گروه اجتماعي؛ وزير رفاه و تامين اجتماعي از يکسان سازي حقوق بازنشستگان کشوري و لشگري با تامين اجتماعي خبر داد.

عبدالرضا مصري با اعلام اين خبر گفت؛ با پيگيري هاي مکرر وزارت رفاه و تامين اجتماعي و موافقت رئيس جمهور در دور دوم سفرهاي استاني به مازندران، حقوق بازنشستگان تامين اجتماعي همسان شد. همسان شدن حقوق بازنشستگان تامين اجتماعي در دو مرحله به دولت اعلام شده بود که با پيگيري و تلاش مکرر مديران وزارتخانه با مساعدت رئيس جمهور مورد موافقت قرار گرفت و در مجلس شوراي اسلامي تصويب شد.

به گفته مصري بدين ترتيب سازمان تامين اجتماعي در راستاي همسان سازي حقوق بازنشستگان موظف شده از محل فروش و سود حاصل از مالکيت سهام قابل عرضه در بورس شرکت هاي دولتي با سهام دولت در ساير شرکت ها، حقوق بازنشستگان و مستمري بگيران خود را از ابتداي سال 88 هماهنگ کند. وزير رفاه و تامين اجتماعي با بيان اينکه نمايندگان مجلس اين مصوبه را در جريان بررسي بخش هاي هزينه يي لايحه بودجه سال 88 کل کشور در بند الحاقي 29 تصويب کردند، گفت؛ نمايندگان مردم در خانه ملت پيش از اين در بخش درآمدي بودجه همين بند را مصوب و بدين ترتيب دولت را مکلف کردند 25 هزار ميليارد ريال از سهام قابل عرضه در بورس اوراق بهادار شرکت هاي دولتي را به سازمان تامين اجتماعي واگذار کند. وزير رفاه به بيمه کارگران ساختماني نيز اشاره کرد و گفت؛ کارگران جزء اقشار مولد اما محروم جامعه هستند که از هيچ گونه امکانات رفاهي بهره نمي برند که با ابلاغ قانون بيمه کارگران ساختماني توسط رئيس جمهور، کارگران شاغل در کارهاي ساختماني نزد سازمان تامين اجتماعي بيمه مي شوند. به گفته مصري، بهترين اقدام ممکن براي کارگران روز مزد ساختماني، بيمه کردن آنهاست که در اين صورت 5/1 ميليون کارگر ساختماني و شش ميليون نفر از اعضاي خانواده آنها بيمه مي شوند.

همچنين وي با اشاره به بيمه قاليبافان گفت؛ تصويب طرح بيمه بافندگان و قاليبافان، اميدي در بافندگان فرش ايجاد کرد تا با رغبت و انگيزه بيشتري به کار مشغول شوند، چرا که در گذشته بيمه قاليبافي ناقص بود و بافندگان به دليل آنکه آينده يي براي خود تصور نمي کردند، به مشاغل کاذب روي آورده بودند، اما با تصويب اين طرح، قاليبافان از پوشش بيمه تامين اجتماعي برخوردار مي شوند که در حقيقت بيمه تامين اجتماعي و خدمات درماني است. وزير رفاه و تامين اجتماعي گفت؛ در بيمه تامين اجتماعي قاليبافان، 21 درصد حق بيمه را دولت و هفت درصد را بافنده مي دهد. مصري يکي ديگر از اقدامات اساسي وزارت رفاه در سال جاري را افزايش حقوق بازنشستگان دانست و گفت؛ بر اساس مصوبه هيات وزيران، حقوق بازنشستگان و وظيفه بگيران و مشترکان صندوق هاي بازنشستگي کشوري و نيروهاي مسلح که تا پايان سال 86 برقرار شده است، در سال جاري به ميزان 10 درصد افزايش يافت. وي در ادامه خاطر نشان کرد؛ حداقل حقوق بازنشستگان سازمان تامين اجتماعي از اين پس نيز همانند بازنشستگان کشوري و لشگري محاسبه و پرداخت خواهد شد و به اين ترتيب حقوق اين قشر افزايش مي يابد. وزير رفاه اظهار کرد؛ بر اساس قانون مديريت خدمات کشوري همزمان با افزايش سنواتي حقوق کارمندان اين تغييرات در پرداخت حقوق بازنشستگان تامين اجتماعي اعمال خواهد شد.

به گفته مصري با رويکرد جديد سازمان تامين اجتماعي در جذب بيمه شدگان جديد، مشکلي در پرداخت اين افزايش حقوق از منابع داخلي سازمان وجود ندارد. وي افزود؛ بر اساس آخرين آمارها از زمان پذيرش گروه هاي جديد تحت پوشش تامين اجتماعي تا پايان آبان ماه امسال، آمار بيمه شدگان اين سازمان از پنج ميليون و 700 هزار نفر به شش ميليون و600 هزار نفر افزايش يافته است. وزير رفاه و تامين اجتماعي همچنين از پرداخت باقي مانده مطالبات بازنشستگان سال هاي پيش از 1381 خبر داد و گفت؛ اين مطالبات از روز سه شنبه 28 اسفند جاري پرداخت مي شود. مصري افزود؛ در پي اجراي قانون مديريت خدمات کشوري و در راستاي تحقق وعده هاي دولت درباره پرداخت مطالبات بازنشستگان کشوري، هيات دولت بنا به پيشنهاد وزارت رفاه و تامين اجتماعي با تامين بار مالي مانده50 درصد بند ل تبصره چهار قانون بودجه سال 81 کل کشور موافقت کرد.

وي تاکيد کرد؛ اين مطالبات توسط سازمان بازنشستگي کشوري تامين اعتبار شده است و از امروز در استان تهران و در ديگر استان هاي کشور نيز طي چند روز آينده به حساب دستگاه هاي اجرايي واريز مي شود. وزير رفاه و تامين اجتماعي خاطرنشان کرد؛ اين مطالبات از سال هاي پيش باقي مانده بود و به موجب مصوبه هيات دولت در اسفند ماه سال گذشته 50 درصد آن تامين اعتبار و پرداخت شده است و در آستانه سال نو، 50 درصد باقي مانده نيز تا چند روز آينده به بازنشستگان پرداخت مي شود.

مصري تعداد افراد واجد شرايط اين مطالبه را بيش از 340 هزار نفر اعلام کرد و از کليه دستگاه هاي اجرايي در سراسر کشور خواست با هماهنگي سازمان بازنشستگي در روزهاي باقي مانده سال نسبت به پرداخت وجوه به بازنشستگان اقدام کنند.

طرح جامع ترافيک تهران که بالاخره پس از ماه ها بررسي در شوراي عالي ترافيک کشور تصويب شد مورد انتقاد شهردار تهران قرار گرفت. شايد مهم ترين بخش اين طرح که نگراني شهردار تهران را برانگيخته است در نظر گرفتن دو کريدور هوايي در اين طرح است که به نظر مي رسد دولت براي ساخت منوريل آن را در طرح جامع گنجانده است.محمدباقر قاليباف با انتقاد از اينکه طرح جامع حمل و نقل و ترافيک شهر تهران هنوز به دست ما نرسيده است اين طرح را ناقص دانست که بايد در مورد آن تجديدنظر شود. شهردار تهران با تاکيد بر اينکه شهرداري به بخش هايي از اين مصوبه اعتراض دارد، گفت؛ از روز اول بارها گفته ايم طرح جامع حمل و نقل و ترافيک افق آينده شهر تهران را روشن مي کند، اما به اين معنا نيست که با تصويب آن از فردا مشکل ترافيک يا مسائل مترو در اجرا حل مي شود. در واقع تخصيص اعتبارات و برنامه در کنار هم مي تواند مفيد باشد. شهردار تهران در پاسخ به اين سوال که آيا حذف بخشي از طرح جامع در قالب حمل و نقل ريلي، اختلال در کل طرح را ايجاد نمي کند، توضيح داد؛ شهرداري تهران هر نوع نظر کارشناسي را مي پذيرد، اما به شرطي که هر تغيير، پيوست کارشناسي داشته باشد. حذف يکدفعه خطوط سريع السير مترو از طرح جامع، کل خطوط پيش بيني شده را با مشکل مواجه مي کند. شهردار تهران از بي اعتقادي دولت به خطوط سريع السير نيز انتقاد کرد و افزود؛ مسافري که از کرج حرکت مي کند و مي خواهد به پاکدشت برود، آيا بايد در راه رها شود؟ خطوط سريع السير در همه جاي دنيا در خطوط مترو به کار گرفته مي شود و به عنوان مثال قطار شهري پاريس يا لندن با حومه آن محاسبه مي شود. وي در پاسخ به اين سوال که آيا در جلسات متعدد مشترک با دولت و شوراي عالي ترافيک در مورد تبعات حذف اين خطوط سريع السير و اهميت آن صحبتي نشده بود که حال اين اختلاف پيش آمده است، گفت؛ اين مباحث مطرح شده بود، اما در جلسه نهايي که خودشان تصميم گرفته و طرح را ابلاغ کردند، نماينده يي از شورا و شهرداري تهران در آن حاضر نبود. تصويب طرح جامع ترافيک با در نظر نگرفتن نظرات شهرداري آنقدر محمدباقر قاليباف را عصباني کرده است که به دولت کنايه بزند؛ «دولت زحمت بکشد و 100 ميليارد تومان باقي مانده از 290 ميليارد تومان تعهد سال جاري را پرداخت کند.»شهرداري تهران به جاي ساخت منوريل از سياست ساخت خطوط BRT استفاده کرد. هرچند تجربه اين نوع سيستم حمل و نقل در دنيا وجود دارد با اين حال دولت در طرح جامع ترافيک سيستم خطوط سريع السير را حذف کرده است و شهردار تهران هم چنين موضع گيري کرد؛ «طرح جامع بدون خطوط سريع السير ناقص است.»

شهردار تهران البته پس از گذشت 36 ماه از مسووليت خود در شهرداري تهران گزارش کوتاهي از عملکرد خود ارائه کرد؛ امروز پس از 40 سال، شهر تهران داراي طرح جامع و مدون و راهبردي مشخص در همه زمينه هاي شهري است. شهردار تهران با اشاره به تدوين برنامه پنج ساله شهرداري تهران گفت؛ سال 88 فاز اول برنامه پنج ساله اجرايي مي شود و اين همان افق روشني است که براي شهر تهران پيش بيني کرده ايم و بر اساس آن حرکت مي کنيم و همه تلاش ها صورت مي گيرد تا اين برنامه تنها براي پز دادن نباشد و قابليت اجرايي و عملي پيدا کند. قاليباف در ادامه صحبت هاي خود با اشاره به برنامه ها و اقدامات صورت گرفته در مترو تهران تاکيد کرد؛ امروز بالغ بر 85 درصد فعاليت ها در حوزه مترو در داخل و به صورت خودکفا انجام مي شود و امروز صنعت متروسازي در کشور به شکل مطلوبي شکل گرفته و اگر جرات داشته باشيم، مي توانيم 20 کيلومتر در سال بسازيم و باز هم اگر نترسيم و دولت هم همکاري کامل را داشته باشد، مي توانيم سالانه 30 کيلومتر مترو احداث کنيم.

با وجود اينکه چند سالي است سازمان حفاظت محيط زيست فروش لاک پشت ها را ممنوع اعلام کرده و خريد و فروش آن 16 هزار تومان جريمه دارد همه ساله با شروع ايام نوروز خريد و فروش لاک پشت ها شروع مي شود و تاکنون نيز برخوردي با فروشندگان نشده است.

سازمان حفاظت محيط زيست يک بار ديگر در سال جديد اعلام کرد فروش انواع لاک پشت هاي آبزي در ايام نوروز ممنوع است. سازمان حفاظت محيط زيست با اشاره به اين نکته که متاسفانه در سطح شهر و حتي کشور افراد سودجو اقدام به فروش انواع گونه ها نظير لاک پشت هاي آبزي مي کنند اين عمل را با توجه به قوانين و مقررات محيط زيست خلاف قانون شکار و صيد اعلام کرده و مشمول جريمه نقدي و طي کردن مراحل اداري و دادگاهي دانست. اين سازمان همچنين تصريح کرد؛ اين اقدامات علاوه بر امکان بروز آسيب هاي بهداشتي باعث لطمه زدن شديد به جمعيت هاي طبيعي اين گونه ها و از بين رفتن آنها خواهد شد.از سوي ديگر چند سالي است که سازمان دامپزشکي دستورالعمل توليد و پرورش ماهي قرمز و ممنوعيت فروش ماهيان قرمز را در اماکن روباز اعلام کرده اما تاکنون برخوردي با فروشندگان ماهيان قرمز نشده است. همه ساله ماهيان قرمز از سوي عده يي سودجو در حوضچه هاي آلوده پرورش يافته و بدون رعايت ضوابط زيست محيطي حمل و نقل شده و در شرايط غيراستاندارد به فروش مي رسد. گفته مي شود همه ساله بيش از 20 ميليون قطعه ماهي قرمز از 15 اسفند تا 15 فروردين از بين مي روند.

به گزارش خبرنگار اعتماد لاک پشت هايي که در کشور به فروش مي رسد، به صورت قاچاق از کشور سنگاپور وارد مي شوند و بين 5 تا 10 هزار تومان به فروش مي رسند.

مديرعامل سازمان خدمات موتوري شهرداري تهران گفت؛ در روزهاي پاياني سال ميزان زباله توليد شده از نظر تناژ دو برابر و از نظر حجم بيش از سه برابر شده است.

مصطفي سليمي روز گذشته در جمع خبرنگاران افزود؛ تقريباً بيش از 90درصد فعاليت سازمان خدمات موتوري به بخش خصوصي واگذار شده است. سليمي با اشاره به اينکه تمام زباله ها توسط پيمانکاران بخش خصوصي حمل و جمع آوري مي شود، گفت؛ در حال حاضر 10 پيمانکار در سطح شهر تهران وجود دارد که قرارداد آنها پنج ساله است و به محض اينکه در وظايف خود کوتاهي کنند عزل مي شوند.

مديرعامل سازمان خدمات موتوري شهرداري تهران با اشاره به اينکه در حال حاضر فقط دو ايستگاه در دست شهرداري تهران است، گفت؛ سال آينده اين ايستگاه ها نيز به بخش خصوصي واگذار مي شود.

به گفته مديرعامل سازمان خدمات موتوري شهرداري تهران طبق آمار هزينه ماشين آلات شهرداري تهران نسبت به بخش خصوصي بيش از دو برابر است.

وي در پاسخ به پرسشي مبني بر اينکه در روزهاي پاياني سال تعداد زباله دزدها افزايش پيدا کرده است، گفت؛ در حال حاضر 200 سرويس اضافه کرده ايم تا زباله ها سريع تر جمع آوري شود اما باز هم به علت ترافيک نمي توانيم به موقع زباله ها را جمع آوري کنيم.

مديرعامل سازمان خدمات موتوري شهرداري تهران گفت؛ زباله دزدها در روزهاي عادي نيز فعاليت مي کردند ولي در روزهاي پاياني سال فعاليت آنها افزايش بيشتري يافته است.

وي از تنشي که بين زباله دزدها و زباله خرها ايجاد شده است، گفت؛ به خاطر سقوط قيمت اوليه شوکي به اين افراد وارد شده است.

در حالي که بارها گفته شده است مترو اصفهان قصد عبور از زير سي و سه پل اصفهان را دارد، معاون ميراث فرهنگي اصفهان تاکيد کرد مترو از زير اين اثر تاريخي عبور نمي کند. در حال حاضر به خواست سازمان ميراث فرهنگي اصفهان، دستگاه هاي مترو گمانه هاي مطالعاتي براي ميراث فرهنگي در کنار سي و سه پل مي زنند. به گزارش خبرگزاري ميراث فرهنگي، معاون ميراث فرهنگي استان اصفهان با تاکيد بر اين موضوع که مترو اصفهان قصد عبور از زير سي و سه پل اصفهان را ندارد اعلام کرد دستگاه سونداژي که در کنار سي و سه پل نصب شده براي تحقيقات سازمان ميراث فرهنگي فعاليت مي کند. «مهرداد کيهانفر» معاون ميراث فرهنگي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان اصفهان دراين باره گفت؛ «چندي پيش مباحثي درباره عبور مترو از زير سي و سه پل شنيده شد که هيچ يک از اين صحبت ها صحت ندارد و مترو اصفهان به هيچ وجه از زير اين اثر تاريخي عبور نمي کند.» به گفته او؛ «بر اساس نقشه هاي داده شده از سوي مسوولان مترو اصفهان، مترو پس از رسيدن به انتهاي خيابان چهارباغ به طرف پل مارنان منحرف مي شود و به هيچ وجه از زير سي و سه پل عبور نمي کند.» پيش از اين اعلام شد شرکت فن آوران با نصب دستگاه سوندا ژ زمين در دو قدمي سي و سه پل که به منظور امکان سنجي خاک مورد استفاده است، قصد آزمايش خاک محدوده اين اثر تاريخي را دارد و قصد دارد از زير آن عبور کند. کيهان فر دراين باره گفت؛ «دستگاه سونداژ شرکت فن آوران مترو اصفهان به درخواست سازمان ميراث فرهنگي در محل سي و سه پل اقدام به مطالعه کرده است و اين موضوع به هيچ وجه در پروژه هاي مطالعاتي اين شرکت ديده نشده بود.» وي افزود؛ «اين آزمايش ها به درخواست شرکت مشاور کاواک که طرح مطالعه روي آسيب هاي سي و سه پل را دنبال مي کند، انجام مي شود.»به گفته کيهان فر قرار است اين مطالعات در آينده براي مرمت سي و سه پل مورد استفاده قرار گيرد. معاون ميراث فرهنگي استان اصفهان همچنين درباره مخالفت سازمان ميراث فرهنگي با عبور مترو از زير خيابان چهارباغ عباسي گفت؛ «از ابتداي اجراي پروژه مترو اصفهان در زير خيابان چهارباغ عباسي، سازمان مخالفت خود را اعلام کرده و تاکنون نيز بر مخالفت خود تاکيد دارد.»

وي گفت؛ «اين مخالفت در سطح ملي مطرح شده است و تمامي تصميم هايي که گرفته مي شود نيز در سطح ملي صورت مي گيرد. در حال حاضر مدتي است سازمان ميراث فرهنگي اصفهان ديگر به تنهايي در مورد مترو و مسائل مربوط به عبور تونل از زير خيابان چهارباغ عباسي تصميم نمي گيرد.»

نيوشا مزيدآبادي

پاي صحبت مادربزرگ و پدربزرگ هاي نازنين که مي نشينيم از حال و هواي چهارشنبه سوري يا به قولي چهارشنبه آخر سال چنان با آب و تاب صحبت مي کنند که ته دلمان غنج مي رود و لب را به دندان حسرت مي گزيم. مراسم قاشق زني بچه ها پشت در خانه همسايه و دوست و آشنا، يا پريدن از روي آتش و خوردن آجيل و تنقلات مربوط به چهارشنبه سوري و شور و اشتياق مردم براي آغاز نوروز باستاني، همه و همه تنها يادي است که در خاطر گذشتگان مانده. همه اينها در مقايسه با صداهاي وحشتناک و رعب انگيز انواع و اقسام ترقه ها و وسايل آتش زا به واقع خاطراتي حسرت برانگيز است.راستش را بخواهيد بنده حقير نزديکي هاي چهارشنبه سوري که مي شود، با ترس و لرز وصف نشدني از کوي و گذر عبور مي کنم که مبادا يکي از همين ترقه ها جلوي پايم نزول کند و خاطر پريشانم را پريشان تر سازد. البته با چنين جوي که بر جوانان مستولي است شايد اين تنها راه گريز و خالي کردن انرژي هاي فروخفته باشد. اما چه خوب مي شد اگر سنتي زيبا، باز هم به سياق گذشته اجرا مي شد و نزديکي هاي سال نو از گوشه و کنار خبرهاي منتشره، خبري تاسف برانگيز عايدمان نمي شد.

براساس برنامه ريزي به عمل آمده براي ارائه سرويس به ايستگاه حرم مطهر (بهشت زهرا) در آخرين پنجشنبه سال مورخ 29/12/87 کليه قطارهاي خط يک متروي تهران به فاصله زماني هر پنج دقيقه از ايستگاه متروي ميرداماد به مقصد ايستگاه حرم مطهر (بهشت زهرا) و بالعکس اعزام خواهند شد و در صورت نياز اعزام قطارهاي فوق العاده نيز پيش بيني شده است.





اطلاعيه انجمن صنفي روزنامه نگاران

در پي انتشار اخباري درباره وضعيت حقوقي انجمن صنفي روزنامه نگاران، دبيرخانه اين انجمن با صدور اطلاعيه يي به شايعاتي که از سوي برخي رسانه ها مطرح شده است پاسخ داد. در اين اطلاعيه آمده است؛ «پيرو پرسش هاي اعضاي «انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران» مبني بر وضعيت حقوقي انجمن بدين وسيله به اطلاع اعضاي محترم مي رسانيم انجمن کماکان به صورت کاملاً قانوني به فعاليت هاي خود ادامه داده و شايعات منتشره در مورد انحلال انجمن که از سوي برخي افراد و رسانه هاي خاص بدان دامن زده مي شود، کذب محض بوده و صحت ندارد.«انجمن صنفي روزنامه نگاران ايران» ضمن تقبيح انتشار اين گونه شايعات به منظور جلوگيري از اختلافات درون صنفي از طرح شکايت عليه منتشرکنندگان در مراجع قضايي خودداري مي کند ولي اين حق را براي خود محفوظ مي دارد که در دفاع از حقوق صنفي روزنامه نگاران در صورت لزوم اقدامات قضايي لازم در اين زمينه را نيز به انجام رساند.»





انتشار کتاب آيين و اسرار چهارشنبه سوري

مـرکـز آمـوزش سـازمـان فـرهنـگـي- هنـري شـهرداري تهـران کـتاب «آييـن و اسرار چهارشنبه سوري» از سري کتاب هاي سيري در آموزش هاي شهروندي را منتشر کرد. اين کتاب در 32 صفحه در قطع جيبي و در شمارگان 10 هزار جلد منتشر شده است. کتاب «آيين و اسرار چهارشنبه سوري» با استفاده از طرح و کاريکاتور در کنار مطالب کوتاه و آموزنده سعي دارد ضمن تشريح پيشينه تاريخي چهارشنبه سوري به بيان آداب و اعمال مختلف شب چهارشنبه آخر سال بپردازد. اين کتاب با همکاري معاونت اجتماعي -فرهنگي شهرداري منطقه 11 منتشر و به صورت رايگان توزيع مي شود.

آتش افروزها و حاجي فيروز

اکرم جانيہ





جشن نوروز جشن ايرانيان از روزگار کهن يکي از پرشکوه ترين جشن هاي بهاري بوده است. نوروز، بهارانه است که روايت ها و اسطوره هاي تاريخي درباره پيدايش آن بسيار گوناگون است و مشکل مي توان نظر قطعي داد که اين اسطوره ها متعلق به چه مکان و زمان مشخصي هستند. اين اسطوره ها در گذر زمان دستخوش تغيير و تحول شده اند و در هر دوره و مکان مطابق با فرهنگ حاکم چيزهايي از آنها کاسته يا به آنها افزوده و به صورت سينه به سينه نقل شده اند تا در دوره خاص به صورت مکتوب درآمده اند. در بيان مفهوم کلمه اسطوره مي توان گفت؛ «اسطوره کلمه يي معرب است که از واژه يوناني هيستوريا به معني جست وجو، آگاهي و داستان گرفته شده است و در فهم عامه و در برخي از فرهنگ ها، اسطوره به معني آنچه خيالي و غيرواقعي است و جنبه افسانه يي محض دارد... اما آنچه در اين روايت ها مهم است صحبت تاريخي آنها نيست بلکه مفهومي است که شرح اين داستان ها براي معتقدان آنها در بردارد.» (تاريخ اساطيري ايران، ژاله آموزگار، صص 3 و4)در مورد پيدايش نوروز گروهي از پژوهشگران و تاريخ نگاران ايراني بر اين باورند که جشن نوروز را جمشيد پادشاه پيشداديان بنيان نهاده است و حتي در ادبيات فارسي شاعران و نويسندگاني چون فردوسي، منوچهري، عنصري، گرديزي، مسعودي و... بر اين باورند که نوروز و برگزاري آن از زمان پادشاهي جمشيد است.آنچه اکنون در ايران به عنوان نوروز و مراسم آن وجود دارد، بازمانده آيين هايي است که از دوران ورود آرياييان به ايران تاکنون باقي مانده است. بديهي است اساطير و آيين ها در چرخش هاي تاريخي- جغرافيايي هميشه تغيير مي يابند.از هنگام آمدن بهار در فروردين چراغ خانه ها را روشن مي گذارند يا در قديم مراسم آتش افروزي روي بام ها انجام مي دادند. حاجي فيروز، راه انداختن دسته هاي نقابدار با صورتک هاي سياه را که نماينده فروهر مردگان است، تداعي مي کند. دکتر مهرداد بهار اعتقاد دارد؛ «حاجي فيروز بازمانده آيين بازگشت سياوش است و چهره سياهش نماد بازگشت او در جهان و لباس سرخش نماد خون سياوش است و شادي حاجي فيروز، شادي زايش دوباره که رويش و برکت را با خود مي آورند، است.» (جستاري چند در فرهنگ ايران، مهرداد بهار)دکتر ميرجلال الدين کزازي که در ادبيات پژوهشگري بنام است، اعتقاد دارد همواره در انديشه و ادب ايراني، بهار و نوروز در پيوندي تنگاتنگ و نزديکند به گونه يي که يکي، ديگري را هميشه در ياد زنده مي کرده است. وي حاجي فيروز را نمادي باز بسته به جشن و آيين نوروزي مي داند که آن هم مانند شب يلدا آيين و جشني است در ستايش و بزرگداشت خورشيد و روشنايي و روز و گرمي که در نماد رنگ سرخ نمودار شده است زيرا يکي از خاستگاه هاي جشن نوروزي پديده يي کيهاني و گاهشمارانه است که آن را «ترازمندي بهاري» يا اعتدال بهاري مي ناميم.درباره حاجي فيروز مي توان گفت نام «حاجي فيروز» و ويژگي هاي خاص امروزين او، همچون پوشاک سرخ و سياهي چهره و ترانه هاي ويژه اش سنتي جديد در تهران معاصر بوده است اما شخصيت او به عنوان «پيام آور نوروزي» به گونه هاي مختلف از ديرباز در سراسر ايران زمين وجود داشته است.جالب است بدانيم حاجي فيروز در نواحي گوناگون و با بهره گيري از ويژگي هاي اقليمي آن ناحيه، نام ها و لباس هاي متفاوتي دارد و اتفاقاً در برخي نواحي، صورت او را سياه نمي کنند.عده يي سياهي رخساره حاجي فيروز را اشاره يي بر وجود برده داري در ايران گذشته مي دانند اما در پاسخ به اين مطلب بايد اشاره کرد که در اينجا سياهي نماد سرما و شب هاي بلند و سرد زمستان است و مي دانيم که در داستان هاي مردمي و حتي در شاهنامه فردوسي بين سرما و زمستان با سياهي و گرگ سياه ارتباط هايي وجود دارد و نمايش هاي پيوسته با سياه بازي در گذشته شيوه يي نمادين در مبارزه با سرما بوده است و ارتباطي با نژاد سياه ندارد. علاوه بر اين شواهدي از نظام برده داري در ايران تاکنون به دست نيامده است. بنابراين حاجي فيروز ارتباطي با برده داري ندارد. سوال ديگري که مطرح شده اين است که آيا حاجي فيروز و بابانوئل در اصل يکي هستند؟مي توان در ميان باورهاي ايراني و اروپايي پيوندها و شباهت هايي يافت که به زمان هاي قديم برمي گردد. پديده هاي حاجي فيروز و بابانوئل هم با يکديگر قابل مقايسه هستند. بابانوئل لباسي قرمز به تن دارد و کلاه سپيدي نيز بر سر مي گذارد. حاجي فيروز نيز پوشاک سرخي بر تن دارد وليکن چهره او سياه است. رنگ سرخ نماد و نشانه يي از گرماي خورشيد و روشني است. حاجي فيروز در پايان روزگار تيرگي و سرما ظاهر مي شود و روزگار روشنايي و گرما آغاز مي شود. تيرگي صورت حاجي فيروز نمادي از شب و روزگار افسردگي جهان است. با فرا رسيدن بهار و توان يافتن خورشيد، رستاخيز ديگرباره گيتي صورت مي گيرد. سپيدي چهره و کلاه بابانوئل نيز يادآور گرما و روشنايي است. اما نکته اينجا است که حاجي فيروز در روزهاي پاياني اسفند آشکار مي شود وليکن بابانوئل در روزهاي تولد حضرت عيسي مسيح و تقريباً همزمان با جشن شب يلدا ظاهر مي شود.شب يلدا شب تولد مهر يا خورشيد است. اين شب که ايرانيان آن را از روزگاران دراز گرامي مي داشته اند و جشن مي گرفته اند در زماني خاص به جشن تولد عيسي مسيح تبديل شده است.دکتر کزازي معتقد است اين دگرگوني از آنجا است که روميان هنگامي که به آيين ترسايي گرويدند نتوانستند پاره يي از بنيادها و نهادهاي آيين مهري را که پيش از آن بدان گرويده بودند از ياد ببرند. بنابراين پيشوايان ترسا چاره را در آن ديدند که جشن زادن مهر را با جشن زادن عيسي مسيح يکسان بشمارند. بابانوئل که در روزها و شب هاي کريسمس در باخترزمين پديدار مي شود، از اين روي مي تواند نمادي باشد از مهر يا خورشيد که ترسايان به راستي زادن او را جشن مي گيرند و بزرگ مي دارند. وي مي افزايد حاجي فيروز نمادي است باز بسته به آيين نوروز که آن هم مانند شب يلدا آيين و جشني است در ستايش و بزرگداشت خورشيد و روشنايي و روز و گرمي که در نماد رنگ سرخ به نمود آمده است. احمد شاملو در «کتاب کوچه» حاجي فيروز را ساخته و پرداخته سال هاي اخير مي داند و مي نويسد در گذشته هر يک از متمکنان شهر غلام سياه يا خواجه يي را از اندرون خانه خود به هيئت آتش افروز يا حاجي فيروز کنوني مي آراست تا آتش شب چهارشنبه آخر سال را بيفروزد. شاملو مي افزايد؛ حاجي فيروزهاي سال هاي اخير به صورت متکدياني درآمده اند که پيش از نوروز کار خود را آغاز مي کنند.

ہ کارشناس ارشد تاريخ