

amirpouria@gmail.com

? مجموعه اشعار سيدعلي صالحي؛ چاپ سوم مجموعه اشعار دو جلدي سيدعلي صالحي در هزار صفحه و به قيمت 30 هزار تومان در نمايشگاه تهران عرضه خواهد شد. علاقه مندان مي توانند اين کتاب را از غرفه انتشارات نگاه در نمايشگاه کتاب تهران تهيه کنند. در اين مجموعه در هر مرحله دو هزار نسخه چاپ شده است. سال 88 صالحي همه شعرهاي خود را که در اين چهار سال اخير سروده در سه دفتر از سوي انتشارات نگاه و انتشارات آگاه منتشر خواهد کرد.

? باغي در کوير؛ محمود کيانوش شاعر قديمي ادبيات کودک که در گذشته سردبير مجله «صدف» و « سخن» بود، با رمان « باغي در کوير» از طرف نشر آفرينش در نمايشگاه امسال حضور دارد. اين رمان 17 بخش دارد و در آن به وقايع سال هاي دهه هاي 30 و 50 در قالب احوال نويسندگان و هنرمندان ايراني پرداخته شده است.

? معيارهاي نظارتي فرقي نکرده است؛ مدير کميته نظارت و ارزشيابي نمايشگاه کتاب تهران به خبرگزاري مهر گفته است معيارهاي نظارتي نمايشگاه امسال هيچ فرقي با سال هاي گذشته ندارد و ناشران مي توانند مطابق ضوابط هر کتابي را که مجوز نشر دارد در نمايشگاه عرضه کنند. البته در نمايشگاه هاي کتاب سال هاي گذشته ناشران نتوانستند برخي از کتاب هايي را که مجوز انتشار داشتند، مثل کتاب هاي صادق هدايت و کوئيلو را عرضه کنند و کتاب هايشان از نمايشگاه جمع شد.

در خبر ديروز روزنامه «اعتماد» با تيتر «سردبير کتاب هفته برکنار شد» عنوان شده بود نويد آقايي به عنوان معاون سردبير نيز از سمت خود در کتاب هفته کنار رفته است. به اين وسيله ضمن عذرخواهي از آقاي آقايي، قابل ذکر است ايشان همچنان در سمت خود به عنوان دبير تحريريه در کتاب هفته مشغول به فعاليت هستند.