گروه فرهنگي، مهديس اميري؛ در حالي که نمايشگاه عباس کيارستمي روز گذشته در گالري گلستان افتتاح شد خبر حضور او به عنوان کارگردان اپرا در لندن نيز منتشر شد. 29 مه امسال، عباس کيارستمي براي نخستين بار به عنوان طراح و کارگردان اپرا با «cosi fan tutte» در کلوزئوم لندن ظاهر خواهد شد. همزمان با آغاز اين مرحله جديد از فعاليت هاي کيارستمي گالري پرودي هيکس با همکاري انجمن فرهنگي کندل استار لندن اقدام به برگزاري نمايشگاه کوچکي از عکس ها و فيلم هاي اخير کيارستمي کرده است. او در زمينه ميزان اهميت عکاسي مي گويد؛ «يک عکس به تنهايي مي تواند مادر سينما باشد. اين نقطه يي است که سينما از آن آغاز مي شود، يک عکس.» نمايشگاه لندن بر عکس هاي منتخبي از سه مجموعه «جاده ها»، «باران» و «به سفيدي برف» متمرکز شده است. در حدود سال هاي انقلاب کيارستمي در کنار علاقه به فيلم، در زمينه عکاسي نيز به فعاليت پرداخت. در عکس هاي او تلاش عکاس براي تقطير تصوير به عريان ترين و بنيادي ترين عناصر آن مشهود است. کيارستمي هنر عکاسي را به مراتب خالص تر از فيلم ارزيابي مي کند زيرا عکس ناچار نيست روايتگر باشد و وظيفه سرگرم نگه داشتن مخاطب را نيز بر عهده ندارد. به عنوان مثال در «به سفيدي برف» موضوع درختاني هستند که برف آنها را فرا گرفته؛ پيکره هاي سياه ضدنوري که روي زمينه خالي سفيد نشسته اند و در نگاه اول خشن و به نوعي ماورايي به نظر مي رسند. اين مجموعه نتيجه ساعت ها پياده روي کارگردان در جست وجوي لوکيشن براي فيلمي در زمستان است. کيارستمي نياز خود به عکاسي را چنين شرح مي دهد؛ «تنها انديشيدن به آسمان ابري و ريشه هاي در هم درختان زير نوري جادويي دشوار است. ناتواني در کشف لذت ديدن يک چشم انداز دل انگيز با ديگري نوعي شکنجه است؛ به اين دليل است که من عکاسي را شروع کردم. مي خواستم آن لحظه هاي احساس و رنج را جاودانه کنم.» پرودي هيکس در سال 1992 در لندن افتتاح شده و در زمينه نمايش آثار معاصر هنري جهان فعال است. کندل استار نيز معمولاً آثار هنرمندان مستقل و پيشرو را از سراسر جهان به نمايش مي گذارد. پيش از اين گالري در برگزاري نمايشگاهي از آثار معاصر ايراني با عنوان «جادوي پرشيا» نيز مشارکت کرده بود. کيارستمي کارگردان ، نويسنده و تهيه کننده يي شناخته شده در سطح بين المللي است که آثار بحث برانگيزي از جمله طعم گيلاس (1997 ) و سه گانه koker (1994-1987 ) را در کارنامه خود دارد. او بيش از 40 فيلم ساخته است و جوايز متعددي از جمله نخل طلايي کن را در 1997 از آن خود کرده است. علاوه بر فيلمسازي، کيارستمي در زمينه شعر، عکاسي و نقاشي نيز اعتبار قابل توجهي کسب کرده است. تاکنون نمايشگاه هاي متعددي از آثار او در سراسر جهان بر پا شده است از جمله گالري موما در نيويورک، موزه ويکتوريا اند آلبرت لندن و موزه هنرهاي معاصر تهران. اين روزها عکس هاي رنگي کيارستمي که همه در قطع بزرگ به چاپ رسيده در گالري گلستان به نمايش گذاشته شده است. اين نمايشگاه روز گذشته افتتاح شد و در اولين روز نمايش کيارستمي نيز حضور يافت. عباس کيارستمي براي برپايي اين نمايشگاه از 140 قطعه عکسي که در چهار سال گذشته عکاسي کرده، 12 قطعه را انتخاب کرده است. عکس هاي عرضه شده عباس کيارستمي در اين نمايشگاه، عکس هايي از طبيعت هستند و براي فروش عرضه نمي شوند و تنها نمايش داده مي شوند. اين نمايشگاه تا سه ارديبهشت ادامه دارد و علاقه مندان مي توانند از ساعت 16 تا 20 براي بازديد از نمايشگاه کيارستمي به گالري گلستان مراجعه کنند.

گروه فرهنگي؛ گروه موسيقي شهناز به سرپرستي مجيد درخشاني و خوانندگي محمدرضا شجريان از حسين عليزاده آهنگساز و نوازنده براي حضور در کنسرت تيرماه امسال دعوت خواهد کرد. مجيد درخشاني سرپرست اين گروه، حضور حسين عليزاده را در قالب طرح جديد گروه شهناز مبني بر دعوت از بزرگان موسيقي براي همراهي و اجراي آثارشان عنوان کرد.

درخشاني در اين باره به فارس گفت؛ «در قدم نخست دعوت از بزرگان موسيقي از حسين عليزاده براي اجراي آثارش دعوت کرده ايم.» بر اين اساس احتمال دارد حسين عليزاده در کنسرت تيرماه امسال اعضاي گروه شهناز را روي صحنه همراهي کند. درخشاني توضيح داد؛ «صحبت هاي مقدماتي را با جناب عليزاده انجام داده ايم که البته هنوز حضور ايشان و اجراي آثارشان براي کنسرت تيرماه قطعي نشده است.» پس از دعوتي که گروه شهناز از حسين عليزاده کرده او يک بار در تمرينات اين گروه حاضر شده است. روايت مجيد درخشاني در اين مورد چنين است؛ «آقاي عليزاده پس از حضور در تمرين هاي ما موافقت خود را براي ارائه آثار اعلام کردند. حتي قرار شد چند قطعه از ساخته هاي اين نوازنده را نيز همراه با خودشان اجرا کنيم اما متاسفانه به دليل مشغله کاري آقاي عليزاده هنوز محقق نشده است.» سرپرست گروه شهناز و تکنواز تار اين گروه ادامه داد؛ «همچنان منتظريم آقاي عليزاده آثارشان را به ما بدهند تا تمرين ها را شروع کنيم. البته برنامه کنسرت و قطعه هاي اجراشده قطعي است که با حضور ايشان قطعه هاي ديگري نيز اضافه خواهند شد.» به گفته درخشاني در صورت محقق نشدن حضور عليزاده در کنسرت امسال محمدرضا شجريان و گروه شهناز گروه براي حضور او در کنسرت هاي بعدي برنامه ريزي خواهد کرد. آخرين همکاري محمدرضا شجريان با حسين عليزاده در سال 84 و با انتشار دو آلبوم «سرود مهر» و «ساز خاموش» صورت گرفت. شجريان پس از قطع همکاري با عليزاده و کلهر، در کنار سعيد فرج پوري و مجيد درخشاني کنسرت هايي در داخل و خارج از کشور ارائه کرد. محمدرضا شجريان از دو سال پيش در کنار گروه بزرگ «شهناز» به سرپرستي مجيد درخشاني و با حضور نوازندگان جوان برنامه هاي خود را ادامه مي دهد. بازگشت دوباره حسين عليزاده و حضور او در کنار شجريان علاقه مندان بسياري را به تالار بزرگ کشور خواهد کشاند.

گروه فرهنگي؛ شکايت بهرام رادان از انتشار بلوتوث دروغين منتسب به او، براي انجام تحقيقات نهايي به پليس فاتب رسيد. حدود چهار ماه پيش بلوتوثي منتسب به اين بازيگر در سراسر کشور پخش شد. همان وقت خبري مبني بر شکايت اين بازيگر عليه عاملان انتشار اين بلوتوث منتشر شد. کيارش کياني، وکيل بهرام رادان درباره وضعيت فعلي پرونده شکايت اين بازيگر در گفت وگو با «اعتماد» مي گويد؛ «پرونده ما اکنون به اداره يکم عمليات پليس فاتب ارجاع شده تا يک تيم کارشناسي، هويت واقعي متهم پرونده بلوتوث هاي غيرواقعي را شناسايي کند.» او طولاني شدن روند شکايت بهرام رادان را اين طور توضيح مي دهد؛ «ما همان وقت شکوائيه يي تنظيم و براي رسيدگي تقديم مقامات قضايي کشور کرديم اما به دليل اينکه جرائم اينترنتي و بلوتوث و... در کشور ما جديد هستند در زمينه برخورد با اين جرائم خلاء قانوني وجود دارد.» او درباره وجود خلأ هاي قانوني گفت؛ «تاکنون مشخص نبود از چه طريقي بايد اين موضوع بررسي شود اما خوشبختانه با تصويب قانون جديد از سوي مجلس دست قوه قضائيه هم باز شده است.» کياني درباره همکاري پليس امنيت اخلاقي در اين زمينه مي گويد؛ «حتي قبل از تهيه شکوائيه هم سردار روزبهاني فرمانده امنيت اخلاقي کشور بهرام رادان را به اداره تشخيص هويت معرفي کرد و آنجا با انجام آزمايشات و بازبيني فيلم هاي بلوتوثي به اين نتيجه رسيدند که به هيچ وجه شخص حاضر در بلوتوث هاي ارسالي بهرام رادان نيست اما با توجه به حساسيت هاي اين قضيه مي خواهيم اين مساله را تا آخر پيگيري کنيم.»

خواهرزاده منوچهر احترامي که چاپ آثار اين شاعر و طنزپرداز فقيد را پيگيري مي کند، از ناشران خواسته تا مشخص نشدن مسائل حقوقي آثار احترامي از چاپ آنها خودداري کنند. ارژنگ پيروزفر خواهرزاده منوچهر احترامي گفت؛ «در بيست و دومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران هيچ کتابي براي اولين بار منتشر نمي شود و اگر کتاب هاي او تجديد چاپ شوند، فاقد وجاهت قانوني است.» به گفته او از آنجا که آثار جديد ايشان در حوزه کودک نيست و بيشتر تحقيقي و پژوهشي هستند، در نمايشگاه کتاب منتشر و عرضه نمي شوند. خواهرزاده احترامي معتقد است چون تجديد چاپ کتاب هاي احترامي مسائل حقوقي دارد، در حال حل و سامان دادن اين مسائل است. به گزارش فارس او گفت؛ «از وزارت ارشاد تقاضا کرديم مجوز چاپ و نشر کتاب هاي منوچهر احترامي را صادر نکنند و مي خواهيم آثار ايشان را سر و سامان دهيم و در يک مجموعه منتشر و عوايد حاصل از آن را صرف تاسيس سازمان منوچهر احترامي کنيم.»

در کتابخانه ملي آذربايجان از محمدرضا اسدزاده نويسنده و فعال فرهنگي ايراني تقدير و جايزه انجمن فرهنگي ادبي باکو براي تلاش هاي فرهنگي به او اهدا شد. سال گذشته به همت اين فعال فرهنگي ايراني برنامه هايي همچون نيماشناسي، سهراب شناسي و شهريار شناسي با کمک انجمن هاي ادبي ايران و آذربايجان در باکو برگزار شد و اين چهره ها در رسانه هاي آذري معرفي شدند. همچنين در مهرماه سال جاري نيز به همت بنياد قرار است بزرگداشت استاد حسين بهزاد استاد برجسته مينياتور ايران در محل اقامت او در باکو و موزه ملي آذربايجان برگزار شود. اسد زاده در اين مراسم که از تلويزيون باکو پخش شد، به معرفي آثار مرحوم قيصر امين پور پرداخت و رشد نسل جديد نويسندگان و شاعران جوان ايراني را مديون تلاش هاي استاداني همچون امين پور خواند. همچنين کتاب «ساعت 25» مجموعه شعرگونه هاي «محمد رضا اسد زاده» به همراه گفت وگوي منتشر نشده وي با قيصر امين پور با عنوان «کم خوني فرهنگ» رونمايي شد.

? ساعتي دو اس ام اس تخريبي عليه ميرحسين؛

يکي از خبرگزاري هاي حامي دولت از ارسال هر نيم ساعت يک پيامک عليه موسوي انتقاد کرد.

به گزارش «کلمه» در اين پيامک ها نقل قول هايي دروغ از مسوولان نظام عليه ميرحسين منتشر مي شود.

? منبع جديد درآمد مخابرات؛

ظاهراً رويه ارسال نامنظم قبض هاي تلفن همراه همه گير شد. اگرچه پيش از اين شرکت مخابرات قبوض را يکي در ميان ارسال مي کرد اما ظاهراً در سال جديد هيچ قبضي به آدرس مشترکان فرستاده نمي شود و مشترکان تلفن همراه ناچارند ضمن مراجعه به مراکز ذي ربط و پرداخت وجه نقدي قبض هاي خود را دريافت کنند.

? افشاگري اينترنتي؛

در پي هشدار وزير اطلاعات مبني بر برخورد با عوامل تخريب کننده کانديداها از طريق پيامک برخي سايت ها شماره هاي مشترکاني که چنين اس ام اس هايي ارسال مي کنند را روي خروجي خود قرار دادند.

? کانديداتوري خرازي؛

محمدباقر خرازي هم کانديدا مي شود. به گزارش «فردا» دبيرکل حزب الله ايران هفته آينده اعلام کانديداتوري خواهد کرد.

? محبوب ترين رئيس جمهوري جهان به روايت خودي ها؛

وزير نيرو محمود احمدي نژاد را «محبوب ترين رئيس جمهوري جهان» توصيف کرد.

پرويز فتاح با تاکيد بر اينکه «اين موضوع در سفرها به امريکا، اروپا و آفريقا قابل مشاهده است»، گفت؛ ايشان در يک سفر به عراق با انبوه مردم روبه رو شدند که نامه هاي فراواني براي رفع مشکلات شان به وي ارائه دادند.

? کمپين سه ميليون اس ام اس؛

روزنامه ايران ارگان رسمي دولت مدعي شد «190 نفر از طنزپردازان کشور» گروهي را با هدف «راه اندازي جنگ رواني عليه دولت» تشکيل داده اند و قصد دارند با طراحي «سه ميليون پيامک و بلوتوث» به تخريب وي دست بزنند. ايران حقوق طنزنويسان را 800 هزار تومان عنوان کرد.

? قول احمدي نژاد درباره چاي کنيا؛

احمدي نژاد به کنيايي ها قول داد چاي آنان را در بازار تهران توزيع کند. به گزارش آينده، دولت کنيا در شرايطي از قول رئيس جمهور خبر داد که برخي کارشناسان وضعيت چايکاران داخلي را «بحراني» توصيف مي کنند.

بيست و سومين دوره جشنواره فيلم کودک و نوجوان مردادماه سال جاري در همدان برگزار مي شود.

در جلسه مشترک معاون امور سينمايي با استاندار همدان، زمان دقيق برگزاري بيست و سومين جشنواره بين المللي فيلم کودک و نوجوان اعلام شد.

طبق گزارش روابط عمومي معاونت امور سينمايي، براساس مذاکرات انجام شده، زمان برگزاري بيست وسومين جشنواره بين المللي کودکان و نوجوانان از تاريخ 12 تا 16 مردادماه تعيين شد که افتتاحيه آن همزمان با ولادت حضرت علي اکبر (ع) و روز جوان و اختتاميه آن مصادف با ميلاد فرخنده امام زمان (عج) خواهد بود.

نتيجه انتخابات پارلماني 22 آوريل (چهارشنبه همين هفته) آفريقاي جنوبي تيتر هفته نامه اکونوميست معتبرترين مجله اقتصادي جهان، چاپ انگليس را تاييد مي کند.

ژاکوب زوما رهبر حزب کنگره ملي آفريقا (ANC) همان بزرگمرد آينده آفريقا است. مردي که 16 اتهام فساد مالي، نظامي و سياسي را در کارنامه اش دارد، قرار است فقر، فساد و خشونت را از قاره سياه بزدايد. البته زوما از همه آن اتهام ها بعد از هشت سال رفت و آمد به دادگاه تبرئه شده است،

ژاکوب زوماي 67 ساله با پيروزي حزب ANC در انتخابات چند روز آينده مي تواند جاي موتلانته رئيس جمهور حال حاضر آفريقاي جنوبي را بگيرد و جا پاي بزرگاني چون ماندلا بگذارد.

عضويت در حزب ANC در سابقه اکثريت رئيس جمهورهاي آفريقاي جنوبي ثبت شده است؛ حزبي که در سال 1912 با داعيه مبارزه براي آزادي و استقلال بنيان گذاشته شده و امروز به يکي از متنفذترين و تاثيرگذارترين احزاب آفريقاي جنوبي تبديل شده است.

مرتضي کاظميان

با کناره گيري سيدمحمد خاتمي از روند رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري دهم- که متاسفانه تصميمي قطعي به نظر مي رسد- به جرات مي توان ادعا کرد هيچ نامزدي از ميان کانديداهاي مطرح براي انتخابات 22خرداد واجد اکثريت مطلق آرا (51 درصد آرا) نيست. نکته بسيار مهم، وجود دو نامزد جدي در طيف اصلاح طلبان (ميرحسين موسوي و مهدي کروبي) و تنها يک نامزد مطرح در طيف محافظه کاران (محمود احمدي نژاد) تا اين مقطع زماني است. بي شک امکانات رسانه يي و تبليغاتي رسمي و غيررسمي و مستقيم و غيرمستقيم احمدي نژاد، به عنوان رئيس جمهور، قابل مقايسه با دو نامزد ديگر نيست. چنان که همين چند روز پيش بخش هاي مختلف خبري صدا و سيما نه تنها خبر تشکر و «ستايش» رئيس مجلس از وي و ايستادگي و شجاعتش را در موضوع انرژي هسته يي اعلام کردند، بلکه عين سخنان قابل تامل علي لاريجاني را نيز در مدح احمدي نژاد، به روي آنتن ها بردند.

انتخاب مجدد احمدي نژاد مي تواند براي برخي، مبارک، پربرکت و ميمون باشد؛ چنان که انتخاب يا عدم انتخاب وي نيز مي تواند براي بخش هايي از جامعه چندان توفير و تفاوتي نکند؛ اما آنهايي که به ارزيابي دقيق عملکرد دولت احمدي نژاد با درآمدي بالغ بر 250ميليارد دلار نشسته اند و حاصل و نتيجه و کارنامه او و وزراي همراهش را ارزيابي مي کنند، ظاهراً نه تنها پيروزي مجدد وي را در انتخابات رياست جمهوري، مفيد به حال ايران و ايرانيان نمي دانند، تداوم روند کنوني را پرخطر و بس ناگوار تحليل مي کنند.

هفته پيش اين سخن خاتمي لابه لاي اخبار اندک روزنامه هاي غيردولتي موجود، گم شد؛ «اگر تغيير رخ ندهد، مسير، مسير ويران کننده يي است.» اين جمله را مي توان يکي از صريح ترين و تندترين داوري هاي رئيس جمهور سابق ايران در مورد عملکرد دولت کنوني و احتمال تداوم آن دانست.

هفته پيش رخداد مهم ديگري را نيز در همين عرصه (سياست و انتخابات) شاهد بوديم. تعدادي از مهم ترين جمعيت ها و گروه هاي سياسي و اجتماعي کشور، با انتشار بيانيه يي مشترک تاکيد کردند؛ «از موضع منافع و مصالح ملي و دلبستگي به اين آب و خاک و آرمان هاي انقلاب اسلامي 1357، ادامه يافتن شرايط کنوني را خطرناک و بسيار پرهزينه براي ملت ايران دانسته و ضرورت تغيير را شديداً احساس و گوشزد مي کنيم.» امضاي نهضت آزادي ايران، شوراي فعالان ملي- مذهبي، جامعه زنان انقلاب اسلامي، جنبش مسلمانان مبارز، حزب ملت ايران، جاما و دفتر تحکيم وحدت، زير اين بيانيه بود. قابل پيش بيني است که مواضعي از اين دست را با نزديک شدن به زمان برگزاري انتخابات، بيش از پيش از سوي روشنفکران و نخبگان و کنشگران مدني و نهادهاي غيردولتي شاهد باشيم. نيازي به اطاله کلام و يادآوري ندارد که احزاب و جمعيت ها و گروه هاي اصلاح طلب، از ماه ها پيشتر به صراحت چنين مواضعي را ابراز کرده و براي مقابله با ادامه روند پرهزينه کنوني و رياست مجدد احمدي نژاد بر مسند رياست جمهوري، نامزدي را نيز معرفي کرده و گرد وي فعال شده اند.

اين همه را مقدمه يادداشت بدانيد؛ غرض اصلي اين نوشتار تاکيد بر يک نکته است که در هفته هاي اخير دغدغه خاطر بسياري از شهروندان و ناظران بي طرف بوده است. دغدغه يي که خاتمي نيز پس از انصراف بر آن فراوان تاکيد کرده و در همين بيانيه مورد اشاره نيز جمعيت هاي سياسي و نهادهاي مدني پيش گفته، بر آن مهر تاکيد زده اند؛ «اصلاح طلبان مصالح و منافع ملي را بر منافع گروهي ترجيح دهند؛ و با گذشتن از منافع گروهي و دامن نزدن به اختلافات گذشته، رويکردي وحدت طلبانه داشته و در يک همکاري جمعي و دموکراتيک نهايتاً يک نامزد را به مردم معرفي کنند. ميدان آزمايش در شرايط حساس کنوني به گونه يي است که بلوغ سياسي و توسعه يافتگي بالايي را مي طلبد. ما اکيداً توصيه مي کنيم اصلاح طلبان اين درايت و بلوغ را از خود نشان دهند.» به اجمال و صراحت بايد گفت؛ بيم آن مي رود با توجه به اخبار و گزارش هاي نگران کننده يي که از تغيير و تحولات در وزارت کشور و ستاد انتخابات شنيده مي شود و با عنايت به وضع نظارت بر انتخابات و کيفيت شمارش آرا و جهت گيري رسانه ملي در انتخابات؛ اتفاق مورد اشاره يعني شکسته شدن آراي اصلاح طلبان و رقابت داخلي ميان دو نامزد اصلي (ميرحسين و کروبي)، فرجامي غيرقابل جبران چون نشستن مجدد احمدي نژاد بر کرسي رياست جمهوري را در پي داشته باشد. بديهي است کساني که تداوم حضور احمدي نژاد و همفکرانش را در ساخت قدرت (قوه مجريه) چندان نگران کننده و پرخطر ارزيابي نمي کنند، دغدغه يي از جنس دلواپسي نگارنده (شکسته شدن آراي دو نامزد اصلاح طلب به نفع نامزد اقتدارگرايان) ندارند و نخواهند داشت. اما آن گروه از اصلاح طلبان و کنشگران سياسي و اجتماعي که ذيل ستاد يکي از دو نامزد اصلي فعال شده اند، ضروري است اين پرسش را به طور جدي پيش روي خود نهند که احتمال دومرحله يي شدن انتخابات با وجود هر دو نامزد اصلاح طلب به چه ميزان است؟ آيا اين احتمال که احمدي نژاد پيروز دور نخست باشد، چندان قابل توجه و نگران کننده نيست که اصلاح طلبان اختلاف هاي غيرعمده و گلايه ها را در برابر مشکل اصلي کنار بگذارند؟ قابل اشاره است، چنانچه اجماع و توافقي ميان اصلاح طلبان به وقوع نپيوندد، احتمال آنکه بسياري از شهروندان مردد و جمعيت خاموش، در پاي صندوق هاي راي حاضر نشوند، زياد به نظر مي رسد؛ و اين مهم بر سرنوشت انتخابات تاثيري ويژه دارد.

سخن خاتمي را فراموش نکنيم؛ «اگر تغيير رخ ندهد، مسير، مسير ويران کننده يي است.»

mortezakazemian@yahoo.com

محمد سرابي

شل سيلور استاين نويسنده، شاعر و نقاش مشهور کودکان هميشه در کتاب هايش از حيواناتي استفاده مي کند. حيوانات در آثار او موجودات دوست داشتني و آرام هستند که گاهي اوقات در کنار انسان ها و گاهي مثل آنها زندگي مي کنند. شخصيت هاي منفي آثار او را اغلب هيولاهاي نيمه انساني عجيب تشکيل مي دهند و حيوانات چه شير و چه کرگدن هميشه مهربان و سربه راه هستند.

هفته پيش فيلمي در کانال هاي خبري پخش شد که باغ وحشي در آلمان را نشان مي داد. زني 32 ساله درون محوطه خرس هاي قطبي افتاده بود. محوطه چند متر از بازديدکنندگان پايين تر است و ديوار هاي سيماني بلند و صاف مانع خروج خرس ها مي شود. بخشي از محوطه با صخره ساخته شده است و پاي ديوار را به شکل درياچه کوچکي درآورده اند تا خرس ها که عادت به شنا دارند بتوانند تني به آب بزنند. زن دقيقاً در همين نقطه افتاده بود و کارکنان باغ وحش با انداختن تکه هاي گوشت خرس ها را مشغول مي کردند تا عاقبت او را نجات دادند. وحشت در صحنه حادثه احساس مي شد. ولي اين زن خوش شانس تر از مردي بود که در چين درون محوطه پانداها افتاد و توسط اين حيوانات زيبا کشته شد. اصولاً نرده هاي باغ وحش را براي اين مي سازند که حيوانات فرار نکنند و به انسان ها آسيب نرسانند. در نگاه ما انسان هاي شهرنشين حيوانات بالفطره خطرناک هستند.

باغ وحش پارک ملت در بخش نسبتاً مرفه بزرگ ترين شهر ايران از اين نظر کمي با ديگر باغ وحش ها تفاوت دارد. مدتي است قفس ها بازسازي شده اند و الان که با گرم تر شدن هوا تعداد بازديدکنندگان هم افزايش پيدا مي کند تغييراتي در شکل قفس ها ديده مي شود. روي در و ديوار نوشته شده است به حيوانات غذا ندهيد. شترمرغ ها، ميمون ها، اردک ها و ديگر حيوانات پشت چند لايه نرده و توري از شر انسان ها دور نگه داشته مي شوند. قبلاً پيش آمده بود که بازديدکنندگان گرامي محض خنده ته سيگار روشن را درون قفس ميمون ها انداخته بودند. ميمون هاي کنجکاو هم هر چيزي را مزه مي کنند و مي توان تصور کرد تماس زبان با آتش سيگار چه نتيجه يي دارد. توري ها براي همين نصب شدند. تعدادي از شترمرغ ها و اردک ها هم مورد عنايت انسان ها قرار گرفته و سنگدان شان از سکه هاي اهدايي و کليد و ميخ پر شده بود. يک بار دامپزشک مجبور شد يکي از بوقلمون ها را جراحي کند چون درون سنگدانش براي سکه هاي بيشتر جا نداشت و بايد مثل تلفن هاي عمومي قديمي آن را خالي مي کردند. همراه سکه ها زنجير دانه ريزي بود که مناسب سر کوچه ايستادن و دور انگشت گرداندن است. يک سکه از دوران پهلوي هم به دست آمد که با توجه به سن بوقلمون پديده يي قابل بررسي است.

در يکي از نقاشي هاي شل سيلور استاين باغ وحشي ديده مي شود که در آن حيوانات بزرگ و کوچک به تماشاي انساني در درون قفس آمده اند. روي تابلو کنار قفس نوشته شده است خطرناک.

بابک مهديزاده

پشت ويترين يکي از کيوسک هاي مطبوعاتي آگهي ترحيمي ديدم که يکهو خشکم زد. اما وقتي ديدم اين آگهي ترحيم طرح روي جلد يک مجله است، از سر طنز ديگر از شدت خشکي نتوانستم از جايم تکان بخورم. باورم نمي شد يک روزنامه نگار آگهي ترحيم يک آدم زنده را طرح روي جلدش کند تا مثلاً بقيه به آن بخندند؛ آن هم آدم زنده يي به معروفيت علي دايي مربي سابق تيم ملي.

اين تعجب فقط مختص به من هم نبود چون وقتي برگشتم ديدم به يک چشم برهم زدني خيل جمعيت ايستاده اند با چشماني گشاد و دهاني باز مشغول خواندن آگهي ترحيم هستند بي آنکه حتي لبخندي از سر شوق بزنند. و برايم قضيه زماني جالب تر شد که يادم افتاد اين مردمان متاثر از ديدن اين آگهي همان هايي هستند که زماني توهين آميز ترين اس ام اس ها در مورد علي دايي را با قهقهه مي خواندند. از آنجا که کلاً شکل علامت سوال شده بودم، ذهنم مرا به عقب تر و عقب تر مي برد؛ به زماني که علي پروين نتوانست تيم ملي را قهرمان کند و در عين بچگي شنيده بودم مردم نمايشگاهش را آتش زدند يا مايلي کهن که از تيم ملي اخراج شده بود. همان موقع هم متعجب بودم که چطور مي شود زماني به به و چه چه شنيد و قهرمان ملي لقب گرفت و روي دست مردم اين طرف و آن طرف رفت اما در عرض چند ماه تبديل شد به مسبب تمام بدبختي ها. غرق در سير افکارم بودم که گريزي به عالم سياست زدم؛ دم دست ترينش همين دکتر مصدق بود که زماني يک روز بست نشستنش در مجلس مصادف بود با تعطيلي کل ايران و يک روز که به احمدآباد فرستاده شد از سر تبعيد، آن مثال معروف مصدق و پتو نقل مجالس شد. در همين افکار بودم که متوجه شدم کلاً اين رفتاري است که ما با تمام قهرمانان مان مي کنيم مگر آناني که زود مرده باشند و چند صباحي بيشتر در ديد نبوده اند. همين خاتمي خودمان را ببينيد. زماني طرفدارانش عين ستاره هاي ليانشامپو بودند و لشگري افسانه يي راه انداخته بود اما هشت سال که تمام شد، دليل تمام بدبختي ها لقب گرفت و هر کس به نوبه خود قصوري را به گردنش مي انداخت. من خودم منتقد خاتمي بودم و هستم اما بحثم اين است که رفتار با وي برازنده ملتي نبود که زماني او را قهرمان خود کرده بود. يادم هست زماني که خاتمي براي آخرين بار به جمع دانشجويان رفته بود، من هم حسابي از دست رئيس جمهور اصلاح طلب کفري بودم اما هيچ گاه ناسزاهاي دانشجويان را درست ندانستم؛ دانشجوياني که بعد از گذشت چهار سال از دولت احمدي نژاد با تمام انتقاداتي که به خاتمي داشتند - و من هم دارم- تصميم گرفته بودند به سمت خاتمي بروند و وقتي خاتمي انصراف داد، آنها هم اکنون بي کانديدا مانده اند و با چراغي روشن دنبال کانديداي خود مي گردند. اين همان رفتار عشيره يي است که دکتر سريع القلم به آن همواره اشاره دارد و دليل اصلي عقب ماندگي ايرانيان را در اين مي داند؛ همان که يکي از دوستان بزرگوارم مدام در مقاله هايش به آن اشاره مي کند که شاهان پرافتخار ديروز همواره به دست رعيتان ديروز خود و با شمشير سقوط مي کردند تا رعيت ديروز قهرمان امروز لقب گيرد و چند صباحي بعد وي هم به همان طريق از تخت شاهي به زير آيد. اين اخلاق ما ايراني ها است - متاسفانه - که اسطوره هاي خود را به دست خود به زير مي کشيم و مدام هم به دنبال اسطوره و قهرمان ديگري هستيم و چون اين مي کنيم هميشه بي قهرمانيم در عين وجود قهرماناني زياد. به امريکا نگاه کنيد. مملکتي بي اسطوره. قهرمانش مرد عنکبوتي و بتمن است اما براي همين موجودات خيالي و ابلهانه صدها مراسم مي گيرند و مي ستايندشان اما ما اسطوره هايمان را در لابه لاي کتاب هاي تاريخ به فراموشي سپرده ايم و بر بي هويتي خود اشک مي افشانيم.